Bài giảng Thống kê ứng dụng trong kinh doanh: Chương 9 (ThS. Nguyễn Tiến Dũng)

Bài giảng Thống kê ứng dụng trong kinh doanh Chương 9: ANOVA cung cấp cho người học các kiến thức: Phân tích PS một yếu tố (oneway ANOVA), phân tích PS hai yếu tố (twoway ANOVA), ứng dụng Excel. Mời các bạn cùng tham khảo.

CHƯƠNG 9 ANOVA

Ths Nguyễn Tiến Dũng Viện Kinh tế và Quản lý, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội

Email: dung.nguyentien3@hust.edu.vn

MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG

● Sau khi học xong chương này, người học sẽ

phương sai (ANOVA)

(one-way ANOVA)

(two-way ANOVA)

CÁC NỘI DUNG CHÍNH

9.1 Phân tích PS một yếu tố (one-way ANOVA) 9.2 Phân tích PS hai yếu tố (two-way ANOVA) 9.3 Ứng dụng Excel

9.1 Phân tích PS một yếu tố

● 9.1.1 Trường hợp k tổng thể có PP bình

thường và PS bằng nhau

nhóm SS1, SS2, SSk và SSW

nhóm SSG

MSG

● Bác bỏ H0 nếu F > Fk-1;n-k;α

PS giữa các nhóm (MSG) và PS nội bộ nhóm (MSW)

PS nội nhóm lớn -> Khó khẳng định TB

của các nhóm là khác nhau

PS nội nhóm nhỏ -> Dễ khẳng định TB của các nhóm là khác nhau

9.1.2 Ứng dụng Excel

● Sử dụng Data Analysis

● Sử dụng MegaStat

9.1.3 Kiểm tra các giả định của phân tích PS

● Các quan sát là độc lập với nhau: do cách lấy

mẫu

● Giả định tổng thể cĩ phân phối normal

● Dùng đồ thị: Histogram, biểu đồ hộp và râu

● Dùng kiểm định: KĐ Kolgomorov-Smirnoff

● Giả định phương sai của các nhĩm bằng nhau

● KĐ Levene: Phân phối Hartley Fmax

2 max

min

1

k df

s F

s

df n





 

Bác bỏ

9.1.4 Phân tích sâu ANOVA (Post-Hoc Test)

● Mục đích: phát hiện sự khác nhau là giữa các nhóm cụ thể

● Phương pháp Tukey (HSD – Honestly

Significant Difference)

Kiểm định Tukey HSD

● Giả sử phân tích sâu ANOVA cho 3 nhóm

● Các cặp GT cần KĐ:

0 1 2

1 1 2

:

:

H

H

 

 





0 2 3

1 2 3

: :

H H

 

 





0 3 1

1 3 1

: :

H H

 

 





● Tính chỉ tiêu KĐ Tukey

● Bác bỏ H0 nếu

● Căn cứ vào giá trị của các 𝑥𝑖 để quyết định về µ i

xem cái nào lớn hơn

; ;

i

MSW

n







i j Stat

9.2 PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI HAI YẾU TỐ

● 9.2.1 Trường hợp có 1 quan sát trong 1 ô

● 9.2.2 Trường hợp có nhiều quan sát trong 1 ô

9.2.1 Trường hợp có 1 quan sát trong 1 ô

● Bước 1: Tính các TB trong từng nhóm, từng khối

và TB chung

● Bước 2: Tính tổng các chênh lệch bình phương giữa các nhóm (SSG), giữa các khối (SSB),

phần dư (SSE) và tổng các chênh lệch bình

phương chung (SST)

● SST = SSG + SSB + SSE

● Bước 3: Tính các PS MSG, MSB và MSE

● Bước 4: Tính chỉ tiêu KĐ F1, F2 để KĐGT về ảnh hưởng của yếu tố thứ nhất (cột) và yếu tố thứ

hai (hàng) tới biến kết quả

● Bước 5: Ra QĐ bác bỏ H0

9.2.2 Trường hợp có nhiều quan sát trong một ô

● B1: Tính các TB của từng nhóm, từng khối, từng

ô và TB chung của toàn bộ mẫu

● B2: Tính tổng các chênh lệch bình phương SSG, SSB, SSI (giao nhau giữa nhóm và khối), SSE

và SST

● B3: Tính các phương sai MSG, MSB, MSI, MSE

● B4: KĐGT về ảnh hưởng của yếu tố 1 (cột), yếu

tố 2 (hàng) và tương tác giữa hai yếu tố 1 và 2 tới biến kết quả bằng chỉ tiêu KĐ F1, F2 và F3

● B5: Áp dụng quy tắc bác bỏ H0

9.2.3 Ứng dụng Excel