MẠNG MÁY TÍNH

Terminal Các node m ng Printer Hình 1.1 M ng máy tính... Web Server tr k t qu v cho trình duy t Tow er System Main Frame Computer Data base Network... Các máy trên m ng chia s tài nguyên

M U

Tài li u này ph c v cho sinh viên h đào đ i h c t xa h c t p và nghiên c u v “M ng máy tính”

Tài li u g m các n i dung chính sau:

Ch ng I: Gi i thi u t ng quan v m ng máy tính Khái ni m c b n v ki n trúc và các giao th c m ng, các lo i m ng máy tính và m c tiêu ng d ng c a nó

Ch ng II: Nghiên c u các nguyên t c c b n đ thi t k m t mô hình giao th c m ng máy tính theo quan đi m chia các ti n trình truy n thông thành c u trúc nhi u t ng, đ c x p ch ng lên nhau đ th c hi n m t ti n trình truy n thông hoàn ch nh Gi i thi u mô hình OSI, đ c xem nh

là m t mô hình chu n, m t chi n l c phát tri n các h th ng m và m t khung khái ni m v giao

th c và d ch v

Ch ng III: Gi i thi u m t s b giao th c m ng mang tính đ c tr ng và đ c áp d ng ph

bi n c bi t trong ch ng này tìm hi u sâu h n b giao th c TCP/IP đã tr thành chu n chung cho m ng máy tính toàn c u, m ng Internet

Ch ng IV: Ch ng này gi i thi u các công ngh m ng c c b Ki n trúc m ng c c b Ethrnet, Virtual LAN, Local ATM , LAN ARCnet

Ch ng V: Gi i thi u v công ngh và k thu t m ng di n r ng WAN C th xem xét công ngh các m ng tích h p s đa d ch v ISDN và b ng r ng B-ISDN, Frame Relay và X25,

d ch v SDMS và ph ng th c truy n d n không đ ng b ATM

Ch ng VI: Gi i thi u m t s công ngh m i nh công ngh đ ng dây thuê bao s DSL, các m ng chuy n m ch gói chuy n t i ti ng nói trên n n IP, ATM và Frame Raly Các công ngh chuy n m ch nhãn đa giao th c IP/MPLS, chuy n m ch m m Softswitch s d ng trong m ng h i

xu t, qu n lý trong các doanh nghi p Có th còn nhi u thi u sót trong trình bày và biên so n do

kh n ng, trình đ , nh ng ng i biên so n m nh d n gi i thi u tài li u này và mong nh n đ c s góp ý c a b n đ c

TS Ph m Th Qu

CH NG I: KHÁI NI M V M NG MÁY TÍNH

N i dung c a ch ng s trình bày các khái ni m c b n c a m ng máy tính, đ nh ngh a

m ng máy tính, m c tiêu và ng d ng c a m ng, c u trúc và các thành ph n c b n c a m t m ng máy tính Các th c th trên m ng có th tham gia truy n thông v i nhau c n tuân theo t p các

ph n m m đi u khi n ho t đ ng c a m ng, đ c g i là chu n, hay còn g i là t p các giao th c

m ng (Protocols) N i dung c a ch ng bao g m các ph n sau:

• nh ngh a m ng máy tính

• M c tiêu m ng máy tính

• Các d ch v m ng

• C u trúc m ng (Topology)

• Khái ni m giao th c m ng máy tính (Protocols)

• M ng LAN, MAN, WAN

• M ng chuy n m ch kênh (Circuit switched Networks)

• M ng chuy n m ch gói (Packet Switched Networks)

• Các mô hình x lý d li u

1.1 nh ngh a m ng máy tính

M ng máy tính là t p h p các máy tính đ n l đ c k t n i v i nhau b ng các ph ng ti n truy n v t lý (Transmission Medium) và theo m t ki n trúc m ng xác đ nh (Network Architecture)

M ng vi n thông c ng là m ng máy tính Các node chuy n m ch là h th ng máy tính đ c

k t n i v i nhau b ng các đ ng truy n d n và ho t đ ng truy n thông tuân theo các chu n mô hình tham chi u OSI Hình 1.2 mô t khái quát các thành ph n c a đ nh ngh a

Terminal

Các node m ng

Printer

Hình 1.1 M ng máy tính

Ki n trúc m ng g m c u trúc m ng (Topology) và giao th c m ng (Protocols) Topology là

c u trúc hình h c c a các th c th m ng và giao th c m ng là t p các quy t c chu n các th c th

ho t đ ng truy n thông ph i tuân theo

1.2 M c tiêu m ng máy tính

1.2.1 M c tiêu k t n i m ng máy tính

- Cùng chia s các tài nguyên chung, b t k ng i s d ng nào c ng có quy n khai thác, s

d ng tài nguyên c a m ng mà không ph thu c vào v trí đ a lý c a nó

- Nâng cao đ tin c y c a h th ng nh kh n ng thay th khi m t s thành ph n c a m ng

x y ra s c k thu t thì v n duy trì s ho t đ ng bình th ng c a h th ng

- T o môi tr ng giao ti p gi a ng i v i ng i Chinh ph c đ c kho ng cách, con ng i

có th trao đ i, th o lu n v i nhau cách xa nhau hàng nghìn km

1.2.2 L i ích k t n i m ng

- Có th gi m s l ng máy in, đ a c ng và các thi t b khác Kinh t trong vi c đ u t xây

d ng cho m t h th ng tin h c c a m t c quan, xí nghiêp, doanh nghi p

- Dùng chung tài nguyên đ t ti n nh máy in, ph n m m Tránh d th a d li u, tài nguyên

m ng Có kh n ng t ch c và tri n khai các đ án l n thu n l i và d dàng

- B o đ m các tiêu chu n th ng nh t v tính b o m t, an toàn d li u khi nhi u ng i s

d ng t i các thi t b đ u cu i khác nhau cùng làm vi c trên các h c s d li u

chia s tài nguyên chung và gi m b t các chi phí v đ u t trang thi t b

- Xu h ng phát tri n các d ch v gi i trí tr c tuy n (Online) hi n đ i Các hình th c d ch

v truy n hình, nghe nh c, ch i game tr c tuy n qua m ng

1.3.2 Các d ch v ph bi n trên m ng máy tính

- D ch v t p (File services) cho phép chia s tài nguyên thông tin chung, chuy n giao các

t p d li u t máy này sang máy khác Tìm ki m thông tin và đi u khi n truy nh p D ch v th

đi n t E_Mail (Electronic mail) cung c p cho ng i s d ng ph ng ti n trao đ i, tranh lu n

b ng th đi n t D ch v th đi n t giá thành h , chuy n phát nhanh, an toàn và n i dung có th tích h p các lo i d li u

- D ch v in n: Có th dùng chung các máy in đ t ti n trên m ng Cung c p kh n ng đa truy nh p đ n máy in, ph c v đ ng th i cho nhi u nhu c u in khác nhau Cung c p các d ch v FAX và qu n lý đ c các trang thi t b in chuyên d ng

- Các d ch v ng d ng h ng đ i t ng: S d ng các d ch v thông đi p (Message) làm trung gian tác đ ng đ n các đ i t ng truy n thông i t ng ch bàn giao d li u cho tác nhân (Agent) và tác nhân s bàn giao d li u cho đ i t ng đích

- Các d ch v ng d ng qu n tr lu ng công vi c trong nhóm làm vi c: nh tuy n các tài

li u đi n t gi a nh ng ng i trong nhóm Khi ch ký đi n t đ c xác nh n trong các phiên giao

d ch thì có th thay th đ c nhi u ti n trình m i hi u qu và nhanh chóng h n

to Point) và ki u qu ng bá (Multi Point)

ng truy n n i t ng c p node l i v i nhau theo m t hình h c xác đ nh M t kênh truy n

v t lý s đ c thi t l p gi a 2 node có nhu c u trao đ i thông tin Ch c n ng các node trung gian:

ti p nh n, l u tr t m th i và g i ti p thông tin sang node ti p theo khi đ ng truy n r i C u trúc

đi m- đi m g i là m ng l u và g i ti p (Store - and - Forward)

u đi m là ít kh n ng đ ng đ thông tin (Collision) Nh c đi m c a nó là hi u su t s

d ng đ ng truy n th p Chi m d ng nhi u tài nguyên, đ tr l n, tiêu t n nhi u th i gian đ thi t

l p đ ng truy n và x lý t i các node Vì v y t c đ trao đ i thông tin th p

M ng hình sao

(Star)

M ng chu trình (Loop)

M ng đ y đ (Complete)

1.4.2 Ki u đa đi m hay qu ng bá (Point to Multipoint, Broadcasting)

T t c các node cùng truy nh p chung trên m t đ ng truy n v t lý M t thông đi p đ c truy n đi t m t node nào đó s đ c t t c các node còn l i ti p nh n và ki m tra đ a ch đích trong thông đi p có ph i c a nó hay không C n thi t ph i có c ch đ gi i quy t v n đ đ ng đ thông tin (Collision) hay t c ngh n thông tin trên đ ng truy n trong các m ng hình BUS và hình RING Các m ng có c u trúc qu ng bá đ c phân chia thành hai lo i: qu ng bá t nh và qu ng bá

đ ng ph thu c vào vi c c p phát đ ng truy n cho các node Trong qu ng bá đ ng có qu ng bá

đ ng t p trung và qu ng bá đ ng phân tán

Qu ng bá t nh: Chia th i gian thành nhi u kho ng r i r c và dùng c ch quay vòng

(Round Robin) đ c p phát đ ng truy n Các node có quy n đ c truy nh p khi đ n c a th i gian c a nó

Qu ng bá đ ng t p trung: M t thi t b trung gian có ch c n ng ti p nh n yêu c u liên l c và

c p phát đ ng truy n cho các node Ki u c p phát này gi m đ c t i đa th i gian ch t c a đ ng truy n, hi u su t kênh truy n cao, nh ng thi t k ph c t p và khó kh n

Qu ng bá đ ng phân tán: Không có b trung gian, các node t quy t đ nh có nên hay không

nên truy nh p đ ng truy n, ph thu c vào tr ng thái c a m ng

Hình 1.3 Các m ng có c u trúc qu ng bá

1.5 Khái ni m giao th c m ng máy tính (Protocols)

1.5.1 Khái ni m v giao th c

Các th c th c a m ng mu n trao đ i thông tin v i nhau ph i b t tay, đàm phán v m t s

th t c, quy t c Cùng ph i “nói chung m t ngôn ng ” T p quy t c h i tho i đ c g i là giao

th c m ng (Protocols) Các thành ph n chính c a m t giao th c bao g m:

- Cú pháp: đ nh d ng d li u, ph ng th c mã hoá và các m c tín hi u

- Ng ngh a: thông tin đi u khi n, đi u khi n l u l ng và x lý l i

Trao đ i thông tin gi a hai th c th có th là tr c ti p ho c gián ti p Trong hai h th ng k t

n i đi m - đi m, các th c th có th trao đ i thông tin tr c ti p không có s can thi p c a các th c

th trung gian Trong c u trúc qu ng bá, hai th c th trao đ i d li u v i nhau ph i thông qua các

th c th trung gian Ph c t p h n khi các th c th không chia s trên cùng m t m ng chuy n

m ch, k t n i gián ti p ph i qua nhi u m ng con

1.5.2 Ch c n ng giao th c

óng gói: Trong quá trình trao đ i thông tin, các gói d li u đ c thêm vào m t s thông tin

đi u khi n, bao g m đ a ch ngu n và đ a ch đích, mã phát hi n l i, đi u khi n giao th c Vi c thêm thông tin đi u khi n vào các gói d li u đ c g i là quá trình đóng gói (Encapsulation) Bên thu s đ c th c hi n ng c l i, thông tin đi u khi n s đ c g b khi gói tin đ c chuy n t t ng

d i lên t ng trên

Phân đo n và h p l i: M ng truy n thông ch ch p nh n kích th c các gói d li u c đ nh

Các giao th c các t ng th p c n ph i c t d li u thành nh ng gói có kích th c quy đ nh Quá trình này g i là quá trình phân đo n Ng c v i quá trình phân đo n bên phát là quá trình h p l i bên thu D li u phân đo n c n ph i đ c h p l i thành thông đi p thích h p t ng ng d ng (Application) Vì v y v n đ đ m b o th t các gói đ n đích là r t quan tr ng Gói d li u trao

đ i gi a hai th c th qua giao th c g i là đ n v giao th c d li u PDU (Protocol Data Unit)

i u khi n liên k t: Trao đ i thông tin gi a các th c th có th th c hi n theo hai ph ng

th c: h ng liên k t (Connection - Oriented) và không liên k t (Connectionless) Truy n không liên k t không yêu c u có đ tin c y cao, không yêu c u ch t l ng d ch v và không yêu c u xác

nh n Ng c l i, truy n theo ph ng th c h ng liên k t, yêu c u có đ tin c y cao, đ m b o ch t

l ng d ch v và có xác nh n Tr c khi hai th c th trao đ i thông tin v i nhau, gi a chúng m t

k t n i đ c thi t l p và sau khi trao đ i xong, k t n i này s đ c gi i phóng

Giám sát: Các gói tin PDU có th l u chuy n đ c l p theo các con đ ng khác nhau, khi

đ n đích có th không theo th t nh khi phát Trong ph ng th c h ng liên k t, các gói tin

ph i đ c yêu c u giám sát M i m t PDU có m t mã t p h p duy nh t và đ c đ ng ký theo

tu n t Các th c th nh n s khôi ph c th t các gói tin nh th t bên phát

i u khi n l u l ng liên quan đ n kh n ng ti p nh n các gói tin c a th c th bên thu và

s l ng ho c t c đ c a d li u đ c truy n b i th c th bên phát sao cho bên thu không b tràn

ng p, đ m b o t c đ cao nh t M t d ng đ n gi n c a c a đi u khi n l u l ng là th t c d ng

và đ i (Stop-and Wait), trong đó m i PDU đã phát c n ph i đ c xác nh n tr c khi truy n gói tin ti p theo Có đ tin c y cao khi truy n m t s l ng nh t đ nh d li u mà không c n xác nh n

K thu t c a s tr t là thí d c ch này i u khi n l u l ng là m t ch c n ng quan tr ng c n

ph i đ c th c hi n trong m t s giao th c

i u khi n l i là k thu t c n thi t nh m b o v d li u không b m t ho c b h ng trong

quá trình trao đ i thông tin Phát hi n và s a l i bao g m vi c phát hi n l i trên c s ki m tra khung và truy n l i các PDU khi có l i N u m t th c th nh n xác nh n PDU l i, thông th ng gói tin đó s ph i đ c phát l i

ng b hoá: Các th c th giao th c có các tham s v các bi n tr ng thái và đ nh ngh a

tr ng thái, đó là các tham s v kích th c c a s , tham s liên k t và giá tr th i gian Hai th c

th truy n thông trong giao th c c n ph i đ ng th i trong cùng m t tr ng thái xác đ nh Ví d cùng tr ng thái kh i t o, đi m ki m tra và hu b , đ c g i là đ ng b hoá ng b hoá s khó

kh n n u m t th c th ch xác đ nh đ c tr ng thái c a th c th khác khi nh n các gói tin Các gói

tin không đ n ngay mà ph i m t m t kho ng th i gian đ l u chuy n t ngu n đ n đích và các gói tin PDU c ng có th b th t l c trong quá trình truy n

a ch hoá: Hai th c th có th truy n thông đ c v i nhau, c n ph i nh n d ng đ c nhau Trong m ng qu ng bá, các th c th ph i nh n d ng đ nh danh c a nó trong gói tin Trong các m ng chuy n m ch, m ng c n nh n bi t th c th đích đ đ nh tuy n d li u tr c khi thi t l p

k t n i

1.6 Cáp m ng - ph ng ti n truy n (Network Medium)

Ph ng ti n truy n v t lý là v t truy n t i các tín hi u đi n t gi a các thành ph n m ng v i nhau, bao g m các lo i cáp và các ph ng ti n vô tuy n

B ng thông (Bandwidth): B ng thông c a m t đ ng truy n là mi n t n s gi i h n th p và

t n s gi i h n cao, t c là mi n t n s mà đ ng truy n đó có th đáp ng đ c Ví d b ng thông

c a cáp tho i t 400 đ n 4000 Hz, có ngh a là nó có th truy n các tín hi u v i t n s t 400 đ n

4000 chu k /giây B ng thông c a cáp ph thu c vào chi u dài c a cáp Cáp ng n b ng thông cao

và ng c l i Vì v y khi thi t k l p đ t cáp, chi u dài cáp sao cho không v t qua gi i h n cho phép, vì có th x y ra l i trong quá trình truy n

Thông l ng (Throughput) Thông l ng c a đ ng truy n là s l ng các bit (chu i bit)

đ c truy n đi trong m t giây Hay nói cách khác là t c đ c a đ ng truy n d n Ký hi u là bit/s

ho c bps T c đ c a đ ng truy n ph thu c vào b ng thông và đ dài c a nó M t m ng LAN Ethernet t c đ truy n 10 Mbps và có b ng thông là 10 Mbps

Suy hao (Attenuation): Là đ đo s suy y u c a các tín hi u trên đ ng truy n Suy hao ph thu c vào đ dài c a cáp, cáp càng dài thì suy hao càng cao Khi thi t k cáp c ng r t c n quan tâm đ n gi i h n chi u dài cho phép c a t ng lo i cáp

1.6.2 Các lo i cáp m ng

Cáp đ ng tr c (Coaxial cable): Là ph ng ti n truy n các tín hi u có ph r ng và t c đ

cao B ng thông c a cáp đ ng tr c t 2,5 Mbps (ARCnet) đ n 10 Mbps (Ethernet) Th ng s

d ng đ l p đ t m ng hình BUS (các lo i m ng LAN c c b Thick Ethernet, Thin Ethernet) và

m ng hình sao (m ng ARCnet)

Cáp đ ng tr c g m: m t dây d n trung tâm, m t dây d n ngoài, t o nên đ ng ng bao quanh tr c, t ng cách đi n gi a 2 dây d n và cáp v b c ngoài

Các lo i cáp đ ng tr c

- Cáp RC-8 và RCA-11, 50 Ohm dùng cho m ng Thick Ethernet

- Cáp RC-58 , 50 Ohm dùng cho m ng Thin Ethernet

- Cáp RG-59 , 75 Ohm dùng cho truy n hình cáp

- Cáp RC-62, 93 Ohm dùng cho m ng ARCnet

Cáp xo n đôi (Twisted Pair cable): Cáp xo n đôi đ c s d ng trong các m ng LAN c c

b Giá thành r , d cài đ t, có v b c tránh nhi t đ , đ m và có lo i có kh n ng ch ng nhi u

STP (Shield Twisted Pair) Cáp c b n có 2 dây đ ng xo n vào nhau, gi m đ nh y c a cáp v i EMI, gi m b c x âm nhi u t n s radio gây nhi u Các lo i cáp xo n:

- Cáp có màng ch n (STP): Lo i cáp STP th ng có t c đ truy n vào kho ng 16 Mbps trong lo i m ng Token Ring V i chi u dài 100 m t c đ đ t 155 Mbps (lý thuy t là 500 Mbps) Suy hao cho phép kho ng 100 m, đ c tính EMI cao Giá thành cao h n cáp Thin Ethernet, cáp

xo n tr n, nh ng l i r h n giá thành lo i cáp Thick Ethernet hay cáp s i quang Cài đ t đòi h i tay ngh và k n ng cao

- Lo i cáp không có v b c UTP (Unshield Twisted Pair): Cáp tr n không có kh n ng

ch ng nhi u, t c đ truy n kho ng 100 Mbps c tính suy hao nh cáp đ ng, gi i h n đ dài t i

đa 100m Do thi u màng ch n nên r t nh y c m v i EMI, không phù h p v i môi tr ng các nhà máy c dùng ph bi n cho các lo i m ng, giá thành h , d l p đ t

Cáp s i quang (Fiber Optic Cable) r t lý t ng cho vi c truy n d li u, b ng thông có th

đ t 2 Gbps, tránh nhi u t t, t c đ truy n 100 Mbps trên đo n cáp dài vài km Cáp s i quang g m

m t ho c nhi u s i quang trung tâm đ c bao b c b i m t l p v nh a ph n x các tín hi u tr

l i, vì v y h n ch s suy hao, m t mát tín hi u Cáp s i quang ch truy n các tín hi u quang Các tín hi u d li u đ c bi n đ i thành các tín hi u quang trên đ ng truy n và khi nh n, các tín hi u quang chuy n thành các tín hi u d li u Cáp s i quang ho t đ ng m t trong hai ch đ : ch đ

đ n (Single Mode) và đa ch đ (Multi Mode) Cài đ t cáp s i quang đòi h i ph i có k n ng cao, quy trình khó và ph c t p

Radio: Quang ph c a đi n t n m trong kho ng 10 KHz đ n 1GHz Có nhi u gi i t n:

Sóng ng n (Short Wave), VHF (VeryHightFrequency)-Tivi&Radio FM và UHF (Ultra Hight Frequency)-Tivi

c tính truy n: t n s đ n, công su t th p không h tr t c đ d li u các m ng c c b LAN yêu c u T n s đ n, công su t cao d cài đ t, b ng thông cao t 1 - 10 Mbps, suy hao ch m

Kh n ng nhi u t th p, b o m t kém Giá thành cao trung bình Radio quang ph tr i (Spread spectrum) đ tin c y cao, b o m t d li u B ng thông cao, t c đ truy n có th đ t theo yêu c u

c a các m ng c c b

Viba: Truy n thông viba có hai d ng: Viba m t đ t và v tinh Viba m t đ t s d ng các

tr m thu và phát K thu t truy n thông v tinh s d ng các tr m thu m t đ t (các đ a v tinh) và các v tinh Tín hi u đ n v tinh và t v tinh đ n tr m thu m t l t đi ho c v 23.000 d m Th i gian truy n m t tín hi u đ c l p v i kho ng cách Th i gian truy n tín hi u t v tinh đ n các

tr m n m vòng tròn 1/3 chu vi qu đ t là nh nhau, g i là tr lan truy n (Propagation Delay) Thông th ng là 0,5-5 giây

Tia h ng ngo i (Infrared system): Có 2 ph ng th c k t n i m ng Point - to - Point và Multi Point Point - to – Point ti p sóng các tín hi u h ng ngo i t thi t b này sang thi t b khác.Gi i t n t 100 GHz đ n 1000 THz, t c đ truy n kho ng 100 Kbps-16 Mbps Multi Point truy n đ ng th i các tín hi u h ng ngo i đ n các thi t b Gi i t n s t 100 GHz đ n 1000 THz,

nh ng t c đ truy n ch đ t t i đa 1 Mbps

1.7 Phân lo i m ng

1.7.1 Theo kho ng cách

a M ng c c b LAN (Local Area Networks):

M ng c c b LAN: k t n i các máy tính đ n l thành m ng n i b , t o kh n ng trao đ i thông tin và chia s tài nguyên trong c quan, xí nhi p Có hai lo i m ng LAN khác nhau: LAN

n i dây (s d ng các lo i cáp) và LAN không dây (s d ng sóng cao t n hay tia h ng ngo i) c

tr ng c b n c a m ng c c b :

Quy mô c a m ng nh , ph m vi ho t đ ng vào kho ng vài km Các máy trong m t tòa nhà,

m t c quan hay xí nghi p n i l i v i nhau Qu n tr và b o d ng m ng đ n gi n

Công ngh truy n d n s d ng trong m ng LAN th ng là qu ng bá (Broadcast), bao g m

m t cáp đ n n i t t c các máy T c đ truy n d li u cao, t 10÷100 Mbps đ n hàng tr m Gbps,

th i gian tr nh (c 10μs), đ tin c y cao, t s l i bit t 10-8đ n 10-11

Hình 1.4 C u trúc m ng hình BUS

- M ng hình BUS ho t đ ng theo ki u qu ng bá (Broadcast) T t c các node truy nh p chung trên m t đ ng truy n v t lý có đ u và cu i (BUS) Chu n IEEE 802.3 đ c g i là Ethernet, là m t m ng hình BUS qu ng bá v i c ch đi u khi n qu ng bá đ ng phân tán, trao đ i thông tin v i t c đ 10 Mbps ho c 100 Mbps

Ph ng th c truy nh p đ ng truy n đ c s d ng trong m ng hình BUS ho c TOKEN BUS, ho c đa truy nh p s d ng sóng mang v i vi c phát hi n xung đ t thông tin trên đ ng truy n CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection)

- M ng hình vòng (RING) là m ng qu ng bá (Broadcast), t t c các node cùng truy nh p

chung trên m t đ ng truy n v t lý Tín hi u đ c l u chuy n trên vòng theo m t chi u duy nh t, theo liên k t đi m - đi m D li u đ c chuy n m t cách tu n t t ng bit quanh vòng, qua các b chuy n ti p B chuy n ti p có ba ch c n ng: chèn, nh n và h y b thông tin Các b chuy n ti p

s ki m tra đ a ch đích trong các gói d li u khi đi qua nó

- M ng LAN h ng ngo i (Infrared) s d ng sóng h ng ngo i đ truy n d li u Ph m vi

ho t đ ng c a m ng b h n ch trong m t phòng, vì tín hi u h ng ngo i không đi xuyên qua

t-ng Có hai ph ng pháp k t n i đi m- đi m và k t n i qu ng bá Các m ng đi m - đi m ho t

đ ng b ng cách chuy n ti p các tín hi u h ng ngo i t m t thi t b t i thi t b k ti p T c đ d

li u đ t kho ng 100Kb/s đ n 16Mb/s Các m ng qu ng bá h ng ngo i có t c đ truy n d li u

th c t ch đ t d i 1Mb/s

Thi t b trung tâm

Hub, Switch or Repeater

b M ng đô th MAN (Metropolitan Area Networks)

M ng đô th MAN ho t đ ng theo ki u qu ng bá, LAN to LAN M ng cung c p các d ch v tho i và phi tho i và truy n hình cáp Trong m t m ng MAN, có th s d ng m t ho c hai đ ng truy n v t lý và không ch a th c th chuy n m ch D a trên tiêu chu n DQDB (Distributed Queue Dual Bus - IEEE 802.6) quy đ nh 2 cáp đ n k t n i t t c các máy tính l i v i nhau, các máy bên trái liên l c v i các máy bên ph i thông tin v n chuy n trên đ ng BUS trên Các máy bên trái liên l c v i các máy bên ph i, thông tin đi theo đ ng BUS d i

Bus A

Head-End

H ng truy n d li u trên bus A

H ng truy n d li u trên bus B Bus B

- M ng X25 và chuy n m ch khung Frame Relay

- Ph ng th c truy n không đ ng b ATM (Asynchronous Transfer Mode)

- M ng h i t - m ng th h sau NGN (Next Generation Network)

d K t n i liên m ng (Internet Connectivity)

Nhu c u trao đ i thông tin và chia s tài nguyên chung đòi h i các ho t đ ng truy n thông

c n thi t ph i k t n i nhi u m ng thành m t m ng l n, g i là liên m ng

Liên m ng (internet) là m ng c a các m ng con, là m t t p các m ng LAN, WAN, MAN

đ c l p đ c k t n i l i v i nhau K t n i liên m ng có m t s l i ích sau:

Gi m l u thông trên m ng: Các gói tin th ng đ c l u chuy n trên các m ng con và các gói tin l u thông trên liên m ng khi các m ng con liên l c v i nhau

T i u hoá hi u n ng: Gi m l u thông trên m ng là t i u hi u n ng c a m ng, tuy nhiên

máy ch (Server Load) s ph i t ng t i khi nó đ c s d ng nh m t Router

n gi n hoá vi c qu n tr m ng: Có th xác đ nh các s c k thu t và cô l p d dàng h n trong m t m ng có quy mô nh , th ng là trong m t m ng c c b ch ng h n

Hi u qu h n so v i m ng WAN có ph m vi ho t đ ng l n, chi phí gi m, hi u n ng liên

m ng t ng và đ ph c t p c a vi c qu n lý nh h n

M t trong nh ng ch c n ng ch y u c a các thi t b k t n i liên m ng là ch c n ng đ nh tuy n (Routing) Có 3 ph ng th c k t n i liên m ng c b n:

- K t n i các m ng LAN thu n nh t t i t ng v t lý t o ra liên m ng có ph m vi ho t đ ng

r ng và t ng s l ng các node trên m ng, gi m b t l u l ng trên m i m ng con, h n ch t c ngh n và đ ng đ thông tin Các m ng con ho t đ ng hi u qu h n

- K t n i các m ng LAN không thu n nh t t i t ng 2 (Data Link) t o ra m t liên m ng bao

g m m t s m ng LAN c c b k t n i v i nhau b ng các b chuy n m ch đ n các máy ch cô l p

v i t c đ cao

- K t n i các m ng LAN các ki u khác nhau t i t ng 3 (Network Layer) t o ra m t m ng

WAN đ n Các node chuy n m ch k t n i v i nhau theo m t c u trúc l i M i m t node chuy n

m ch cung c p d ch v cho t p h p các thi t b đ u cu i (DTE) c a nó

1.7.2 M ng chuy n m ch kênh (Circuit Switched Networks)

- Tr c khi trao đ i thông tin, h th ng s thi t l p k t n i gi a 2 th c th b ng m t đ ng truy n v t lý Th c th đích n u b n, k t n i này s b hu b

- Duy trì k t n i trong su t quá trình 2 th c th trao đ i thông tin

- Gi i phóng k t n i: Sau khi truy n xong d li u, k t n i s đ c hu b , gi i phóng các tài nguyên đã b chi m d ng đ s n sàng ph c v cho các yêu c u k t n i khác

Nh c đi m là c n nhi u th i gian đ thi t l p kênh truy n, vì v y th i gian thi t l p kênh

ch m và xác su t k t n i không thành công cao Khi c hai không còn thông tin đ truy n, kênh b

b không trong khi các th c th khác có nhu c u

1.7.3 M ng chuy n m ch gói (Packet Switched Networks)

Nguyên lý chuy n m ch gói: Thông đi p (Message) c a ng i s d ng đ c chia thành nhi u gói nh (Packet) có đ dài quy đ nh dài gói tin c c đ i (Maximum Transfer Unit) MTU trong các m ng khác nhau là khác nhau Các gói tin c a m t thông đi p có th truy n đ c l p trên nhi u tuy n h ng đích và các gói tin c a nhi u thông đi p khác nhau có th cùng truy n trên m t tuy n liên m ng T i m i node, các gói tin đ c ti p nh n, l u tr , x lý t i b nh , không c n

ph i l u tr t m th i trên b nh ngoài (nh đ a c ng) và đ c chuy n ti p đ n node k ti p nh tuy n các gói tin qua m ng nhanh h n và hi u qu h n

K thu t chuy n m ch gói có nhi u u đi m h n so v i chuy n m ch kênh:

- Các gói tin l u chuy n h ng đích đ c l p, trên m t đ ng có th chia s cho nhi u gói tin Vì v y hi u su t đ ng truy n cao h n

- Các gói tin đ c x p hàng và truy n qua tuy n k t n i

- Hai th c th có t c đ d li u khác nhau có th trao đ i các gói v i t c đ phù h p

- Trong m ng chuy n m ch kênh, khi l u l ng t ng thì m ng t ch i thêm các yêu c u k t

n i (do ngh n) cho đ n khi gi m xu ng Trong m ng chuy n m ch gói, các gói tin v n đ c ch p

nh n, nh ng tr phân phát gói tin có th t ng lên

Các công ngh chuy n m ch gói: N u m t th c th g i m t gói d li u qua m ng có đ dài

l n h n kích th c gói c c đ i MTU, nó s đ c chia thành các gói nh có đ dài quy đ nh và g i lên m ng Có hai k thu t đ c s d ng trong các m ng chuy n m ch gói là k thu t datagram

trong m ng không liên k t (Connectionless) và k thu t kênh o cho m ng h ng liên k t (Connection- Oriented)

- Ph ng th c datagram s d ng trong m ng không liên k t: M i m t gói tin đ c l u chuy n và x lý đ c l p, không c n tham chi u đ n các gói tin đã g i tr c M i m t gói tin đ c xem nh là m t datagram

u, nh c đi m c a ph ng th c datagram: Giai đo n thi t l p và gi i phóng k t n i s

đ c b qua Phù h p v i yêu c u truy n kh i l ng d li u không l n trong th i gian ng n

Ph ng th c linh ho t h n so v i ph ng th c kênh o N u x y ra ngh n thông tin, các datagram

có th đ c đ nh tuy n ra kh i vùng ngh n Và n u có node b h ng, các gói tin t tìm m t tuy n khác đ l u chuy n h ng đích, vi c phân phát các gói tin tin c y h n

Ph ng th c kênh o VC (Virtual Circuit) s d ng trong m ng h ng liên k t: Tr c khi trao đ i thông tin, hai th c th tham gia truy n thông đàm phán v i nhau v các tham s truy n thông nh kích th c t i đa c a gói tin, các c a s , đ ng truy n M t kênh o đã đ c hình thành thông qua liên m ng và t n t i cho đ n khi các th c th ng ng trao đ i v i nhau T i m t

th i đi m, có th có nhi u kênh o đi và đ n t nhi u h ng khác nhau Các gói tin v n đ c đ m

t i m i node và đ c x p hàng đ u ra trên m t đ ng truy n, các gói tin c a các thông đi p khác trên kênh o khác có th chia s s d ng đ ng truy n này

u, nh c đi m c a ph ng pháp kênh o: M ng có th cung c p các d ch v kênh o, bao

g m vi c đi u khi n l i và th t các gói tin T t c các gói tin đi trên cùng m t tuy n s đ n theo

th t ban đ u i u khi n l i đ m b o không ch các gói đ n đích theo đúng th t mà cho t t c các gói không b l i M t u đi m khác là các gói tin l u chuy n trên m ng s nhanh h n vì không c n ph i đ nh tuy n t i các node Tuy nhiên s khó kh n h n vi c thích ng v i ngh n N u

có node b h ng thì t t c các kênh o qua node đó s b m t, vi c phân phát datagram càng khó

kh n h n, đ tin c y không cao

ch ng trình Server trên máy ch s đáp ng các yêu c u c a Client Sau khi th c hi n các yêu

c u t phía Client, Server s tr v tr ng thái ch các yêu c u khác

http://

Host A (Web Server)

http://www.hostA.com Host B (Web Client)

(Trang Web t hotsA.com)

Máy khách yêu c u

Máy ch đáp ng

Hình 1.9: Mô hình ch /khách (Client / Server)

Trong mô hình Client/Server nhi u l p, quá trình x lý đ c phân tán trên 3 l p khác nhau

v i các ch c n ng riêng bi t Mô hình này thích h p cho vi c t ch c h th ng thông tin trên

m ng Internet/ Intranet Phát tri n mô hình 3 l p s kh c ph c đ c m t s h n ch c a mô hình 2

l p Các h c s d li u đ c cài đ t trên các máy ch Web Server và có th đ c truy nh p không h n ch các ng d ng và s l ng ng i dùng

L p khách (Clients) cung c p d ch v trình bày (Presentation Services), giao ti p ng i s

d ng v i l p giao d ch thông qua trình duy t Browser hay trình ng d ng đ thao tác và x lý d

li u Giao di n ng i s d ng là trình duy t Internet Explorer hay Netscape

Hình 1.10 Ví d mô hình Client-Server 2 l p

1 Trình duy t Browser g i yêu c u cho Web Server

2 Web Server tr k t qu v cho trình duy t

Tow er System

Main Frame Computer Data base

Network

L p giao d ch (Business) cung c p các d ch v qu n tr , t ch c và khai thác c s d li u

Các componenet tr c đây đ c cài đ t trên l p khách, nay đ c cài đ t trên l p giao d ch Ví d ,

m t ng i s d ng trên máy khách đ t mua hàng, l p giao d ch ki m tra mã m t hàng đ quy t

đ nh ti p t c bán hay không bán Thành ph n c a l p giao d ch trong mô hình Internet là Web Server và COM+/MTS Công ngh c a Microsoft v i Web Server là IIS (Internet Information Services) s d ng ASP đ k t n i Client v i COM Web Server giao ti p v i COM+/MTS component qua COM COM+/MTS component đi u khi n t t c giao ti p v i l p d li u ngu n thông qua ODBC ho c OLE - DB

L p ngu n d li u (Data Source) cung c p các d ch v t ch c và l u tr các h c s d

li u quan h S n sàng cung c p d li u cho l p giao d ch c tr ng c a l p này là ngôn ng tìm

ki m, truy v n d li u SQL

1.8.2 Mô hình ngang hàng (Peer-to-Peer)

Trong mô hình ngang hàng t t c các máy đ u là máy ch đ ng th i c ng là máy khách Các máy trên m ng chia s tài nguyên không ph thu c vào nhau M ng ngang hàng th ng đ c

t ch c thành các nhóm làm vi c Workgroup Mô hình này không có quá trình đ ng nh p t p trung, n u đã đ ng nh p vào m ng có th s d ng t t c tài nguyên trên m ng Truy c p vào các tài nguyên ph thu c vào ng i đã chia s các tài nguyên đó, vì v y có th ph i bi t m t kh u đ

có th truy nh p đ c t i các tài nguyên đ c chia s

Mô hình lai (Hybrid): S k t h p gi a Client-Server và Peer-to-Peer Ph n l n các m ng

máy tính trên th c t thu c mô hình này

Tow er System

Application Server

Database

Tow er System

Middleware Server

Câu h i tr c nghi m:

1 Hãy ch n câu đúng nh t v đ nh ngh a m ng máy tính:

A T p các máy tính k t n i v i nhau b ng đ ng truy n v t lý

B T p các máy tính k t n i v i nhau và ho t đ ng tuân theo t p giao th c

C T p các máy tính k t n i v i nhau b ng các đ ng truy n v t lý và ho t đ ng theo

m t ki n trúc m ng xác đ nh

2 M c tiêu k t n i m ng máy tính:

A Chia s tài nguyên m ng, nâng cao đ tin c y, chinh ph c kho ng cách

B Chia s ph n c ng, ph n m m, nâng cao đ tin c y, chinh ph c kho ng cách

C Chia s thông tin, nâng cao đ tin c y, chinh ph c kho ng cách

D Cung c p các d ch v m ng đa d ng, chia s tài nguyên, nâng cao đ tin c y, chinh

4 M ng có c u trúc đi m- đi m (Point to Point) là:

A M ng l u và g i ti p (Store - and - Forward)

B N i t ng c p node l i v i nhau theo m t hình h c xác đ nh

C Các node trung gian: ti p nh n, l u tr t m th i và g i ti p thông tin

5 Nh c đi m c a m ng có c u trúc đi m- đi m (Point to Point) là:

A Kh n ng đ ng đ thông tin (Collision) th p

B Hi u su t s d ng đ ng truy n th p Chi m d ng nhi u tài nguyên

C tr l n, t n nhi u th i gian đ thi t l p đ ng truy n và x lý t i các node

D T c đ trao đ i thông tin th p

6 c tr ng c a m ng qu ng bá (Point to Multipoint, Broadcasting)

A T t c các node cùng truy nh p chung trên m t đ ng truy n v t lý

B N i t ng c p node l i v i nhau theo m t hình h c xác đ nh

C Các node trung gian: ti p nh n, l u tr t m th i và g i ti p thông tin

7 Ch c n ng giao th c:

A óng gói, phân đo n và h p l i

B i u khi n liên k t và giám sát

C i u khi n l u l ng và đi u khi n l i

D ng b hoá và đ a ch hoá

9 M ng c c b LAN (Local Area Networks):

A Quy mô c a m ng nh , ph m vi kho ng vài km

B Công ngh truy n d n s d ng th ng là qu ng bá (Broadcast)

12 M ng chuy n m ch kênh (Circuit Switched Networks)

A Thi t l p k t n i v t lý gi a 2 th c th , duy trì k t n i trong quá trình trao đ i thông tin và gi i phóng k t n i khi truy n xong d li u

B Thi t l p k t n i logic gi a 2 th c th , duy trì k t n i trong quá trình trao đ i thông tin và gi i phóng k t n i khi truy n xong d li u

C Truy n d li u gi a 2 th c th

13 Kh ng đ nh đúng nh t trong m ng chuy n m ch gói (Packet Switched Networks):

A Gói tin l u chuy n trên các k t n i logic

B Gói tin l u chuy n trên các k t n i v t lý

C Gói tin l u chuy n đ c l p h ng đích

D Các gói tin l u chuy n h ng đích đ c l p và trên m t đ ng có th chia s cho nhi u gói tin

14 dài gói tin c c đ i MTU (Maximum Transfer Unit)

A Trong các m ng khác nhau là khác nhau

B Trong các m ng khác nhau là nh nhau

C Trong các m ng không quan tâm đ n đ dài gói tin

15 Hãy ch n nh ng kh ng đ nh đúng sau:

A K thu t datagram s d ng trong các m ng không liên k t (Connectionless)

B K thu t datagram s d ng trong các m ng h ng liên k t (Connection- Oriented)

K thu t datagram s d ng trong các m ng chuy n m ch kênh

C K thu t datagram s d ng trong các m ng chuy n gói X25

16 Hãy ch n nh ng kh ng đ nh đúng sau:

A K thu t kênh o VC (Virtual Circuit) s d ng trong các m ng không liên k t

B K thu t kênh o VC s d ng trong các m ng h ng liên k t

C K thu t kênh o VC s d ng trong các m ng chuy n m ch kênh

D K thu t kênh o VC s d ng trong các m ng chuy n gói X25

Câu h i

1 Hãy trình bày m c tiêu và ng d ng m ng máy tính

2 Hãy phát bi u các l i ích khi n i máy tính thành m ng

3 Hãy trình bày t ng quát v xu h ng phát tri n các d ch v m ng

4 Hi u th nào là m ng máy tính Hãy trình bày tóm t t ch c n ng các thành ph n ch y u

7 Hãy trình bày c u trúc ki u đi m - đi m (Point to Point)

8 Trong k thu t chuy n m ch kênh, vai trò đ a ch nh th nào ?

9 Hãy trình bày ki u qu ng bá (Point to Multipoint, Broadcast)

10 Trình bày u, nh c đi m các ph ng th c qu ng bá t nh và đ ng, Qu ng bá đ ng t p trung và phân tán ?

11 Nh ng khác bi t c b n gi a ki u đi m - đi m và qu ng bá ?

12 Hi u th nào là giao th c, vai trò c a giao th c trong truy n thông ?

13 Trình bày các ch c n ng c a giao th c

14 M ng c c b LAN (Local Area Networks) và các đ c tr ng c b n c a nó

15 Hãy trình bày c u trúc m ng hình BUS, RING và STAR

16 S khác nhau c b n gi a m ng hình BUS và m ng hình RING ?

17 Hãy trình bày nh ng đ c tr ng c b n c a các m ng LAN không dây ?

18 M ng đô th MAN (Metropolitan Area Networks) và đ c tr ng c b n c a nó

19 M ng di n r ngWAN và nh ng đ c tr ng c a m ng di n r ng

20 Hi u th nào là liên m ng (Internetworking) M ng WAN là m t liên m ng ?

21 Ch c n ng c a các thi t b k t n i liên m ng

22 HUB là thi t b k t n i liên m ng ?

23 Ch c n ng c a b đ nh tuy n ROUTER Có th thay th HUB trong k t n i liên m ng Ví

d minh h a ?

24 Hi u th nào là d ch v h ng liên k t (Connection - Oriented) và không liên k t (Connectioless) Hãy cho thí d minh h a

25 Nguyên t c ho t đ ng c a m ng chuy n m ch kênh (Circuit Switched Networks)

26 Trình bày u, nh c đi m c a k thu t chuy n m ch kênh

27 Trình bày nguyên t c ho t đ ng c a m ng chuy n m ch gói (Packet Switched Networks)

28 Vì sao nói k thu t chuy n m ch gói có hi u su t kênh truy n cao, vì sao ?

29 u nh c đi m c a k thu t chuy n n ch gói ?

30 Nói m ng chuy n m ch gói là m ng X25 ?

31 K thu t chuy n m ch gói nhi u u đi m h n k thu t chuy n m ch kênh, vì sao ?

32 Trình bày ph ng th c Datagram

33 Trình bày ph ng th c kênh o VC (Virtual circuit)

34 So sánh u, nh c c a ph ng pháp kênh o và Datagram

35 Ph ng th c kênh o và chuy n m ch kênh khác nhau, gi ng nhau ?

36 Vì sao m ng chuy n m ch gói có t c đ trao đ i thông tin nhanh h n t c đ trao đ i thông tin trong m ch chuy n m ch tin báo

37 Hi u th nào là c u trúc m ng Client/Server, Peer to Peer ?

CH NG II: KI N TRÚC M NG VÀ MÔ HÌNH

K T N I CÁC H TH NG M OSI

N i dung c a ch ng này s trình bày các khái ni m v ki n trúc phân t ng và mô hình k t

n i các h th ng m OSI (Open System Interconnection) v i m c tiêu k t n i các s n ph m c a các hãng s n xu t khác nhau Mô hình OSI là gi i pháp cho các v n đ truy n thông gi a các máy tính và đ c thi t k theo quan đi m có c u trúc đa t ng M i m t t ng th c hi n m t s ch c

n ng truy n thông, các t ng đ c x p ch ng lên nhau, g i là ch ng giao th c, th c hi n các ti n trình truy n thông hoàn ch nh Gi a các t ng k nhau đ c xác đ nh b i giao di n b ng các hàm

d ch v nguyên thu N i dung g m các ph n nh sau:

S khác bi t v ki n trúc m ng đã gây tr ng i cho ng i s d ng khi k t n i liên m ng,

nh h ng đ n s c s n xu t và tiêu th các s n ph m v m ng C n xây d ng mô hình chu n làm

c s cho các nhà nghiên c u và thi t k m ng t o ra các s n ph m m v m ng và t o đi u ki n cho vi c phát tri n và s d ng m ng Vì v y các t ch c tiêu chu n qu c t đã ra đ i Các nhà s n

xu t đã có ti ng nói chung cho các s n ph m c a h , đó là các chu n, các khuy n ngh quy đ nh thi t k và s n xu t các s n ph m m ng

2.1.2 Các t ch c tiêu chu n

ISO (International Standards Organization): T ch c tiêu chu n qu c t ho t đ ng d i s

b o tr c a Liên Hi p Qu c Chia thành nhi u ban k thuât- Technical Commitee- ký hi u là TC, trong đó ban TC97 đ m nh n vi c nghiên c u chu n hoá x lý thông tin Các s n ph m c a nó g i

là các chu n- Standard - Mô hình OSI - Open Systems Interconnection là s n ph m đi n hình c a

- Khuy n ngh lo i V: T p các tiêu chu n v truy n d li u b ng Modem: V21 t c đ 300 bps, V32 t c đ 9600 - 14.400 bps, V90, V92 cho t c đ 56 Kbps

- Khuy n ngh lo i X: T p các tiêu chu n liên quan đ n m ng truy n s li u Quy đ nh các

th t c giao di n ng i s d ng và giao di n m ng: X21, X25,

- Khuy n ngh lo i I: Các tiêu chu n liên quan đ n m ng ISDN

- IEEE (Institute of Electronical And Electronic Engineers): Vi n các k s đi n và đi n t

T p các th t c t ng v t lý

2.2 Mô hình ki n trúc đa t ng

Các m ng máy tính đ c thi t k và cài đ t theo quan đi m có c u trúc đa t ng M i m t thành ph n c a m ng đ c xem nh m t h th ng g m nhi u t ng và m i m t t ng bao g m m t

s ch c n ng truy n thông Các t ng đ c ch ng lên nhau, s l ng và ch c n ng c a các t ng

ph thu c vào các nhà s n xu t và thi t k Tuy nhiên quan đi m chung là trong m i t ng có nhi u

th c th (các ti n trình) th c hi n m t s ch c n ng nh m cung c p m t s d ch v , th t c cho các th c th t ng trên ho t đ ng

2.2.1 Các quy t c phân t ng

T ch c tiêu chu n qu c t ISO quy đ nh các quy t c phân t ng nh sau:

- Không đ nh ngh a quá nhi u t ng, s l ng t ng, vai trò và ch c n ng c a các t ng trong

m i h th ng c a m ng là nh nhau, không quá ph c t p khi xác đ nh và ghép n i các t ng Ch c

n ng các t ng đ c l p v i nhau và có tính m

- Trong m i h th ng, c n xác đ nh rõ m i quan h gi a các t ng k nhau, m i quan h này g i

là giao di n t ng (Interface) M i quan h này quy đ nh nh ng thao tác và d ch v c b n mà t ng k

d i cung c p cho t ng k trên và s các t ng tác qua l i gi a hai t ng k nhau là nh nh t

- Xác đ nh m i quan h gi a các đ ng t ng đ th ng nh t v các ph ng th c ho t đ ng trong quá trình truy n thông, m i quan h đó là t p các quy t c và các tho thu n trong h i tho i

gi a các h th ng, g i là giao th c t ng

- D li u không đ c truy n tr c ti p t t ng th i c a h th ng phát sang t ng th i c a h

th ng nh n (tr t ng th p nh t- t ng v t lý) mà đ c chuy n t t ng cao xu ng t ng th p nh t bên

h th ng phát và qua đ ng truy n v t lý, d li u là chu i bit không c u trúc đ c truy n sang

t ng th p nh t c a h th ng nh n và t đó d li u đ c chuy n ng c lên các t ng trên Gi a các

đ ng t ng xác đ nh liên k t logic, gi a các t ng v t lý có liên k t v t lý

Nh v y m i m t t ng có hai quan h : quan h theo chi u ngang và quan h theo chi u d c

S l ng các t ng và các giao th c t ng đ c g i là ki n trúc m ng (Network Architecture)

Quan h theo chi u ngang ph n ánh s ho t đ ng c a các đ ng t ng Các đ ng t ng tr c khi trao đ i thông tin v i nhau ph i b t tay, h i tho i và th a thu n v i nhau b ng các tham s c a các giao th c (hay là th t c), đ c g i là giao th c t ng

Quan h theo chi u d c là quan h gi a các t ng k nhau trong cùng m t h th ng Gi a

chúng t n t i giao di n xác đ nh các thao tác nguyên th y và các d ch v t ng d i cung c p cho

t ng trên c g i là giao di n t ng

Trong m i m t t ng có m t ho c nhi u th c th (Entity) ho t đ ng Các th c th có th là

m t ti n trình (Process) trong m t h đa x lý, ho c có th là m t ch ng trình con Chúng th c

hi n các ch c n ng c a t ng N và giao th c truy n thông v i các th c th đ ng t ng trong các h

Khi mô t ho t đ ng c a b t k giao th c nào trong mô hình OSI, c n ph i phân bi t đ c các d ch v cung c p b i t ng k d i, ho t đ ng bên trong c a t ng và các d ch v mà nó khai thác S tách bi t gi a các t ng giúp cho vi c b sung, s a đ i ch c n ng c a giao th c t ng mà không nh h ng đ n ho t đ ng c a các t ng khác

Giao th c t ng 2 Giao th c t ng N -1

Hình 2.2 là m t ví d minh ho cho s l u chuy n thông tin trong m ng máy tính k t n i

gi a 2 h th ng A và B g m N=5 t ng

truy n thông đ ng t ng, gói tin khi chuy n xu ng qua các t ng s đ c b sung thêm vào ph n đ u b ng thông tin đi u khi n c a t ng Vi c thêm Header vào đ u các gói tin khi đi qua

m i t ng trong quá trình truy n d li u đ c g i là quá trình Encapsulation Quá trình bên nh n

s di n ra theo chi u ng c l i, khi đi qua các t ng, gói tin s tách thông tin đi u khi n thu c nó

tr c khi chuy n d li u lên t ng trên

n v d li u đ c s d ng trong các t ng bao g m

- Thông tin đi u khi n giao th c PCI (Protocol Control Information): Thông tin đ c thêm

vào đ u các gói tin trong quá trình ho t đ ng truy n thông c a các th c th Ký hi u N_PCI là thông tin đi u khi n t ng N

- n v d li u d ch v SDU (Service Data Unit): Là đ n v d li u truy n thông gi a các

t ng k nhau Ký hi u N_SDU là đ n v d li u truy n t t ng (N+1) xu ng t ng N ch a thêm thông tin đi u khi n

- n v d li u giao th c PDU (Protocol Data Unit) : n v d li u giao th c t ng Ký

hi u PDU = PCI + SDU, ngh a là đ n v d li u giao th c bao g m thông tin đi u khi n PCI đ c

thêm vào đ u đ n v d li u d ch v SDU

2.2.4 Giao di n t ng, quan h các t ng k nhau và d ch v

Ch c n ng c a các t ng là cung c p d ch v cho t ng trên k nó Trong m i t ng có m t hay nhi u th c th Th c th t ng N th c hi n các d ch v mà t ng N+1 yêu c u s d ng, Các th c

th trao đ i d ch v v i nhau qua các đi m truy c p d ch v SAP (Service Access Points) Các

th c th t ng N cung c p d ch v cho t ng N+1 qua các SAP trên giao di n N+1/N M i m t SAP

có m t nh n d ng duy nh t

(N-1) PDU

SAP(N-1) SDU (N-1)PCI

(N - 1) PDU

T ng N

T ng N-1

Hai t ng trao đ i thông tin v i nhau ph i có nh ng tho thu n v thi t l p các quy t c giao

di n Th c th c a t ng N+1 chuy n m t PDU t i th c th t ng N qua SAP PDU bao g m m t

đ n v d li u d ch v SDU và thông tin đi u khi n PCI SDU là thông tin g i qua m ng t i th c

th đ ng t ng và sau đó đ a lên t ng N+1 N u đ dài c a SDU l n h n đ dài quy đ nh, các th c

th t ng N chia SDU ra nhi u gói nh có đ dài quy đ nh và thêm Header PCI vào m i gói tin Header c a PDU đ c các th c th đ ng t ng nh n d ng PDU nào ch a d li u và PDU nào ch a thông tin đi u khi n

Hình 2.3 minh ho giao di n và d ch v trong các t ng k nhau Nh đã bi t, th c th t ng

N t h th ng A không th truy n d li u tr c ti p sang t ng N c a h th ng B mà ph i chuy n

tu n t xu ng các t ng d i nó, cho t i t ng th p nh t, t ng v t lý B ng ph ng ti n truy n v t

lý, d li u là nh ng chu i bit 0 và 1 đ c truy n sang t ng v t lý c a h th ng B T đây d li u

đ c chuy n lên các t ng trên

T ng N s ph i bi t s d ng d ch v nào c a t ng N-1 và cung c p nh ng d ch v gì cho

t ng N+1 Quá trình cung c p d ch v thông qua các đi m truy nh p SAP trên các giao di n t ng N/N+1 Có hai lo i d ch v khác nhau: d ch v h ng liên k t (Connection Oriented) và d ch v không liên k t (Connectionless)

hình h th ng m th c hi n truy n thông 3 giai đo n theo th t th i gian nh sau:

Thi t l p liên k t: M t kênh logic đ c thi t l p gi a các th c th đ ng t ng c a hai h

th ng khác nhau Chúng s đàm phán, th ng l ng v i nhau v t p các tham s và s d ng các tham s này nh th nào trong quá trình truy n s li u

Truy n d li u: D li u đ c truy n gi a hai t ng đ ng t ng theo c ch ki m soát và qu n

lý quá trình truy n d li u, th c hi n vi c ghép kênh, c t h p d li u b o đ m đ c th t truy n, phát hi n l i, ki m soát lu ng d li u, phát hi n t c ngh n thông tin nh m t ng c ng đ tin c y cao và hi u su t truy n

Gi i phóng liên k t: Sau khi k t thúc quá trình truy n d li u, các tài nguyên c a h th ng

đ c c p phát cho quá trình thi t l p liên k t và truy n d li u s đ c gi i phóng, s n sàng c p phát cho liên k t ti p theo

Hình 2.4 minh h a ph ng th c truy n h ng liên k t trong các d ch v tho i

Giai đo nTruy n d li u

Giai đo n

Gi i phóngliên k t

b D ch v không liên k t (Connectionless): D ch v không liên k t không c n tiêu t n

th i gian đ thi t l p liên k t và gi i phóng liên k t gi a các th c th đ ng t ng Không yêu c u

ki m soát lu ng d li u, d li u đ c truy n v i t c đ cao đ nh ng đ tin c y th p Không truy n l i trong tr ng h p x y ra l i đ ng truy n Các d ch v không liên k t phù h p v i các yêu c u truy n dung l ng không l n, các cu c trao đ i thông tin r i rác và đ c l p

M i d ch v đ c đ c tr ng b i ch t l ng d ch v M t s d ch v yêu c u có đ tin c y cao, b ng cách yêu c u th c th đích g i xác nh n ph n h i sau khi nh n gói tin Vì v y máy thu luôn b o đ m gói tin đã đ n đúng và không đ m t d li u X lý xác nh n ph n h i đòi h i ph i chèn thêm vào gói tin m t s thông tin đi u khi n và làm t ng th i gian tr M t lo i d ch v

h ng liên k t tin c y là d ch v truy n file v i yêu c u m i bit g i đ n đ u chính xác và đúng th

t nh khi g i đi M t s lo i d ch v ch p nh n có m t s l i nh ng yêu c u yêu c u đ tr nh

nh tho i s , video V i d ch v lo i này thì không c n xác nh n có báo nh n, nh m đ gi m th i gian tr t i các nút

Ngoài d ch v h ng liên k t và không liên k t, còn có ki u d ch v h i-đáp Máy g i s

g i các thông tin ch a yêu c u xác nh n trong các gói tin và yêu c u máy nh n tr l i Khi máy

nh n nh n đ c gói tin, s g i các tr l i đ n máy g i D ch v h i-đáp đ c s d ng truy n

thông trong mô hình khách-ch (Client-Server) Máy khách (Client) g i các yêu c u cho máy ch

(Server) và máy ch tr l i k t qu cho máy khách

Truy n/nh n các gói tin, yêu c u có xác nh n G i các trang sách theo đúng th t

Truy n/nh n dòng byte, yêu c u có xác nh n Truy nh p và khai thác t xa

K t n i không yêu c u có xác nh n Các d ch v tho i s

2.2.6 Các hàm d ch v nguyên thu (Primitive)

Vi c cung c p và nh n các d ch v gi a các th c th trong các t ng k nhau thông qua vi c

g i các hàm d ch v nguyên th y M t d ch v đ c đ c t hình th c b ng nhi u hàm d ch v

nguyên th y Các hàm d ch v nguyên th y s d ng đ đ nh ngh a s t ng tác gi a các t ng k

nhau, ch rõ ch c n ng c n th c hi n và s d ng đ chuy n d li u và thông tin đi u khi n C th

h n, các hàm d ch v nguyên th y là đ c t các thao tác c n th c hi n m t yêu c u hay tr l i m t

- Ch báo m t ch c n ng đã đ c g i t i m t đi m SAP

3 Response (Tr l i): c th c th yêu c u s d ng hoàn t t m t ch c n ng đã đ c

g i b i hàm Indication t i đi m truy nh p d ch v

4 Confirm (Xác nh n): c th c th cung c p d ch v s d ng đ xác nh n hoàn t t

các th t c đã đ c yêu c u t tr c b i hàm d ch v nguyên th y Request

Hình 2.6 minh h a nguyên lý ho t đ ng c a các hàm d ch v nguyên thu

Trong h th ng A:

- T ng (N+1) g i hàm Request xu ng t ng N qua SAP trên giao di n (N+1)/N

- T i t ng N, ki n t o m t đ n v d li u g i yêu c u sang t ng N c a h th ng B qua giao

th c t ng N

Trong h th ng B:

- T ng N nh n đ c yêu c u, ch báo- lên t ng (N+1) b ng hàm Indication qua SAP trên giao di n (N+1)/N

- T ng (N+1) tr l i t ng N b ng hàm Response qua SAP c a giao di n 2 t ng

- Tâng N, ki n t o m t đ n v d li u g i tr l i sang t ng N c a h th ng A qua giao th c

2.2.7 Quan h gi a d ch v và giao th c

M i m t l p giao th c có hai đ c tr ng: đ c tr ng d ch v và đ c tr ng giao th c c

tr ng d ch v là các tham s d ch v trong các hàm nguyên th y Thông qua các tham s d ch v

mà các t ng trên có th giao ti p v i đ ng t ng trong h th ng khác c tr ng giao th c bao

g m: Khuôn d ng PDU, các tham s d ch v s d ng cho m i m t lo i PDU và ph ng th c ho t

c a th c th giao th c

D ch v và giao th c là nh ng khái ni m khác nhau M t d ch v là m t t p các các thao tác

c a các th c th (th t c ) c a t ng cung c p d ch v cho các ho t đ ng các th c th c a t ng trên

k nó D ch v t ng đ c đ nh ngh a trong su t đ i v i đ i t ng s d ng d ch v Ng c l i, m t

giao th c là m t t p các quy t c, quy c v k t n i, ng ngh a, đ nh d ng, ý ngh a c a khung, gói

ho c b n tin… đ c các th c th đ ng t ng đàm phán, th ng l ng v i nhau Các th c th s

d ng giao th c đ th c hi n s xác đ nh các d ch v

2.3 Mô hình k t n i các h th ng m OSI (Open System Interconnection)

Mô hình k t n i các h th ng m OSI là mô hình c n b n v các ti n trình truy n thông, thi t l p các tiêu chu n ki n trúc m ng m c Qu c t , là c s chung đ các h th ng khác nhau

có th liên k t và truy n thông đ c v i nhau Mô hình OSI t ch c các giao th c truy n thông thành 7 t ng, m i m t t ng gi i quy t m t ph n h p c a ti n trình truy n thông, chia ti n trình truy n thông thành nhi u t ng và trong m i t ng có th có nhi u giao th c khác nhau th c hi n các nhu c u truy n thông c th

Hình 2.8 Mô hình k t n i các h th ng m OSI

ng truy n v t lý

Application Protocol Application

Presentation Protocol Presentation

Session Protocol Session

Transport Protocol Transport

Network Protocol Network

Mô hình OSI tuân theo các nguyên t c phân t ng nh sau:

- Mô hình g m N =7 t ng OSI là h th ng m , ph i có kh n ng k t n i v i các h th ng

khác nhau, t ng thích v i các chu n OSI

- Quá trình x lý các ng d ng đ c th c hi n trong các h th ng m , trong khi v n duy trì

đ c các ho t đ ng k t n i gi a các h th ng

- Thi t l p kênh logic nh m th c hi n vi c trao đ i thông tin gi a các th c th

2.3.2 Các giao th c trong mô hình OSI

Trong mô hình OSI có hai lo i giao th c đ c s d ng: giao th c h ng liên k t (Connection - Oriented) và giao th c không liên k t (Connectionless)

Giao th c h ng liên k t: Tr c khi truy n d li u, các th c th đ ng t ng trong hai h

th ng c n ph i thi t l p m t liên k t logic Chúng th ng l ng v i nhau v t p các tham s s s

d ng trong giai đo n truy n d li u D li u đ c truy n v i các c ch ki m soát l i, ki m soát

lu ng d li u, c t/h p d li u, nh m nâng cao đ tin c y và hi u qu c a quá trình truy n d li u Sau khi trao đ i d li u, liên k t s đ c h y b Thi t l p liên k t logic s nâng cao đ tin c y và

an toàn trong quá trình trao đ i d li u

Giao th c không liên k t: D li u đ c truy n đ c l p trên các tuy n khác nhau V i các giao th c không liên k t ch có giai đo n duy nh t truy n d li u

2.3.3 Truy n d li u trong mô hình OSI

Data Application Application Data

HA Data Presentation Presentation HA Data

H P H A Data Session Session H P H A Data

H S H P H A Data Transport Transport H S H P H A Data

H T H S H P H A Data Network Network H T H S H P H A Data

HNHT HS HP HAData Data link Data link HNHT HS HP HAData

110011101010101 Physical Physical 110011101010101

100111010101011110100110

T ng Header Tên d li u Application HA Application Header Message & Packet

Presentation H P Presentation Header Packet

Session HS Session Header Packet Transport HT Transport Header Datagram,Segment & Packet Network Header HN Network Header Datagram & Packet

Data Link HD Data Link Header Frame & Packet

Physical Physical Bit

2.3.4 Vai trò và ch c n ng ch y u các t ng

Vai trò & ch c n ng t ng ng d ng (Application Layer) Xác đ nh giao di n gi a ng i s

d ng và môi tr ng OSI Bao g m nhi u giao th c ng d ng cung c p các ph ng ti n cho ng i

s d ng truy c p vào môi tr ng m ng và cung c p các d ch v phân tán Khi các th c th ng

d ng AE (Application Entity) đ c thi t l p, nó s g i đ n các ph n t d ch v ng d ng ASE (Application Service Element) M i th c th ng d ng có th g m m t ho c nhi u các ph n t

d ch v ng d ng Các ph n t d ch v ng d ng đ c ph i h p trong môi tr ng c a th c th

ng d ng thông qua các liên k t g i là đ i t ng liên k t đ n SAO (Single Association Object) SAO đi u khi n vi c truy n thông và cho phép tu n t hóa các s ki n truy n thông

Vai trò & ch c n ng t ng trình bày (Presentation Layer): T ng trình bày gi i quy t các v n

đ liên quan đ n cú pháp và ng ngh a c a thông tin đ c truy n Bi u di n thông tin ng i s d ng phù h p v i thông tin làm vi c c a m ng và ng c l i Thông th ng bi u di n thông tin các ng

d ng ngu n và ng d ng đích có th khác nhau b i các ng d ng đ c ch y trên các h th ng có

th khác nhau T ng trình bày ph i ch u trách nhi m chuy n đ i d li u g i đi trên m ng t m t lo i

bi u di n này sang m t lo i khác đ t đ c đi u đó nó cung c p m t d ng bi u di n truy n thông chung cho phép chuy n đ i t d ng bi u di n c c b sang bi u di n chung và ng c l i

Vai trò & ch c n ng t ng phiên (Session Layer): T ng phiên cho phép ng i s d ng trên các máy khác nhau thi t l p, duy trì, hu b và đ ng b phiên truy n thông gi a h v i nhau Nói cách khác t ng phiên thi t l p "các giao d ch" gi a các th c th đ u cu i

D ch v phiên cung c p m t liên k t gi a 2 đ u cu i s d ng d ch v phiên sao cho trao đ i

d li u m t cách đ ng b và khi k t thúc thì gi i phóng liên k t S d ng th bài (Token) đ th c

hi n truy n d li u, đ ng b hóa và h y b liên k t trong các ph ng th c truy n đ ng th i hay luân phiên Thi t l p các đi m đ ng b hóa trong h i tho i Khi x y ra s c có th khôi ph c h i tho i b t đ u t m t đi m đ ng b hóa đã th a thu n

Vai trò & ch c n ng t ng v n chuy n (Transport Layer): Là t ng cao nh t có liên quan đ n các giao th c trao đ i d li u gi a các h th ng m , ki m soát vi c truy n d li u t mút t i mút (End- to -End) Th t c trong 3 t ng d i (v t lý, liên k t d li u và m ng) ch ph c v vi c truy n d li u gi a các t ng k nhau trong t ng h th ng Các th c th đ ng t ng h i tho i,

th ng l ng v i nhau trong quá trình truy n d li u

T ng v n chuy n th c hi n vi c chia các gói tin l n thành các gói tin nh h n tr c khi g i

đi và đánh s các gói tin và đ m b o chúng chuy n theo đúng th t Là t ng cu i cùng ch u trách nhi m v m c đ an toàn trong truy n d li u nên giao th c t ng v n chuy n ph thu c nhi u vào

b n ch t c a t ng m ng T ng v n chuy n có th th c hi n vi c ghép kênh (multiplex) m t vài liên k t vào cùng m t liên k t n i đ gi m giá thành

Vai trò & ch c n ng t ng m ng (Network Layer): Th c hi n các ch c n ng ch n đ ng (Routing đi cho các gói tin t ngu n t i đích có th trong cùng m t m ng ho c khác m ng nhau

ng có th đ c c đ nh, c ng có th đ c đ nh ngh a khi b t đ u h i tho i và có th đ ng đi

là đ ng (Dynamic) có th thay đ i v i t ng gói tin tu theo tr ng thái t i t c th i c a m ng Trong

m ng ki u qu ng bá (Broadcast) routing r t đ n gi n

M t ch c n ng quan tr ng khác c a t ng m ng là ch c n ng đi u khi n t c ngh n

(Congestion Control) N u có quá nhi u gói tin cùng l u chuy n trên cùng m t đ ng thì có th

x y ra tình tr ng t c ngh n Th c hi n ch c n ng giao ti p gi a các m ng khi các gói tin đi t

m ng này sang m ng khác đ t i đích

Vai trò & ch c n ng t ng liên k t d li u (Data link Layer): Ch c n ng ch y u c a t ng

liên k t d li u là th c hi n thi t l p các liên k t, duy trì và hu b các liên k t d li u Ki m soát

l i và ki m soát l u l ng

Chia thông tin thành các khung thông tin (Frame), truy n các khung tu n t và x lý các

thông đi p xác nh n (Acknowledgement Frame) t bên máy thu g i v Tháo g các khung thành

chu i bít không c u trúc chuy n xu ng t ng v t lý T ng 2 bên thu, tái t o chu i bít thành các

khung thông tin ng truy n v t lý có th gây l i, nên t ng liên k t d li u ph i gi i quy t v n

đ ki m soát l i, ki m soát l ng, ki m soát l u l ng, ng n không đ nút ngu n gây “ ng p l t”

d li u cho bên thu có t c đ th p h n Trong các m ng qu ng bá, t ng con MAC (Medium Acces

Sublayer) đi u khi n vi c truy nh p đ ng truy n

Vai trò & ch c n ng t ng V t lý (Physical layer): T ng v t lý là t ng th p nh t trong mô

hình 7 l p OSI Các th c th t ng giao ti p v i nhau qua m t đ ng truy n v t lý T ng v t lý xác

đ nh các ch c n ng, th t c v đi n, c , quang đ kích ho t, duy trì và gi i phóng các k t n i v t

lý gi a các h th ng m ng Cung c p các c ch v đi n, c hàm, th t c nh m th c hi n vi c

k t n i các ph n t c a m ng thành m t h th ng b ng các ph ng pháp v t lý m b o cho các

yêu c u v chuy n m ch ho t đ ng nh m t o ra các đ ng truy n th c cho các chu i bit thông tin

Các chu n trong t ng v t lý là các chu n xác đ nh giao di n ng i s d ng và môi tr ng m ng

Các giao th c t ng v t lý có hai lo i truy n d b (Asynchronous) và truy n đ ng b

(Synchronous)

Tóm t t ch c n ng các t ng nh sau:

6-Presentation Chuy n đ i cú pháp d li u đ đáp ng yêu c u truy n

thông c a các ng d ng

Giao th c

Bi n đ i mã 5-Sesion Qu n lý các cu c liên l c gi a các th c th b ng cách thi t

l p, duy trì, đ ng b hoá và hu b các phiên truy n thông

gi a các ng d ng

Giao th c phiên

4-Transport V n chuy n thông tin gi a các máy ch (End to End)

Ki m soát l i và lu ng d li u

Giao th c

V n chuy n 3-Network Th c hi n ch n đ ng và đ m b o trao đ i thông tin trong

liên m ng v i công ngh chuy n m ch thích h p

Giao th c

M ng 2-Data Link T o/g b khung thông tin (Frames), ki m soát lu ng và

ki m soát l i

Th t c

ki m soát 1-Physical m b o các yêu c u truy n/nh n các chu i bít qua các

ph ng ti n v t lý

Giao di n DTE - DCE

2.4 M t s ki n trúc khác

2.4.1 Systems Nework Architecture (SNA)

Ki n trúc m ng SNA đ c công ty IBM thi t k , đ c t ki n trúc m ng x lý d li u phân tán Giao th c đ nh ngh a các quy t c, các ti n trình cho s t ng tác gi a các thành ph n trong

m ng nh máy tính, terminal và ph n m m

- M ng SNA s d ng ki n trúc 6 t ng: t ng1- Physical Control (X21,RS-232), t ng 2-Data

Link Control (SDLC) , t ng 3- Path Control (ch n đ ng và ki m soát d li u), t ng 4 Transmission Control (ki m soát truy n), t ng 5- Data Flow Control (ki m soát lu ng) và t ng 6 - Function Management (qu n tr )

Ch c n ng c a các node trong m ng: Node lo i 5 ki m soát tài nguyên m ng và các d ch

v m ng, g i là node Host Node lo i 4 đ nh tuy n và đi u khi n lu ng d li u Node lo i 2.0 và 2.1 là các lo i node ngo i vi đ c n i v i node lo i 4 ho c lo i 5 ây là node đi u khi n c m và

là b x lý phân tán

2.4.2 Internetwork Packet Exchange/Sequenced Packet Exchange (IPX/SPX)

Giao th c IPX/SPX đ c công ty Novell thi t k s d ng cho các s n ph m m ng c a chính hãng SPX ho t đ ng trên t ng Transport c a OSI, có ch c n ng b o đ m đ tin c y c a liên k t truy n thông t mút đ n mút Nó đ m b o chuy n giao các gói tin đúng trình t , đúng đích nh ng không có vai trò trong đ nh tuy n IPX tuân theo chu n OSI, ho t đ ng t ng m ng, ch u trách nhi m thi t l p đ a ch cho các thi t b m ng Nó là giao th c đ nh tuy n, k t h p v i các giao

th c Routing Information Protocol (RIP) và Netware Link Services Protocol (NLSP) đ trao đ i thông tin đ nh tuy n v i các b đ nh tuy n lân c n

2.4.3 AppleTalk

Là ki n trúc m ng do hãng Apple Computer phát tri n cho h các máy tính cá nhân Macintosh Giao th c AppleTalk c ng đ c phát tri n trên t ng v t lý c a Ethernet và Token Ring

- Các vùng t i đa trên m t phân m ng: Phase 1 là 1; Phase 2 là 255

- Các node t i đa trên m i m ng: Phase 1: 254; Phase 2: kho ng 16 tri u

- a ch đ ng d a trên các giao th c truy nh p : Phase 1: Node ID; Phase 2: Network +

Node ID; Phase 1&2: LocalTalk , Phase 1: Ethernet; Phase 2: IEEE 802.2, IEEE 802.5

- nh tuy n Split-horizon: Phase 1: không; Phase 2: có

2.4.4 Digital Network Architectur (DNA)

Ki n trúc m ng DNA là s n ph m c a hãng Digital Equipment Corporation c bi t Digital k t h p v i các hãng Intel và Xerox phát tri n các phiên b n Ethernet, trong đó có Ethernet Version 2

2.4.5 H IEEE 802 (Institute of Electrical and Electronic Engineer)

Là chu n cho ki n trúc các m ng LAN, WAN và MAN:

- Chu n IEEE 802.2 đ nh ngh a m t t ng con LLC đ c giao th c t ng d i s d ng Giao

th c t ng m ng có th thi t k đ c l p v i t ng v t lý

- Giao th c t ng d i: 802.3 (1Base5, 10Base5, 10Base2, 10Basef, 10Broad36, 10BaseT, 10BaseX), 802.4 (TokenBus), 802.5 (Token Ring) , 802.6 , 802.9, 802.11, 802.12

2.4.6 TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

Là h các giao th c cùng làm vi c v i nhau đ cung c p ph ng ti n truy n thông liên

m ng Vì l ch s c a TCP/IP g n li n v i B qu c phòng M , nên vi c phân l p giao th c TCP/IP

đ c g i là mô hình DOD ( Department of Defense ) ây là h các giao th c đ c s d ng ph

bi n trên m ng Internet, mang tính m nh t , ph d ng nh t và đ c h tr c a nhi u hãng kinh doanh TCP/IP đ c cài đ t s n trong ph n th c thi UNIX BSD (Berkely Standard Distribution)

Mô hình DOD g m 4 t ng:

- Network Access Layer (truy nh p m ng) t ng ng Physical Layer & Data Link Layer trong OSI

- Internetwork Layer: nh tuy n gói d li u gi a các máy ch

- Host to Host Layer: K t n i các thành ph n m ng

E T p các giao di n, s l ng tâng và giao th c t ng- quan h đ ng t ng

3 i m truy nh p d ch v SAP (Service Access Point) là gì ?

A N i trao cung c p d ch v các t ng k nhau

B N i ho t đ ng c a các d ch v

C N i cung c p d ch v c a t ng d i cho các ho t đ ng t ng trên

4 Nh ng phát bi u nào đúng:

A Cung c p và nh n các d ch v gi a các th c th trong các t ng k nhau thông qua

A B ng thông m ng hi u su t cao khi s d ng k thu t ch n đ ng DIJKTRA

B B ng thông m ng hi u su t cao khi s d ng k thu t ch n đ ng BellMan Ford (*)

C T ng lv n chuy n x lý l u thông gi a các thi t b đ u cu i.(*)

19 Ch c n ng đi u khi n phiên làm vi c c a m t cu c liên l c là:

A Thi t l p tuy n liên k t.(*)

B Phát hi n l i b ng CheckSum

C Chuy n giao d li u.(*)

D Gi i phóng các liên k t.(*)

20 Ch c n ng c a vi c thi t l p liên k t:

A B t đ u khi phiên truy n thông b gián đo n

B Xác minh tên đ ng nh p và m t kh u.(*)

23 úng hay sai kh ng đ nh sau: Trong m ng LAN hình BUS, m i m t máy trên BUS đ u có

đ a ch riêng, nhi u máy có th đ ng th i g i d li u lên m ng mà v n đ m b o đ c d

li u s đ n đích?

24 Mô hình tham kh o OSI chia ho t đ ng truy n thông thành t ng

25 M c đích c a m i m t t ng là cung c p các d ch v cho t ng và b o v cho t ng

kh i nh ng chi ti t v cách th c d ch v đ c th c hi n Trong m i t ng, các gói d li u

đ c b sung thêm thông tin đi u khi n, đó là các thông tin v

26 M i m t t ng ho t đ ng giao ti p v i t ng

27 T ng quy t đ nh đ ng đi c a d li u t node ngu n đ n node đích

28 T ng Data Link ch u trách nhi m g i t t ng Network xu ng t ng Physical

29 Thông tin trong khung d li u (Frame) đ c s d ng ch rõ lo i khung, đ ng đi và thông tin v phân đo n

30 T ng con giao ti p tr c ti p v i Card m ng và ch u trách nhi m chuy n giao d li u không l i gi a hai máy tính trên m ng

31 D li u đ c phân chia thành nhi u nh đ x lý d dàng

32 Nhi u giao th c ph i h p cùng th c hi n ho t đ ng truy n thông, g i là

33 S liên k t s cho bi t c a t ng nào đang ho t đ ng

34 Có ba ki u giao th c ng v i mô hình OSI, đó là các lo i giao th c

35 Giao th c ng d ng ho t đ ng trên t ng cao nh t và cung c p trao đ i d li u gi a các

ch ng trình ng d ng ?

36 Khi gói d li u đ c truy n gi a các b đ nh tuy n v i nhau, đ a ch ngu n và đích c a

t ng Data Link b lo i b và _

A Sau đó đ c t o l i

B ti p t c đ c g i riêng đ r i s đ c tái t o t i node đích

C Các gói tin đ c chuy n ti p d a trên đ dài tính b ng Byte

D Gói tin đ c truy n ti p d a trên m c đ u tiên

37 Chuy n ti p gói d li u d a trên đ a ch t ng con MAC (Media Access Control

1 Hãy cho bi t ý ngh a c a khuy n ngh lo i V, khuy n ngh lo i X và lo i I

2 T ng quát v khái ni m ki n trúc đa t ng và các quy t c phân t ng

3 Hi u th nào là quan h ngang và quan h d c trong ki n trúc N t ng

4 Trình bày các nguyên t c truy n thông đ ng t ng

5 Giao di n t ng, quan h các t ng k nhau và d ch v

12 Tr ng thái ho t đ ng các hàm d ch v trong mô hình OSI

13 Vai trò và ch c n ng ch y u các t ng phiên (Session Layer)

14 Vai trò & ch c n ng t ng v n chuy n (Transport Layer)

15 Vai trò & ch c n ng t ng m ng (Network Layer)

16 Vai trò & ch c n ng t ng liên k t d li u (Data link Layer)

17 Hi u th nào là th c th t ng v t lý và d ch v t ng vât lý

18 Giao th c t ng v t lý khác v i giao th c các t ng khác nh th nào ?

19 Khái ni m DTE và DCE, ví d ?

CH NG 3: M NG INTERNET VÀ GIAO TH C

TCP/IPv4

N i dung c a ch ng s gi i thi u t ng quát v m ng Internet và ki n trúc mô hình TCP/IP

B giao th c TCP/IP đã tr thành chu n chung cho m ng máy tính toàn c u Tìm hi u v ch ng giao th c TCP/IP s cung c p nh ng ki n th c c b n v các thành ph n giao th c khác nhau c n thi t cho các ng d ng TCP/IP trên n n các h đi u hành m ng Ph n cu i c a ch ng s trình bày nh ng h n ch c a IPv4 và s c n thi t ra đ i giao th c IPv6 N i dung c a ch ng bao g m:

• Gi i thi u mô hình ki n trúc TCP/IP

• M t s giao th c c b n c a b giao th c TCP/IP

• M t s h n ch c a giao th c IPv4 và nguyên nhân ra đ i IPv6

• Các l p đ a ch IPv6

3.1 Mô hình TCP/IP

TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) là ch ng giao th c cùng ho t

đ ng nh m cung c p các ph ng ti n truy n thông liên m ng N m 1981, TCP/IP phiên b n 4 (IPv4) đ c hoàn thành và s d ng ph bi n trên máy tính s d ng h đi u hành UNIX, tr thành

m t trong nh ng giao th c c b n c a h đi u hành Windows 9x N m 1994, m t phiên b n m i IPv6 đ c hình thành trên c s c i ti n nh ng h n ch c a IPv4

m ng

ng d ng Application Trình bày

Phiên

V n chuyM

n

M ng Liên k t d

V t lý

PresentationSession Transport Network Data Link Physical