lý thuyết bài tập cơ bản và nâng cao vật lý 7

tài liệu được biên soạn đẹp, đầy đủ, sát với chương trình và có nâng cao cho học sinh. phù hợp cho việc dạy phụ đạo và dạy kèm của giáo viên. tập được trình bày dưới dạng tập bài tập nên học sinh có thể tự giải

BUỔI 1: NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG – NGUỒN SÁNG, VẬT SÁNG – ĐỊNH LUẬT TRUYỀN

THẲNG ÁNH SÁNG.

I Bài học

1 Nhận biết ánh sáng – Nguồn sáng – Vật sáng

- Ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta

- Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta

3 Ứng dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng.

a) Bóng tối nằm ở phía sau vật cản không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới

b) Bóng nửa tối nằm ở phía sau vật cản, nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng truyền tới.c) Nhật thực toàn phần (hay một phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối (hay bóng nửa tối) của mặttrăng trên mặt đất

d) Nguyệt thực xảy ra khi mặt trăng bị trái đất che khuất không được mặt trời chiếu sáng

II Bài tập có hướng dẫn

Bài 1: Trong những trường hợp sau đây, trường hợp nào mắt ta nhận biết được có ánh sáng?

a) Ban ngày, mở mắt nhưng không thấy mặt trời

b) Ban đêm, trong phòng kín, mở mắt và không bật đèn

c) Ban đêm, trong phòng có ngọn nến đang cháy, mắt mở.

d) Ban ngày, trời nắng không mở mắt

………

……….

………

……….

Bài 2: Trong những vật sau đây, những vật nào được xem là nguồn sáng và những vật nào là vật được chiếu sáng: Mặt trời, mặt trăng, bóng đèn điện đang sáng, bóng đèn điện đang tắt, ngọn lửa, quyển sách, bông hoa, con đom đóm ………

……….

………

Bài 3: Khi mua thước thẳng bằng gỗ, người ta thường đưa thước lên ngang tầm mắt để ngắm Làm như vậy có tác dụng gì? Nguyên tắc của cách làm này đã dựa trên kiến thức vật lí nào mà em đã học? ………

……….

………

Bài 4: Vì sao ta không thể nhìn được các vật ở phía sau lưng nếu ta không quay mặt lại? Hãy giải thích ………

……….

………

……….

Bài 5: Ban đêm, trong phòng chỉ có một ngọn đèn Giơ bàn tay chắn giữa ngọn đèn và bức tường, quan sát thấy trên bức tường xuất hiện một vùng tối hình bàn tay, xung quanh có viền mờ hơn Hãy giải thích hiện tượng đó? ………

……….

………

……….

Bài 6: Khi có hiện tượng nhật thực và hiện tượng nguyệt thực, vị trí tương đối của trái đất, mặt trời và mặt trăng như thế nào? ………

………

……….

Bài 7: Tại sao trong các lớp học, người ta lắp nhiều bóng đèn ở các vị trí khác nhau mà không dùng một bóng đèn lớn (độ sáng của một bóng đèn lớn có thể bằng độ sáng của nhiều bóng đèn nhỏ hợp lại)? Hãy giải thích ………

……….

………

……….

Bài 8: Khi ánh sáng chiếu vào các vật, hầu hết ta thấy các vật đó sáng lên, nhưng với một số vật ta không nhìn thấy chúng sáng lên mà lại có màu đen Hãy giải thích vì sao vậy? ………

……….

………

……….

III Bài tập tự giải Bài 1: Ban đêm, nhìn lên bầu trời ta thấy nhiều vì sao lấp lánh Có phải tất cả chúng đều là nguồn sáng không? Tại sao? ………

……….

………

……….

Bài 2: Mắt có thể nhìn rõ những vật đặt phía sau tấm kính mỏng, nhưng nếu tấm kính càng dày thì càng khó nhìn Khi tấm kính dày đến một mức nào đó thì mắt không thể nhìn được những vật đặt phía sau Hãy giải thích vì sao như vậy? Chú ý rằng tấm kính vẫn là vật trong suốt ………

……….

………

……… Bài 3: Trên mái nhà lợp bằng tôn, nếu có một lỗ thủng nhỏ thì vào buổi trưa, ta thấy rất rõ những chùm

tia sáng hẹp xuyên qua lỗ tôn chiếu xuống nền nhà Nhờ đâu ta có thể thấy rõ như vậy?

……….

………

……….

IV Bài tập về nhà Bài 1: Trong đêm tối, nếu ta bật một que diêm cháy sáng thì lập tức ta có thể nhìn thấy các vật gần đó. Vậy có phải ánh sáng đã truyền đi một cách tức thời không? Hãy tìm hiểu và giải thích? ………

……….

………

……….

Bài 2: Khi ngồi trước bếp lửa, qua phần không khí bên trên ngọn lửa ta nhìn thấy những vật ở phía sau, chúng có vẻ “lung linh” không được rõ nét Giải thích vì sao lại như vậy? ………

……….

………

……….

Bài 3: Vào mùa hè, khi đi ôtô trên mặt đường nhựa, nhìn phía xa trên mặt đường ta có cảm giác như mặt đường có nước Em hãy giải thích hiện tượng trên? ………

……….

………

……….

Bài 4: Một học sinh cho rằng, khi xảy ra hiện tượng nhật thực, thì tất cả mọi người đứng trên trái đất đều có thể quan sát được Theo em nói như thế có đúng không, tại sao? ………

……….

………

……… Bài 5: Từ nhiều thế kỉ trước, có người quan niệm rằng: Sở dĩ mắt nhìn thấy mọi vật vì mắt có thể phát

ra một loại tia đặc biệt là “tia nhìn”, khi tia này đi đến đâu, gặp vật nào thì ta có thể nhìn thấy vật đó

Tất nhiên ngày nay, người ta đã xác nhận quan niệm như vậy là sai lầm Em hãy lấy một ví dụ minh hoạ để khẳng định sự sai lầm đó

………

……….

………

……….

BUỔI 2: SỬA BÀI TẬP TRONG SÁCH BÀI TẬP BUỔI 3: ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG – GƯƠNG PHẲNG I Bài học 1 Gương phẳng - Gương phẳng là một phần của mặt phẳng, nhẵn bóng có thể soi ảnh của các vật - Hình ảnh cuả một vật soi được trong gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương 2 Sự phản xạ ánh sáng trên gương phẳng - Khi tia sáng truyền tới gương bị hắt lại theo một hướng xác định Hiện tượng đó gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng - Tia sáng truyền tới gương gọi là tia tới - Tia sáng bị gương hắt lại gọi là tia phản xạ 3 Định luật phản xạ ánh sáng - Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến với gương tại điểm tới - Góc phản xạ bằng góc tới (i’ = i)

S N R

I Hình 2.1 4 Ảnh của một vật qua gương phẳng

- Là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn và lớn bằng vật

- Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương phẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương

- Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia phản xạ có đường kéo dài đi qua ảnh ảo S’

II Bài tập có hướng dẫn

Bài 1: Trên hình vẽ là các tia tới và gương phẳng Hãy vẽ tiếp các tia phản xạ.

………

……….

………

……….

Bài 2: Trên hình vẽ 2.2, SI là tia tới, IR là tia phản xạ Biết rằng hai tia SI và IR vuông góc với nhau Hãy cho biết góc giữa tia tới và pháp tuyến tại điểm tới là bao nhiêu? ………

……….

………

Bài 3: Một học sinh nhìn vào vũng nước trước mặt, thấy ảnh của một cột điện ở xa Hãy giải thích vì sao em học sinh lại thấy được ảnh đó? ………

……….

………

………

tia tới và tia phản xạ của nó sao cho tia tới đi qua điểm M còn tia phản xạ đi

N

S

I

S

I

I

Hình 2.2

……….

………

………

………

Bài 5: Trong một số phòng học có đèn chiếu sáng Khi bật đèn học sinh ngồi dưới thường bị chói khi nhìn vào một số vị trí nhất định trên bảng Vì sao lại như vậy? hãy suy nghĩ một phương án để có thể khắc phục hiện tượng này ………

……….

………

……….

Bài 6: Vẽ ảnh của vật qua gương phẳng Nêu cách vẽ III Bài tập tự giải Bài 1: Trong các tiệm cắt tóc người ta thường bố trí hai cái gương: Một cái treo trước mặt người cắt tóc và một các treo hơi cao ở phía sau lưng ghế ngồi Hai gương này có tác dụng gì? Hãy giải thích ………

……….

………

……….

Bài 2: Một tia sáng chiếu theo phương nằm ngang Một HS muốn “bẻ” tia sáng này chiếu thẳng đứng xuống dưới Hãy tìm một phương án đơn giản để thực hiện việc đó ………

……….

………

……….

Bài 3: Cho hai gương phẳng G1, G2 đặt vuông góc nhau, mặt phản xạ quay vào nhau Chiếu một tia sáng hẹp SI đến mặt gương G1, như hình vẽ

a/ Vẽ tiếp tia phản xạ liên tiếp trên hai mặt gương trên

b/ Dùng kiến thức hình học hãy chứng minh tia phản xạ ra khỏi gương

G2 song song với tia tới SI

………

……….

………

……….

………

………

………

……….

IV Bài tập về nhà Bài 1: Ta biết ánh sáng thì rất lười, trong quá trình truyền sáng nó chỉ đi theo con đường ngắn nhất a/ Hãy vẽ đường đi của tia sáng từ điểm sáng A , sau khi phản xạ trên gương thì đi qua điểm B cố định? b/ Qua phép vẽ, hãy dùng kiến thức hình học để chứng minh quãng đường truyền sáng đã vẽ đó là ngắn nhất Biết rằng trong một tam giác, độ dài một cạnh thì luôn bé hơn tổng độ dài hai cạnh còn lại ………

……….

………

……….

………

……….

Bài 2: Chiếu một tia sáng SI tới mặt một gương phẳng và tia SI hợp với

phương ngang một góc S ˆI K = 300, cho tia phản xạ hướng thẳng đứng

xuống dưới

a/ Vẽ pháp tuyến, vị trí đặt gương phẳng và hoàn thành chi tiết hình vẽ

b/ Tính góc phản xạ và góc giữa mặt gương với phương thẳng đứng

……….

………

……….

Bài 3: Hai gương phẳng M1, M2 đặt song song có mặt phản xạ quay vào nhau, cách nhau một đoạn d Trên đường thẳng song song với hai gương có hai điểm S, O với các khoảng cách được cho trên hình vẽ a, Hãy trình bày cách vẽ một tia sáng từ S đến gương M1 tại I, phản xạ đến gương M2 tại J rồi tia phản xạ đến O b, Tính khoảng cách từ I đến A và từ J đến B ………

……….

………

……….

………

……….

………

………

………

Bài 4: Một người cao 160 cm đứng đối diện với một gương phẳng hình chữ nhật được treo thẳng đứng. Mắt người đó cách đỉnh đầu 10cm a Mép dưới của gương cách mặt đất ít nhất bao nhiêu để người đó thấy ảnh của chân trong gương? b Mép trên của gương cách mặt đất nhiều nhất bao nhiêu để người đó thấy ảnh của đỉnh đầu trong gương? c Tìm chiều cao tối thiểu của gương để người đó nhìn thấy toàn thể ảnh của mình trong gương? ………

……….

………

……….

………

……….

•

•

h

a d

S O

……….

………

……….

………

BUỔI 4: SỬA BÀI TẬP TRONG SÁCH BÀI TẬP

BUỔI 5: KIỂM TRA 60 PHÚT

BUỔI 6: GƯƠNG CẦU LỒI – GƯƠNG CẦU LÕM

I Bài học

1 Gương cầu lồi

- Gương có mặt phản xạ là mặt ngoài của một phần mặt cầu gọi là gương cầu lồi

- Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn, luôn nhỏ hơn vật

- Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước

2 Gương cầu lõm

- Gương có mặt phản xạ là mặt trong của một phần mặt cầu gọi là gương cầu lõm

- Ảnh của vật (đặt gần gương) tạo bởi gương cầu lõm là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn, luôn lớn hơn vật

- Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi một chùm tia tới song song thành một chùm tia phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại, biến đổi một chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song

3 Mở rộng

- Đường thẳng nối tâm C của gương với đỉnh O của gương gọi là trục chính

- Đường nối từ tâm C tới điểm tới gọi là pháp tuyến

- Điểm F (trung điểm của đoạn OC) gọi là tiêu điểm của gương

+ Dựa vào kết quả thực nghiệm người ta rút ra được những kết luận sau về tia tới và tia phản xạ:

- Tia tới song song với trục chính cho tia phản xạ đi qua (hoặc có đường kéo dài đi qua) tiêu điểm F của gương

- Tia tới đi qua (hoặc có đường kéo dài đi qua) tiêu điểm F cho tia phản xạ song song với trục chính

- Tia tới đi qua tâm C của gương cho tia phản xạ bật ngược trở lại

II Bài tập có hướng dẫn

Bài 1: Một tia sáng khi đến gặp gương cầu sẽ bị phản xạ trở lại và tuân theo định luật phản xạ ánh

sáng Trên hình 3.1 qui ước: O là tâm của mặt cầu (gọi là tâm của gương), SI1 và SI2 là các tia tới, Hãy trình bày cách vẽ và vẽ các tia phản xạ?

I2 S 0 I1 Hình 3.1 ………

……….

………

……….

Bài 2: Trên hình 3.4 là một gương cầu lõm, C là tâm của phần mặt cầu, SI là một tia sáng tới gương. Hãy dùng định luật phản xạ của ánh sáng trình bày cách vẽ và vẽ tiếp tia phản xạ

S I C

Hình 3.4

………

………

……….

………

……….

Bài 3: Gương cầu lõm có tác dụng biến một chùm tia tới song song thành một chùm tia hội tụ (chùm

tia phản xạ) Vậy nó có thể làm ngược lại: Biến chùm tia hội tụ thành chùm tia song song được không?

………

……….

………

……….

Bài 4: Tại sao người ta không dùng gương cầu lõm làm gương chiếu hậu cho ôtô, xe máy? ………

……….

………

……….

Bài 5: Ở những chỗ đường gấp khúc có vật cản che khuất (như những đoạn đường ngoằn nghèo trên đèo chẳng hạn) người ta thường đặt những gương cầu lồi lớn Hỏi gương này có tác dụng gì cho người lái xe? ………

……….

………

……….

Bài 6 : Em hãy vẽ ảnh của điểm sáng S trên hình 3.7. S F C 0 Hình 3.7 ………

……….

………

……….

III Bài tập tự giải

Bài 1: Hãy vẽ ảnh của điểm sáng S trên hình 3.8a và 3.8b

S

S

a) b)

Hình 3.8 Bài 2: Hãy vẽ ảnh của vật AB cho trên hình vẽ Có nhận xét gì về kích thước của ảnh và vật trong trường hợp này?

B A C F 0 Hình 3.9 IV Bài tập về nhà Bài 1: Em hãy so sánh tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lỗi, gương cầu lõm và gương phẳng ………

……….

Bài 2: Trả lời câu 6 sgk/24 ………

……….

………

……….

Bài 3: Trả lời câu C7 sgk/24 ………

……….

………

……….

BUỔI 7: SỬA BÀI TẬP SÁCH BÀI TẬP

BUỔI 8: KIỂM TRA 60 PHÚT

BUỔI 9: ÔN TẬP KIỂM TRA 1 TIẾT

I TRẮC NGHIỆM

Câu 1 Điều nào sau đây là ĐÚNG khi nói về điều kiện để mắt nhận được ánh sáng?

A Mắt nhận biết được ánh sáng khi ánh sáng phát ra rất mạnh

B Mắt nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng chiếu vào mắt

C Mắt chỉ nhận được ánh sáng vào ban ngày

D Mắt nhận biết được ánh sáng khi mắt không đeo kính

Câu 2 Phát biểu nào sau đây là ĐÚNG khi nói về nguồn sáng?

A Nguồn sáng là những vật tự phát ra sáng

B Nguồn sáng là những vật nhận ánh sáng từ nguồn khác và hắt vào mắt ta

C Nguồn sáng là những vật màu trắng

D Nguồn sáng chỉ là vật phát ra ánh sáng màu trắng

Câu 3 Phát biểu nào sau đây là ĐÚNG NHẤT khi nói về vật sáng?

A Vật sáng là những vật thường gặp trên thực tế như bàn ghế, hoa, trang giấy

B Vật sáng là những vật nhận ánh sáng từ nguồn khác và hắt vào mắt ta

C Vật sáng bao gồm các vật tự phát ra ánh sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó

D Vật sáng là những vật được chiếu sáng

Câu 4 Khi nào ta nhìn thấy một vật?

A Ta nhìn thấy mọi vật vì nhìn thấy mọi vật là chức năng của mắt

B Ta nhìn thấy một vật vì vật đặt trước mắt ta

C Nhìn thấy một vật khi vật đó là một vật sáng

D Ta nhìn thấy một vật khi ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta

Câu 5 Phát biểu nào sau đây là ĐÚNG NHẤT khi nói về vật đen?

A Vật đen là vật không phát sáng

B Vật đen là vật không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó.

C Vật đen là vật không tự phát sáng được và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó

D Vật đen là vật mà mắt ta không thể nhìn thấy

Câu 6 Phát biểu nào sau đây là ĐÚNG khi nói về đường truyền của ánh sáng trong không khí?

A Đường truyền của ánh sáng trong không khí là đường cong

B Đường truyền của ánh sáng trong không khí là đường gấp khúc

C Đường truyền của ánh sáng trong không khí là đường không thể xác định

D Đường truyền của ánh sáng trong không khí là đường thẳng

Câu 7 Con số nào sau đây đúng với vận tốc truyền của ánh sáng trong chân không?

A 350000 km/s B 300000 km/s C 250000 km/s D 3000000 km/s

Câu 8 Điểm sáng S qua gương phẳng cho ảnh S’ Điều nào sau đây là đúng khi nói về ảnh S’?

A S’ là ảnh ảo

B Tia tới xuất phát từ S đến gương phẳng cho tia phản xạ có đường kéo dài đi qua S’

C Khoảng cách từ S’ đến S gấp 2 lần khoảng cách từ S’ đến gương

D Các phát biểu A, B, C đều đúng

Câu 9 Vật sáng AB hình mũi tên qua gương phẳng cho ảnh A’B’ Điều nào sau đây là SAI khi nói về

ảnh A’B’?

A A’B’ đối xứng với AB qua gương phẳng

B A’B’ luôn vuông góc với AB

C Khoảng cách từ A’B’ đến gương phẳng bằng khoảng cách từ AB đến gương phẳng

D Ảnh A’B’ không thể thu được trên màn ảnh

Câu 10 Phát biêu nào sau đây là Đúng khi nói về nguyệt thực?

A Nguyệt thực chỉ xảy ra vào ban đêm

B Khi nguyệt thực xảy ra thì trái đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng

C Khi nguyệt thực xảy ra thì Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất không được Mặt Trời chiếu sáng

D Các phát biểu A, B, C đều đúng

II BÀI TẬP

Câu 1 Trên hình vẽ là một gương phẳng và hai điểm M, N Hãy tìm cách vẽ tia tới và tia phản của nó

sao cho tia tới đi qua điểm M còn tia phản xạ đi qua điểm N

……….

………

……….

Câu 2 Biết SI1 chiếu xiên một góc 45o đến gương G1 Hãy vẽ tiếp đường đi của tia sáng và tìm góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ cuối cùng trên gương G2 ………

……….

………

……….

Câu 3. a Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng b Dùng một gương phẳng hướng ánh nắng chiếu qua cửa sổ làm sáng trong phòng Gương đó có phải là nguồn sáng không? Tại sao? ………

……….

………

……….

………

……….

Câu 4 Tại sao mắt ta có thể nhìn được các vật đặt sau các tấm kính mỏng nhưng không thể nhìn thấy

vật đặt sau miếng sắt mỏng?

M

N

G2

G1

I1

S

……….

………

……….

Câu 5 Nêu tác dụng biến đổi các chùm sáng của gương cầu lõm. ………

……….

………

……….

Câu 6 Chiếu một tia sáng SI đến mặt gương phẳng, và hợp với mặt gương một góc 500 Vẽ tia phản xạ IR Tính góc phản xạ ………

……….

………

……….

Câu 7 Cho hai điểm sáng A, B đặt trước gương phẳng như hình vẽ. a Hãy vẽ ảnh của mỗi điểm tạo bởi gương phẳng b.Vẽ hai chùm tia lớn nhất xuất phát từ A, B và hai chùm tia phản xạ tương ứng trên gương ………

……….

………

……….

Câu 8 Cho vật sáng là mũi tên AB tạo với mặt gương góc 600 ( hình vẽ bên)

a, Hãy vẽ ảnh của mũi tên AB tạo bởi gương phẳng

b, Hãy vẽ tia phản xạ của tia sáng AB tới gương Tính độ lớn của góc tới, góc

phản xạ trong trường hợp đó?

I

B

60 0

A

………

……….

………

……….

Câu 9 Cho một vật AB cao 5 cm đặt thẳng đứng trước một gương phẳng như hình vẽ. a) Vẽ ảnh A’B’ của vật AB tạo bởi gương phẳng( vận dụng tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng để vẽ ảnh), trình bày cách vẽ b) Hỏi ảnh A’B’ tạo bởi gương phẳng cao bao nhiêu? Vì sao? ………

……….

………

……….

………

……….

BUỔI 10: ÔN TẬP KIỂM TRA MỘT TIẾT

I TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Ta nhìn thấy dây tóc bóng đèn vì:

A giữa mắt và dây tóc không có vật chắn sáng B có dòng điện chạy qua dây tóc

C có ánh sáng từ dây tóc truyền tới mắt D có ánh sáng từ mắt truyền tới dây tóc

Câu 2: Trong nước nguyên chất, ánh sáng truyền đi theo

A nhiều đường khác nhau B đường cong

C đường gấp khúc D đường thẳng

Câu 3: Trong các kể ra sau đây, tính chất không phải là chung cho gương phẳng và gương cầu lồi là

A Với một tia tới cho một tia phản xạ B Tia phản xạ tuân theo định luật phản xạ

C Ảnh của vật tạo bởi gương là ảnh ảo D Vật và ảnh đối xứng với nhau qua gương

Câu 4: Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng là:

A ảnh không hứng đuợc trên màn, lớn bằng vật B ảnh không hứng đuợc trên màn và lớn hơn vật

C ảnh hứng đuợc trên màn và lớn hơn vật D ảnh không hứng đuợc trên màn và bé hơn vật.

Câu 5: Trong các vật sau đây, vật không phải nguồn sáng là

A Mặt Trăng B Sao chổi C Tia chớp D bóng đèn

Câu 6: Yếu tố quyết định tạo bóng tối là

A nguồn sáng lớn B nguồn sáng nhỏ C.ánh sáng yếu D ánh sáng mạnh

Câu 7: Gương có tác dụng biến đổi chùm tia sáng song song thành chùm tia phản xạ hội tụ là

A gương phẳng B gương cầu lõm C gương cầu lồi D gương cầu

Câu 8: Gương cầu lồi được dùng để làm gương

A trang điểm B soi trong nhà C nha sĩ D An toàn giao thông

Câu 9: Đặt một vật có dạng một đoạn thẳng song song với gương phẳng, ảnh của vật sáng đó qua

gương phẳng

A vuông góc với gương B song song và ngược chiều với vật

C song song và cùng chiều với vật D cùng phương và ngược chiều với vật

Câu 10: Chiếu một tia sáng lên một gương phẳng ta thu được một tia phản xạ tạo với mặt gương một

góc 50O Góc tới có bằng

Câu 11: Ảnh của điểm sáng S đặt trước gương phẳng được tạo bởi sự giao nhau của các

A tia phản xạ kéo dài B tia tới C tia phản xạ D tia tới kéo dài

Câu 12: Để quan sát được vật có kích thước nhỏ một cách dễ dàng nhất ta dùng

A gương cầu lõm B gương phẳng C gương cầu D gương cầu lồi

II BÀI TẬP

Câu 1 Một điểm sáng S cách màn một khoảng cách SH = 1m Tại trung điểm M của SH người ta đặt

tấm bìa hình tròn, vuông góc với SH

a- Tính bán kính vùng tối trên màn nếu bán kính bìa là R = 10 cm

b- Thay điểm sáng S bằng một hình sáng hình cầu có bán kính R = 2cm Tìm bán kính vùng tối và vùng nữa tối

………

……….

………

……….

………

Câu 2 Một cái cây cao 2,4 m ở gần bờ ao Bờ ao cao hơn mặt nước 0,5mm Hỏi ảnh của ngọn cây cách mặt nước bao nhiêu? ………

……….

………

……….

Câu 3 Hãy vẽ ảnh của một số vật đặt trước gương phẳng ở các trường hợp sau

………

……….

………

……….

Câu 4 Tia sáng mặt trời chiếu xiên hợp với mặt ngang một góc 360 đến gặp gương phẳng cho tia phản xạ có phương thẳng đứng hướng xuống dưới Góc hợp bởi mặt gương và đường thẳng đứng là bao nhiêu? Vẽ hình ………

……….

………

……….

………

……….

Câu 5 Cho điểm sáng S cách gương phẳng 40 cm Cho S dịch chuyển lại gần gương theo phương vuông góc với gương một đoạn 10 cm Ảnh S’ bây giờ sẽ cách S một khoảng bao nhiêu? ………

……….

………

B

A

Câu 6 Cho 2 gương phẳng M,N đặt vuông góc nhau, có mặt phản xạ quay vào nhau và hai điểm A, B

như hình vẽ Hãy nêu cách vẽ tia sáng xuất phát từ A đến gương M tại I, phản xạ đến gương N tại K rồi phản xạ đến B

Câu 7 Vẽ và trình bày cách vẽ ảnh của vật qua gương cầu.

0

S

S

S F

B A C F 0 ………

……….

………

……….

………

……….

………

……….

BUỔI 11: NGUỒN ÂM – ĐỘ CAO, ĐỘ TO CỦA ÂM

I Bài học

1 Nguồn âm

- Những vật phát ra âm gọi là nguồn âm.

M A B N

- Vật dao động phát ra âm thanh.

2 Độ cao của âm

- Số dao động trong một dây gọi là tần số Đơn vị tần số là Héc (Hz)

- Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi vật dao động càng nhanh tức là tần số dao động càng lớn

- Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi vật dao động càng chậm tức là tần số dao động càng nhỏ

- Thông thường tai người nghe được những âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến 20 000Hz

3 Độ to của âm

- Biên độ dao động càng lớn âm càng to

- Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (dB)

- Trong một giới hạn nhất định, khi độ to của âm càng lớn thì ta nghe âm càng rõ, tuy nhiên khi độ tocủa âm vào khoảng 70dB và thời gian kéo dài thì âm thanh ta nghe được không còn êm ái, dễ chịu nữa.Người ta gọi độ to của âm ở mức 70dB là giới hạn về ô nhiễm tiếng ồn

- Khi độ to của âm lên đến 130dB trở lên, âm thanh làm cho tai nhức nhối, khó chịu và thậm chí có thểlàm điếc tai người ta gọi độ to của âm ở mức 130dB là ngưỡng đau có thể làm điếc tai

II Bài tập có hướng dẫn

Bài 1: Trả lời câu 2 sgk/28

………

……….

……… Bài 2: Trả lời câu C6 sgk/29

………

……….

………

……… Bài 3: Trả lời câu C7 sgk/29

………

……….

………

……… Bài 4: Trả lời câu C8 sgk/29

………

………

……… Bài 5: Trả lời câu C5 sgk/33

………

……….

………

……… Bài 6: Trả lời câu C4 sgk/36

………

……….

………

……… Bài 7: Trả lời câu C7 sgk/36

………

……….

………

……… Bài 8: Khi đánh trống, người ta thường gõ dùi trống vào mặt trống một cách dứt khoát sao cho thời

gian dùi trống chạm vào mặt trống là rất ngắn Dựa vào kiến thức vật lí đã học, hãy giải thích tại sao?

………

……….

………

……… Bài 9: Các nhà khoa học cho biết, phần lớn các loại côn trùng không có các cơ quan đặc biệt để phát ra

loại âm, nhưng khi bay, một số loài côn trùng như ruồi, muỗi, ong … tạo ra những tiếng vo ve Hãygiải thích tại sao?

………

……….

………

……….

Bài 10: Một vật thực hiện dao động, quan sát thấy cứ trong 12 giây, nó thực hiện được 96 dao động.

Hỏi tần số dao động của vật ấy là bao nhiêu?

………

……….

………

……….

III Bài tập tự giải

Bài 1: Tìm hiểu và giải thích vì sao tai con người có thể nghe được những âm thanh to nhỏ khác nhau?

………

……….

………

……… Bài 2: Dân gian có câu: “thùng rỗng kêu to” Điều này có đúng về mặt kiến thức vật lí không? Hãy cho

biết ý kiến của em

………

……….

………

……… Bài 3: Khi nghe đài, âm thanh phát ra từ đâu?

………

……… Bài 4: Trong 20 giây, một lá thép thực hiện được 5 000 dao động Hỏi tần số dao động của lá thép? Tai

người có thể nghe được âm này không? Vì sao?

……… Bài 2: Hãy giải thích sự phát âm của ống sáo, chiếc còi khi thổi vào nó?

………

……….

………

……… Bài 3: Hãy giải thích vì sao chúng ta có thể phát ra âm bằng miệng?

………

……….

………

……… Bài 4: Một học sinh cho rằng khi gảy đàn ghi ta, dây đàn rung và phát ra âm thanh Âm thanh do dây

đàn phát ra sẽ trầm hơn nếu người ta làm cho dây đàn càng căng Theo em ý kiến như vậy có đúngkhông? Tại sao?

………

……….

………

……….

BUỔI 12: SỬA BÀI TẬP TRONG SÁCH BÀI TẬP

BUỔI 13: MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM – PHẢN XẠ ÂM – CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN

I Bài học

1 Môi trường truyền âm

- Chất rắn, lỏng, khí là những môi trường có thể truyền được âm

- Chân không không thể truyền được âm

- Nói chung vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn trongchất khí

- Khi truyền trong các môi trường âm bị hấp thụ dần, nên càng xa nguồn phát âm thì âm càng nhỏ rồitắt hẳn.

- Vận tốc truyền âm trong các môi trường khác nhau là khác nhau

2 Phản xạ âm - tiếng vang

- Âm gặp mặt chắn đều bị phản xạ nhiều hay ít

- Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây

- Những vật liệu được dùng để làm giảm tiếng ồn truyền đến tai gọi là những vật liệu cách âm

II Bài tập có hướng dẫn

Bài 1: Trả lời câu C7 sgk/39

………

……… Bài 2: Trả lời câu C8 sgk/39

………

……… Bài 3: Trả lời câu C9 sgk/39

………

……….

………

……… Bài 4: Trả lời câu C10 sgk/39

………

……….

………

……….

Bài 5: Trả lời câu C5 sgk/41

………

……….

………

……… Bài 6: Trả lời câu C6 sgk/41

………

……….

………

……… Bài 7: Trả lời câu C7 sgk/42

………

……….

………

……… Bài 8: Trả lời câu C8 sgk/42

………

……….

………

……… Bài 9: Trả lời câu C5 sgk/44

………

……….

………

……….

III Bài tập tự giải

Bài 1: Một người gõ mạnh búa xuống đường ray xe lửa tại điểm M làm âm truyền đến điểm N cách M

1590m Hỏi thời gian truyền âm từ M đến N là bao lâu nếu:

a) Âm truyền qua đường ray

b) Âm truyền trong không khí

Cho vận tốc truyền âm trong đường ray là 5 300m/s, vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s.

………

……….

………

……… Bài 2: Trong trường hợp nào ta nghe được rõ hơn: Trong phòng họp kín hay ở ngoài trời? Hãy giải

thích vì sao lại như vậy? Coi độ to của âm như nhau

………

……….

………

……… Bài 3: Một người đứng cách một vách đá 10m và la to Hỏi người ấy có thể nghe được tiếng vang của

âm không? Tại sao? Cho vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s

………

……….

………

……… Bài 4: Giả sử nhà em ở sát mặt đường, nơi thường xuyên có các loại xe ôtô, xe máy hoạt động Em hãy

nêu một số biện pháp làm giảm tiếng ồn cho nhà mình

Bài 1: Hai học sinh đứng đợi tàu trong sân ga, học sinh thứ nhất ghé tai xuống sát đường ray và nói

rằng tàu sắp đến ga Học sinh thứ hai đứng gần đó lại chẳng nghe thấy gì Giải thích tại sao có sự khácnhau đó?

………

……….

………

………

Bài 2: Khi đứng trên bờ ao, hồ mà nói chuyện với nhau thì nghe rõ hơn là khi nói chuyện trong phòng

kín Hãy giải thích vì sao lại như vậy?

………

……….

………

……… Bài 3: Một người đứng cách một vách đá 850m và la to Hỏi người đó có thể nghe rõ tiếng vang của

âm không? Tại sao?

………

……….

………

……… Bài 4: Hãy tìm hiểu cách xây tường của các phòng thu thanh (thường có ở đài phát thanh và truyền

hình) và giải thích vì sao người ta làm như vậy?

………

……….

………

………

BUỔI 14: SỬA BÀI TẬP TRONG SÁCH BÀI TẬP

BUỔI 15: ÔN TẬP CHƯƠNG ÂM HỌC

I TRẮC NGHIỆM

Câu 1 Hoàn thành câu sau: Âm được tạo ra khi một vật………

A dao động B đứng yên C nóng chảy D chuyển động

Câu 2 Khi ta đang nghe đài thì?

A màng loa của đài bị nén C màng loa của đài dao động

B màng loa của đài bị bẹp D màng loa của đài bị căng ra

Câu 3 Số dao động của vật trong một giây gọi là?

A Vận tốc âm C Độ cao của âm B Tần số của âm D biên độ của âm

Câu 4 Đơn vị đo tần số là?

Câu 5 Âm phát ra càng cao khi?

A độ to của âm càng lớn C Thời gian thực hiện một dao động càng lớn

B tần số dao động càng lớn D vận tốc truyền âm càng lớn

Câu 6 Trong năm âm đầu của bài hát Quốc ca “Đoàn quân Việt Nam đi” (rề mi rề son son), âm cao

nhất là âm nào?

Câu 7 Âm phát ra càng to khi?

A nguồn âm kích thước càng lớn C nguồn âm dao động càng nhanh

B nguồn âm dao động càng mạnh D nguồn âm có khối lượng càng lớn

Câu 8 Em đi xa dần khán đài có dàn nhạc đang biểu diễn Tiếng nhạc mà em nghe được có đặc điểm

gì?

A càng kéo dài C càng nhỏ B có vận tốc càng giảm D có tần số càng giảm

Câu 9 Hãy chọn câu đúng?

A Âm không thể truyền qua nước C Âm không thể phản xạ

B Âm truyền nhanh hơn ánh sáng D Âm không thể truyền trong chân không

Câu 10 Ta có thể nghe thấy tiếng vang khi:

A Âm phản xạ đến tai ta trước âm phát ra

C Âm phát ra và âm phản xạ đến tai cùng một lúc

B Âm phát ra đến tai trước âm phản xạ

B Sóng vô tuyến truyền trong không gian dao động phát ra âm.

C Màn hình điện thoại dao động phát ra âm.

D Màng loa của điện thoại dao động phát ra âm.

Câu 13 Một con lắc thực hiện được 12 dao động trong 10 giây Tần số dao động của con lắc là?

A 1,2 Hz B 1,2 s C 0,8 Hz D 0,8 s

Câu 14 Chọn câu sai:

A Tai người có thể nghe được âm có tần số trong một khoảng nhất định.

B Đơn vị của tần số là héc.

C Các âm có độ cao khác nhau có tần số khác nhau.

D Căn cứ vào tần số ta chưa thể so sánh được độ cao của âm

Câu 15 Tiếng chuông nghe bổng hơn tiếng trống vì:

A Mặt trống làm bằng da, chuông làm bằng đồng B Trống được bịt kín, chuông thì hở một phía.

C Mặt trống dao động với tần số cao hơn chuông D Chuông dao động với tần số cao hơn trống Câu 16 Khi gõ trống, để có âm lớn phát ra khi đó ta phải

A Gõ nhanh vào mặt trống B Gõ chậm rãi và đều vào trống.

C Gõ mạnh vào mặt trống D Chọn dùi trống chắc, khoẻ.

Câu 17 Chọn câu sai trong các nhận định sau:

A Các chất rắn, lỏng và khí đều truyền được âm thanh.

B Các chất rắn, lỏng, khí và chân không đều truyền được âm thanh.

C Chất rắn truyền âm tốt hơn chất lỏng và chất khí.

D Chất lỏng truyền âm kém hơn chất rắn nhưng tốt hơn chất khí.

Câu 18 Ở trên các núi cao, khi gọi nhau khó nghe hơn ở chân núi vì

A Không khí ở trên cao lạnh, nên truyền âm kém hơn.

B Ở trên cao nắng hơn nên âm thanh truyền đi kém hơn.

C Không khí ở trên cao loãng hơn, nên truyền âm kém hơn.

D Ở trên cao gió cản trở việc truyền âm.

II BÀI TẬP:

Câu 1 Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được âm phản xạ của nó từ đáy biển sau ba giây Hãy tính độ

sâu gần đúng độ sâu của biển, biết vận tốc truyền siêu âm trong nước là 1500 m/s

………

……….

………

……… Câu 2 Một con lắc đồng hồ thực hiện 60 dao động trong 1 phút Hãy tính tần số dao động của con lắc.

……….

Câu 3 Mặt trống dao động phát ra âm có tần số 50 Hz và dây đàn dao động phát ra âm có tần số 70

Hz Vật nào dao động nhanh hơn, vật nào phát ra âm trầm hơn? Vì sao?

………

……….

………

……… Câu 4 Trong 10 giây một lá thép thực hiện được 4500 dao động Hỏi dao động của lá thép có phát ra

được âm thanh không? Tai con người có cảm nhận được âm thanh do lá thép đó phát ra không? Tạisao?

………

……….

………

……… Câu 5 Bạn An gõ mạnh búa xuống đường ray xe lửa tại điểm A Bạn Lâm đứng sát đường ray tại điểm

B cách A 2650 m Hỏi sau bao lâu bạn Lâm mới nghe được tiếng búa gõ xuống đường ray nếu:

a) Ghé tai sát đường ray

b) Nghe âm truyền trong không khí (cho rằng âm đủ to để truyền trong không khí đến B)

Biết rằng tốc độ truyền âm trong đường ray bằng thép là 5300 m/s, tốc độ truyền âm trong không khí là

nước càng đầy thì nghe âm càng cao ? Hãy giải thích hiện tượng này?

………

……….

………

………

BUỔI 16: KIỂM TRA 60 PHÚT

BUỔI 17: ÔN TẬP THI HỌC KỲ 1

I TRẮC NGHIỆM:

Câu 1 Nhật thực xảy ra khi:

A Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất B Mặt Trời nằm giữa Trái Đất và Mặt Trăng;

C Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng; D Mặt Trăng nằm trong vùng tối của Trái Đất

Câu 2 Để ảnh của một vật song song và cùng chiều với vật ta cần đặt vật

A Song song với gương phẳng; B Song song với gương cầu lồi;

C Song song với gương cầu lõm; D Vuông góc với gương phẳng

Câu 3 Khi chiếu tia tới đến gương phẳng cho tia phản xạ có

A Góc phản xạ lớn hơn góc tới; B Góc phản xạ nhỏ hơn góc tới;

C Góc phản xạ bằng góc tới; D Cả A, B, C đều sai

Câu 4 Vận tốc truyền âm trong chất lỏng:

A Lớn hơn trong chất rắn và trong chất khí

B Lớn hơn trong chất khí và nhỏ hơn trong chất rắn

C Nhỏ hơn trong chất khí và nhỏ hơn trong chất rắn

D Bằng trong chất khí và trong chất rắn

Câu 5 Khi di chuyển mắt từ từ ra xa gương cầu lồi, vùng nhìn thấy của gương cầu lồi sẽ:

A Tăng dần B Không đổi C Giảm dần D Không nhìn thấy

Câu 6 Trong môi trường nước tinh khiết, ánh sáng truyền đi theo đường nào?

A Đường thẳng B Đường cong C Đường tròn D Đường zích zắc

Câu 7 Ta nhìn thấy môt vật khi nào?

A Khi vật phát ra ánh sáng; B Khi có ánh sáng;

C Khi có ánh sáng truyền vào mắt ta; D Khi có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta

Câu 8 Đánh dấu × vào ô trống thích hợp

1/ Nguồn sáng bao gồm vật sáng và vật hắt lại ánh sáng

chiếu vào nó.

2/ Gương cầu lõm luôn luôn cho ảnh ảo

3/ Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có độ lớn bằng vật

4/ Âm có thể truyền được qua mọi môi trường, kể cả môi

trường chân không

Câu 9 Tìm từ (cụm từ) thích hợp để điền vào chỗ trống ( ) trong các câu sau.

1/ Gương phẳng có vùng nhìn thấy so với gương cầu lồi có cùng kích thước

2/ Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn chắn được gọi là

3/ Âm phản xạ là âm khi gặp một mặt chắn

4/ Vận tốc truyền âm trong sắt, thép trong dầu ăn

1 Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng

2 Cho tia sáng SI và gương phẳng như hình vẽ

a) Vẽ tia phản xạ của nó Nêu cách vẽ

Câu 3: Nguồn âm là gì? Khi phát ra âm chúng có đặc điểm gì? Quan hệ giữa biên độ dao động và độ to

của âm như thế nào?

……… Câu 4: Một người đứng trong một phòng kín, rộng, nói thật to Người đó nghe được tiếng vang chậm

hơn so với âm trực tiếp là 0,1 giây Biết vận tốc âm trong không khí là 340m/s Tính khoảng cách từngười đó đến bức tường

………

……….

………

……… Câu 5 Trong 15 giây, một lá thép thực hiện được 6000 dao động Hỏi tần số dao động của lá thép là

bao nhiêu? Tai người có cảm nhận được âm thanh do lá thép phát ra không? Tại sao?

………

……….

………

……… Câu 6 Cho một vật AB cao 5 cm đặt song song với một gương phẳng.

a) Vẽ ảnh A’B’ của vật AB tạo bởi gương phẳng Trình bày cách vẽ

b) Hỏi ảnh A’B’ tạo bởi gương phẳng cao bao nhiêu? Vì sao?

c) Biết khoảng cách giữa vật và gương bằng 32 cm Tính khoảng cách từ vật đến ảnh

……… Câu 8 Màng loa dao động phát ra âm có tần số 880 Hz.

a Tính thời gian màng loa thực hiện một dao động

b Trong thời gian ấy, âm truyền đi được đoạn đường bao nhiêu trong không khí? Trong nước? Biết vậntốc âm trong không khí là 340m/s và trong nước là 1500m/s

………

……….

………

……… Câu 9: Một khẩu pháo bắn vào một chiếc xe tăng Pháo thủ nhìn thấy xe tăng tung lên sau 0,6 giây kể

từ lúc bắn và nghe thấy tiếng nổ sau 2,1 giây kể từ lúc bắn

a Tính khoảng cách từ súng đến xe tăng Biết vận tốc của âm trong không khí là 330m/s