với tác phẩm làm gì. Lần đầu tiên trong lịch sử ra đời và phát triển của học thuyết mác xít. Lê nin đã bóc trần và làm rõ bản chất của chủ nghĩa cơ hội. Qua đây cũng là bài học kinh nghiệm to lớn trong cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận của nước ta hiện nay
Trang 1Thu hoạch tác phẩm :
tác phẩm “làm gì” với vấn đề nguồn gốc, bản chất,
đặc điểm chủ nghĩa cơ hội và cuộc đấu tranh đẩy lùi nó
trong công tác xây dựng đảng ta hiện nay
Nhằm mục đích chống lại và đánh bại khuynh hớng cơ hội chủ nghĩa của
phái “kinh tế” ở Nga, đồng thời cũng để chống chủ nghĩa cơ hội quốc tế, đặt cơ sở
cho việc thành lập một chính đảng tập trung thống nhất của giai cấp công nhân,
Lênin đã tập hợp các bài viết trong báo tia lửa với nhan đề “bắt đầu từ đâu?” từ
tháng 5 năm 1901 và viết tác phẩm “làm gì?”.Đợc xuất bản vào tháng 2 năm
1902 Trong tác phẩm “Làm gì” của mình, lần đầu tiển trong lịch sử Mác xít,
Lênin đã bóc trần triệt để nguồn gốc, bản chất, đặc điểm t tởng của chủ nghĩa cơ
hội
Trong hoàn cảnh, chế độ nông nô bị bãi bỏ (1861), Chủ nghĩa t bản ở Nga
phát triển mạnh, nhng công nhân và nông dân Nga vẫn phải sống dới ách thống trị
tàn bạo của Nga hoàng Công nhân và nông dân không đợc hởng một chút quyền
tự do chính trị nào
GCCN Nga phát triển rất nhanh về số lợng từ 7 vạn (1965) sang đầu thế kỷ
XX tăng lên 3 triệu ngời và bắt đầu thức tỉnh để đấu tranh, lúc đầu bằng cách đập
phá máy móc, cửa kính trong xởng Phá hoại phòng làm việc và các cửa hàng làm
việc của chủ , rồi họ dần hiểu rằng, muốn đấu tranh chống t bản thắng lợi, công
nhân phải có tổ chức và thông qua tổ chức Vì lẽ đó, Hai tổ chức đầu tiên là: Hội
liên hiệp công nhân miền nam Nga thành lập ở ôđétxa (1875) , sau đó Hội liên
hiệp công nhân miền Bắc Nga (1878) ở pêtécbua Nhng bị Nga hoàng đàn áp và
phá tan, còn phong trào công nhân càng phát triển lên cao, trong 5
năm(1881-1886) có tới 48 cuộc bãi công, số công nhân tham gia có tới 8 vạn ngời
Nhờ cao trào công nhân trong nớc và chịu ảnh hởng của phong trào công
nhân Tây Âu, các tổ chức mácxít đầu tiên đợc thành lập ở Nga Nhóm đầu tiên
gọi là: “Nhóm giải phóng lao Động” tổ chức ở giơnevơ do Plêkhanốp lãnh đạo,
nhóm này đã cố gắng và có nhiều hình thức để truyền bá chủ nghĩa Mác vào nớc
Nga, nhng lại bị Phái dân túy đang chiếm u thế trong công nhân tiên tiến và tầng
lớp tri thức có tinh thần cách mạng ngăn cản Theo Phái dân túy, lực lợng cách
mạng chính là nông dân, và có thể lật đổ Nga hoàng bằng các cuộc bạo động của
nông dân, họ đã không hiểu gccn là lực lợng cơ bản của cách mạng, phủ nhận vai
trò của quần chúng nên không hoạt động cách mạng trong quần chúng công nhân
và nông dân Với quan điểm và phơng pháp hoạt động nh thế, nên Phái dân túy đã
làm cho quần chúng lao động lạc hớng, sao nhãng cuộc đấu tranh chống lại giai
cấp áp bức bóc lột, lật đổ nền thống trị về chính trị của nó Họ làm cho GCCN
Trang 2không nhìn thấy vai trò của mình, và cản việc thành lập một chính Đảng độc lập của GCCN Vì vậy, muốn truyền bá chủ nghĩa Mác vào Nga thì phải đấu tranh chống chủ nghĩa dân túy Nhóm giải phóng lao động đã không đánh bại đợc t t-ởng của Phái dân túy, vì họ còn phạm những sai lầm nghiêm trọng, ngay trong bản cơng lĩnh đầu tiên của họ còn ảnh hởng của Phái dân túy, họ không đả động gì đến vai trò của giai cấp nông dân trong cách mạng, mà lại cho rằng giai cấp t sản tự do Nga là một lực lợng cách mạng có thể ủng hộ cách mạng mặc dù sự ủng
hộ không vững trắc, hơn thế nữa họ cũng nh các tổ chức mácxít khác cha hề liên
hệ với phong trào công nhân (PTCN) Cho nên họ chỉ thành lập đợc Đảng dân chủ xã hội Nga trên lí thuyết, cha kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học (CNXHKH) với PTCN
PTCN tự phát ngày càng phát triển mạnh ở Nga, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải kết hợp CNXHKH với PTCN Lần đầu tiên ở Nga, Lênin đã tổ chức lại các tổ chức của công nhân ở Pêtécbua thành hội liên hiệp chiến đấu giải phóng giai cấp công nhân pêtécbua Tổ chức đó là mầm mống chủ yếu, tổ chức tiền thân của một đảng cách mạng dựa vào PTCN Nhng không không bao lâu, hội bị chính quyền Nga hoàng khủng bố Lênin và các bạn chiến đấu của ngời bị bắt, trong thành phần của ban lãnh đạo hội liên hiệp giai phóng GCCN ở Pêtécbua có sự thay đổi lớn, một số nhân vật tự nhận là “thanh niên” còn lênin và các bạn chiến
đấu của ngời là “già” Họ chủ trơng: công nhân chỉ nên đấu tranh về kinh tế chống lại bọn chủ, còn đấu tranh chính trị là công việc của giai cấp t sản (GCTS)
tự do và quyền lãnh đạo cuộc đấu tranh chính trị nên để cho GCTS tự do Đó là phái “kinh tế”, bao gồm bộn cơ hội, thỏa hiệp đầu tiên trong hàng ngũ các tổ chức mácxít ở Nga Lênin cho rằng phái “kinh tế” là trung tâm chính sách thỏa hiệp và chủ nghĩa cơ hội, nếu phái đó lãnh đạo phong trào công nhân có nghĩa là phong trào cách mạng tan rã và chủ nghĩa Mác thất bại Do đó, muốn thành lập đợc chính đảng của GCCN phải đánh bại phái “kinh tế”
Năm 1898, Đại hội lần 1 của Đảng công nhân dân chủ-xã hội Nga tuyên bố thành lập Đảng Đại hội không thông qua đợc cơng lĩnh và điều lệ, BCH TW do
đại hội bầu ra đều bị bắt Nên sau Đại hội, sự dao động về t tởng, phân tán về tổ chức của Đảng càng biểu hiện rõ rệt Song điều đó không làm cho phong trào công nhân chậm phát triển, mà yêu cầu cấp bách đòi hỏi phải thành lập một đảng cách mạng tập trung thống nhất của GCCN, có đủ khả năng lãnh đạo PTCM, nhng lại gặp rất nhiều khó khăn: Chính quyền Sa hoàng đàn áp dã man phong trào cách mạng và dùng mọi thủ đoạn bỏ tù cho đi đày các cán bộ u tú của Đảng; Một số lớn các ban chấp hành các địa phơng và cán bộ địa phơng quen làm việc trong tình trạng lộn xộn về t tởng, phân tán về tổ chức, nên không thấy sự cần thiết cấp
Trang 3bách của một đảng thống nhất tập trung; Trong Đảng lúc đó co một nhóm cơ quan ngôn luận riêng (nh: báo T tởng công nhân và báo Sự nghiệp công nhân) đòi bào chữa về mặt lí luận cho sự giao động về t tởng, phân tán về tổ chức, họ phản đối việc thành lập một chính đảng cách mạng tập trung thống nhất Nhóm đó chính là phái “kinh tế” trong Đảng xã hội dân chủ xã hội Nga Thực chất khuynh hớng của phái “kinh tế” ở Nga lúc đó là phủ nhận vai trò lí luận cách mạng cách mạng, tức
là vai trò của CNXHKH Sùng bái tính tự phát của PTCN, phủ nhận vai trò lãnh
đạo của Đảng đối với PTCN, phủ nhận CMVS và CCVS
Từ những điều trên Lênin nhận thấy, muốn thành lập một chính đảng tập trung thống nhất, trớc hết phải đánh bại các quan điểm t tởng cơ hội của phái
“kinh tế” biểu hiện chủ nghĩa cơ hội Béstanh ở Nga
Tác phẩm “làm gì ?” bao gồm: Lời tựa, 5 chơng và phụ lục, với hơn 245 trang, đây là tác phẩm lớn Trong tác phẩm Lênin vạnh trần bản chất, nguồn gốc,
đặc điểm của chủ nghĩa cơ hội, phê phán chủ nghĩa cơ hội sùng bái chủ nghĩa
“công liên”, mà thực chất là phủ nhận vai trò lí luận Mác xít, phủ nhận vai tò lãnh
đạo của đảng cách mạng, Lênin chỉ ra sự khác nhau căn bản về quan điểm nhiệm
vụ chính trị của đảng kiểu mới với đảng kiểu cũ theo quan điểm công liên chủ nghĩa cơ hội lũng loạn Đảng kiểu cũ cho rằng: đảng và giai cấp công nhân không phải đi lật đổ nhà nớc t sản mà là thừa nhận nó, chỉ nên đấu tranh đòi những cải cách về dân sinh, dân chủ trong khuân khổ chế độ đó Ngời chỉ rõ: “cuộc đấu tranh kinh tế chống chính phủ” đó là công liên chủ nghĩa, từ đó đến chính tri dân chủ xã hội thì còn cách và rất xa, mục tiêu nhiệm vụ chính trị của đảng kiểu mới
là làm cách mạng vô sản, lật đổ chế độ t bản, thiết lập chuyên chính vô sản Về hình thức vcà tính chất đấu tranh không chỉ đơn thuần đấu tranh về kinh tế mà cơ bản bao trùm và tập trung hơn là đấu tranh chính trị, “không những là để đạt đợc những điều kiện có lợi trong việc bán sức lao động, mà còn để thủ tiêu cái chế độ xã hội nó bắt buộc những ngời tay trắng phải bán mình cho bọn nhà giầu”1; Khảng định vai trò tầm quan trọng của lí luận cách mạng đối với phong trào công nhân và Đảng dân chủ xã hội Nga, Lênin viết: “chỉ Đảng nào đợc một lí luận tiên phong hớng dẫn mới có khả năng làm tròn chiến sĩ tiên phong”; Chỉ ra khâu quyết
định, mắt xích quan trọng nhất để thành lập đảng là phải ra đợc tờ báo chính trị bất hợp pháp Đây còn là tác phẩm chuyên khảo về xây dựng đảng và mang tính bút chiến sâu sắc để đấu tranh đánh bại chủ nghĩa cơ hội Những luận điểm trong tác phẩm là bớc phát triển lớn trong học thuyết Mác - Lênin về Đảng cộng sản, đã xác lập cơ sở chính trị t tởng, tổ chức của đảng kiểu mới, là tiêu trí để phân biệt với các đảng dân chủ Tây âu đang bị lũng loạn
1 Trang 82
Trang 4Để nhận diện chủ nghĩa cơ hội, Lênin đã vạch rõ nguồn gốc, bản chất đặc
điểm của chủ nghĩa cơ hội nói chung và phái kinh tế ở Nga nói riêng
Chủ nghĩa cơ hội xuất hiện ở trong hàng ngũ những ngời Dân chủ- xã hội vào năm 1875, việc sát nhập hai tổ chức “Tổng hội liên hiệp công nhân Đức” của Lát san vào Đảng “Dân chủ - xã hội Đức” do lít nếc lãnh đạo thanhd Đảng “Công nhân dân chủ-xã hội Đức” tai gô ta với cơng lĩnh sai lầm về dờng lối thỏa hiệp hữu khuynh, nhợng bộ phái lát san, đã làm xuất hiện mầm mống chủ nghĩa cơ hội đối với latsan cơng lĩnh về chính trị cơng lĩnh chính trị là đấu tranh cho quyền phổ thông đầu phiếu, cơng lĩnh về kinh tế là đòi thành lập các nghiệp đoàn
do nhà nớc tự cấp Phái latsan là tiền thân của chủ nghĩa cơ hội trong Đảng công nhân xã hội dân chủ Đức và t tởng của phái này là một trong những nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội
Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa cơ hội trong quốc tế hai cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX không phải là một hiện tợng ngẫu nhiên, nó có nguồn gốc của
nó và nó phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản và GCTS trong nội
bộ PTCS và PTCN ngày càng quyết liệt sâu sắc, sau khi Ăngghen mất bọn Bestanh và những đai biểu của những trào lu thù địch với chủ nghĩa Mác trong phonh trào dân chủ - xã hội Đức và quốc tế đã nấp dới chiêu bài “tự do phê bình”
để tiến hành xét lại chủ nghĩa Mác Chúng đã xuyên tạc và phủ nhận những nguyên lí Triết học, Kinh tế, Chính trị của chủ nghĩa Mác và thay những nguyên
lí đó bằng những lí luận t sản về điều hòa mâu thuẫn giai cấp, về sự hợp tác giai cấp Besctanh lí luận rằng dới chế độ t bản, công nhân không bị bần cùng hóa mà còn đợc thờng xuyên cải thiện điều kiện hoạt động nh với giai cấp t sản tự do, nhờ
đó mà đã thu đợc những thắng lợi to lớn trong các cuộc tuyển cử và hoạt động nghị trờng
Lênin đã vạch rõ quan điểm của bestanh, chủ nghĩa cơ hội xết lại : “ông ta phủ nhận khả năng đem lại cho chủ nghĩa cơ họi một cơ sở khoa học và khả năng chứng minh theo quan điểm duy vạt lịch sử, rằng chủ nghĩa xã hội là tất yếu không thể tránh khỏi, ông ta phủ nhận tình trạng bần cùng hóa ngày càng tăng , phủ nhận sự vô sản hóa và tình trạng những mâu thuẫn TBCN ngày càng trầm trọng ; ông ta tuyên bố rằng ngay cả quan niệm về “mục đích cuối cùng” cũng không vững chắc gì và kiên quyết bác bỏ chuyên chính vô sản, ông tra phủ nhận
sự đói lập về nguyên tắc giữa chủ nghĩa tự do và chủ nghã xã hội, ông ta phủ nhận
đấu tranh giai cấp; cho là không thể áp dụng đợc lí luận đó vào một xã hội thực sự dân chủ đợc quản lí theo ý chí của đa số vv ”2
2 tr 8.9
Trang 5Nh vậy, về thực chất tự do phê bình của chr nghĩa xét lại là khuynh hớng mang bản chất t sản đối với chủ nghĩa Mác, là đòi thay thees chủ nghĩa Mác chỉ lấy ở chủ nghĩa Mác những điều gì mà gia cấp t sản có thể chấp nhận đợc , Lênin chỉ rõ: “ tự do phê bình là tự do của khuynh hớng cơ hội chủ nghĩa trong đảng dân chủ xã hội, là tự do biến Đảng dân chủ - xã hội thành một đảng dân chủ cải
l-ơng, là tự do đa những t tởng t sản và những thành t sản vào trong chủ nghĩa xã hội”3, đó chính là bản chất của tự do phê bình
Chủ nghĩa cơ hội là ngời bạn đồng hành của chủ nghĩa xét lại, chúng giả danh là những ngời Mác xít để chống lại chủ nghĩa Mác quan điểm của chúng là thỏa hiệp, cải lơng về mục đích về nhiệm vụ chính trị của GCCN và cuộc đấu tranh của GCCN chống lại GCTS điều đó có nghĩa là chúng chống lại cách mạng vô sản, CCVS Bản chất của CNCH là tuy không công khai phủ nhận chủ nghĩa Mác nhng chumngs xuyên tạc hoài nghi chủ nghĩa Mác, chúng chỉ giữ lại hình thức mà vứt bỏ nội dung, giữ lai thể xác mà vứt bỏ linh hồn của chủ nghĩa Mác ,
nh vậy, về bản chất CNCH và xét lại là một Chúng có mỗi quan hệ chặt chẽ, tác
động và chuyển hóa lẫn nhau, chúng đều phủ nhận những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác, ranh giới giữa chúng là không phân biệt, chúng luôn ẩn mình, luồn lách để phá hoại Đảng, phá hoại PTCS và PTCN
Sau khi Đảng dân –xa hội Đức ra đời thì hàng loạt các đảng ở các nớc khác đợc thành lập Tính đến năm 1896, toàn châu âu đã có trên dới mời lăm nớc
có đảng của gia cấp công nhân và phần đều mang tên dân chủ- xã hội, đây là các
đảng Mác xít chân chính lấy chủ nghĩa Mác làm nền tảng t tơpngr lí luận Sau khi
Ăngghen mất, CNCH xét lại do Becstanh và bọn phản động trong quốc tế II đã lũng loạn các đảng dân chủ –xã hội, biến các đảng “từ một đảng chủ trơng cách mạng xã hội thành một đảng dân chủ cải lơng xã hội” những đảng này trở thành
đảng có t tởng mập mờ, mơ hồ, dao động, hoài nghi chủ nghĩa Mác, phản lại lợi ích GCCN, phản bội PTCN, thỏa hiệp với GCTS
Bằng những hoạt động lí luận và thực tiễn, thông qua tác phẩm lí luận có tính chiến đấu cao chống chủ nghĩa cơ hội, bằng sự ra đời của Đảng công nhân dân chủ xã hội Nga và quốc tế III, các đamngr daan chủ xã hội bị phân hóa sâu sắc các đabgr phái tả là các đảng cộng sản kiên trì vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác để thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình Còn các đảng phái hữu là các
đảng dân chủ xã hội còn tồn tai cho đến ngày nay, các đảng này đặc biệt phát triển vào những thập kỷ 80, 90 của thế kỷ XX và nhiều đảng đã nắm chính quyền
ở các nớc t sản quan điểm của các đảng này về kinh tế là xây dựng một nền kinh
tế tộng hợp, trong đó kinh tế nhà nớc chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trên nền tảng kinh tế
3 tr11
Trang 6t bảng chủ nghã, về chính trị chủ trơng điều hòa giai cấp, thỏa hiệp giai cấp, về xã hội chủ trơng mở rộng bảo hiểm, bảo đảm đời sống tối thiểu cho ngời lao động,
đòi chích một tỉ lệ rất nhỏ trong lợi nhuận khổng lồ của GCTS để tăng phúc lợi công cộng Tóm lại quan điểm của các đảng này là không triệt để, không nhất quán
Về nguồn gốc của chủ nghã cơ hội, Lênin chỉ rõ nó ra đời trên những điều kiện kinh tế, điều kiện lịch sử, xã hội nhất định vào cuối thế kỷ XIX Trong điều kiện tơng đối ổn định hòa bình, chủ nghĩa t bản phát triển mạnh mẽ thẻ hiện rõ tính chất u việt trong sản xuất vật chất LLSX không lồ của CNTB đã tao ra một khối lợng vật chất vô cùng to lớn vì vậy nó có điều để đáp ứng một phần những yêu cầu đấu tranh đòi cải thiện đời sống của ngời lao động, sản xuất phát triển đòi hỏi gia cấp t sản phải sự dụng một bộ phận GCCN làm quản lí, điều hành sản xuất Đây là những công tích cực, có tay nghề cao, có uy tín, khi tham gia vào quá trình quản lí điều hành sản xuất, tầng lớp này trở thành một bộ phận gián tiếp tham gia sản xuất và biến thành tẩng lớp trên của GCCN
Bằng sự xâm chiếm thuộc địa và sản xuất phát triển, bọn t sản đã thu đợc lợi nhuận béo bở Chúng dùng một phần lợi nhuận ấy để trả lơng cho tầng lớp trên của GCCN cao hơn những công nhân trực tiếp sản xuất nhằm mục đích mua chuộc họ, trung thành với GCTS, lôi kéo họ làm tay sai cho chúng Nh vậy trong GCCN đã xuất hiện tầng lớp công nhân quý tộc, “áo trắng, cổ cồn” và thực tế tầng lớp này chiếm tỷ lệ khá cao, nh ở Anh có đến 10-15% vàp đầu thees kỉ XX Vậy
là trong cuộc đấu tranh để thoát khỏi qua cảnh khốn cùng do CNTB gây ra, GCCN không thể không đồng thời chống lại những xu hớng cải lơng, cơ hội của chính bộ phận công nhân bị CNTB làm cho biến chất
Về nguòn gốc lịch sử, nh đã phân tích, đây là thời kì CNTB phát triển tơng hòa bình, ổn định Trong thời kì này (1870-1890), GCCN đã sáng tạo ra một hình thức mới Đấu tranh nghị trờng, thiên hớng này đợc nhiều Đảng dân chủ –xã hội
áp dụng đã thắng lợi, nh ở Pháp, ở Đức, ở Aó, và nh vậy có những đại biểu của GCCN tham gia nghị viện t sản những đại biểu này có trách nhiịem thông qua hoạt động của nghị viện để đấu tranh đòi quyền lợi cho GCCN ; để giáo dục và giác ngộ quần chúng, đấu tranh để xóa bỏ các tổ chức phản động do GCTS lập gia Nhng trong fđiều kiện đó, những đại biểu của GCCN dễ bnị GCTS lôi kéo mua chuộc, hoạc vì quyền lợi cá nhân đã ngả theo chúng và thực tế bộn lãnh tụ cơ hội chủ nghĩa đã tham gia chính quyền t sản phản động và sau này chúng là những ngời ủng hộ chiến tranh thế giới lần thứ I
Trong tác phẩm Lênin đã mỉa mai rằng: “Thật vậy, nếu Đảng dân chủ –xã hội thực ra chỉ là một đảng cải lơng, thì những ngời xã hội chủ nghiã không
Trang 7những có quyền tham gia mà còn phải luôn luôn có gắng để đợc tham gia nôi các
t sản nền dân chủ, về thực chất có phải là thủ tiêu sự thống trị giai cấp, thì viêvj gì
mà một bọ trởng XHCN lại không dùng những bài diẽn văn về hợp tác giai cấp để làm đẹp lòng thế giới t sản ? việc gì mà bộ trởng đó lại không giữ chức vụ của mình, ngay cả sau khi ngững vụ cảnh binh tàn sát công nhân đã vạch rõ hàng trăm hàng nghìn lần, thực chất của sự cộng tác dân chủ giữa các giai cấp ? việc gì
mà vị bộ trởng đó lại không đích thân tham gia chcs mừng Nga hoàng, kẻ mà những ngời xã hội chủ nghĩa Pháp đã không gọi bằng cái tên nào khác, mà gọi là tên treo cổ ngời, tên đánh ngời bàng roi da và tên bắt ngời đi đày”4 và kết quả đấu tranh nghị trờng của bọn cơ hội , xết lại cũng chỉ là: “Nững cải cách nhỏ nhặt, nhỏ
đến nỗi mà ngời ta đã từng buộc đợc những chính phủ t sản phải làm nhiều hơn nữa”5; Mặt khác, hình thức đấu tranh nghị trờng, đấu tranh câu lạc bộ cùng với
sự lỏng lẻo về tổ chức của các đảng công nhân và các đảng dân chủ xã hội và với thành phần rộng mở của công đoàn đã tạo thuận lợi cho GCTS len lỏi, cài cắm
ng-ời của chúng vào trong Đảng để lũng loạn ngay trong nội bộ Đảng và PTCN
Về nguồn gốc xã hội, những năm cuối thế kỉ XIX đánh dấu sự phát triển chủ nghĩa Mác, lúc này chủ nghĩa Mác đã thắng lợi tuyệt đối với tất cả các hệ t t-ởng khác của PTCN Chủ nghĩa Mác trở thành một hiện tợng mới lạ trong đời sống chính tri xã hội ở các nớc Tây âu chính vì vậy nó thu hút sự chú ý của các tầng lớp thanh niên trí thức tiểu t sản gia nhập Đảng, nhng họ lại cha đợc nghiên cứu kỹ chủ nghiã Mác, cha hiểu đúng chủ nghĩa Mác “mà chỉ biết chủ nghĩa Mác qua từng mẩu vụn vặt trình bày trong cac sách báo hợp pháp” điều đó có nghĩa là
họ vào đảng một cách tự phát, cảm tính chứ hoàn toàn không phải giác ngộ mục tiêu lí tởng của Đảng, tự nguyện đứng trong hàng ngũ của Đảng để hi sinh phấn
đấu cho mục tiêu lí tởng đó Họ đã đem vào Đảng tính tự do vô chính phủ, tâm lí
do dự thiếu kiên quyết của t tởng tiểu t sản mà họ vẫn chua gột rửa đợc Vì vậy khi phong trào gặp khó khăn, gian khổ thì tất yếu họ sẽ giao động, mất lòng tin, hoài nghi, từ giã lập trờng giai cấp công nhân thỏa hiệp với giai cấp t sản điều này Lênin chỉ ra rất rõ là: “Việc tầng lớp “các viện sĩ” tham gia đông đảo vào phong trào XHCN trong mấy năm gần đây đã đảm bảo cho chủ nghĩa becstanh
đ-ợc phổ biến nhanh tróng”6
Mặt khác GCTS và các thế lực thù địch thờng xuyên tiến hành tuyên truyền, giáo dục chống lại các t tởng của Mác, vì vậy nó làm cho một bộ phận giới trẻ trí thức tiểu t sản bịi ảnh hởng, cũng nh bằng “việc phê bình chủ nghĩa Mác đợc tiến hành trên các diễn đàn chính trị và trên giảng dờng đại học, trong
4 Sđd, tr 10
5 Sđd, tr10
6 Sđd, tr 13
Trang 8rất nhiều sách vở và tromng một loạt các trớc tác uyên bác, vì từ hàng chục năm nay, nó đã đợc nhồi nhét một cách có hệ thống vào thế hệ trẻ của các tầng lớp có học, nên không lấy gì làmlạ rằng khuynh hớng “phê bình mới” trong Đảng dân chủ –xã hội xuất hiện ra là để thành hình hẳn hoi”7 Lênin cho rằng về hình thức chủ nghĩa cơ hội quốc tế đợc biểu hiện dới nhiều mầu sắc, nhiều dạng loại khác nhau và những điều kiện chinh trị của từng nớc, nhng về bản chất nội dung thì chúng giống hệt nhau nh đã nói ở phàn trên
Phái “kinh tế” là chủ nghĩa cơ hội quốc tế đợc biểu hiện dới hình thức “Chủ nghĩa kinh tế ở Nga Về bản chất nó hiện nguyên hình là chủ nghĩa cơ hội xét lại,
nó là mối nguy cơ đặc biệt đối với cách mạng Nga
Chính vì đặc điểm là mập mờ, không định hình rõ ràng cụ thể, khó hiểu, không rứt khoát nên chủ nghĩa cơ hội nói chung và phái kinh tế Nga nói riêng rất
sợ công bố rất sợ phê bình Họ sợ công bố ngay cả cơng lĩnh của họ, cả những
điều mà họ nghĩ ra, viết ra và họ làm, Lênin viết: “Tác giả những dòng này, ngời
đã góp phần vào việc phơi bày ra ánh sáng cái “cơng lĩnh mới đó”, đã có dịp nghe thấy lời phàn nàn và trách móc rằng, bản tốm tắt những quan điểm của những diễn giả, do họ phác ra, đã bị đem ra phổ biến bằng nhiều bản sao và thậm trí lại
bị công bố trên báo trí cùng lời phản đối, sở dĩ chúng tôi nhắc đến tình hình đó, chính vì nó vạch rõ một đặc điểm rất kì lạ của “chủ nghĩa kinh tế” ở nớc ta là sợ công bố đó đúng là một đặc điểm “chủ nghĩa kinh tế” nói chung chứ không phải từng đặc diểm riêng của từng tác giả , đậc điểm ấu biểu hiện cả trong tờ “T tởng công nhân” cả trong tờ “Sự nghiệp công nhân” cũng nh đã đại biểu ở nhiều đại biểu riêng lẻ của “chủ nghĩa kinh tế” chủ trơng thu hẹp và hạ thấp nhiệm vụ đấu tranh chính trị của GCCN xuống trình độ của chủ nghĩa công liên mục tiêu của
họ xa dời mục đích cuối cùng cảu GCCN Mà trong tuyên ngôn Đảng cộng sản C.Mác và Ăngghen đã xác định H0ọ muốn cuộc đấu tranh của GCCN tập trung vào tổ chức kinh tế, tố cáo tình trạng bất công ,về đời sống khổ cực của công nhân
ở trong phạm vi từng công xởng, từng nhà máy, từng nhành nghề nhất định, với mục đích là đòi quyền lợi kinh tế để cải thiện điều kiện sinh sống và làm việccủa mình Vì vậymà Lênin gọi bọn họ là “ bộnbecstranh cải trang” Về tình trạng đó trong tác phẩm Lênin chỉ rõ: “đại đa số những ngời dân chủ xã hội Nga, t4rong thời giaqn vừa qua, gần nh hoàn toàn bị thu hút vào tổ chức những sự tố cáo ấy về các công xởng ngời ta quyên rằng thực ra hoạt động ấy, tự bản thân nó, cha phải là dân chủ xã hội, mà chỉ là công liên chủ nghĩa mà thôi”8 Kết quả của việc
đấu tranh kinh tế đó chỉ đạt đến “dậy cho ngời bán sức lao động biết bán “thứ
7 Sđd, tr 9
8 Sđd, tr 17
Trang 9hàng hóa” ấy một cách có lợi hơn và biết đấu tranh chống ngời mua trên lĩnh vực giao dịch thuần túy có tính chất mua bán”9
Phái “kinh tế” hạ thấp vai trò đấu tranh chính trị của GCCN, cho rằng đó chỉ là một hình thức của đấu tranh kinh tế, đi sâu vào đấu tranh kinh tế mà thôi và coi đấu tranh kinh tế là phơng sách duy nhất có thể “áp dụng rộng rãi nhất” và chính điều này đã làm thu hẹp một cách tai hại đấu tranh chính trị
Lênin chỉ rõ đối với những ngời dân chủ –xã hôi chan chính phải tích cực giáo dục chính trị lí luận chủ nghĩa Mác cho GCCN để nâng cao ý thức giác ngộ chính trị, tổ chức họ đáu tranh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống chính trị xã hội coi đấu tranh kinh tế để phục vụ cho mục đích chính trị, nhằm lật đổ sự thống trị của GCTS thiết lập quyền lực chính trị của GCCN Lênin viết: “Đảng dân chủ xã hội đạt cuộc đấu tranh đòi những cải cách –coi đó là các bộ phận của toàn bộ- phụ thuộc vào cuộc đấu tranh cách mạng cho tự do vì chủ nghĩa xã hội”10 và mục đích cuối cùng của GCCN và nhân dân lao động “chỉ có thể thỏa mãn đợc bằng một cuộc cách mạng chính trị thay thế chuyên chính của GCTS bằng CCVS”11
Về mạt t tởng, “Chủ nghĩa kinh tế” ở Nga sùng bái tính tự phát của phong trào công nhân họ cho rằng phong trào tự phát ấy phát triển tất yếu sẽ tạo nên sự giác ngộ xã hội chủ nghiã, tạo nên hệ t tởng độc lập của GCCN, bì vậy Đảng không nên là một lực lợng lãnh đạo và can thiệp vào tính t3j phát của PTCN mà phải chờ đợi phong trào đó phát triển Từ đó họ hạ thấp vai trò của chủ nghĩa Mác, tầm thờng hóa chủ nghĩa Mác, phủ nhận chủ nghhĩa Mác trong việc xây dựng ý thức tự giác trong PTCN
Lênin xác định rõ, hệ t tởng GCCN không thể tự phát sinh từ phong trào tự phát của GCCN Tính tự phát đó chỉ dẫn phong trào đến chỗ lệ thuộc, theo đuôi GCTS, chỉ dãn đến làm nô lệ cho hệ t tởng t sản lênin viết: “Cong nhân trớc đây không thể có ý thức dân chủ xã hội đợc ý thức này chỉ có thể từ bên ngoài đa vào lịch sử tất cả các nớc chứng thực rằng dù cho lực lợng của độc bản thân mình thôi thì giai cấp công nhân chỉ có thể đi dến ý thức công lien chủ nghã, tức là đi đến chỗ tin rằng phải đoàn kết lại thành hội liên hiệp, phải đấu tranh chống nbọn chủ, phải đòi hỏi chính phủ ban hành những luật này hay luật khác cần thiết cho công nhân”12 ngời cho rằng, chủ nghĩa Mác một hệ thống lí luận cách mạng khoa học
đó là kết quả phát triển lịch sử t tởng của nhân loại, do những nhà khoa học thuộc tầng lớp hữu sản, những trí thức cách mạng có diều kiện học tập, nghiên cứu, phát triển khái quát nên, hệ thống lí luận này phản ánh mục tiêu, quan điểm, lập trờng
9 Sđd, tr 71
10 Sđd, tr 79
11 Sđd, tr 59
12 Sđd, tr 38
Trang 10của GCCN và PTCN Chủ nghĩa Mác và phong trào cong nhân có cùng nguồn gốc là phơng thức sản xuất TBCN, nhng lại xuất phát từ những tiền đề khác nhau, vì vậy nó xuất hiẹn hoàn toàn dộc lập với phong trào tự phát của công nhân, để PTCN phát triển thành phong trào tự giác thì phải làm cho chủ nghĩa Mác đợc truyền bá thâm nhập vào giai cấp công nhân đồng thời cũng phải đa chủ nghĩa Mác “đi vào tất cả các giai cấp trong dân c, phải cử các đội ngũ trong đội quân của mình đi về tất cả các ngả Lênin chỉ ra rằng giữa hệ t tởng XHCn và hệ t tởng
t sản luôn diễn ra cuộc đấu tranh gay gắt “vấn đề đặt là chỉ nh thế này: Hệ t t-ởng t sản hoặc Hệ t tt-ởng XHCN Không có hệ t tt-ởng trung gian , vì vậy mọi sự coi nhẹ hệ t tởng XHCN đều có nghĩa là tăng cờng hệ t tởng t sản”13
Về mặt tổ chức, phái kinh tế cho rằng: Không cần thiết phải có một đảng tập trung thống nhất, mà chủ trơng duy trì đanghr ở các tiểu tổ, địa phơng để tiến hành đấu tranh chống bọn chủ và chính phủ với lối làm việc thủ công nghiệp Vấn
đề hết sức trầm trọng nữa là: Chúng hạ thấp và thu hẹp vai trò công tác tổ chức của đảng vào phạm vi chật hẹp Chúng muốn Đảng trở thành một câu lạc bộ phù hợp với đấu tranh nghị trờng, chúng muốn xây dựng Đảng là một tổ chức theo kiểu “đánh chống nghi tên”, đánh đồng chức năng cuả Đảng với chức năng của nghiệp đoàn, lẫn lộn Đảng với giai cấp và nh vậy thực chất là chúng ủng hộ quan
điểm bè phái chia rẽ trong Đảng
Xuất phát từ mục đích chính trị cao cả của Đảng, Lênin cho rằng cuộc đấu tranh chính trị của GCCN, của Đảng có quy mô to lớn, tính chất phức tạp quyết liệt hơn nhiều so với cuộc đấu tranh kinh tế mà phái “kinh tế” chủ trơng Lênin phân biệt rõ Đảng với các tổ chức khác của GCCN: “tổ chức của công nhân trớc hết phải có tính nghề nghiệp; thứ hai phải càng rộng càng tốt , trái lại tổ chức của những ngời các mạng phải bao gồm trớc hết và chủ yếu là những ngời lấy hoạt động cách mạng làm nghề nghiệp , tất nhiên tổ chức ấy không phải quá rộng và nó phải càng bí mật càng tốt”14
Nh vậy là rất rõ, Đảng phải bao gồm những cá nhân u tú, giác nhộ cao về chủ nghĩa Mác tự động đứng vào hàng ngũ để đấu tranh cho mục tiêu lí tởng và hoạt động cách manghj chuyên nghiệp Đảng phải là một tổ chức chọn lọc, có trình độ tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh, là đội tiền phong của GCCN
Lênin chủ trơng Đảng phải là một tổ tập trung thống nhất trong toàn Nga
có cơ quan lãnh đạo và tổ chức đồng bộ từ trung ơng tới cơ sở, đợc xây dựng và hoạt đọng theo nguyên tắc thống nhất, thực hiện chế độ tập trung nghiêm ngặt Lênin đánh giá cao vai trò của tổ chức, ngời nói rằng: “hãy cho tôi một tổ chức
13 Sđd, tr 50
14 Sđd, tr 143