Theo Nguy năVână i măvàăNguy năNg căQuân thì:ă“ ngăl călàănh ngănhână t ă bênă trongă kíchă thíchă b nă thână m iă cáă nhână n ă l c làmă vi că v iă khaoă khátă vàă t ănguy năđ ăđ tăđ că
Trang 1B GIÁOăD Că ÀOăT O
Trang 2B GIÁOăD Că ÀOăT O
-o0o -
KHịAăLU N T T NGHI P
TÀI:
VIểNăT IăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I C PH N
B Uă I NăLIểNăVI T ậ PHọNGăGIAOăD CH L N
Trang 3L I C Mă N
c s h ng d n ch b o t nătìnhăc aăcácăanhăch ,ăcánăb c aăNgânăhàngăTMCPă
B uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông,ăsauăh nă2ăthángăth c t păđ c h c h i,ănghiênă
c uăvàăchiaăs kinh nghi măemăđãăhoànăthànhăđ căđ tàiăt t nghi p:ă“M t s gi iăphápă
t oă đ ng l că choă nhână viênă t iă Ngână hàngă TMCPă B uă đi nă Liênă Vi t – PGD l nă Hàăông”
Quaăđâyăemăc ngăxinăg i l i c mă năchânăthànhăđ năđ năcácăanhăch ,ăcánăb nhânăviênăNgânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ôngăđãăchoăem cóăđ căc ă
h iăđ h c t pănângăcaoăhi u bi t c aămìnhănhi uăh năv ho tăđ ng qu nălýănhânăs ă óă
s làăn n t ngăgiúpăemăcóăth hoànăthànhăt tăcôngăvi căsauăkhiăraătr ng.Vàăemăc ngăxină
g i l i c mă năchânăthànhănh tăđ năTh.săTr ngă căThaoăđãăt nătìnhăh ng d n cho em trong su t th i gian v aăquaăđ emăcóăth hoànăthànhăt tăđ căđ tàiăt t nghi p c aămình Trongăquáătrìnhăth c t păvàăđ c s h ng d n t nătìnhăc a th yăcôăemăđãăh c h i
đ c r t nhi u kinh nghi măvàăcácăki n th c quan tr ngămàăđ tàiăt t nghi păđemăl i,ăgiúpăemăcóănh ng ki n th căsâuăs c nh tăđ ph c v choăcôngăvi căt ngălai.ăTuyănhiênăbênă
c nhăđóăv năcònănhi u thi uăsótămongăđ c s gópăýănhi uăh năn a c aăcácăth yăcô
HàăN i, ngàyă30ăthángă3ăn mă2016
Sinhăviên
Tr n Th Ng c Anh
Trang 4L IăCAMă OAN
TôiăxinăcamăăđoanăăKhóaălu n t t nghi pănàyălàădoăt b năthânăth c hi năcóăs h tr
t giáoăviênăh ng d năvàăkhôngăsaoăchépăcácăcôngătrìnhănghiênăc u c aăng iăkhác.ăCácă
d li uăthôngătinăth c p s d ngătrongăKhóaălu nălàăcóăngu n g căvàăđ cătríchăd nărõăràng.ă
Tôiăxinăch uăhoànătoànătráchănhi m v l iăcamăđoanănày!
Sinhăviên (Kýăvàăghiărõăh vàătên)
Tr n Th Ng c Anh
Trang 5M C L C
L I M U
CH NG 1 T NGăQUANăNGHIểNăC U 1
1.1 M t s nghiênăc uăngoƠiăn c 1
1.2 M t s nghiênăc u trong n c 3
CH NG 2 C S Lụă LU N V NG L Că VÀă T Oă NG L Că LÀMă VI C CHO NG IăLAOă NG TRONG DOANH NGHI P 7
2.1 M t s kháiăni m c b n 7
2.1.1 Ầhỡiăni măvỢăvaiăỏọòăẾ aăđ ng l ẾăệỢmăvi c 7
2.1.1.1 Khái ni m đ ng l c làm vi c 7
2.1.1.2 Vai trò c a đ ng l c làm vi c 8
2.1.2 Ầhỡiăni măvỢăvaiăỏọòăẾ a t Ịăđ ng l ẾăệỢmăvi c 9
2.1.2.1 Khái ni m t o đ ng l c làm vi c 9
2.1.2.2 T i sao ph i t o đ ng l c làm vi c cho ng i lao đ ng trong doanh nghi p 10 2.2 Cácăy u t nh h ng t iăđ ng l călƠmăvi c c a ng iălaoăđ ng trong doanh nghi p 11
2.2.1 CỡẾăy u t thu c v b năỏhợnăng iăệaỊăđ ng 11
2.2.2 CỡẾăy uăỏ ăỏhu Ếăv ăếỊanhănghi ị 15
2.2.3 CỡẾăy u t bênăngỊỢiăếỊanhănghi p 21
2.3 M t s h c thuy t v t oăđ ng l c 24
2.3.1 M t s h c thuy t n i dung 24
2.3.2 M t s h c thuy ỏăquỡăỏọình 29
2.4 N iădungăvƠăph ngăphápăt oăđ ng l călƠmăvi c 34
2.4.1 T Ịăđ ng l ẾăệỢmăvi ẾăỏhôngăquaăẾôngăvi c 34
2.4.2 T Ịăđ ng l ẾăệỢmăvi ẾăỏhôngăquaăẾỡẾăỏỡẾăđ ng v v t ch t 35
2.4.3 T Ịăđ ng l ẾăỏhôngăquaăẾỡẾăỏỡẾăđ ng v tinh th n 37
Trang 6CH NG 3 TH C TR NGăCỌNGăTÁCăT Oă NG L CăLÀMăVI C CHO NHỂNăVIểNăT IăNGỂNăHÀNGăTMCPăB Uă I NăLIểNăVI T ậ PGD L NăHÀă
3.1 Kháiăquátăchungăv NgơnăhƠngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t ậ PGD l năHƠă ông 40
3.1.1 Gi i thi u chung 40
3.1.2 QuỡăỏọìnhăhìnhăỏhỢnhăvỢăịhỡỏăỏọi n c aăNgợnăhỢngăTMCPăB uăđi năầiênă Vi t 40 3.1.3 S đ c c u b mỡyăỏ ch c c aăNgợnăhỢngăTMCPăB uăđi năầiênăVi t – PGD l năHỢă ông 41
3.1.4 Môăỏ ch Ếăn ng,ănhi m v ẾhínhăẾ aăẾỡẾăịhòngăbanăỏ iăPhòngăgiaỊăế ch l n 42 3.1.4.1 Ban Giám đ c PGD l n 42
3.1.4.2 Ban Giám sát kinh doanh và X lý n c a H i s đ t t i PGD l n 43
3.1.4.3 Ban khách hàng 43
3.1.4.4 Ban K toán – Ngân qu 44
3.1.4.5 Ban Giám sát ho t đ ng 44
3.1.5 Ếăđi m s n xu t kinh doanh 45
3.1.6 Ếăđi măệaỊăđ ng 45
3.1.7 K t qu ho ỏăđ ng kinh s n xu t kinh doanh c aăNgợnăhỢngăTMCPăB u đi năầiênăVi t - PGD l năHỢă ôngă(n mă2012- n mă2014) 47
3.2 S c n thi t ph i t oăđ ng l călƠmăvi căchoănhơnăviênăt iăNgơnăhƠngăTMCPă B uăđi năLiênăVi t ậ PGD l năHƠă ông 49
3.3 Th c tr ngă côngă tácă t oă đ ng l că lƠmă vi că choă nhơnă viênă t iă Ngơnă hƠngă TMCP B uăđi năLiênăVi t ậ PGD l năHƠă ông 51
3.3.1 T Ịăđ ng l ẾăệỢmăvi ẾăỏhôngăquaăẾôngăvi c 51
3.3.1.1 Xây d ng và ph bi n m c tiêu ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP B u đi n Liên Vi t – PGD l n Hà ông: 51
3.3.1.2 T o đ ng l c thông qua vi c cung c p b n mô t công vi c cho ng i lao đ ng rõ ràng v nhi m v công vi c c n hoàn thành 52
Trang 73.3.1.3 ánh giá k t qu th c hi n công vi c c a ng i lao đ ng thông qua tiêu
chu n công vi c 55
3.3.1.4 T o đ ng l c thông qua vi c t o đi u ki n môi tr ng thu n l i cho ng i lao đ ng hoàn thành nhi m v 58
3.3.2 T Ịăđ ng l ẾăệỢmăvi ẾăỏhôngăquaăẾỡẾăỏỡẾăđ ng v v t ch t 58
3.3.2.1 T o đ ng l c cho ng i lao đ ng t công tác ti n l ng: 58
3.3.2.2 Các khuy n khích tài chính: 63
3.3.2.3 Các kho n ph c p nh m t o đ ng l c cho nhân viên: 64
3.3.2.4 Các phúc l i và d ch v dành cho nhân viên: 66
3.3.3 T Ịăđ ng l c cho ng iăệaỊăđ ngăỏhôngăquaăẾỡẾăhìnhăỏh c khuy năỆhíẾhă tinh th n 66
3.3.3.1 Công tác t ch c đào t o, t p hu n nâng cao trình đ cho ng i lao đ ng: 66 3.3.3.2 T o đ ng l c làm vi c thông qua k lu t, đ b t, c h i th ng ti n cho ng i lao đ ng 67
3.3.3.3 V n hóa t ch c: 68
CH NG 4 XU T GI Iă PHÁPă T Oă NG L Că CHOă NHỂNă VIểNă NGỂNăHÀNGăTMCPăB Uă I NăLIểNăVIểTăậ PGD L NăHÀă ỌNG 69
4.1 Môiătr ngăkinhădoanhătrongăl nhăv căNgơnăhƠng 69
4.2 nh h ngăphátătri n c aăNgơnăhƠngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t ậ PGD l n HƠă ông 69
4.3 xu t gi iăphápăt oăđ ng l căchoănhơnăviênăNgơnăhƠngăTMCPăB uăđi n LiênăVi t ậ PGD l năHƠă ông 70
4.3.1 Gi iăịhỡịăỏọuy năđ ỏăđ nh h ngăịhỡỏăỏọi n c aăNgợnăhỢngăTMCPăB u đi năầiênăVi t – PGD l năHỢă ôngăỏọỊngăỏ ngăệaiăđ n ng iăệaỊăđ ng 70
4.3.2 Gi iăịhỡịăhỊỢnăỏhi năẾôngăỏỡẾăịhợnăỏíẾhăẾôngăvi Ếăđ s d ngăệaỊăđ ng h ịăệý 70 4.3.3 i m iăẾôngăỏỡẾăđỡnhăgiỡăvỢăỏh c hi n nhi m v 71
4.3.4 HỊỢnăỏhi năẾôngăỏỡẾăỏi n l ng c aăNgợnăhỢngăTMCPăB uăđi năầiênăVi t – PGD l năHỢă ông 72
Trang 84.3.5 aăế ngăhóaăẾỡẾăịhúẾăệ iăếỢnhăẾhỊănhợnăviên 73
4.3.6 ỢỊăt ỊăvỢăịhỡỏăỏọi n ngu nănhợnăệ c t iăNgợnăhỢngăTMCPăB uăđi năầiênă
Vi t – PGD l năHỢă ông 74
4.3.7 CỡẾăịhỊngăỏọỢỊăđỊỢnăỏh , khen ng i, t ch ẾăỏhiăđuaăỏọỊngăNgợnăhỢng 74
4.4 M t s gi iăphápăkhác 75
4.4.1 Kh c ph c nh ng y u t ỏiêuă Ế Ếă ỏọỊngă quỡă ỏọìnhă ỏuy n d ngă đ tuy n
ch năđ c nh ngănhợnăỎ ịhùăh p nh t 75
4.5 M t s ki n ngh 76
K T LU N 77
DANH M CăTÀIăLI U THAM KH O
Trang 9DANH M C VI T T T Kýăhi u vi t t t Tênăđ yăđ
Trang 10DANH M C CÁCăB NG BI U,ăHỊNHăV ,ă TH ,ăCỌNGăTH C
B ng 2 1 B ngăTìnhăhìnhăhuyăđ ng v n c aăngânăhàngăn mă2012,ă2013,ă2014 Error!
Bookmark not defined.
B ngă2.ă2ăTìnhăhìnhădoanhăs cho vay c aăNgânăhàngăHDBankă– chiănhánhăBaă ìnhăn mă
2012, 2013, 2014 Error! Bookmark not defined.
B ng 2 3 B ng doanh s thu n c aăngânăhàngăTMCPăPhátătri năThànhăph H ChíăMinhă
– chiănhánhăBaă ình Error! Bookmark not defined.
B ng 2 4 B ngăd ăn c aăngânăhàngăTMCPăPhátătri năThànhăph H ChíăMinhă– chi
nhánhăBaă ình Error! Bookmark not defined.
B ng 2 5 B ngătìnhăhìnhădoanhăs cho vay DNVVN c aăngânăhàngăTMCPăHDBankăchiă
nhánhăBaă ìnhătrongăc ăc u cho vay doanh nghi p Error! Bookmark not defined.
B ng 2 6 B ngătìnhătìnhădoanhăs cho vay DNVVN c aăNgânăhàngăHDBank- chiănhánhă
Baă ìnhătheoăk h n Error! Bookmark not defined.
B ng 2 7 B ng doanh s thu n DNVVN c aăNgânăhàngăHDBankă- chiănhánhăBaă ìnhătrong doanh s thu n đ i v i cho vay doanh nghi p Error! Bookmark not defined.
B ng 2 8 B ng doanh s thu n DNVVN c aăNgânăhàngăHDBankă- chiănhánhăBaă ìnhă
theo k h n Error! Bookmark not defined.
B ng 2 9 B ng t ngăd ăn cho vay DNVVN c aăngânăhàngăTMCPăThànhăph H Chíă
MinhăchiănhánhăBaă ìnhătheoăthànhăph n kinh t Error! Bookmark not defined.
B ng 2 10 B ng t ngăd ăn đ i v i cho vay DNVVN c aăngânăhàngăTMCPăThànhăph
H ChíăMinhăchiănhánhăBaă ìnhătheoăkìăh n Error! Bookmark not defined.
B ng 2 11 B ngătínhăh s thu n n mă2012,ă2013ăvàă2014Error! Bookmark not defined.
B ng 2 12 B ng n quáăh nătrongăchoăvayăDNVVNăn mă2012,ă2013ăvàă2014 Error!
Bookmark not defined.
B ng 2 13 B ng n x uătrongăchoăvayăDNVVNăn mă2012,ă2013ăvàă2014 Error!
Bookmark not defined.
B ng 2 14 B ngăvòngăquayăv năchoăvayăDNVVNăn mă2012,ă2013ăvàă2014 Error!
Bookmark not defined.
S ăđ 2.ă1ăS ăđ c ăc u t ch c c aăngânăhàngăTMCPăPhátătri năThànhăph H ChíăMinhă
chiănhánhăBaă ình Error! Bookmark not defined.
Trang 11S ăđ 2 2 Quyătrìnhăchoăvayăc aăNgânăhàngăTMCPăPhátătri năThànhăph H ChíăMinhă–
chiănhánhăBaă ình Error! Bookmark not defined.
Trang 12L I M U
1 Tínhăc p thi t c aăđ tƠi
Quaăquáătrìnhăđ iăm i,ăh iănh p,ăv ăth ăc aăVi tăNamătrênătr ngăqu căt ăngàyăcàngă
t ng,ăđ căbi tăkhiăVi tăNamătr ăthànhăthànhăviênăchínhăth căth ă150ăc aăt ăch căth ng
m iăth ăgi iă(WTO),ăvà trongăn mă2015ăVi tăNamăđãăkýăthànhăcôngăHi păđ nhă iătácăxuyênăTháiăBìnhăD ngă(TPP)ăquáătrìnhăđ iăm iăngàyăcàngătoànădi năh n,ărõănétăh n,ăđ yă
đ ăvàăt căđ ănhanhăh n.ăCùngăv i s ăphátătri năđó,ăcácăt ăch căkinhăt ăc aăVi tăNamăc ngă
l năm nhăkhôngăng ng,ăđ căbi tălàăs ăthayăđ iăc ăv ăch tăvàăl ngăc aăh ăth ngăngânăhàng,ă ho tă đ ngă gópă ph nă vàoă thúcă đ yă t ngă tr ngă kinhă t ,ă chuy nă d chă c ă c uă theoă
h ngăcôngănghi păhóaă– hi năđ i hóaăđ tăn c,ăVi tăNamăs ăngàyăcàngăcóănhi uăc ăh iăphátătri năh năn aăkhiăthamăgiaăvàoănh ngăt ăch căl nătrênăth ăgi i
V iăxuăh ngăphátătri năvàăs c nh tranh m nh m gi aăcácăNgânăhàngătrongăn c vàăngoàiăn cănh ătrên,ăngoàiăvi căxâyăd ng m tăđ iăng laoăđ ngătiênăti n, s căbénăv i
th tr ngăthìăv năđ t oăđ ng l c nh m năđ nhăvàăphátătri n ngu nănhânăl cănàyăl iălàă
m tă bàiă toánă t ngă đ iă khóă v iă cácă Ngână hàngă Vi tă Namă vàă nh tă làă cácă Ngână hàngă
tr ng trong ho tăđ ng c a t ch c M t t ch căcóăth đ tăđ căn ngăsu tălaoăđ ng cao khiăcóănh ngănhânăviênălàmăvi cătíchăc căvà sángăt o.ă i uăđóăph thu căvàoăcáchăth căvàă
ph ngăphápămàănh ngănhàăqu nălýăs d ngăđ t oăđ ng l căthúcăđ yăchoănhânăviên.ăTuyănhiênăcôngătácăqu nălýăngu n l căconăng i mu năđ t hi u qu đòiăh iăng i qu nălýăph i cóăs hi u bi t v conăng i nhi u khíaăc nhăvàăl yăconăng iălàmăy u t trungătâmăchoă
s phátătri n T quan ni măđóănhi u k thu t qu nălýănhânăl căđãăraăđ i nh m m căđíchăgiúpăconăng iăphátăhuyăh t kh n ngăti m n, gi mălãngăphíăngu n l c,ăt ngăhi u qu
ho tăđ ng t ch c Mu n v y,ăđi u quan tr ng nh tălàăcácăđ năv ph i t oăđ căđ ng l c choăng iălaoăđ ngălàmăvi c v i s sángăt o cao Trong nh ngăn măg năđâyătìnhăhìnhă
bi năđ ngănhânăs , s ng i r i kh iăngânăhàngălàăkháăcaoă m c 10% do nh ng bi n
đ ng t nhânăs trongăvàăngoàiăngânăhàngăvàănh ngăchínhăsáchăc aăngânăhàng.ăVàăbàiă
Trang 13toánăt oăđ ng l cănh ăth nàoăđ cóăth năđ nhăvàăphátătri n ngu nănhânăl c c aămìnhă
hi u qu nh tăđangălàăv năđ màăBanălãnhăđ o c a Ngânăhàngăquanătâm
C nă c vàoă th c ti nă đãă nêuă trênă vàă ki n th c h c t p t iă tr ngă i h că Th ngăLongătôiănh n th yăđ c t m quan tr ng c aăcôngătácăt oăđ ng l călàmăvi căchoănhânăviênătrongătìnhăhìnhăhi nănayănênăsauăm t th iăgianătìmăhi uăvàăth c t p,ăđ c s h ng d n
t nătìnhăc a Th căs ăTr ng căThao,ătôiăquy tăđ nh nghiênăc uăđ tài:ă“M t s gi i
ịhỡịă ỏ Ịă đ ng l c cho nhợnă viênă ỏ iă Ngợnă hỢngă TMCPă B uă đi nă ầiênă Vi t
(LienVietPostbank) – PGD l năHỢă ông” v i mong mu n t nh ngălýălu năđiăcùngăth c
ti n c a Ngânăhàngăcóăth phânătíchăvàăđánh giáăđ tìmăraănh ng gi iăphápăchoăcôngătácă
t oăđ ng l c t iăNgânăhàngăTMCPăb uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông
2 M cătiêuănghiênăc u
2.1 M cătiêuăkhoaăh c:
Lu năv năh th ngăhóaănh ngălýălu năc năb n v đ ng l călaoăđ ng, cácăy u t nh
h ng t iăđ ng l călaoăđ ng, cácăy u t t oăđ ng l c, cácăbi năphápăt oăđ ng l c cho
ng iălaoăđ ng trong doanh nghi p
xu t gi iăphápănh m t oăđ ng l căchoănhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăb uă
đi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông
3 Nhi m v nghiênăc u
H th ngăhóaănh ngăcôngătrìnhănghiênăc u liênăquanăđ năđ tài
H th ngăhóaăcácălýălu n v đ ng l căvàăt oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ng
Phânătíchăcácăy u t t oăđ ng l c t iăđ ng l călàmăvi c c aăng iălaoăđ ng
Phânătíchăđánhăgiáăth c tr ng c a nhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênă
Vi t – PGD l năHàă ông
xu tăcácăgi iăphápăt oăđ ng l căchoăđ iăng ănhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPă
b uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông
4 iăt ngănghiênăc u
Trang 14Khóaălu n t pătrungănghiênăc uăđ ng l c,ăcôngătácăt oăđ ng l căchoănhânăviên vàăcácăy u t tácăđ ngăđ năđ ng l călàmăvi c c aănhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăB uăđi n LiênăVi t – PGD l năHàă ông
5 Ph măviănghiênăc u
5.1 Ph măviănghiênăc u v khôngăgian
Nghiênăc uăcácăy u t tácăđ ngăđ năđ ng l călàmăvi căvàăth c tr ng côngătácăt o
đ ng l călàmăvi c cho nhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàăông
5.2 Ph măviănghiênăc u v th i gian
Tácăgi ti năhànhăthuăth păcácăs li u,ăđi uătraăliênăquanăđ n côngătácăt o đ ng l c làmăvi c,ăcácăy u t nhăh ngăđ năđ ng l călàmăvi c t i NgânăhàngăTMCPăB uăđi n LiênăVi t – PGD l năHàă ôngătrongăgiaoăd ch t n mă2012ăđ n nay
5.3 Ph măviănghiênăc u v n i dung
Nghiênăc u ch ti năhànhăt iăNgânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàăông.ăK t qu nghiênăc u s cóăýăngh aăth c ti n cho vi c t oăđ ng l călàmăvi c cho nhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ôngătrongăgiaiăđo n 2016-2020ă vàă cóă th tham kh o,ă ápă d ngă choă cácă chiă nhánhă vàă phòngă giaoă d chă khácăthu căngânăhàng
6 Ph ngăphápănghiênăc u
Lu năv năs d ngăcácăph ngăphápănghiênăc u ch y u trong khoa h căxãăh i bao
g m:
Ph ngăphápăphânătíchăs li u th ngăkê:ăXâyăd ng b ng h i,ăđi u tra, x lýăs
li u b ngăch ngătrìnhăSPSS,ăđánhăgiáăk t qu nghiênăc u,ăphânătíchăsâu
Ph ngăphápăth ngăkê:ăD aătrênăcácăs li u th ngăkê đ c thu th păthôngăquaăcácătàiăli uăthôngăkê,ăbáoăcáoăđ c xu t b n,ăcácăbáo,ăt păchí,ăinternet,ăcácăk t qu c a
m t s côngătrìnhănghiênăc uăliênăquanăđãăđ căcôngăb
Ph ngăph pănghiênăc uăđ nhătính:ăD aătrênănh ng s li uăcóăs n d đoánăxuă
h ng theo ch quanăvàăđ aăraăk t lu n
7 K t c uăkhóaălu n
Ngoàiăph n m đ u, k t lu năvàătàiăli u tham kh o,ăkhóaălu năđ c k t c uăthànhă4ă
ch ng:
Ch ngă1:ăT ngăquanănghiênăc u
Trang 15Ch ngă2:ăC ăs lýălu n chung v đ ng l căvàăt oăđ ng l călàmăvi căchoăng i lao
đ ng
Ch ngă3:ăPhânătíchăth c tr ngăcôngătácăt oăđ ng l căchoănhânăviênăt iăNgânăhàngă
TMCPăb uăđi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông
Ch ngă4:ăM t s gi iăphápăt oăđ ng l c cho nhânăviênăt iăNgânăhàngăTMCPăb uă
đi năLiênăVi t – PGD l năHàă ông
Trang 16gi i v v năđ này.ăCácănghiênăc uănàyăgi iăthíchăngu n g c c aăhànhăvi,ăcácăy u t thúcăđ yăhànhăvi,ăv th c ch t đóăchínhălàăcácănghiênăc u v đ ng l călàmăvi c Qua
th c t tìmăhi uăvàănghiênăc u,ătácăgi xinătómăt t m tăcáchăkháiăquátăcácănghiênăc u nàyătheoăcácăh ngăchínhănh ăsau:
ThỀỊăh ngăỏợmăệýăh ẾăhỢnhăvi: Theoăh ngănày,ăcácănghiênăc u k t lu n r ng,
b n n ng,ăm c c m v s thuaăkémălàănh ngăđ ng l căthúcăđ yăconăng i c g ngălàmă
vi c, nh ng y u t liênăquanăt iăđ ng l căthúcăđ yăconăng i ho tăđ ng thu c v chínhă
b năthânăconăng i.ăCácătácăgi nàyănh n m nhăđ ng l c c aăconăng iăchínhălàădoăcácăy u t bênătrongăc a m iăng i th mătríălàădoădiătruy n.ăTuyănhiên,ătácăgi nh n
th yăcóăs mâuăthu nătrongăchínhăk t lu n c aăcácănghiênăc uănày,ăb i n u s m c
c m v s thuaăkémălàăm t y u t t oăraăđ ng l căthúcăđ yăconăng iăhànhăđ ngăthìărõăràngăđ ng l călàm vi cănàyăđ c sinh ra do s tácăđ ng c a c y u t bênăngoài.ăTácă
gi cho r ngăkhôngăph i t t c nh ng y u t nàyăđ u tr thànhăđ ng l căthúcăđ y con
ng i ho tăđ ngăvìăconăng i bi t nh n th c,ăđánhăgiáăvàăch n l căcácăy u t sao cho phùăh p v iăxuăh ngăphátătri n c a b năthân,ăsaoăchoăphùăh p v iăcácăđi u ki nămôiă
tr ngăkhác ăHo căc ngăcóăth làădoăcácăy u t thu cămôiătr ngăbênăngoàiătácăđ ng làmăchoăconăng i xu t hi năcácănhuăc uăvàăt đóăthôiăthúcăh ho tăđ ngăđ th aămãnănhu c uă đó.ă Cácă tácă gi tiêuă bi uă choă h ng ti p c nă nàyă nh ă Alfredă Adler,ă ErikăErikson , tuy m iănghiênăc u gócăđ tâmălýăh căhànhăviăc a ch th laoăđ ngăvàăk t
qu nghiênăc uăcònămâuăthu n,ănh ngănhìnăchungăcácănghiênăc uănàyăc ngăđãăt o ra
ti năđ vàălàăc năc cho vi c nghiênăc u m r ng c aăcácăcôngătrìnhănghiênăc u sau này.ăă
ThỀỊăh ng ti p c n l ch x - xụăh i: Tiêuăbi uăchoăh ng ti p c nănàyălàăcácă
nghiênăc u c aăcácătácăgi nh ăA.N.ăLeonchiev,ăL.X.ăVygotsky ăCácănghiênăc uănàyă
ch ra r ngăđ ng l călàmăvi c c a conăng iăđ căhìnhăthànhăvàăphátătri năcùngăv i quáătrìnhăphátătri n c aăcáănhânăm iăng iăthôngăquaăho tăđ ng giao ti p.ăNhómăcácătácăgi nàyăchoăr ng,ăkhiăxemăxétăv năđ đ ng l călàmăvi c c aăconăng iăthìăph i xem
Trang 172
xétănóătrongăm i quan h v i nhu c u ng l călàmăvi c xu tăphátăt nhu c u,ăcóăm i quan h ch t ch v i nhu c u.ăVìăv yăkhiănghiênăc u v đ ng l călàmăvi c c a con
ng i ph iănghiênăc u m i quan h c aăconăng i v iăcácăy u t thu cămôiătr ng
ho tăđ ng c aăconăng i K t qu c aăcácănghiênăc uănàyăcóăth coiălàăm tăthànhăcôngă
đ tăpháăkhiăch raăđ c m i quan h nhânăqu gi a nhu c uăvàăđ ng l călàmăvi c, xem xétănhuăc uăvàăđ ng l călàmăvi c trong m i quan h v iăcácăho tăđ ng s ng c a con
ng i.ăCácănghiênăc uănàyăr tăcóăýăngh aăđ i v iăcácănhàăkhoaăh c ng d ngăvàăcácănhàăqu nălýătrongăvi c t oăđ ng l călàmăvi căchoăng iălaoăđ ng t iăcácădoanhănghi p, cácăt ch c…
ThỀỊăh ng ti p c năhỢnhăvi: Cácătácăgi tiêuăbi uăchoăh ng ti p c nănàyăph i
k đ nănh ăAlbertăBandura,ăB.F.ăSkinner ăSkinnerăgi iăthíchăđ ng l călàmăvi c c a conăng i b ng vi căđ aăraăcácăkháiăni m c ng c ,ăth ngăvàăph t T călàăn u m tăcáănhânănàoăđóătrongăt ch căliênăt căđ c c ng c tíchăc căhayăđ căkhenăth ng b i
m tăhànhăviănàoăđóăthìăh s cóăxuăh ng l p l iăhànhăviăđóăvàăphátătri năhànhăviăđóăthànhăthóiăquenăth mătríătr thànhăđ cătr ngătrongăhànhăđ ng c a ch th đó.ăCònăn u aiăđóăb tr ng ph tăvìăm tăhànhăviănàoăđóăthìăth ng h s cóăkhuynhăh ng t b hànhăviăđóăv sau.ăAlbertăBanduraăđãăr tăthànhăcôngătrongănghiênăc uălýăthuy t h c t păxãă
h i c aămình,ăôngăchoăr ngăconăng i th c hi năhànhăviănàoăđóăkhôngăch đ năgi nălàăvìănh ngăgìămàăh nh năđ cămàăcònăd aătrênăc ăs nh n th căđánhăgiáăc aăconăng i
v h u qu c aăhànhăviămàăm iăng iăcóăth nh năđ c khi th c hi n m tăhànhăviănàoăđó.ăCáchăti p c nănàyăhi năđangăđ căápăd ng r ngărãiătrongăcu c s ng,ănóăgi iăthíchă
đ c ngu n g c,ănguyênănhânăd năđ năhànhăviăc aăconăng i,ăđi uăgìăđ nhăh ng, thúcăđ yăhayătrìăhoãnăho tăđ ng c aăconăng i.ăNh ăv yălýăthuy t h c t păxãăh iăc ngăcóăýăngh aătrongăvi c gi iăthíchăngu n g căthúcăđ yăcácănhânăviênătrongăt ch c ho t
đ ngăhoànăthànhăcôngăvi c,ătráchănhi măđ c giao
ThỀỊăh ng ti p c nănhợnăv n: Tiêuăbi uăchoăh ng ti p c nănàyălàăcácătácăgi
nh ăAbrahamăMaslowăvàăCarlăRogers Carl Rogers cho r ng ngu n g căthúcăđ y con
ng i ho tăđ ng xu tăphátăt bênătrongăconăng iănh :ăkhuynhăh ng th c hi n b m sinh, nhu c u t hi n th căhóaăhayănhuăc u t kh ngăđ nh.ă i uănàyăcóăngh aălàăđ ng
l căthúcăđ yăconăng iăhànhăđ ngălàădo b măsinhăconăng i nh m hi n th căhóaăcácă
kh n ngăc a h làmăchoăh tr ngăthànhăh n,ăt tăh năv iăđ yăđ cácăch căn ng.ăCònăAbrahamă Maslowă thìă ch ra c th h n,ă ôngă choă r ngă cáiă thúcă đ yă conă ng iă hànhă
đ ngăchínhălàăvi c th aămãnănhuăc u c a h ăTheoăôngăthìăv i m iăconăng iăđ uăcóă5ă
lo i nhu c uăc ăb năvàăđ c x p theo th t t ngăd nănh ăsau:ănhuăc uăsinhălý;ănhuăc u anătoàn;ănhuăc uăđ căcôngănh n, ghi nh n; nhu c uăđ cătônătr ngăvàănhuăc u t th
hi n b năthân.ăCácănhuăc uănàyălàăb măsinhăconăng iăaiăc ngăcóănh ngăconăng i
Trang 18ph i th aămãnăcácănhuăc u b c th p m t m căđ nàoăđóăm i ti n t i vi c th aămãnăcácănhuăc u c păcaoăh n.ăTheoăh ng ti p c nănàyăthìăđ ng l căthúcăđ yăconăng i hànhăđ ngălàăs th aămãnăcácănhuăc u,ălàăs hi n th căhóaăcácăph m ch tăbênătrongăconăng iălàăchoăh tr nênăhoànăthi năh n,ăcóăgiáătr h n.ăNghiênăc u c a Abraham Maslow d aătrênăm uănghiênăc uălàănh ngăng iălàmăvi cătríăóc,ăvìăv yătheoătácăgi thìăk t qu c aănghiênăc uănàyăr tăcóăýăngh aăvàăcóăth ápăd ngăđ ti n hànhănghiênă
c u v đ ng l călàmăvi cădànhăchoănhânăviênăt iăcácăt ch căNgânăhàng
1.2 M t s nghiênăc uătrongăn c
Cóăm t s nghiênăc uătr căđâyă trongăn c v ngu nănhânăl căvàăt oăđ ng l c
c aăng iălaoăđ ng,ătuyănhiênăcácănghiênăc uănàyăđ c p t i v năđ nh ng c păđ khácănhauăvàăcácăh ng gi i quy tăkhácănhau,ăđ i v iăhoànăc nh c th trongănghiênă
c uănàyăthìăcácănghiênăc uătrênăcònămangătínhăkháiăquátăvàăch aăđiăvàoătr ngătâmăv n
đ ho c thu c m tăl nhăv căkhác.ăCh y uăcácăbàiănghiênăc uătrongăn c màătácăgi tham kh oăđ căth ngălàănghiênăc u v t oăđ ng l căchoăng iălaoăđôngătrongăcácă
kh iăngànhăs n xu t,ăcôngănghi p.ăVìăth khiăápăd ngăvàoăt oăđ ng l c cho m tănhómălaoăđ ngăđ căthù,ă trong m tăl nhăv căđ căthùănh ăNgânăhàngăthìăch aăphùăh p
M t s côngătrìnhănghiênăc uătiêuăbi u g n v i v năđ t oăđ ng l cănày,ăđi n hìnhănh :
BỡỊăẾỡỊăỆhỊaăh c c ịănhỢăn c:
- Báoăcáoăkhoaăh că tàiăkhoaăh căcôngăngh c pănhàăn c KV-07-13 (1991 – 1995) doă GS.ă Lêă H u T ngă làmă ch nhi m: “V n đ phát huy và s d ng
đúng đ n vai trò đ ng l c c a con ng i trong s nghi p phát tri n kinh t -
xã h i”.ăNghiênăc uăđãătrìnhăbàyă m t s v năđ lýălu n v đ ng l că(kháiă
ni mă“đ ng l c”,ănhuăc u l iăích),ăm t s đ ng l căchínhătr - tinh th n quan
tr ngă(côngăb ngăxãăh i, dânăch ,ăv năhóa,ătâmălýă– xãăh i…)ăvàăv năđ s
d ng đúngăđ nătínhătíchăc c c aăconăng i trong s phátătri n kinh t - xãăh i Tácăgi chúătr ngăđ n nh ng y u t t oăraăđ ng l călàmăvi c to l năchoăng i laoăđ ng Cácăy u t nh ădânăch ,ămôiătr ngătâmălý xãăh i, ni m tin, khoa
h căvàăv năhóaăc ngătácăđ ngănh ănh ngăđ ng l căchínhătr , tinh th n trong xãăh i ph n k t qu nghiênăc u,ătácăgi cóănêuăraăcácăy u t tácăđ ngăđ n
vi c l a ch n ra gi iăphápăphùăh p cho vi cănângăcaoăch tăl ng ngu nănhână
l c Nghiênăc uătrênăt măv ămôăvàăđ ng gócăđ gi i quy t v năđ kinh t - xãăh i ch ch aăchúătr ngăđ n y u t conăng i
- tàiăkhoaăh căđ c l p c păNhàăn c: “Phát tri n lao đ ng k thu t Vi t
Nam giai đo n 2001 – 2010” doăPGS.TSă MinhăC ngălàmăch nhi m.ă
tàiănêuălênăc ăs lýălu năphátătri nălaoăđ ng k thu t g n v iăquáătrìnhăcôngă
Trang 194
nghi pă hóa,ă hi nă đ iă hóaă đ tă n c,ă đ ng th iă đ aă raă cácă đánhă giáă v th c
tr ngăphátătri nălaoăđ ng k thu t Vi tăNamăvàăđ aăraăcácăgi iăphápăvàăđ nh
h ngăphátătri n lao đ ng k thu t Vi tăNam.ăNghiênăc uănàyăđ c p t i
đ iăt ngălaoăđ ng k thu tălàălaoăđ ngăđ căđàoăt o trong h th ngăgiáoăd c ngh nghi p c a h th ngăgiáoăd c qu cădân,ăđápă ngăyêuăc u c a th tr ng laoăđ ngăvàăcóăcácăk n ngăhànhăngh đ th c hi n cácăcôngăvi căcóăđ ph c
t p v iăcôngă ngh khácănhau,ă phùăh p v iăngành,ăngh cácăc pă trìnhăđ khácănhau,ătr c ti p t o ra s n ph măhàngăhóa,ăd ch v ă tàiăh uănh ăch quanătâmăđ năcácăchínhăsáchăv ămôăv vi căphátătri nălaoăđ ng k thu tăđ
h ng t i m t n n kinh t v ng m nh, ch khôngăđ c p t i gi iăphápăt o
đ ng l căchoănhómălaoăđ ngănàyătrongădoanhănghi p.ă i uănàyăc ngăhoànătoànăphùăh p v iăquyămôăc a m tăđ tàiănghiênăc u khoa h c c păNhàăn c
Lu năỡnăỏi năỎ ăvỢăệu năv năỏh ẾăỎ :
- “T o đ ng l c cho ng i lao đ ng qu n lý trong doanh nghi p nhà n c Hà
N i đ n n m 2020” tácăgi V ăTh Uyênă( i h c Kinh T Qu căDân,ă2007).ă
Lu năánăđãăh th ngăhóaănh ngălýălu năc năb n v laoăđ ng qu nălýăvàăvaiătròă
c aălaoăđ ng qu nălýătrongăho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,
h th ngăvàăđ xu t v đ ng l călaoăđ ngăvàălaoăđ ng qu nălýătrongădoanhănghi p T đóăl a ch nămôăhìnhăt ng th đ ch raăcáchăti p c n v i t oăđ ng
l căchoălaoăđ ngăvàălaoăđ ng qu nălýătrongădoanhănghi p Lu năánăc ngăphânătíchăvàăđánhăgiáăth c tr ngăđ ng l călàmăvi c c aălaoăđ ng qu nălý,ăcácăy u t
t oăđ ng l căchoălaoăđ ng qu nălýătheoăt m quan tr ng c aăchúng,ăphânătíchănhu c u, s th aămãn,ăcáchăphátătri n nhu c u m i c aălaoăđ ng qu nălýăthông quaăcácăbi năphápăđ căápăd ng trong m t s Doanh nghi păNhàăn c Hàă
N i t th i k đ i m i Lu năánăch ra nh ngă uănh căđi m c aăcácăbi n phápăt oăđ ng l căđangăđ căápăd ngătrongăcácăDoanhănghi pănày,ăch raăcácănguyênă nhână t n t iă làmă h n ch đ ng l că làmă vi c c aă laoă đ ng qu nă lýătrong Doanh nghi păNhàăn c t iăHàăN i T đó,ălu năánăđ xu t m t s quan
đi măvàăgi iăphápănh m t oăđ ng l căchoălaoăđ ng qu nălýătrongăcácăDoanhăNghi păNhàăn c t iăHàăN i, t oăđàăchoăs phátătri n c a Doanh nghi păNhàă
n c,ăđ ng th i kh ngăđ nh vaiătròăch đ o c a Doanh nghi p trong th i k phátătri n kinh t m i c aăHàăN iăđ năn mă2020.ăTuyănhiênălu năánăch tìmă
hi u v đ căđi m ch y u c aăHàăN iăcóă nhăh ngăđ n t oăđ ng l c cho lao
đ ng qu nălýătrongăcácăDoanhănghi p HàăN i ch khôngăđiăsâu tìmăhi u v cácăy u t v t ch tăvàătinhăth năcóă nhăh ng tr c ti p t i nhu c u, s th a mãnăc aăng iălaoăđ ng.ă ng th i lu năánăchúătr ngăđ n s baoăquátătrongă
Trang 20nhómă cácă Doanhă nghi pă Nhàă n c t i Vi tă Namă nóiă chungă vàă cácă Doanhănghi păNhàăn c t iăHàăN i nóiăriêngăch khôngăđ aăraăm t Doanh nghi p nàoăc th đ phânătích
- “T o đ ng l c làm vi c cho công ch c trong c quan Hành chính Nhà n c
Vi t Nam hi n nay” tácăgi Nguy năHoàiăTâm.ăLu năv nănàyăđ c păchínhă
đ n v năđ th aămãnănhuăc u, t oăđ ng l c thúcăđ yăchoăđ iăt ngăcánăb côngăch c.ă i uănàyălàăh t s c c n thi t, b iănóăkhôngăch quy tă đ nhăđ n
hi u qu côngăvi c c a b năthânăcáănhânăđóăhayăhi u qu ho tăđ ng c aăc ăquanăcáănhânăđóălàmăvi c,ămàăr ngăh nălàăhi u l c,ălàăhi u qu qu nălýănhàă
n c Côngăch căcóăm t v trí,ăvaiătròăh t s c quan tr ng,ălàăng iăđ i di n cho quy n l cănhàăn c, thay m tănhàăn c, s d ngăcácăngu n l căcôngăđ
qu nălýăxãăh i nh măđ t m cătiêuăđ ra.ăChínhăb năthân h s ph năánhăn ngă
l c qu nălýăxãăh i c aănhàăn c, qua đóăt o d ngălòngătinăc aăng iădân.ăTuyănhiên,ăcóăm t s đ căthùăv conăđ ng ngh nghi p khi năcôngăch căkhóăcóă
đ nh ngăđ ng l căđ làmăvi c.ăVíăd , ch đ côngăch că“ăsu tăđ i”,ăch đ
l ngă b ng theo ng ch b c, vi că đ b t, b nhi mă theoă thâmă niên,ă nâng
l ng…Doăv y, n uăcôngăvi c c a h khôngăđ t k t qu t tădoăkhâuăt oăđ ng
l c b xem nh hay b qua, s gâyănênănh ng thi t h i n ng n
K t lu n: Cácănghiênăc uătrênăđ u t pătrungăvàoăconăng i, s th aămãnănhuăc u
c a h đ t oăraăđ ng l călàmăvi c, phátăhuyăh t kh n ngăti m nătrongăconăng i h Quaăđóăcóăth th y r ngăcáănhânălàmăvi căluônăch u s thúcăđ y c a nh ngăđ ng l c
nh tăđ nh B t k ng iălaoăđ ngănàoăc ngăluônăcóănh ngăđ ngăc ăchiăph iăhànhăvi,ăs
c ng hi n,ătínhătráchănhi m, kh n ngăsáng t o c aămình.ă i uănàyălàăh t s c c n thi t,
b iănóăkhôngăch quy tăđ nhăđ n hi u qu côngăvi c c a b năthânăcáănhânăđóăhayăhi u
qu ho tăđ ng c a t ch căn iăcáănhânăđóălàmăvi c,ămàăr ngăh nălàăhi u l c, hi u qu
qu nălýădoanhănghi p.ăNg iălaoăđ ng s cóănh ngăhànhăviătíchăc c trong vi căhoànăthi nămìnhăthôngăquaăcôngăvi c.ă ng l căthúcăđ yăhànhăviă haiăgócăđ tráiăng c nhauăđóălàătíchăc căvàătiêuăc c.ăNg iălaoăđ ngăcóăđ ng l cătíchăc căthìăs t oăraăđ c
m tătâmălýălàmăvi c t t,ălànhăm nhăđ ng th i gópăph nălàmăchoădoanhănghi păngàyăcàngăv ng m nhăh n.ă
Vi c h th ngăhóaăvàăđánhăgiáăk t qu c aăcácăcôngătrìnhănghiênăc u trongăvàăngoàiăn căđãăchoăth yăcácănghiênăc u v t o đ ng l călàmăvi căchoănhânăviênăngânăhàng cònăch aăđ cănghiênăc u m tăcách đ yăđ vàăcóăh th ng,ăđ c bi tălàăđ i v i nhânăviênăt iăngânăhàngăTMCPăB uăđi năLiênăVi t – PGD l năHà ông.ăTuyănhiên,ăcácănghiênăc uăđãăđ aăraănh ng g iăýănh tăđ nh cho vi c ti năhànhănghiênăc uăđ tàiănày.ăNh ăv yăchoăđ n th iăđi m hi n nay, Vi t Namăch aăcóăcôngătrìnhănàoănghiênă
Trang 22CH NGă2 C ăS LụăLU N V NG L CăVÀăT Oă NG L CăLÀMă
2.1 M t s kháiăni măc ăb n
2.1.1 Ầhỡiăni măvỢăvaiăỏọòăẾ aăđ ng l c ệỢmăvi c
2.1.1.1 Khái ni m đ ng l c làm vi c
Cóănhi uăkháiăni măv ăđ ngăl călaoăđ ng,ăm iăkháiăni măđ uăcóănh ngăquană
đi măkhácănhauănh ngănhìnăchungăđ uănóiălênăđ căb năch tăc aăđ ngăl călaoăđ ng
Theo Nguy năVână i măvàăNguy năNg căQuân thì:ă“ ngăl călàănh ngănhână
t ă bênă trongă kíchă thíchă b nă thână m iă cáă nhână n ă l c làmă vi că v iă khaoă khátă vàă t ănguy năđ ăđ tăđ căcácăm cătiêuăc aăb năthânăvàăm cătiêuăc aăt ăch c”ă
Theoăgiáoătrìnhăhànhăviăt ăch c c aăBùiăAnhăTu n vàăPh măThúyăH ng thì:ă
“ ngăl căc aăng iălaoăđ ngălàănh ngănhânăt ăbênătrongăkíchăthíchăconăng iăn ăl c làmăvi cătrongăđi uăki năchoăphépăt oăraăn ngăsu t,ăhi uăqu ăcao.ăBi uăhi năc aăđ ngă
l călaoăđ ngălàăs ăs năsàngăn ăl c,ăsayămêălàmăvi cănh măđ tăđ căm cătiêuăc aăt ă
ch c,ăc ngănh ăc aăb năthânăng iălaoăđ ng.”
Nh ăv y,ăcóăth ănóiăđ ngăl călàmăvi c làănh ngănhânăt ăthôiăthúcăconăng iălàmăvi căvàăgiúpăchoăh ălàmăvi căcóăhi uăqu ănh măđ tăđ căcácăm cătiêuăc aăt ăch că
đ ngăth iăc ngălàăđ ăth aămãnămongămu năc aăb năthânăng iălaoăđ ng.ăNóăkhôngăch ă
ch uă nhăh ngăb iăb năthânăng iălaoăđ ngămàăcònăch uă nhăh ngăl năb iănh ngă
ho tăđ ngăqu nălýănhânăs ătrongăm tăt ăch c
Cácănhàăqu nălýăkhiăbànăv ăđ ngăl căc aăng iălaoăđ ngătrongăt ăch căth ngă
th ngănh tăv iănhauă ăm tăs ăđi mănh ăsau:
ng l că làmă vi c luônă g n li n v iă côngă vi c, v i t ch că c ngă nh ă môi
tr ngălàmăvi c c a t ch căđó.ă i uăđóăt călàăkhôngăcóăđ ng l călaoăđ ng chungăchungăvàăkhôngăg n v i m tăcôngăvi c c th nàoăc ăNh ăv y,ăđ ng
l c c aăng iălaoă đ ngăđ c th hi n trongăchínhătháiăđ c a h đ i v i côngăvi c,ăđ i v i t ch c
ng l cătrongălàmăvi c khôngăph iălàăđ căđi mătínhăcáchăcáănhân.ăCóăngh aălàăkhôngăcóăng iăcóăđ ng l căvàăng iăkhôngăcóăđ ng l c.ăKhôngăcóăaiăngayă
t khiăsinhăraăđãăcóăđ ng l călàmăvi c ,ămàăđ ng l călàmăvi c ch cóăđ c do
s tácăđ ng c a nhi u y u t ăChínhăvìăv y,ănóăth ngăxuyênăbi năđ i, m tăcáănhânăcóăth cóăđ ng l călàmăvi c vàoăth iăđi mănàyănh ngăvàoăth iăđi măkhácă
ch aăch căđãăcóăđ ng l călaoăđ ng
ng l călàmăvi c s d n t iăt ngăn ngăsu t, hi u qu côngăvi căătrongăđi u
ki năcácănhânăt khácăkhôngăthayăđ i.ăNóălàăngu n g căthúcăđ yă ng i lao
Trang 238
đ ngălàmăvi c n l c,ăh ngăsayăh n.ăTuyănhiên,ăn u cho r ngăđ ng l călàmă
vi c làă y u t t t y u d năđ năt ngăn ngăsu tăvàăhi u qu côngăvi călàăm t quan ni m sai l m B iăvì,ăs th c hi năcôngăvi căkhôngăph i ch ph thu c vàoăđ ng l călàmăvi c màăcònăph thu c r t nhi uăvàoăcácăy u t khácănh :ă
kh n ng,ătrìnhăđ c aăng iălaoăđ ng,ăcácăngu n l căđ th c hi năcôngăvi c
Ng iălaoăđ ng n uăkhôngăcóăđ ng l căthìăv năcóăth hoànăthànhăcôngăvi c c a mình.ăB i vì,ăh cóătrìnhăđ , tay ngh ,ăcóăkh n ngăth c hi năcôngăvi căchoănênădùăkhôngă cóă đ ng l c h v nă cóă th hoànă thànhă côngă vi c c aă mình.ă Tuyă nhiên,ă n u
ng iălaoăđ ng m tăđ ng l c ho c suy gi măđ ng l căthìăk t qu làmăvi c c a h s khôngăph năánhăđúngăkh n ngăth c s c a h vàăh th ngăcóăxuăh ng ra kh i t
Ng iălaoăđ ng ch ho tăđ ngătíchăc căkhiămàăh đ c th aămãnăm tăcáchăt ngă
đ i nh ng nhu c u c a b năthân.ă i uănàyăth hi n l iăíchămàăh đ căh ng Khi màăng iălaoăđ ng c m th y l iăíchămàăh nh năđ căkhôngăt ngăx ng v i nh ngăgìă
h b ra, h s c m th yăkhôngăth aămãnăđ c nh ng nhu c u c aămìnhăthìăs gâyăraă
c măgiácăchánăn n,ălàmăvi c v i s t p trung th p L iăíchălàăph ngăti năđ th aămãnănhu c uănênăl iăíchămàăng iălaoăđ ng nh năđ c ph iăt ngăx ng v i nh ngăgìăh
c ng hi năthìăm i t oăraăđ ng l c cho h làmăvi c
ng l călàmăvi căcònăgiúpăchoăng iălaoăđ ngăcóăth t hoànăthi nămình.ăKhiăcóăđ căđ ng l cătrongălaoăđ ngăng iălaoăđ ngăcóăđ c n l c l năh năđ laoăđ ng,
h c h i,ăđúcăk t nh ng kinh nghi mătrongăcôngăvi c,ănângăcaoăki n th c,ătrìnhăđ đ
t hoànăthi nămình.ă
Quaăkháiăni mătìmăhi uătrênătaăth yăđ căđ ng l căcóăvaiătròăquanătr ng trong
vi c quy tăđ nhăhànhăviăng iălaoăđ ng:
Trang 24 Ng iălaoăđ ng s cóănh ngăhànhăviătíchăc c trong vi căhoànăthi nămìnhăthôngăquaăcôngăvi c
ng l căthúcăđ yăhànhăviă haiăgócăđ tráiăng cănhauăđóălàătíchăc căvàătiêuă
c c.ăNg iălaoăđ ngăcóăđ ng l cătíchăc căthìăs t oăraăđ c m tătâmălýălàmă
vi c t t,ă lànhă m nh,ă đ ng th iă c ngă gópă ph nă làmă choă doanhă nghi pă càngă
v ng m nhăh n
T oă đ ng l că luônă làă v nă đ đ tă raă đ i v i m iă nhàă qu nă lý Chínhă sáchă ti n
l ngăcóăphùăh păkhông? B tríăcôngăvi căcóăh pălýăhayăkhông?ăCôngăvi căcóălàmă
th aă mãnăđ c nhu c u c aăng iălaoăđ ngă hayăkhông? ăT t c nh ng y u t nàyăquy tăđ nhăđ n vi căh ngăháiălàmăvi căhayătrìătr , b tămãnăd năđ n t b doanh nghi p
c aăng iălaoăđ ng
* i v i doanh nghi p:
Hi nănayăn cătaăđangăti n d năhòaăvàoăxuăth phátătri năkhôngăng ngăcùngăv i cácăn c trong khu v căvàătrênăth gi i Kinh nghi m c a Nh t B năvàăcácă“conăr ng ChâuăÁ”ăkhácăchoăth y ph i ti n raăconăđ ngăđiăriêngăphùăh p v i nh ngăđ căđi m chínhătr , kinh t ,ăv năhóaăvàăxãăh i Vi t Nam M t trong nh ng gi iăphápătìnhăth làă
t ngăn ngăsu tălaoăđ ngăđ cóăth t o ra l i nhu năcaoăh nătrênăc ăs nh ng trang thi t
b vàăv n s năcó,ădoăđóăcóăt căđ tíchăl yăv nănhanhăh n.ăVìălýădoănêuătrên,ăv năđ kíchăthíchălaoăđ ng hi năđangălàăm iăquanătâmăc a nhi uănhàălãnhăđ oăvàăqu nălý.ăM t khác,ăkhiăv năđ v năđ uăt ăvàătrangăthi t b đãăđ c gi i quy tăthìăt ngăn ngăsu tăvàăkíchăthíchălaoăđ ngăsángăt o v n làăv năđ c năđ uăt ăgi i quy tăthíchăđángăđ doanh nghi păcóăth phátătri n hi u qu
2.1.2 Ầhỡiăni măvỢăvaiăỏọòăẾ a t o đ ng l ẾăệỢmăvi c
2.1.2.1 Khái ni m t o đ ng l c làm vi c
Theoă giáoă trìnhă hànhă viă t ă ch c c aă tácă gi ă Bùiă Anhă Tu nă vàă Ph mă Thúyă
H ng thì:ă“T oăđ ng l căđ căhi uălàăh ăth ngăcácăchínhăsách,ăbi năpháp,ăth ăthu tă
qu nălýătácăđ ngăđ năng iălaoăđ ngănh mălàmăchoăng iălaoăđ ng cóăđ ngăl cătrongăcôngăvi c” T oăđ ngăl cătrongălaoăđ ngăs ăgiúpăchoăng iălaoăđ ngăcóăkh ăn ngăt ngă
n ngăsu tălaoăđ ngăcáănhân,ăkíchăthíchătínhăsángăt oăc aăng iălaoăđ ngăvàăt ngăs ăg năbóăc aăng iălaoăđ ngăv iăcôngăvi c,ăv iăt ăch c.ă ngăth iăcôngătácăt oăđ ngăl căs ăgiúpăchoăt ăch c,ădoanhănghi păcóăđ căm tăđ iăng ălaoăđ ngăgi i,ătâmăhuy tăv iăcôngă
vi căt ăđóăs ăgópăph nănângăcaoăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanh Quáătrìnhăt oăđ ngăl că
đ cădi năraănh ăsau:
S ăđ ă2.1:ăQuỡăỏọìnhăỏ Ịăđ ngăệ ẾăệaỊăđ ng
Trang 25M iăcáănhânăng iălaoăđ ng trong doanh nghi pălàăm t th gi iăriêng,ăh mang trongămìnhănh ngătínhăcáchăriêng,ăcóănh ng nhu c u, tham v ng, ti măn ngăkhác nhau
M căđíchălàmăvi c c a h khácănhau,ănhuăc uăcáănhânăc a h nh ng th iăđi măkhácănhauăthìăkhôngăgi ng nhau Nhi m v c aănhàăqu n tr làăph iădungăhòaănh ngăcáiăkhácănhauăđóăđ cùngăh ng t i m cătiêuăchungăc a t ch c
TheoăMaslow,ăthìănhuăc u c a conăng iăluônăluônăthayăđ iăthìăđ ngăc ălàmăvi c
c aăconăng iăluônăthayăđ i theo th iăgian.ăVìăth trongăquáătrìnhălàmăvi c s cóăm t lúcănàoăđóăđ ngăc ăbanăđ uăkhôngăcóăđ s c h p d nănhânăviên,ăh s r iăvàoătìnhă
tr ngăchánăn n, b tămãnăd năđ nălàmăvi căkhôngăhi u qu vàăr i b t ch c.ăDoăđó,ănhàăqu n tr ph i nh yăbén,ălinhăho tăxácăđ nhăvàăd báoăđúngănhuăc u cao nh t c a nhânăviênă ng v i m i th iăđi m, t đóălàmăc ăs đ aăraăchi năl c m i t oăđ ng l c thúcăđ yănhânăviênălàmăvi c M cătiêuăcu iăcùng c aăđ ngăviênălà:
Nhu c u khôngă
Trang 26 T o s g n k t gi aălaoăđ ng v i doanh nghi p,ăt ngăm căđ hàiălòng,ăni m tin, s g năbóăvàăt n t y c aăcácănhânăviênătrongădoanhănghi p, gi măđ c t l ngh vi c
Gi m th iăgian,ăchiăphíătuy năvàăđàoăt oănhânăviênăm i
T ngăc ngăn ngăsu tălaoăđ ng,ăt ngăkh n ngăc nh tranh, m r ngăvàăchi m
l nhăth tr ng
ánhăth c ti măn ngălàmăvi c c aănhânăviên,ălàmăchoănhânăviênănhi tătình,ă
h ngăsayăc ng hi n h t s cămìnhăchoăt ch c
Làmă choă nhână viênă đ c th aă mãn,ă đ că tônă tr ngă trongă laoă đ ng giúpă h
th c hi n nh ngăkhátăv ngăchínhăđángăc aăconăng i
Khiăng iălaoăđ ngăcóăđ ng l călàmăvi c s t giácăd n h t kh n ngăđ th c
hi năcôngăvi căđ c giao sao cho hi u qu ,ăgópăph năgiúpădoanhănghi păđ tăđ c m c tiêuăkinhădoanh.ăTh c t l i íchăcóăquan h r t ch t ch v iăđ ng l călàmăvi c,ănh ngă
l iăíchăc aăcáănhânăvàăl iăíchăc a t p th l iăluônămâuăthu n.ă ng iălaoăđ ngăcóăth
t nguy nătheoăcácăđ nhăh ng c a doanh nghi păthìăc n cho h th yărõăl iăíchăc a b n thân h ch đ tăđ c khi l iăíchăc a doanh nghi p đ tăđ c t c ph iăh ng m cătiêuă
c aăcáănhânătheoăm cătiêuăc a t ch c.ăLàmăđ căđi uăđóăchínhălàăt oăraăđ ng l călàmă
vi căchoăng iălaoăđ ng,ăvàăđóăchínhălàăkh n ngăti mătàngăđ t ngăn ngăsu tăvàăhi u
qu c a doanh nghi p
T oăđ ng l călàăs v n d ng m t h th ngăcácăchínhăsách,ăbi năpháp,ăcáchăth c
qu nălýătácăđ ng t iăng iălaoăđ ng nh mălàmăchoăng iălaoăđ ngăcóăđ ng l c trong côngăvi c,ăthúcăđ y h hàiălòngăh năv iăcôngăvi căvàămongămu năđ căđóngăgópăchoă
t ch c, doanh nghi p
2.2 Cácăy u t nhăh ng t iăđ ng l călƠmăvi c c aăng iălaoăđ ng trong doanh
nghi p
ng l călàmăvi c c aăng iălaoăđ ng g n li n v iăcôngăvi căvàădoanhănghi p
ng l căcáănhânăkhôngăt nhiênăxu t hi nămàănóăhìnhăthànhădoăs tácăđ ngăđ ng th i
c aăcácăy u t thu c b năthânăvàămôiătr ng s ng,ălàmăvi c t o ra
2.2.1 CỡẾăy u t thu c v b năỏhợnăng iăệaỊăđ ng
M ẾăỏiêuăẾỡănhợn: M cătiêuălàăcáiăđíchămu năđ t t i,ănóăđ nhăh ng cho m i con
ng iăconăđ ngăvàăcáchăth căđ điăt iăcáiăđíchăđó.ăTuyănhiên,ăđ i v i m t t ch căthìăkhôngăph iălúcănàoăm cătiêuăc aăng iălaoăđ ngăc ngăcùngăv i m cătiêuăc a t ch c đó,ăvìănhi u khi nh ngăđi uăcóăgiáătr đ i v iăng iălaoăđ ng l iăcóăh iăđ i v i t ch c
N uă2ăbênăcùngămongămu năđ tăđ c m căđíchăc aămìnhăthìăc năcóăs dungăhòaăgi a 2ăbên, n uăkhôngăthìăcóăth c 2ăcùngăkhôngăth đ tăđ c m căđíchăc aămình.ăB iăt ă
Trang 2712
ch căc năcácăhànhăđ ngăh păs căc aăcáănhân,ăcònăchínhăb năthânăcáănhânăc năs ăthànhăcôngăc aăt ăch căđ ăđ măb oăl iăíchăc aăb năthân.ăB iăv y,ăcôngăvi căc aăng iăqu nălýălàăph iăbi tăh ngăc păd iăđ tăcácăm cătiêuătheoăk ăv ngăc aăt ăch cănh ngăc nă
l uăýăđ nătínhăh pălýăc aăm cătiêuăb iăn uăm cătiêuăquáăd ăs ălàmăng iălaoăđ ngăt ă
th aămãn,ăcònăquáăkhóăd năt iăs ăth tăv ng.ăM cătiêuăđ căxemălàăh pălýăkhiăc ăth ,ărõăràng,ăl ng hóaăđ c,ăcóătínhătháchăth căđ ăt oăđi uăki năhoànăthànhăt tăm cătiêu
H th ng nhu c uăẾỡănhợn:ăM iăng iăkhiăthamăgiaăvàoăm t t ch căđ uăcóă
nh ng mong mu n, nhu c uăriêngăc aămình.ăV c ăb n, h th ng nhu c uăcáănhânăchiaălàmă2ălo i: nhu c u v t ch t vàănhuăc u tinh th n Nhu c u v t ch tălàăđòiăh i v đi u
ki n v t ch t c n thi tăđ conăng iăcóăth t n t iăvàăphátătri n v m t th l c Nhu c u tinh th nălàăđòiăh i v đi u ki n tinh th n c n thi tăđ conăng iăcóăth t n t iăvàăphátătri n v m tătríăl c Hai lo i nhu c uănàyăcóăm i quan h qua l i m t thi tăvàăcóăquană
h bi n ch ng Vi c th aămãnănhuăc u v t ch tăc ngălàmăth aămãnănhuăc u v tinh
th n,ăgiúpăng iălaoăđ ngălàmăvi căh ngăsayăh n.ăChínhăvìăv y, khi l iăíchăv kinh t
th aămãnănhuăc u v t ch tăthìăc ngăđ ng th i th aămãnănhuăc u v tinh th n c aăng i laoăđ ng B i v y,ăđ t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ngăđi uăđ uătiênălàăph iăxácăđ nh
đ căng iălaoăđ ng mong mu năgìăt côngăvi cămàăh đ m nh n
Ếăđi mănhợnăẾỡẾhă:ăNhânăcáchălàăt ngăth ăcác thu cătínhătâmălýăcáănhân,ăv aă
cóăýăngh aăxãăh iăv aămangătínhăđ cătr ngă c aăcáănhânătrongăgiaoăti p.ăNhânăcáchă
đ căbi uăhi năthôngăquaăsuyăngh ,ăc mănh n,ăl iă năti ngănóiăvàăhànhăđ ngăc aăm iă
ng i.ăNhânăcáchăth ăhi năquaăb năkhíaăc nhăc ăb n:ăxuăh ng làăm căđíchăs ngăc aă
m iăng i;ătínhăcáchăbi uăhi năquaăcáchăc ăx ăv iăng iăxungăquanh;ătínhăkhíăthu cătâmălýăcáănhânăg năli năv iăcácăhànhăđ ngăhàngăngày;ăn ngăl călàăt ngăth ăcácăthu cătínhăđ căđáoăc aăcáănhânăphùăh păv iănhuăc uăđ cătr ngăc aăm tăho t đ ngănh tăđ nh
Nhânăcáchăc aăm iăng iăđ căhìnhăthànhăvàăphátătri nătheoăth iăgianăthôngăquaătínhădiătruy năvàămôiătr ngăc aăcáănhân.ăDiătruy nălàăcácăy uăt ăth aăh ngăt ăgiaăđình,ălàăy uăt ăđ uătiênăhìnhăthànhănênănhânăcách.ăV năhóaădânăt căc ngăđóng vai tròăquanătr ngătrongăvi căphátătri nănhânăcáchănh ătácăđ ngăt iăđ nhăh ngănhómăhayăcáănhânătrongăcôngăvi c.ăY uăt ăhoànăc nh,ămôiătr ngăphátătri năđóngăvaiătròăr tăl nătrongăvi căhìnhăthànhănhânăcách
Tọìnhăđ ,ăn ngăệ ẾăẾ aăng iăệaỊăđ ng: N ngăl călàmăvi căc aăng iălaoăđ ngă
bao g măt tăc ăcácăki năth c,ăk ăn ng,ăk ăx oăc aăng iălaoăđ ngăphùăh păv iăyêuăc uăcôngăvi c.ăKhiăm tăng iălaoăđ ngăcóătrìnhăđ ,ăk ăn ngăphùăh păv iăyêuăc uăcôngăvi că
Trang 28h ăs ăt ătinăvàălàmăt tăcôngăvi căc aămình.ăNhânăt ănàyăc ngătácăđ ngăđ năhaiăm tăc aă
t oăđ ngăl călaoăđ ng.ă i uănàyăcóăth ăgiúpăt ngăn ngăsu tălaoăđ ngăn uănhânăviênăcóă
kh ăn ng,ătrìnhăđ ăđ ăgi iăquy tăcôngăvi c,ăn uăng căl iăs ăd ălàmăchoănhânăviênăn nătríătrongăvi căgi iăquy tăcôngăvi c
Ếăđi mănhợnăỆh u h c: Cácăđ căđi măv ănhânăkh uăh călàănh ngăy uăt ăn nă
t ngăchoăbi tăngu năg căconăng iăvàăquáătrìnhăphátătri năc aăh ăbaoăg măcácăđ că
đi măv ăgi iătính,ătu i,ăch ngăt căvàătônăgiáo.ăTh căt ăcácăy uăt ănàyăr tăd ăxácăđ nhăthôngăquaăhìnhăth căbênăngoàiăho c h ăs ănhânăs ăc aănhânăviên.ăNh ngăy uăt ănàyă
r tăcóăíchăđ ăxemăxétătìnhătr ngăhi năth iăc aăh ăvàăđ aăv ăxãăh iăc aăgiaăđìnhăh ăY uă
t ănàyăcàngăph iăđ căquanătâmătrongăcácădoanhănghi pădoăngu nănhânăl căc aăcácăt ă
ch căngàyăcàngătr ănênăđaăd ngăv iănh ngănhómăng iăcóăđ ătu i,ăgi iătính,ăch ngă
t c,ătônăgiáoăkhácănhau.ăH năn a,ăcùngăv iăquáătrìnhăphátătri năthìălu tăphápăv ălaoă
đ ngăliênăquanăt iăvi căch ngăphânăbi tăđ iăx ăgi aăcácănhómăcàngăđ căđ ăcao.ăCóănhi uănghiênăc uăch ăraăs ăkhácăbi tăv ăđ căđi mănhânăkh uăh cătácăđ ngăđ năhànhăviălàmăvi c.ăÔngăDeborahăSheppardăđãăđ aăraăđi măkhácăbi tăv ăgi iătínhăth ăhi năqua
B oăgan Kh ăn ngănh năxétăng iăkhác
S ăd ngăchi năl c T ăphát
Thíchăc nhătranh H pătác
Ng iăd năđ ngăvàăquy tăđ nh Ng iă ngăh ăvàăđ ăt ătrungăthành
(Ngu n: Tâm lý h c lao đ ng, L ng V n Úc )
Namăgi iăth ngăth ăhi năs ăc nhătranh,ăs ăn ngăđ ng,ăthíchătìmătòiăsángăt oăvàă
th ăl căt tătrongăcôngăvi cănh ngăhayăc uăth ,ănóngăv iăvàăthi uăkiênătrìătrongăcôngă
vi c.ăTráiăl i,ăn ăgi iăth ngăc năth n,ăc năcù,ăcóăs căch uăđ ngăvàătínhăkiênătrìăcaoă
nh ngăl iăd ăanăph n,ăkhôngăthíchădiăchuy n,ăkhôngăthíchăganhăđua,ăd ădãiătrongăcôngă
Trang 2914
vi c.ăBênăc nhăđó,ăthiênăch căc aăng iăph ăn ăc ngălàăc nătr ăkháăl năđ iăv iătuy tă
đ iăđaăs ăph ăn ăKhiăb ătríăvàăs ăd ngălaoăđ ngăc năl uăýăđ năcácăkhíaăc nhădoăgi iătínhăchiăph iănh măt oăraănh ngănhómălàmăvi căhi uăqu ă
M tăs ănghiênăc uăkhácăc ngăchoăth yăcóăr tăítăs ăkhácăbi tăv ăm tăvàiăkhíaă
c nhăgi aănamăvàăn ăcóă nhăh ngăđ năn ăl căvàăk tăqu ăth căhi năcôngăvi căc aăh ăNamăhayăn ăđ uăcóăth ătr ăthànhăng iălaoăđ ngăcóătayăngh ăcao,ăchuyênămônăgi i,ă
ho cănhàăqu nălýăt tădoăv yăc năt oănh ngăc ăh iănh ănhauămàăkhôngăphânăbi tăv ăgi iă
đ ăh ăcóăth ăphátătri năvàăc ngăhi năchoădoanhănghi p
S khácăbi t v tu iăc ngăc nănhìnănh n trong ngu nănhânăl c c a doanh nghi p
Tu iătácăth hi năvaiătròăgánhăvácăxãăh i trong cu c s ng c a m iăng iănh ăcóăgiaăđình,ă s p ngh h u,ă c ngă th hi nă đ nhă h ngă khácă nhauă trongă côngă vi c L a tu i khácănhauăd n t i l i s ngăvàăhànhăđ ngăkhácănhau.ăNg i tr tu iăth ngăsángăt o,
n ngăđ ng, ham h c h i,ă aăm o hi măvàăthíchădiăchuy nătuyănhiênăl iăkhôngăc n th n, đôiăkhiăquáăm o hi m d n t i th t b i Tu iăcàngăt ngăthìăs sángăt oăc ngăgi m theo, hay b o th nh ngă h l i r tă giàuă kinhă nghi m, th n tr ngă khiă đ aă raă quy tă đ nh Nghiênă c u c a Kovach (1987) ch ra r ng nh ngă ng iă laoă đ ngă trênă 50ă tu i coi
tr ngăcôngăvi căthúăv ,ăcònăd i 30 tu iăthìăl iăquanătâmăđ năl ngăcaoăvàăs đ m b o côngăvi c.ăDoăđó,ăc n s d ngăvàăb tríăngu nănhânăl c m tăcáchăh pălýănh m t n
d ngă uăđi măvàăh n ch nh căđi m c a m iălaoăđ ng
Tìnhăỏọ ngăỆinhăỏ ăẾ aăng iăệaỊăđ ng: Tìnhătr ngăkinhăt ăkhácănhauăc ngătácă
đ ngăr tăl năđ nănhuăc uăc aăng iălaoăđ ngătrongăcôngăvi c.ăNhìnăchung,ăm căđ ăđóiănghèoăcàngăl năthìăng iălaoăđ ngăcàngăt pătrungăvàoăđòiăh iănh măduyătrìăcu căs ng.ăNghiênăc uăc aăSinghăvàăWherryă(1963)ăt iăcácăcôngătyă ă nă ăchoăth yăv iănh ngă
ng iăcóăthuănh păth păthìăh ăđánhăgiáăr tăcaoă“l ngăcao”ăđ ăđápă ngănhuăc uăsinhălý.ăKovachă(1987),ăv iănh ngălaoăđ ngătr ăd iă30ătu iăv iătìnhătr ngăkinh t ăcònăth pă
c ngăr tăcoiătr ngăy uăt ăl ngăcaoăkhiăl aăch năcôngăvi c.ăT ănh ngăn mă1990ătr ăl iăđây,ăkhiăm căs ngăc aăng iădânăt ngălênăcùngăv iăxuăh ngăphátătri năkinhăt ătrênă
th ăgi i,ăthìă“l ngăcao”ăkhôngăcònălàăy uăt ăt oăđ ngăl căchínhă ănh ngăn căgiàu,ă
“côngăvi căthúăv ”ăngàyăcàngăđóngăvaiătròăquanătr ng.ă ănh ngăn cănghèo,ăl ngăcaoă
v năđ căcoiătr ng.ă ăVi tăNamăhi nănayăkhiăGDPăbìnhăquânăđ uăng iăv năcònă ă
m căth p,ăthìăvi căđiălàmăđ ăcóăl ngăcaoănh măđápă ngănhuăc uăsinhălýăcònăđ căcoiă
Trang 30tr ng,ădoăđóăng iălaoăđ ngăthíchălàmăvi cătrongăcácăt ăch că doanhănghi păcóăm că
l ngăcao
2.2.2 CỡẾăy uăỏ ăỏhu Ếăv ăếỊanhănghi ị
âyă làă m tă nhómă y uă t ă mangă tínhă quy tă đ nhă đ nă đ ngă l că c aă ng iă laoă
đ ng,ăvìănóăth ăhi năs ă ngăh ăvàăt oăđi uăki năc aădoanhănghi păđ ăng iălaoăđ ngăcóă
th ă phátă huyă h tă kh ă n ngă c aă mìnhă vàă c ngă chínhă làă đ ă đ tă m că tiêuă c aă doanhănghi p.ăD iăđâyălàănh ngăy uăt ăc ăb nătácăđ ngăđ năđ ngăl căc aăng iălaoăđ ng:
Ếăđi măẾôngăvi c: Côngăvi căchínhălàăt păh păcácănhi măv ăđ căth căhi nă
b iăm tăng iălaoăđ ng,ăhayănh ngănhi măv ăt ngăt ănhauăđ căth căhi năb iăm tăs ă
ng iălaoăđ ngăđ ăhoànăthànhăm cătiêuăc aăt ăch c ăng iălaoăđ ngăhoànăthànhăt tăcôngăvi căđ căgiao,ăm tăcôngăc ăcóăth ăgiúpăng iălaoăđ ngăxácăđ nhărõănh ngăvi c
c năph iălàmăđóălàăcácăb năyêuăc uăcôngăvi c,ătiêuăchu năcôngăvi cădoădoanhănghi păcungăc p.ăVìăkhiăh ăn mărõănhi măv ăc aăcôngăvi c,ăh ăs ăt pătrungălàmăvi căvàăhoànăthànhăcôngăvi căt tăh n,ăkhông x yăraătìnhătr ngălàm nh ngăcôngăvi căkhôngăliênăquană
đ n nhi măv ăc aămình,ăgâyăm tăth iăgianăvàăcôngăs c.ăNh ngăv năb nănàyăc ngăgiúpăchoănhânăviênăhi uăđ căm cătiêu,ăyêuăc uăc ăth ăc aăcôngăvi căđ ăs păx p,ăbi tăđ căcôngăvi că yêuăc uăgì,ăb năthânăh ăđãăđápă ngăđ căch aăvàăc nătrauăd iănh ngăk ă
n ngăgì,ănóăs ăgiúpăchoănhânăviênălàmăvi cănhi tătìnhăh năvàăkhôngăb ăn nătrí M cătiêuă
c aăt ăch căch ăđ tăđ căkhiăm iăcáănhânăhoànăthànhăcôngăvi căc aămìnhăvìăđóăchínhălàăm tăt ăbàoăcôngăvi căc aăt ăch c.ăTuyănhiên,ăng iălaoăđ ngăcóăhoànăthànhăcôngă
vi căhayăkhôngăph ăthu căr tăl năvàoăs ăh ngăthúătrongălaoăđ ngăc aăh ăS ăh ngăthúă
ch ăđ tăđ căkhiăh ăc mănh năcôngăvi căphùăh păv iăkh ăn ngăs ătr ng,ăđ căh ngă
nh ngăquy năl iăx ngăđángăkhiăhoànăthànhănhi măv ăđ căgiao.ăKhiăng iălaoăđ ngăcàngă quenă v iă nhi mă v ă thìă tínhă nhàmă chánă trongă côngă vi că c ngă xu tă hi n,ă đóă làănguyênănhânălàmătri tătiêuăđ ngăl călàmăvi c.ăB iăv y,ăđ ăcôngăvi căluônăt oăs ălôiă
cu năchoăc păd iăthìăng iăqu nălýăc pătrênănênăquanătâmăt iăphânătíchăvàăthi tăk ăl iăcôngăvi căphùăh păv iăkh ăn ngăs ătr ng,ăxácăđ nhănh ngănhi măv ămangătínhătháchă
th c,ătráchănhi măphânăđ nhărõăràng.ă i uăđóăgiúpăng iălaoăđ ngăluônăth yărõăquanăh ă
gi aăquy năl iăđ căh ngăv iăvi căhoànăthànhăcácăcôngăvi căđ căgiaoăvàăs ăh ngăthúătrongăcôngăvi căs ăđ căduyătrì
M căđ ă năđ nhăc aăcôngăvi căc ngălàăy uăt ătácăđ ngăt iăđ ngăl călàmăvi căc aănhânăviên.ăVìăkhiăl aăch năm tăcôngăvi c,ăh ămu nătrongăt ngălaiăg nămìnhăs ăg năbóăvàăđ uăt ăcôngăs căvàătríătu ăc aămìnhăchoăcôngăvi căđó.ăKhiălàmăvi cătrongăm tămôiă
tr ngă năđ nhăc ngăgiúpăng iălaoăđ ngăcóăngu năkhíchăl ăđ ăgi iăquy tăcôngăvi c
Trang 3116
i uăỆi năệaỊăđ ng: i u ki nălàmăvi căt iăn iălàmăvi călàăt păh păcácăy uăt ă
c aămôiătr ngălaoăđ ngăbaoăg măcácăy uăt ăv ăsinh,ătâmăsinhălý,ătâmălýăxãăh iăvàă
th măm ăcóătácăđ ngăt iătr ngătháiăs căkh eăc aăng iălaoăđ ng,ăkh ăn ngălàmăvi c,ăquáătrìnhătáiăs năxu tăs călaoăđ ngăvàăhi uăqu ălaoăđ ng.ăCácănhàăkhoaăh căđãăchiaăn iădungăđi uăki nălaoăđ ngăthànhăb nănhómăy uăt :ăv ăsinhămôiătr ngă(ăcácăy uăt ăv tălý,ăhóaăh căvàăsinhăh căđ căt oăraăd iătácăđ ngăch ăy uăc aăcôngăc ălaoăđ ng,ăđ iă
t ngălaoăđ ngăvàăquyătrìnhăcôngăngh ); tâmăsinhălýă(y uăt ăv ăth ăl c,ăth năkinh,ătâmălýăđ căhìnhăthànhătrongăquáătrìnhălaoăđ ng);ăth măm ă(ki nătrúcăkhôngăgianăn iălàmă
vi c,ămàuăs căkhôngăgianăn iăs năxu t,ăâmăthanh,ăkhôngăkhíăn iălàmăvi c);ăkinhăt ă- xãă
h iă(ăt oăraădoătácăđ ngăc aăcácăm iăquanăh ăkinhăt ăxãăh iănh ăđ nhăm căvàăt ăch călaoăđ ng,ăkh ăn ngălàmăvi că,ătìnhătr ngăs căkh e,ătaiăn n laoăđ ng,ăti năl ngăm că
s ng)
PhỊngăẾỡẾhăệụnhăđ Ị: Y uăt ălãnhăđ oă ăđâyăbaoăg măc ăy uăt ăb năthânălãnhă
đ oăvàăcáchăth călãnhăđ o.ă iăv iăm tădoanhănghi pănóiăchungăcóănhi uăc pălãnhăđ oă
nh ăt ătr ng,ăqu năđ c,ătr ngăphòng,ăgiámăđ c,ăch ăt chăh iăđ ngăqu nătr …nh ngă
đ uăcóăđ căđi măchungălàătuyăkhôngătr căti păthamăgiaăs năxu t,ăth căhi năcácăho tă
đ ngăkinhădoanhănh ngăl iăđóngăvaiătròăh tăs căquanătr ngătrongăvi căh ngăd năvàă
đi uăph iăho tăđ ngăc aădoanhănghi p.ă
iăv iăng iălãnhăđ o,ătháiăđ ăvàăphongăcáchăr tăquanătr ng.ăNg iălaoăđ ngăcóăth ănhìnăvàoăđóămàăđánhăgiáăng iălãnhăđ o,ăc mănh năđ cătháiăđ ădànhăchoămình,ăsuyăđoánăv ălãnhăđ o.ă ăc ngăv ălãnhăđ oăchoădùăl ăr tăb năr năc ngăv nănênădànhă
th iăgianăl ngăngheăc păd i,ăti păxúcăv iăh ănh ănóiăchuy n,ă năc m,ătraoăđ i.ăNg iălãnhăđ oăngoàiăvi căláiăt ăch c,ădoanhănghi pătheoăýămu năcònăph iăduyătrì,ăc ngăc ăvàăphátătri nănó.ăN uăch ăc căđoanăch ăhuyătheoăýămìnhăr tăd ăd năđ nătìnhătr ngă“b ngă
m tănh ngăkhôngăb ngălòng”ăđ iăv iănhânăviên.ă âyălàăm tătrongănh ngănguyênănhânăchínhăc aăvi cătri tătiêuăđ ngăl călaoăđ ng
Cácănhàăkhoaăh căđãăđ aăraăm tăs ăh căthuy tăti păc năv iăki uăqu nălýăcon
ng i.ăDouglasăMc.Gregoreăđ aăraăthuy tăXăvàăthuy tăY,ăcònăWiliamăOuchiăđ aăraăthuy tăZăt ngă ngăv iăcácătr ngăpháiă“qu nălýătheoăkhoaăh c”,ă“cácăquanăh ăconă
ng i”ăvàă“ăngu nănhânăl c”
Trang 32Thuy tă phongă cáchă lãnhă đ oă ng uă nhiênă c aă Fredă Fiedleră nh nă m nh phong cáchălãnhăđaoăph ăthu căbaăbi năs ătìnhăhu ng:ăcácăm iăquanăh ălãnhăđ oă– nhânăviênă
th ăhi năs ă ngăh ăc aăc păd iăv iăc pătrên;ăc uătrúcănhi măv ăth ăhi năvi călàmărõă
m căđích,ăquyătrìnhăvàăh ngăd năth căhi n;ăquy năl căthu căđ aăv ăc aăng iălãnhăđ oă
th ăhi năquy năth ngăph tăc aănhàălãnhăđ o.ăS ăk tăh păcácăbi năt oăraăcácăki uăqu nălýăkhácănhau
Thuy tă lãnhă đ oă tìnhă hu ngă c aă Herseyă vàă Blachardă choă r ngă khôngă cóă m tă
ki uălãnhăđ oăt tănh tăduyănh t,ăcácăđi uăki năc năthi tăđ ălãnhăđ oăs ăthayăđ iăcùngă
v iăs ăth căhi năcôngăvi c,ăn ngăl căvàăýăth căc aănhânăviên.ă
Tuyănhiênăcóăth ăquyăv ăbaăcáchălãnhăđ oăc ăb n.ăPhongăcáchălãnhăđ oăchuyênăquy năth ăhi năng iălãnhăđ oăt ăraăquy tăđ nh,ăraăl nhăchoăc păd iălàmăgìăvàămu nă
h ătuânăth ătri tăđ ,ăcáchălãnhăđ oănàyătuyăkhôngăđ căs ă ngăh ăc aănhânăviênănh ngătrongănh ngătìnhăhu ngăc năs ăquy tăđoánăthìăl iăr tăh uăd ng.ăPhongăcáchălãnhăđ oă
th ăhi năs ădânăch ăth ăhi năng iălãnhăđ oăbi tăl ngăngheăýăki năng iăkhác,ăđ aăh ă
cu nă vàoă côngă vi că theoă mình,ă t oă d ngă đ că tinhă th nă h pă tác,ă ph iă h pă nhóm,ă
nh ngăđôiăkhiăgâyăm tăth iăgian,ăb ăl ăc ăh i.ăPhongăcáchălãnhăđ oăt ădoăth ăhi nă
ng iălãnhăđ oăchoăphépăc păd iăđ aăraăt tăc ăm iăquy tăđ nh,ăv iăki uăqu nălýănàyă
t ngăquy năchoăc păd i,ăgi măchiăphíăqu n lý trungăgianănh ngăkhôngăph iălúcănàoă
c ngăthànhăcôngăvìăc păd iăkhôngăcóăđ ătráchănhi măvàăn ngăl cănh ălãnhăđ o
M iăphongăcáchălãnhăđ oăđ uăcóă uăvàănh căđi măriêng,ăkhôngăth ăxácăđ nhăcáiănàoălàătuy tăđ iăvàăduyănh tăđúng.ăNg iălãnhăđ oăc năph iăch năchoămìnhăphongăcáchăphùăh pătrongăcácătìnhăhu ngăkhácănhau,ăđi uăki năkhácănhau
V năhóaăếỊanhănghi ị:ăTheoăTS.ăV ăQu căBìnhăthìăv năhoáădoanhănghi pălàă
t ngăh păcácăgiáătr ăv tăch tăvàătinhăth năc aădoanhănghi păđ căhìnhăthànhănênătrongăquáătrìnhăho tăđ ng,ătrongăđóăcóăcácătiêuăchu n,ăquyăt că ngăx ăc aăm iăthànhăviênădoanhănghi păv iănhauăvàăv iăcácăt ăch căkhácătrongăxãăh i V năhóaădoanhănghi pă
đ căt oăthànhăt ăcácăgiáătr ăh uăhình,ăgiáătr ăv năhóaăng măđ nhăvàăcácăy uăt ăv năhóaădoanhănhân.ăTrongăđó,ăcácăgiáătr ăv năhoáădoanhănghi păh uăhìnhălàăm tăt păh păcácă
y uăt ăv năhoáăth ăhi năquaăcácăv tăth ănh ădi năm oădoanhănghi p;ăcácăbi uăt ngăvàă
c ănh ngăkh uăhi u;ăcácătácăphongălàmăvi c;ăcácăphongătràoăv năhoá,ăth ăthao ăCácă
Trang 33th ăV năhóaăm nhăcònăgiúpăng iăqu nălýăvàănhânăviênăxítăl iăg nănhauăh n,ăng iă
qu nă lýă s ă hi uă nhână viênă ngh ă gì,ă đ nhă h ngă c aă doanhă nghi pă đãă phùă h pă ch aă
nh măk păth iăch nhăs a.ăT ăđóăt oăđ căs ănh tătríăcaoăc aăcácăthànhăviên,ăt ngăs ă
h pătác,ăt ăgiácăvàăg năk tăcácăthànhăviênăl iăv iănhau
C ă Ế uă ỏ ă Ếh Ế: Theo Griffin & Moorhead kháiă ni mă c ă c uă t ă ch că làă h ă
th ngăcácănhi măv ,ăm iăquanăh ăbáoăcáoăvàăquy năl cănh măduyătrìăs ăho tăđ ngăc aă
t ăch c.ăM iăt ăch căcóăm cătiêuăriêngănênăc năph iăcóăm tăc ăc uăphùăh păth ăhi năs ă
b ătrí,ăph iăh păcácăho tăđ ngăc aăcáănhânănh măđ tăđ căm cătiêuăđó.ăTrênăth căt ăcóă
m tăs ămôăhìnhăth ăhi năc ăc uăt ăch cătrongădoanhănghi p
C ăc uăđ năgi n làăc ăc uăítăchínhăth căhóaăvàăquy n l c t pătrungăvàoăm t
ng iăđ ngă đ u t ch c.ăTheoăcáchănàyă thìăchiăphíăqu nălýăth p, linh ho t,
nh ngăch h p v i doanh nghi păcóăquyămôănh , b iăkhiăt ngăquyămôăthìăs c épăv qu nălýăđ i v iăng iăđ ngăđ uăcàngăl n, d năđ nătìnhătr ngăquáăt i,ăkhóă
x lýăcôngăvi c
C ă c u tr c tuy nă làă ng iă lãnhă đ o ch uă tráchă nhi m qu nă lýă h th ng do mìnhăph trách.ăM i c păd i ch ch u s ch đ o c a m t c pătrênătr c ti p nênăm nh l nhăđ căthiăhànhănhanhăchóng.ăTuyănhiên,ăđòiăh i ng iălãnhăđ o
ph iăcóăki n th cătoànădi năđ làmăt tăcácăch căn ngăqu nălýăvàăs đ năv tr c thu căkhôngăl năvàăch nênăápăd ng cho t s n xu t, d ch v nh tăđ nh
C ăc u ch căn ng,ănhi m v qu nălýăđ c chiaătheoăcácăch căn ngăriêngăbi t
M i ch căn ngăcó ng iălãnhăđ oăriêngăvàăh cóăquy n ra quy tăđ nhăliênăquană
đ n ch căn ngăđó,ăgiúpăgi m b tăgánhăn ngăchoăng i qu nălýăchungăvàăt ngă
hi u qu c a quy tăđ nh thu căchuyênămôn.ăNh ngăm i c p d i s ph i ch u
s ch đ o c a nhi u c pătrên,ăx yăraămâuăthu n gi aăcácăc pălãnhăđ o Khi s
Trang 34ch căn ngăt ngăd n t i s ph i h p ho tăđ ng c aălãnhăđ o chung v iălãnhăđ o
ch căn ngăph c t păh n
C ăc u tr c tuy n ch căn ngălàăb ph n ch căn ngălàmănhi m v thamăm uăcho ban qu nălýăc păcaoăvàătheoădõiăv m tăchuyênămônăđ i v i b ph n s n
xu tănh ngăkhôngăđ c ra l nh tr c ti p.ă Hìnhăth cănàyă phátăhuyă n ngăl c chuyênăsâuăc a b ph n ch căn ngănh ngăv năđ m b oăđ c quy n ch huy
c a h th ng tr c tuy n.ăTuyănhiênăs khóăkh năv iăng i lãnhăđ o t ch călàă
c n ph i gi i quy tăth ngăxuyênăm i quan h gi a b ph n tr c tuy năvàăb
ph n ch căn ng.ăC ăc uănàyăhayăđ cădùngătrongăcácădoanhănghi p
C ăc u ma tr nălàăs k t h p gi a b ph n ch căn ngăv i b ph n theo s n
ph m hay d án.ăTh ngăđ căápăd ng t iăcácăcôngătyăđaăqu c gia,ăhãngăhàngăkhông,ăd ánăphátătri n ph n m m.ăC ăc uănàyăt n t i hai h th ng m nh l nh làăng i qu nălýăch căn ngăvàăng i qu nălýăd án,ăt oăđi u ki năphátătri n cácănhómălàmăvi c theo d ánăcóăhi u qu ,ăgiúpăphátătri n ngh nghi p cho nhânăviên,ăt n d ngăđ căng iăcóăn ngăl c theo d án.ăTuyănhiên,ăv năđ g p
ph iăkhiăápăd ng lo iăc ăc uănàyălàăqu nălýănh ngăxungăđ t v quy n l căvàăvaiătròăgi aăhaiădòngăqu nălý
Nh ăv y,ăc ăc uăt ăch călàmărõăm căđ ăt păquy năhayăphânăquy nătrongăqu nălý,ăquy năraăquy tăđ nhăthu căv ăaiăvàăm căđ ăliênăk tănhânăviênătrongăquáătrìnhăraăquy tăđ nh.ăKhiăcóăm tăc ăc uăqu nălýăphùăh păv iătráchănhi mărõăràng,ălinhăho t,ăg nă
nh ăkhôngăch ngăchéoăthìăchiăphíăqu nălýăgi m,ăthôngătinăph năh iăgi aăc pătrênăvàă
c păd iăs ănhanh chóngăgiúpăgi iăquy tăt tăcácăv năđ ăphátăsinh.ăNg iălaoăđ ngăs ă
th yărõăđ aăv ătrongăt ăch căvàăăh ăs ăch ăđ ngătrongăcôngăvi c
ChínhăỎỡẾhăđỢỊăỏ ỊăvỢăịhỡỏăỏọi n:
Ngàyănayăkhiăcu căs ngăc aăng iălaoăđ ngăđãăđ căc iăthi nărõăr t,ătrìnhăđ ă
v năhó,ăchuyênămôn,ăk ăn ngănghêănghi păc aăng iălaoăđ ngăđ cănângăcao,ăng iălaoăđ ngămongămu năkhôngăch ăcóăcácăy uăt ăv tăch tămàăcònămongămu năcóăđ că
nh ngăc ăh iăth ngăti nătrongăngh ănghi p,ăđ căth căhi nănh ngăcôngăvi căcóătínhătháchăth c,ăthúăv
àoăt o:ă căhi uălàăcácăho tăđ ngănh măgiúpăchoăng iălaoăđ ngăcóăth ăth că
hi năcóăhi uăqu ăh năch căn ng,ănhi măv ăc aămình.ă óăchínhălàăquáătrìnhăh căt pălàmăchoăng iălaoăđ ngăn măv ngăh năv ăcôngăvi căc aămình,ălàănh ngăho tăđ ngăh căt pă
Trang 3520
đ ănângăcaoătrinhgăđ ,ăk ăn ngăc aăng iălaoăđ ngăđ ăth căhi nănhi măv ăcóăhi uăqu ă
h n
Phátătri n:ăLàăcácăho tăđ ngăh căt păv tăraăkh iăph măviăcôngăvi cătr căm tă
c aăng iălaoăđ ng,ănh măm ăraăchoăh ănh ngăcôngăvi căm iăd aătrênăc ăs ănh ngă
đ nhăh ngăt ngălaiăc aăt ăch c
Vìăv yăch ăđ ăh căt p,ăb iăd ngăchuyênămôn,ăch ăđ ăth ngăti năs ăđápă ngă
đ cănhuăc uăvàănguy năv ngăphátătri năc aăng iălaoăđ ng,ăt oăchoăng iălaoăđ ngăcóăcáchănhìn,ăt ăduyăm iătrongăcôngăvi căc aăh ,ălàăc ăs ăđ ăphátăhuyătínhăsángăt oăc aă
h ătrongăcôngăvi c
ChínhăỎỡẾhănhợnăỎ : Vi căxâyăd ngăcácăchínhăsáchănhânăs ăth ngăph ăthu că
vàoăm cătiêuăc aădoanhănghi păb iăchínhăm cătiêuăchoăth yăl nhăv cădùngăng iăc aădoanhănghi păđó.ăCácăchínhăsáchănhânăs ăr tăđaăd ng,ăbaoăquátăcácăkhíaăc nhăt ătuy nă
d ng,ăb ătrí,ăđánhăgiáăth căhi năcôngăvi c,ăthùălaoălaoăđ ngăđ năv năđ ăb oăhi mălaoă
đ ng.ăCácăchínhăsáchănàyăđ aăraăcácăch ăd năchoăng iăqu nălýăc nălàmăgìăđ ăphùăh pă
v iăm cătiêuăc aăt ăch căvàăs ămongăđ iăc aăng iălaoăđ ng.ăCácăchínhăsáchăc năđ că
s aăđ iăcùngăv iăquáătrìnhăphátătri n c aăt ăch c.ăB iăchúngăcóă nhăh ngăquanătr ngă
t iăvi căth căthiăc aăcácăc păqu nălýăvàătácăđ ngăl năđ năng iălaoăđ ng
Cácăchínhăsáchăđãiăng làăm tătrongănh ngăchínhăsáchăcóăs ătácăđ ngăgâyă nhă
h ngătr căti păđ năng iălaoăđ ng,ătrongăđóăcóănh ngăchínhăsáchăc ăth ăsau:
Chínhăsáchăti năl ng:ăM căđíchălàmăvi c c aănhânăviênătr cătiênălàăkho n
ti năl ngămàăh nh năđ c t nh ngăcôngăs călaoăđ ng h b ra.ăL ngăđ i
v iăng iălaoăđ ngăkhôngăch th hi năgiáătr côngăvi cămàăcònălàăgiáătr con
ng i N u ch đ l ngăkhôngăr chăròi,ăkhôngăđúngătheoăh păđ ng,ăhayăcóă
s khácănhauă cùngăc p b c ăthìăr t d d năđ n s b tămãnă nhânăviên.ă
Cácăkho n ph c p:ă âyălàăkho n ti n tr côngăchoălaoăđ ngăngoàiăti năl ngă
c ăb n, b sungăvàăbùăđ păthêmăkhiălaoăđ ngălàmăvi cătrongăđi u ki năkhôngănăđ nh ho căkhôngăthu n l iămàăch aătínhăđ năkhiăxácăđ nhăl ngăc ăb n Ngoàiăra,ătrongăth c t cóăm t lo i ph c păkhác,ăkhôngăph iălàăph c păl ng,ăcáchătínhăkhôngăph thu căvàoă m căl ngă ng iălaoă đ ngănh :ă Ph c p di chuy n, ph c păđiăđ ng ph n l năcácăkho n ti n ph c păcóăýăngh aăkíchăthíchăng iălaoăđ ng th c hi n t tăcôngăvi c trong nh ngăđi u ki năkhóăkh n,ă
ph c t păh năbìnhăth ng
Trang 36 Cácăkho năkhenăth ng:ăKhenăth ngălàăhìnhăth căkíchăthíchăv t ch tăcóătácă
d ngătíchăc căđ i v iăng iălaoăđ ng trong vi c ph năđ u th c hi năcôngăvi c
t tăh n.ăTrongăth c t ,ăcácădoanhănghi păcóăth ápăd ng m t s ho c t t c cácă
lo iăth ng:ăth ngăt ngăn ngăsu t,ăth ngăhoànăthànhăv t k ho ch,ăth ng tiêuăth ,ăkýăk t h păđ ng m i,ăth ng v lòngătrungăthành,ăt nătâmăv i doanh nghi p.ă că th ng,ă nhână viênă c m th yă mìnhă đ că bùă đ p x ngă đáng.ăChínhăđi uănàyăc ngălàmăgiaăt ngăđ ng l călàmăvi c c aănhânăviênăvàălàăch t xúcătácăm nh m đ nhânăviênănhi tătìnhăc ng hi n cho doanh nghi p
Chínhăsáchăphúcăl i:ăPhúcăl iălàăph năthùălaoăgiánăti păđ c tr d i d ngăcácă
h tr v cu c s ngăng iălaoăđ ng.ăPhúcăl i th hi n s quanătâmăc a doanh nghi păđ năđ i s ngăng iălaoăđ ng,ăcóătácăd ngăkíchăthíchănhânăviênătíchăc c làmăvi c, g năbó v i donh nghi p.ăPhúcăl i doanh nghi p g măcó:ăb o hi măxãă
h iăvàăb o hi m y t ,ăh uătrí,ăngh phép,ă nătr a,ătr c păchoăcácănhânăviênăkhiă
g păkhóăkh n,ăt ngăquàăchoănhânăviênăngàyăsinhănh t,ăc i h i Cácăkho n phúcăl i s làmăt ngăuyătínhăc a doanh nghi p,ălàmăng iălaoăđ ng th y ph n
ch n,ăgiúpănângăcaoăđ i s ng v t ch tăvàătinhăth n c aăng iălaoăđ ng s thúcă
đ yăvàănângăcaoăn ngăsu tălaoăđ ng
ăcácăchínhăsáchăth căs ăphátăhuyăvaiătròătrongăqu nălýăthìăkhiăxâyăd ng doanh nghi păc năph iădi năđ tărõăràng,ăc ăth ăvàătránhăm păm ăNg iăqu nălýăc ngăc năgi iăthíchăchoăc păd iăhi uărõăvàăch pănh năcácăchínhăsáchăđóăn uăh ăc măth yăkhôngă
th aămãn.ăChínhăsáchăbanăhànhăc năcóăs ăđ măb oătínhăcôngăb ngăvàăđúngăđ năsauăkhiă
đ cănghiênăc uăk ăl ng.ăC nătránhătìnhătr ngălàmăkhôngăđúngăcamăk tăho căth că
hi năđ căm tăth iăgianăr iăb ăng ăHo cănh ăchínhăsáchă“ uătiênătuy năd ngăng iăthânănhânăviênătrongădoanhănghi p”ăđi uănàyăcóăv ăcóăl iăchoăvi căkhuy năkhíchăng iălaoăđ ngălàmăvi cătuyănhiênăđaăs ătr ngăh păgâyătiêuăc c,ălàmăgi măuyătínăc aădoanhănghi p,ănhânăl căr iăvàoătìnhătr ngătrìătr ăChínhăvìăv y,ădoanhănghi păc năcóănh ngăchínhăsáchăqu nălýăphùăh păvàăs ăcamăk tăth căhi nănóăm tăcáchăcôngăb ng
2.2.3 CỡẾăy u t bênăngỊỢiăếỊanhănghi p
Cácăy uăt ămôiătr ngăbênăngoàiăr tăđaăd ngăcóătácăđ ngăgiánăti păt iăđ ngăl călàmăvi căc aăng iălaoăđ ng.ăS ă nhăh ngăc aăchúngăcóăth ăxemăxétăquaăm tăs ăy uă
t ăđi năhìnhăsau
Ếă đi mă v ă ngỢnhă vỢă ệ nhă v Ếă hỊ ỏă đ ngă Ế aă ếỊanhă nghi ị:ă M iă doanhă
nghi păho tăđ ngătrongăm tăngànhăvàăl nhăv cănh tăđ nh,ăm iăl nhăv căcóăv ăth ăkhácănhau,ădoăđóăc ngătácăđ ngăđ nămongăđ iăc aăng iălaoăđ ng.ăTheoăChowă(1988),ăt iă
Trang 3722
H ngăKôngăng iăqu nălýătrongăkhuăv căcôngăđánhăgiáăcaoăc ăh iăthànhăđ tăvàă nă
đ nhătrongăcôngăvi c,ăcònătrongăkhuăv căt ănhânăl iăđánhăgiáăcaoăc ăh iăthànhăđ tăvàăthuănh păcao.ăVíăd ănh ăVi tăNam,ăxuăh ngăphátătri năc aăngànhăhàngăkhôngăthuăhútănhi uăng iăcóăkh ăn ngăvàoălàmăvi căb iăkhiăh ălàmătrongăl nhăv cănàyăc ngăth yă
t ăhàoăh n.ăBênăc nhăđóăs ăc nhătranhătrongăl nhăv cănàyăl năđòiăh iăcácădoanhănghi pătrongăngànhăph iăn ngăđ ngăvàăng iălaoăđ ngăph iăluônăph năđ uăn uăkhôngăs ăb ăđàoă
th iăvìăkhôngăđápă ngăyêuăc uăcôngăvi c.ă ngăth iăv iătháchăth căl năthìăthuănh pătrongăl nhăv cănàyăc ngăcaoăh nănhi uăl nhăv căkhác
V năhóaăếợnăỏ Ế:ăV năhóaădânăt călàăt tăc ăcácăgi ăđ nhăcóătínhătruy năth ngămàă
cácăthànhăviênătrongăxãăh iănhìnănh năvàăchiaăs ăNh ngăgi ăđ nhăbaoăg măcácăgiáătr ,ă
ni mătinăv ăth ăgi iăquanăvàăcáchăth cănóăv năđ ngăc ngănh ăcácălýăt ngămàăm iă
ng i c ăg ngăđ tăt i.ăV năhóaădânăt căluônăhi năh uătrongăm iăng iăvàătácăđ ngăt iăhànhăviăc aăh ăHofstedeă(1984)ăđãăđ aăraămôăhìnhăphânăbi tăv năhóaăgi aăcácăqu căgiaăd aătrênăb năkhíaăc nhăc ăb nă
Ch ngh aă cáă nhân/t p th th hi n vi c coi tr ngă hayă không coi tr ng m i quan h gi aăcácăthànhăviênătrongăxãăh i,ăcácăcáănhânăthíchăthamăgiaăvàoăt p
th hayăthíchătínhăcáănhân.ă cácăn căcóăđ nhăh ngăcáănhânănh ă M , Anh cácăthànhăviênăcóăxuăh ngătìmăki m l iăíchăc aăchínhăb năthân,ăti p t iălàăl i íchăc a nh ngăng iăcóăquanăh g năg iăv i h ,ăvàăcácăcáănhânăcoiătr ng s t
l p b ngăchínhăkh n ng.ăTráiăl i, t iăcácăqu căgiaăcóăđ nhăh ng t p th , m i
ng i l iăthíchătr thànhăthànhăviênăc aănhómăvàămongămu n s che ch , b o
v c a t p th khi g păkhóăkh nănh ă àiăLoan,ăNh t B năvàăng i Vi t Nam
th ngătheoăđ nhăh ngănày
Kho ngăcáchăquy n l c cho th yăcáchăth hi n n c thang quy n l cătrongăxãă
h i Nh ngăn căcóăkho ngăcáchăquy n l c th pănh ă anăM ch, Israel mu n
h n ch s b tăcôngăb ng v quy n l c vàăl iăíchăcàngănhi uăcàngăt t Nh ng
qu că giaă cóă kho ngă cáchă quy n l că caoă thìă m iă ng iă luônă duyă trìă kho ng cáchăquy n l c gi a c pătrênăv i c păd iăvàăc păd i ph iăluônăph cătùngă
m nh l nh c a c pătrênănh ăt i Malaixia
Tránhăr i ro cho th y s s năsàngăhayăkhôngăs năsàngăc aăcáănhânăti p c n v i
nh ngăđi uăkhóăd đoánătrongăt ngălai.ăQu căgiaăcóăm căđ tránhăr i ro th p,
t c s s năsàngăti p c n v i r i ro c a m iăcáănhânăcaoănh ă Singaporeăthìă
m iăng i quen v i s ch p nh n r iăroăhàngăngàyănênăr t n ngăđ ng trong côngăvi c.ăCònăt i nh ngăn căcóătâmălýăs r iăroăthìăconăng iăth ng ti p
Trang 38c nă kémă v i s thayă đ i c aă môiă tr ngă vàă tínhă hi u qu trong c nh tranh
th p
nhăh ng nam/n th hi n s nhìnănh năvaiătròăc a gi iătrongăxãăh i T i
nh ngă n că cóă đ nhă h ngă namă nh ă c, Nh tă thìă namă cóă vaiă tròă quană
tr ngătrongăcácăcôngăvi căxãăh i, gi v tríăki m ti nănuôiăgiaăđìnhăvàăth hi n
đ a v trongăxãăh i Nh ngăn căcóăđ nhăh ng n nh ăNaăUyăcoiătr ngăcácăgiáătr quan h xãăh iăvàăgiúpăđ m iăng i, đóăvaiătròăc a n gi iăđ c c i thi năvàăcóănhi uăc ăh iăthamăgiaăvàoăcácăcôngăvi căxãăh i Vi t Nam tuy nam gi i d tìmăvi căvàăn m nhi u v tríăquanătr ngăh năn trongăxãăh iănh ngă
nh ngăn măg năđâyăvaiătròăn gi iăđ c c i thi n theo chi uăh ng tíchăc c
th hi n qua s thamăgiaăvàoăb máyăchínhăquy năvàăcácăl nhăv c s n xu t kinh doanh c a n ngàyăcàngăt ng
V năhóaă nhăh ngătr căti păđ năcáchăth căquanăh ăc pătrênăc păd i,ăquanăni mă
v ăđúngăsaiăc aăcácăho tăđ ngăqu nătr ănhânăl c.ăV năhóaăkhác bi tăd năđ năs ăkhácă
bi tăv ămongăđ iăc aăc păd iăv iăc pătrênăđ iăv iăvi căraăquy tăđ nhăvàăth căhi năquy tăđ nhăvàănhìnănh năv ăcácăy uăt ăt oăđ ngăl călaoăđ ng.ăCh ngăh n,ăcáănhânăcóă
th ămongăđ iăt ăt ăch cănh :ăCoiătr ngăc ăh iăphátătri năvàăth ngăti n,ăs ăt ăqu nă ă
n iăv năhóaăđ nhăh ngăcáănhân;ăđánhăgiáăcaoăc ăh iălàăthànhăviênăc aănhómă ăn iăv năhóaăđ nhăh ngăt păth ;ănh năm nhăcôngăvi că năđ nhăt iăn iănhuăc uătránhăr iăroăcao,ătínhăđaăd ngătrongăcôngăvi căs ăđ căcoiătr ngăkhiănhuăc uătránhăr i roăgi m;ăt ngăc ă
h iăh pătácăv iăc păd iă ăn iăkho ngăcáchăquy năl căth p,ăkhiăkho ngăcáchăquy năl că
t ngăthìăvi căgi ăch ătínăc aăc pătrênăv iăc păd iăl iăđ căđ ăcao;ă ăn iăv năhóaăđ nhă
h ngăn ,ăm iăthànhăviênăl iăcoiătrongăcácăd chăv ăhoànăh o,ăthíchăth iăgianălàmăvi că
ng năh năvàălinhăho tăh n.ăNh ăv y,ăs ăkhácăbi tăv ăv năhóaădânăt căd năt iănhuăc uăcáănhânăkhácănhau,ămàănhuăc uăl iăđ nhăh ngăcácăhànhăviăc aăh ătrongăcôngăvi c.ăB iă
v yăc nănhìnănh năt iăkhíaăc nhăc aăv năhóaădânăt cătrongăvi căxây d ngăcácăchínhăsáchăqu nălýănh măđ ăcaoăvaiătròăc aăcácăthànhăviênăkhiăxuăh ngăđaăd ngăhóaăngu nă
nhânăl cătrongăm iăt ăch căxu tăhi năcùngăv iăti nătrìnhăh iănh păkinhăt ăqu căt
Lu ỏăịhỡị,ăẾhínhăỎỡẾh,ăẾ ăẾh c aăẾhínhăịh : Lu tăphápăc aăchínhăph làăc ă
s phápălýăb oăđ m quy n l iăvàăngh aăv c aăcácăbênătrongăquanăh laoăđ ngăvàăl i íchă c aă nhàă n c Lu tă phápă đ m b o cho s bìnhă đ ng c a m iă cáă nhână trênă th
tr ngălaoăđ ng,ăng năc m s phânăbi tăđ i x trong s d ng lao đ ng H th ngăphápă
lu t th hi n s v ng m nh c a n năhànhăchínhăqu c gia, s năđ nh v chínhătr đi u đóăgiúpăng iădânăđ c s ngăvàălàmăvi c m tăcáchăbìnhăyên.ăCácăchínhăsáchăc ăch
Trang 39nh ngăchínhăsáchăt oămôiătr ng h p d năchoăcácănhàăđ uăt ,ăt oăthêmăcôngă năvi c làmăvàăđ m b o quy n l iăchoăng iălaoăđ ng, kèmătheoăđóălàăcácăquy năl iăc aăng iălaoăđ ngăc ngăngàyăcàngăđ căđ măb oăh n
H ăỏh ngăịhúẾăệ iăxụăh i:ăH ăth ngăphúcăl iăxãăh iăcàngăđ căquanătâmăthìăđ iă
s ngăc aăng iălaoăđ ngăcàngăđ căđ măb o.ă ăVi tăNamăb oăhi măxãăh iăg mă5ăch ă
đ ă(tr ăc pă măđau,ătaiăn nălaoăđ ngăvàăb nhăngh ănghi p,ăthaiăs n,ăh uătríăvàătr ăc pă
t ătu t)ămangătínhăb tăbu căv iăng iălaoăđ ngăvàăng iăs d ngălaoăđ ng.ăNgu năhìnhăthànhăc aăqu ăt ăngu n:ăng iăs ăd ngălaoăđ ngăđóngă15%ăt ngăqu ăti năl ng;ă
ng iălaoăđ ngăđóngă5%ăti năl ng,ăh ătr ăt ăngânăsáchăNhàăn c;ăti năsinhăl iăt ă
qu ;ăcácăngu năkhácă(ăti năph tăcáănhânăvàăt ăch căviăph măquyăch ăb o hi măxãăh i,ă
ti nătàiătr ăchoăqu ).ăB oăhi măxãăh iăđápă ngănhuăc uăanătoànăc aăng iălaoăđ ng,ă
đ măb oăs căkh eăkhiăđauă măvàăanătâmătrongăcôngăvi căt ăđóăgiúpăh ăcóăđ ngăl călàmăvi căh n
2.3 M t s h c thuy t v t oăđ ng l c
t oăđ ng l căchoăng iălaoăđ ngăvàăng i qu nălýăcácănhàăkhoaăh căđãăđiănghiênăc uăcácăcáchăti p c n nh mătácăđ ng t iăcácăy u t t oănênăđ ng l căchoăng i laoăđ ng,ăđ c th hi n qua m t s h c thuy t sau
2.3.1 M t s h c thuy t n i dung
Conăng iăcóăr tănhi uănhuăc uăkhácănhau,ăcácănhà nghiênăc uăđãăch ăraăcácăcáchă
ti păc năv iăcácănhuăc uăđó.ă i uăđóăgiúpăchoăcácănhàăqu nătr ătìmăcáchăđ măb oăchoă
ng iălaoăđ ngăluônă ătrongătìnhătr ngăđ căth aămãnăcácănhuăc uănh măđ tăđ căk tă
qu ă làmă vi că ă m că đ ă caoă nh t Nhómă nàyă g mă cácă h că thuy t v nhu c u c a Maslow,ăClaytonăAlderfer,ăDavidăMc.ăClelland,ăFrederichkăHerzberg.ăCácăh c thuy t nàyăđ u cho r ngăđ ng l călàăngu n l c t o ra t s khaoăkhátăc aăcácăcáănhânăđ th a mãnăcácănhuăc u v tâmă- sinhălýăc a h
H c thuy t h th ng nhu c u c a Maslow (1943).ăTheoăMaslow,ăconăng iăcóă
n măth b c nhu c uăđ căchiaăthànhănhómănhuăc u c p b c th păvàăb c cao.ăNhómă
Trang 40nhu c u b c th p bao g m nhu c uăsinhălý,ăanătoànăvàănhuăc uăxãăh i,ăcònăcácănhuăc u
b c cao g m nhu c uăđ cătônătr ngăvàănhuăc u t hoànăthi n
Hìnhă2.1ăH th ng th b c nhu c u c a Maslow
(Ngu n:Giáo trình Qu n tr h c - HKTQD)
Nhu c uăsinhălýălàănhuăc u th p nh t, mangătínhăc năb năgiúpăcònăng iăcóăth
t n t iănh ăth că n,ăn c u ng, ch , ngh ng i.ăT iăn iălàmăvi căng iălaoăđ ng c n
nh năđ c ti năl ng,ăth ngăđ th aămãnănh ng nhu c u s ngăc ăb n c a b năthânăvàănuôiăd ngăthànhăviênătrongăgiaăđình,ăc n nh ng kho ng th i gian ngh gi aăcaăđ th ăgiãnăvàăph c h i s c kh e
Nhu c uăanătoànălàăvi căconăng i mu năđ căđ m b oăanătoànăđ i v i b năthân.ă
Ng iălaoăđ ng mu nălàmăvi cătrongămôiătr ngăanătoàn,ăcóăng iălãnhăđ oăquanătâmă
đ năanătoànăvàăb o h laoăđ ng, b o v h kh i nh ngăđi uăkhôngămayăm n, mu năcóă
s năđ nh v vi călàm,ăkhôngămu n b sa th iăvìălýădoăkhôngăchínhăđáng.ăNh ăv y, t
ch c c n cung c p b o hi măxãăh i, b o hi m y t choănhânăviênăc aămình
Nhu c uăxãăh i th hi n mong mu năđ c quan h đ th hi n hay ch p nh n tìnhăc m, s h pătácăv iăng i xung quanh B i b n ch t t nhiênăc aăconăng iălàă
s ngăthànhăt p th , h luônălàăthànhăviênăc a m tănhómăng iănàoăđóăvàăcóănh ng m i quan h ràngăbu c.ăH năn a,ăđ hoànăthànhăcôngăvi c c aăcáănhânăthìăc năcóăs h p
Nhu c u
kh ngăđ nh
cătônătr ng Nhu c uăxãăh i
Nhu c uăanătoàn
Nhu c uăsinhălý