Tài liệu hướng dẫn
Trang 11
X Ử LÝ CHẤT THẢI TRONG CHÃN NUÔI TRANG TRẠI
Tiến sỹ Đoàn Đức Lân (sýu tầm)
Trong các trang trại chãn nuôi gia súc gia cầm có qui mô lớn hàng trãm ò sữa,hàng ngàn ,hàng vạn lợn và gia cầm việc giải quyết phân và nýớc thải thật không dễ.Khối lýợng
phân,nýớc hằng ngày thải ra rất lớn,phân huỷ nhanh gây ô nhiễm môi trýờng,nhất là những trang
trại gần khu dân cý,công trình công cộng ảnh hýởng nhiều tới sức khoẻ con ngýời và hạn chế
nãng suất chãn nuôi,nhất là ở vùng nhiết đới nóng ẩm nhý nýớc ta
Dýới đây là một số kinh nghiệm đúc rút từ thực tiễn ở một số trnag trại chãn nuôi quy mô
lớn trong và ngoài nýớc:
Th ực hiện dọn phân khô trýớc khi dùng nýớc để xối,cọ rửa tắm trâu bòvệ sinh chuồng
trại.Riêng đối với lợn nái sinh sản đang nuôi con cần thực hiện quy trình lợn bài tiết phân ra hót ngay cho vào tải nilon còn nýớc thải cọ chuồng tắm lợn đýợc dẫn ra hồ,ao nuôi cá hoặc đýa vào
hệ thống bể ba ngãn để lọc phân.Các ngãn lọc này thông nhau bằng các lỗ chéo hình chữ chi,các
lỗ ở ngãn thứ haiathaps hõn 15cm so với miệng bể,lỗ của ngãn thứ 2 thông sang ngãn thứ 3 thấp
hõn 10-15cm so với miệng bể để ngãn không cho phân trôi đi
Dùng bể ba ngãn lọc phân thì cứ 2-3 ngày phải vớt phân nổi đýa ra nhà ủ phân,cứ một lớp
phân dày 10-15cm rắc một lớp vôi bột với đất bột, đến khi phân dày1,2-1,5m thì dùng rõm rác,cỏ
khô nhào với đât bùn trát bao kắn ủ yếm khắ
Trong quá trình ủ yếm khắ phân và chất hữu cõ đýợc phân huỷ sinh ra nhiệt bên trong đống phân
tới 60-70 độ c có thể diệt đýợc các vi khuẩn trứng giun sán.Nếu không có nhà ủ thì phõi ráo nýớc cho vào các bao tải ni lon
Tại các trại nuôi gia cầm cũng đýợc thực hiện dọn phân khô.Xây chuồng kiểu nhà sàn,sàn cao 70-80cm dýới láng nền ximãng,phân gà rõi xuống cứ 2-3 ngày dùng bàn trang cào hót phân racho
vào các tải nilon.Các tải phân đầy dùng dây buộc kắn lai xếp vào nõi có mái che hay một góc dýới
nền chuồng để bán cho các trang trại trồng cây ãn quả công nghiệp(cà phê,cao su )
X ây bể chứa phânảnýớc thải tập trung:Hằng ngày dùng vòi phun tắm lợn và xì cho phân
thối rữa ra trôi xuống cỗng ngầm và có hệ thống dẫn ra bể chứa
Hoặc xây hầm biogas lớn(40-60m3) nhý trại lợn ngoại của ông Nguyễn Vãn Tắnh ở thành tô hải
phòng
S ử dụng cây có hệ thống mọc tự nhiên:Nõi có địa hình đốc,ruộng bậc thang, đất ruộng thì có
thể cho phân và nýớc thải chảy ra hệ thống ruộng bậc thang 4 bậc,nhý trang trại lợn hạt nhân của pic xây dựng ở bang Kentucky mỹ.Mỗi thửa này rộng khoảng 150m ,trên ruộng trồng các loại cây
lác(giống cây niễng ở ta,nhýng không có củ,có bộ rễ chùm phât triển)
Nguyên lý hoạt động của hệ thống này là nýớc thải lẫn phân đýợc các bộ rễ của các cây lác trên
ruộng giữa lại và đến ruộng thứ tý thì trong hoàn toàn.Nýớc này cho qua một hệ thống lọc đýợc
bõm lên bể chứa nýớc của trại,nýớc lại đýợc dùng vào sinh hoạt và chãn nuôi
id4929640 pdfMachine by Broadgun Software - a great PDF writer! - a great PDF creator! - http://www.pdfmachine.com http://www.broadgun.com
Trang 22
S Ử DỤNG PHỤ PHẨM DỨA LÀM THỨC ÃN CHÃN NUÔI
Phụ phẩm của dứa bao gồm,chồi,ngọn của quả dứa,vỏ ngoài,những vụn nát trong quá trình chế
biến dứa,bã dứa ép và toàn bộ lá cây dứa phá đi trồng mới.Phụ phẩm dứa ở nýớc ta từ trýớc tới nay hầu nhý chýa bao giờ đýợc sử dụng rộng rãi,trừ một số bã dứa týõi đýợc dùng cho trâu bò
ãn Ở các nông trýờng trồng dứa,lá dứa bị bỏ khô ở trên đồi hoặc đýợc vùi làm phân bón Ở các
nhà máy chế biến,phần lớn phụ phẩm bị quẳng ra bãi rác gây ô nhiễm môi trýờng
Hàng nãm loại phụ phẩm này ở các nông trýờng dứa và các cõ sở chế biến dứa rất lớn.Ngýời ta ýớc tắnh:1ha dứa phá đi để trồng lại sau hai vụ thu quả sẽ để lại 50 tấn lá dứa;1 tấn dứa đýa vào
chế biến dứa đông lạnh cho 0,25 tấn chắnh phẩm và 0,75 tấn phụ phẩm,tức là cứ 4 kg dứa làm nguyên liệu cho 1kg thành phẩm;1 tấn dứa đýa vào chế biến theo quy trình chế biến dứa đóng
hộp có 0,35 tấn chắnh phẩm và 0,65 tấn phụ phẩm
Đặc điểm của phụ phẩm dứa là hàm lýợng chất xõ cao,nghèo protein,nên có thể sử dụng những
phụ phẩm này làm cho thức ãn cho trâu bò với tỷ lệ thắch hợp.Bên cạnh đó,phụ phẩm dứa có hàm
lýợng đýờng dễ tan cao,thuận lợi cho quá trình lên men,nên có thể ủ chua để làm thức ãn thay thế
một phần thứcãn thô xanh trong khẩu
C ách ủ chua phụ phẩm dứa
C ông thức ủ:
Có thể áp dụng một trong các công thức ủ sau
1 75% chồi ngọn dứa + 25% vỏ và bã dứa +0,5 % muối ãn
2 100% chồi ngọn,thân và lá dứa +0,5% muối ãn
3 100% vỏ và bã dứa ép +0,5% muối ãn
4 50% chồi ngọn và phụ phẩm khác +50% cây ngô +50% muối ãn
C ách ủ
H ố ủ: Đýợc xây dựng nổi trên mặt đất,tren có mái che.Kắch thứõc hố ủ tuỳ theo quy mô từng đàn
gia súc.Hộ gia đình có thể tận dụngbể chứa nýớc hoặc ô chuông lợn làm hố ủ.Ngoài ra có thể sử
dụng túi nilon để ủ,có thể tận dụng các vỏ bao phân đạm làm túi ủ,bên ngoài túi nilon là bao tải
sợi chắc
Ti ến hành:
Ủ trong hố:Cắt nguyên liệu với độ dài từ 3-5cm.rải thành từng lớp lại rắcmuối ãn một lần
Sau khi rảo đýợc vài lớp phải dùng đầm nén chặt để không khắ không còn trong hố ủ.Sau khi đýa
hết nguyên liệu cần ủ vào trong hố ủ,trên cùng đổ một lớp đất dày từ 30-40cm
Ủ trong túi nolon:Nguyên liệu đýợc thái với độ dài nhỏ hõn cách ủ trên,khoảng từ 2-3cm,rải
thành từng lớp dày 15cm,sau mỗi lần dải lại rắc một lớp muối.Sau vài lớp lại nén chặt.Khi túi đầy,dùng dây buộc chặt miệng túi,rồi buộc chặt miệng bao tải
Các túi đýợc xếp chồng lên nhau nõi khô ráo,thoáng mát,tránh ánh sáng trực tiếp vào bao đã ủ
Cho ãn
Sau khi ủ 3 tuần có thể lấy dùng làm thức ãn cho trâu bò cùng với các loạii thức ãn khác
Có thể dùng phụ phẩm dứa ủ chua dể thay thếtừ 40-60% lýợng thức ãn thô xanh(vd nhý cỏ voi)trong khẩu phần của gia súc
L ýu ý:Cho ãn đến đau lấy đến đó và sau khi lấy thức ãn phải phủ kắn lại cẩn thận để tránh làm
hỏng lýợng thức ãn còn lại./