LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC: QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

MỤC LỤCTrangMỞ ĐẦUChương 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC1.1 Những khái niệm cơ bản1.2Nội dung quản lý hoạt động dạy học thực hành Giáo dục quốc phòng và an ninh1.3Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở trường đại họcChương 2CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI2.1Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Khoa Giáo dục quốc phòng2.2Thực trạng hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học Sư phạm Hà Nội2.3Thực trạng quản lí hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư phạm Hà NộiChương 3NGUYÊN TẮC, BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI3.1Nguyên tắc đề xuất biện pháp3.2Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư Phạm Hà Nội3.3Mối quan hệ giữa các biện pháp3.4Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề xuấtKẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊDANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH

GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ

ĐỖ THANH TÙNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 60 14 01 14

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN LUẬN VĂN: PGS, TS NGUYỄN THỊ TÌNH

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Những khái niệm cơ bản

1.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học thực hành Giáo dục

quốc phòng và an ninh1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học

thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

ở trường đại học

Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY

HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

2.1 Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Khoa

Giáo dục quốc phòng2.2 Thực trạng hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc

phòng và an ninh trường Đại học Sư phạm Hà Nội2.3 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học thực hành giáo

dục quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư phạm

Hà Nội

Chương 3 NGUYÊN TẮC, BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ

AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục

quốc phòng và an ninh ở trường Đại học Sư Phạm Hà Nội3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp được đề xuất

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết đầy đủ

Đại học Sư phạm Hà Nội

Đại học Khoa học xã hội và nhân văn

Đại học Quốc gia Hà Nội

Giáo dục quốc phòng

Giáo dục quốc phòng và an ninh

Giáo dục và đào tạo

Nhà xuất bản

Quốc phòng – an ninh

Chữ viết tắt

ĐHSPHNĐHKHXH&NVĐHQGHNGDQPGDQP và ANGD&ĐT

NxbQP-AN

GDQP cho toàn dân, trước hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng

và Nhà nước và thế hệ trẻ học sinh, sinh viên" Nội dung GDQP và AN chosinh viên các trường đại học rất phong phú, đa dạng, trong đó một trongnhững đặc trưng nổi bật đó là hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN.Cùng với hoạt động giảng dạy lý thuyết, hoạt động dạy học thực hành GDQP

và AN có ý nghĩa quan trọng nhằm giúp sinh viên nắm thực hiện các động tác

về kỹ thuật, chiến thuật có thể vận dụng khi có các tình huống quốc phòngxảy ra

Nhận thức rõ vấn đề này, trong những năm qua, Trường ĐHSPHN đãđưa hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên vào chươngtrình chính khoá, thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt,giáo dục nâng cao nhận thức trách nhiệm, đổi mới nội dung chương trình vàphương pháp đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên GDQP và AN,tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thao trường, bãi tập… Chính vì vậy, kết quảdạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên của Trường ĐHSPHN đã thuđược những kết quả tốt, đã góp phần tạo sự chuyển biến thực sự về nhận thức

và trách nhiệm của cán bộ, giảng viên và sinh viên đối với công tác GDQP và

AN Nhiều sinh viên ra trường tham gia hoạt động ở nhiều lĩnh vực, trên cácvùng, miền của Tổ quốc đã có những đóng góp tích cực vào sự nghiệp củng

cố QP-AN, bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạtđược, hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên còn không íthạn chế, bất cập Không ít sinh viên nhận thức chưa đầy đủ về vị trí vai tròcủa học tập thực hành GDQP và AN, thiếu trách nhiệm và ý chí vượt khó,chưa thật sự tích cực, tự giác trong học tập, rèn luyện Một số ít giảng viênchưa thật sự quan tâm đầu tư nghiên cứu, tìm tòi nâng cao chất lượng bài

giảng; quản lý tổ chức các hình thức huấn luyện chưa chặt chẽ, duy trì các chế

độ dễ dãi… Chính vì vậy, chất lượng học tập thực hành GDQP và AN củakhông ít sinh viên chưa cao, chưa toàn diện, nhiều sinh viên khi ra trườngkhông nắm và thực hành các động tác kỹ thuật, chiến thuật Hạn chế, bất cậptrong hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên được bắtnguồn từ nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan, trong đó có nguyênnhân quan trọng từ những yếu kém trong quản lý hoạt động dạy học thựchành GDQP và AN cho sinh viên của Nhà trường

Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài "Quản lý hoạt động dạy học thực

hành giáo dục quốc phòng và an ninh ở Trường Đại học Sư phạm Hà Nội "

làm đề tài luận văn có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

1.1.1 Trên thế giới

Trước tình hình mới của thời đại, vấn đề QP-AN quốc gia đang được đặt

ra như một vấn đề thời sự nóng hổi của nhiều quốc gia trên thế giới, khu vực

và trong nước Quản lý, nâng cao chất lượng GDQP và AN cho sinh viên làvấn đề luôn thu hút sự quan tâm của lãnh đạo, các chuyên gia hoạch địnhchính sách, nhà nghiên cứu và những người làm công tác quản lý, giáo dục ởnhiều nước trên thế giới

Ở Liên Xô (trước đây) và Liên Bang Nga (ngày nay), việc nghiên cứu,

quản lý công tác giáo dục ý thức quốc phòng cho cán bộ, viên chức, học sinh,sinh viên được Nhà nước Nga đặc biệt quan tâm Trong các công trình “Cácvấn đề giáo dục quân sự”, do E.G.Vapilin và Đại tá Mulinva viết năm 2001:

“Những quan điểm phương pháp luận về xây dựng học thuyết giáo dục quân

sự ở Nga” đã phần nào phản ảnh được yêu cầu bức thiết quản lý giáo dục

quốc phòng cho thế hệ trẻ ở Nga trước sự vận động, phát triển mau lẹ của tìnhhình quốc tế và đất nước Nga hiện nay

Trung Quốc, một số tác giả đã đi sâu nghiên cứu đổi mới GDQP cho cán

bộ, học sinh, sinh viên trước yêu cầu chống ảnh hưởng nô dịch của chủ nghĩa

đế quốc và các thế lực thù địch: đề xuất đổi mới nội dung chương trình,phương pháp GDQP cho cán bộ, học sinh, sinh viên đáp ứng yêu cầu bảo vệđất nước Trung Quốc và thành quả cách mạng, xây dựng nền toàn dân Cáctác giả: Lý Xương Giang, Tiểu Kính Dân, Vương Bảo Tôn đã đi sâu nghiêncứu chiến lược phát triển GDQP của Trung Quốc trước sự vận động, biến đổiphức tạp của tình hình thế giới, khu vực và trong nước

Hàn Quốc, môn học quân sự là môn học tự chọn, các trường đại học giảng

dạy học phần lí thuyết Nam giới trong độ tuổi từ 18 đến 25 tuổi bắt buộc phảithực hiện nghĩa vụ quân sự tại các đơn vị quân đội Tại đây, sinh viên sẽ đượctrang bị kiến thức phần thực hành về quân sự, thời gian huấn luyện là 3 tháng

Cộng hòa Pháp quan niệm quốc phòng được hiểu theo nghĩa rộng nhất,

không chỉ là lĩnh vực của quân đội và chính quyền nhà nước mà có liên quanđến mọi công dân và mọi lĩnh vực hoạt động của đất nước Vì vậy, hệ thốnggiáo dục và nội dung GDQP được tổ chức chặt chẽ, toàn diện và sâu sắc Hệthống GDQP có một số trường trực thuộc Chính phủ, một số trường trực thuộc

Bộ Giáo dục, số khác trực thuộc Bộ Quốc phòng Nội dung nghiên cứu rấtrộng, bao quát nhiều lĩnh vực, từ chiến lược quốc phòng, chính sách quốcphòng, kinh tế quân sự phát triển công nghiệp quốc phòng

Giáo dục quốc phòng ở Mỹ được tổ từ các trường tiểu học Để làm tốtviệc này, nước Mỹ đặt ra một loạt tổ chức và bộ máy tương ứng, trong cáctrường tiểu học, trung học (mỗi trường trung học có một sĩ quan thường trúchuyên trách thực hiện kế hoạch GDQP, công việc của người sĩ quan này donhà trường và phía quân đội cùng quản lí), đại học, xoay quanh vấn đề tâm lýđạo đức, mở các khóa học "lợi ích nước Mỹ trên hết”, khiến cho học sinh,sinh viên có bộ mặt tâm lý đạo đức cần có, và bồi dưỡng tâm lý đạo đức cho

cả lính mới và lính cũ của lực lượng vũ trang Mỹ.

1.1.2 Ở Việt Nam

Giáo dục quốc phòng và an ninh là vấn đề chiến lược, có tầm quan trọngđặc biệt luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; đã cónhiều văn bản, chỉ thị, nghị quyết, quy định, hướng dẫn thực hiện Đã cónhiều cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ởnhững góc độ khác nhau với những công trình tiêu biểu:

- Nguyễn Văn Huận ( 2003)“ Những giải pháp phát triển đội ngũ giáoviên GDQP” Đề tài của tác giả đã tập trung nghiên cứu về thực trạng chấtlượng của đội ngũ cán bộ giảng viên làm công tác GDQP tại các trung tâm,khoa, bộ môn GDQP - AN, đồng thời đưa ra các giải pháp cụ thể để nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ quân đội biệt phái giảng dạy tại các cơ sở giáo dụcnói trên, cũng như việc định hướng trong giáo dục đào tạo đội ngũ giáo viênlàm công tác giảng dạy môn GDQP ở các trường THPT, góp phần thực hiệnnghị định 116 của Thủ tướng Chính phủ về công tác GDQP đối với học sinh,sinh viên ở các bậc học [32]

- Lê Minh Vụ (2006), Đổi mới GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia,

Đề tài khoa học cấp Nhà nước, H Đề tài đã tập trung phân tích làm rõ nhữngvấn đề cơ bản về GDQP, đánh giá những thành tựu, hạn chế, yếu kém củacông tác GDQP cho các đối tượng và trên cơ sở phân tích sâu sắc sự pháttriển của tình hình thế giới, khu vực, trong nước, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc đã đề xuất hệ thống các giải pháp nâng cao chất lượngGDQP cho cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dânđáp ứng mục tiêu, yêu cầu đã xác định [53]

- Phạm Xuân Hảo (chủ nhiệm đề tài), Nguyễn Văn Cần, Hoàng VănThanh; Học viện Chính trị Quân sự ( 2007) Đổi mới giáo dục quốc phòngtrong hệ thống giáo dục quốc gia - Thực trạng và kinh nghiệm giáo dục quốc

phòng trong hệ thống giáo dục quốc gia;

- Nguyễn Khắc Thắng (2009), Quản lý quá trình giảng dạy GDQP - ANphù hợp với phương thức đào tạo theo tín chỉ, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáodục, Trường Đại học Giáo dục, H Trong công trình của mình, tác giả NguyễnKhắc Thắng đã có sự phân tích khá đầy đủ về vị trí vai trò của GDQP - AN vàhoạt động giảng dạy GDQP - AN của đội ngũ giảng viên Trên cơ sở đánh giáthực trạng, tác giả đã đề xuất hệ thống biện pháp quản lý hoạt động giảng dạycủa giáo viên trong GDQP - AN đáp ứng với phương thức đào tạo theo tín chỉcủa các trường đại học, cao đẳng [46]

- Nguyễn Bá Dương (2009), Tư duy lý luận của Đảng ta về đổi mới

GDQP trong tình hình hiện nay, Nxb CTQG, H Trong công trình của mình,

tác giả Nguyễn Bá Dương đã đi sâu phân tích sự phát triển của tình hình nhiệm

vụ cách mạng, nhiệm vụ xây dựng, củng cố nền QPTD, tăng cường tiềm lực,sức mạnh QP-AN và thực trạng GDQP cho các đối tượng cán bộ, đảng viên vànhân dân để từ đó khẳng định sự cần thiết phải đổi mới công tác GDQP, trướchết là đổi mới tư duy trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng.Đồng thời tác giả đã đề xuất một số chủ trương, giải pháp đổi mới tư duy trongGDQP từ quan điểm chỉ đạo, nội dung chương trình, tổ chức quản lý, xây dựngđội ngũ đến công tác đầu tư cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật [18]

- Nguyễn Đức Đăng (2011) “ Quản lý công tác giáo dục quốc phòng – anninh cho sinh viên hệ chính quy tại trường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN” Đềtài của tác giả đã đánh giá thực trạng quản lý công tác GDQP – AN cho sinhviên hệ chính quy trường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN Đồng thời đề xuấtcác giải pháp quản lý công tác GDQP – AN cho sinh viên hệ chính quytrường ĐHKHXH & NV, ĐHQGHN góp phần nâng cao hiệu quả công tácquản lí môn học xong đề tài chưa đưa ra được các giải pháp mang tính đồng

bộ trong quản lý công tác GDQP – AN đối với sinh viên chuyên ngành [26]

- Ngoài những công tác trên, đã có rất nhiều bài viết đăng trên các báo,

các tạp chí có uy tín Tiêu biểu: Phan Ngọc Diễn, GDQP cho thế hệ trẻ trong

các nhà trường - những vấn đề lưu tâm, Tạp chí GDQP số 2/2000; Phùng

Khắc Đăng, Tăng cường hơn nữa công tác GDQP toàn dân trước tình hình

mới, Tạp chí QPTD số 12/2003; Phạm Xuân Hảo (2002), Giáo dục quốc

phòng cho sinh viên đại học hiện nay, Chuyên đề khoa học cấp Viện Khoa

học xã hội và nhân văn; Lê Doãn Thuật, GDQP trong các trường đại học và

cao đẳng - bốn vấn đề bức xúc cần tháo gỡ từ cơ sở; Tạp chí QPTD, số

1/2002; Phạm Xuân Hảo, Đổi mới, nâng cao chất lượng GDQP toàn dân

trong thời kỳ mới, Tạp chí GDLLCTQS, số 1/2006…

Với các góc cạnh tiếp cận khác nhau, các công trình trên đã đi sâu phântích làm rõ những vấn đề cơ bản về vị trí, vai trò, nội dung, hình thức GDQP

và AN cho các đối tượng và đề xuất hệ thống các giải pháp trong tổ chức thựchiện góp phần nâng cao chất lượng GDQP và AN trong tình hình mới Hệthống các giải pháp được các tác giả đề cập mang tính đồng bộ, khả thi, tậptrung vào các giải pháp; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao chất lượngđội ngũ giảng viên; nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp, các ngành;đổi mới nội dung chương trình và hình thức tổ chức huấn luyện; đổi mới, tăngcường công tác quản lý và giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất, công cụ phươngtiện huấn luyện…

Tuy chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu một cách có hệ thống việcquản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ở TrườngĐHSPHN, song có giá trị tham khảo tốt để tác giả nghiên cứu luận văn và đềtài "Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ởTrường Đại học Sư phạm Hà Nội hiện nay" là công trình độc lập, không trùnglặp với các công trình đã được nghiệm thu, công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và

AN ở trường ĐHSPHN, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động dạy

học GDQP và AN, góp phần giáo dục toàn diện cho sinh viên.

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học thựchành GDQP và AN ở trường đại học

Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học thựchành ở Trường ĐHSPHN

Đề xuất, khảo nghiệm một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học thựchành GDQP và AN ở Trường ĐHSPHN

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học GDQP và AN ở trường Đại học

* Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở Trườngđại học Sư phạm Hà Nội

* Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Về nội dung nghiên cứu

Đề tài đi sâu nghiên cứu thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc thực hành GDQP và AN ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội từ đó bướcđầu đề xuất, khảo nghiệm mức độ cần thiết cũng như mức độ khả thi của cácbiện pháp đó

Về chủ thể quản lý

Ban Giám hiệu, Phòng đào tạo, ban chủ nhiệm khoa, chủ nhiệm bộ mônkhoa GDQP trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Về địa bàn nghiên cứu

Đề tài chỉ khảo sát thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động dạy họcthực hành tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội

Về khách thể khảo sát

- Tổng số khách thể khảo sát: 365

- Ban Giám hiệu, Trưởng, phó phòng; trưởng, phó khoa, bộ môn: 25

- Giáo viên: 55

- Sinh viên: 285

5 Giả thuyết khoa học của đề tài

Trong thời gian qua, hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN nóichung và nhất là quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trườngĐHSPHN đã đạt được một số kết quả nhất định như: công tác tiếp nhận sinhviên, quản lý hồ sơ sổ sách, tổ chức hoạt động dạy học của giảng viên, hoạtđộng học tập của sinh viên, tổ chức thi và kiểm tra đánh giá kết quả học tập.Tuy nhiên đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục còn bộc lộ những hạn chế, bấtcập do các nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân biện pháp quản

lý chưa phù hợp Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động dạyhọc thực hành GDQP và AN một cách khoa học, đồng bộ, phù hợp hơn vớithực tiễn của nhà trường và người học, cũng như đáp ứng được những yêucầu, mục tiêu của dạy học GDQP và AN, sẽ nâng cao được chất lượng hoạtđộng dạy học thực hành GDQP và AN, nhờ đó nâng cao chất lượng đào tạocủa nhà trường

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộngsản Việt Nam về GDĐT và giáo dục quốc phòng và an ninh Đề tài sử dụngcách tiếp cận vấn đề theo quan điểm lịch sử lôgic, quan điểm thực tiễn để xemxét, phân tích những vấn đề liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu tài liệu về quản lý, tài liệu liên quan đến hoạt động dạy họcthực hành GDQP và AN; quản lý trường đại học, quản hoạt động dạy học

thực hành GDQP và AN và các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu.Trên cơ sở đó tiến hành phân tích, tổng hợp, hệ thống tài liệu để xây dựngkhung lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu.

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát

Quan sát các biểu hiện của hoạt động dạy học thực hành của giáo viên vàquản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN, cácbiểu hiện về thái độ và hành động của giáo viên và cán bộ quản lý trong quátrình dạy học thực hành qua đó đánh giá hiệu quả hoạt động dạy học thựchành ở trường ĐHSPHN

Phương pháp điều tra

Để điều tra thực trạng biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hànhGDQP và AN ở trường ĐHSPHN, Chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dành chocác đối tượng: sinh viên, giáo viên, cán bộ quản lý

Phương pháp phỏng vấn

Bổ sung, kiểm tra và làm rõ những thông tin đã thu thập được thông quaphương pháp điều tra Qua đó tìm hiểu thêm những biện pháp quản lý hoạtđộng dạy học thực hành Những thông tin này có giá trị là căn cứ để nhận xét,khẳng định chính xác hơn thực trạng biện pháp quản lý hoạt động dạy họcthực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN Ngoài ra, có thể tìm hiểu thêmcác nhân tố ảnh hưởng tới thực trạng đó cũng như những khuyến nghị của họ.Đồng thời những thông tin này cũng giúp cho nhà nghiên cứu có thêm căn cứ

để khẳng định tính trung thực, độ tin cậy của kết quả nghiên cứu

Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Tham khảo ý kiến của các lãnh đạo và chuyên gia, các nhà quản lý để cóthêm thông tin tin cậy đảm bảo tính khách quan cho các kết quả nghiên cứu Đặcbiệt xin ý kiến đóng góp cho những đề xuất biện pháp nhằm quản lý có hiệu quảviệc quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

Từ kết quả hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trườngĐHSPHN, phân tích làm rõ hiệu quả quản lý hoạt động dạy học thực hànhGDQP và AN ở trường ĐHSPHN

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Qua các hoạt động: viết sáng kiến kinh nghiệm; báo cáo khoa học, hộithảo, trao đổi kinh nghiệm về hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN vàquản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở Trường ĐHSPHN đểxuất các biện pháp quản lý phù hợp

Phương pháp khảo nghiệm

Tiến hành khảo nghiệm về nhận thức các biện pháp đã đề xuất để khẳngđịnh tính khoa học, cần thiết, khả thi của các biện pháp đó

- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Dùng xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng quản

lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường ĐHSPHN dưới dạng: Bảng

số liệu về quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở Trường ĐHSPHNgiúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo độ tin cậy

7 Ý nghĩa của đề tài

- Về lý luận

Với việc hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về hoạt động dạy học thựchành và quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở trường đại học,góp phần làm rõ hơn, sâu sắc hơn và khái quát hơn khung lý luận về quản lýhoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học GDQP và AN ởtrường đại học nói riêng

- Về thực tiễn

Kết quả nghiên cứu thực tiễn của đề tài là cơ sở khoa học giúp cho cáccấp quản lý xác lập các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy họcGDQP và AN ở Trường ĐHSPHN và có thể trờ thành tài liệu tham khảo chocác trường ĐHSP có tính chất tương đồng

8 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, luậnvăn được chia làm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học thực hành giáodục quốc phòng và an ninh ở trường đại học

Chương 2: Cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động dạy học thực hành giáodục quốc phòng và an ninh ở Trường đại học Sư phạm Hà Nội

Chương 3: Nguyên tắc, biện pháp quản lý hoạt động dạy học thực hànhgiáo dục quốc phòng và an ninh ở Trường đại học Sư phạm Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

THỰC HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Hoạt động dạy học

Dạy học là một hoạt động và là một bộ phận của quá trình sư phạmđược tiến hành dưới sự hướng dẫn của người thầy do nhà trường tổ chứcnhằm hình thành hệ thống những kiến thức khoa học và kỹ năng thực hànhcho người học, để nâng cao trình độ kiến thức và năng lực thực hành cũngnhư việc phát triển trí tuệ và hoàn thiện nhân cách Dạy học là con đường cơbản quan trọng để thực hiện mục đích giáo dục xã hội Học tập là cơ hội quantrọng nhất để giúp mỗi cá nhân hoàn thiện nhân cách của mình

Dạy học là một hoạt động đặc biệt diễn ra ở trong các nhà trường gồmhai hoạt động chủ yếu đó là: hoạt động dạy của người thầy và hoạt động họccủa học sinh, các hoạt động đó được diễn ra đồng thời và có sự gắn bó mậtthiết với nhau Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó thì hoạt động dạy khôngđược diễn ra với ý nghĩa đầy đủ nhất như là một hoạt động sư phạm Tuynhiên hai hoạt động này đều chịu sự chi phối bởi mục tiêu dạy học cũng như

là phương pháp, phương tiện, nội dung trong quá trình dạy học…

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “ Dạy học là một chức năng xã hội,nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được,nhằm biến kiến thức kinh nghiệm thành phẩm chất và năng lực cá nhân”

Như vậy, hoạt động dạy học là một trong những hoạt động giao tiếp sưphạm mang ý nghĩa xã hội và chủ thể của hoạt động chính là người dạy vàngười học, họ tiến hành các hoạt động khác nhau, song tồn tại và phát triểntrong cùng một quá trình không hề đối lập nhau mà có sự thống nhất và hỗ trợcho nhau Kết quả của người học được đánh giá thông qua việc truyền đạtkiến thức của người thầy và khả năng lĩnh hội chi thức của người trò

Giáo dục trong nhà trường được thực hiện bằng nhiều con đường, trong

đó con đường quan trọng là tổ chức dạy học Hoạt động dạy học là hoạt động

mà trong đó dưới sự tổ chức, điều khiển, lãnh đạo của người giáo viên làmcho người học tự giác, tích cực, chủ động nhận thức, học tập của mình nhằmthực hiện những nhiệm vụ dạy học

Hoạt động dạy học là tổng thể của quá trình toàn vẹn với hai thành tố

cơ bản là hoạt động dạy và hoạt động học Quá trình này có mối liên hệ vàtương tác với nhau và cùng tuân theo những quy luật nhất định, đồng thờiđảm bảo được tính nguyên tắc trong quá trình dạy học

Dạy học, xuất phát từ nhu cầu dạy và nhu cầu học để có khái niệm dạy

và học, là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau,thông qua hoạt động chung, thống nhất của thầy và trò, trong đó dưới tácđộng chủ đạo của thầy là truyền đạt tri thức và trò tiếp nhận tri thức Đượcchia thành các giai đoạn phát triển tâm lý tương ứng với từng giai đoạn tâm lýlứa tuổi học trò, để hoạt động dạy phù hợp với hoạt động học, đạt kết quả tốt,trong suốt quá trình dạy học

Quá trình dạy học nếu thiếu một trong hai thành tố trên đều không tạothành với tư cách là một quá trình mang tính hệ thống Kết quả của người họcđược tạo thành ở trong cả người dạy và người học Người dạy thông qua hoạtđộng chỉ đạo, điều khiển quá trình học và sự phản hồi kết quả của người học

để có những điều chỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình dạy, từ đó chấtlượng dạy học sẽ được nâng cao Ngoài hai thành tố chất lượng và hiệu quảthì chất lượng dạy học còn phụ thuộc vào những thành tố khác như: Nội dungdạy học, hình thức tổ chức dạy học, phương tiện, phương pháp dạy học…

Hoạt động dạy học chính là sự thống nhất giữa hoạt động nhận thứcmang tính chủ động sáng tạo của người học và sự chỉ đạo trong hoạt độngnhận thức đó của người dạy thông qua quá trình dạy học Hoạt động nhậnthức của người học thực chất là quá trình tái tạo những tri thức mà con người

ta đã tìm hiểu, chứng minh và trở thành chân lí chứ không phải là hoạt động

khám phá, tìm kiếm những chân lí mới mẻ, đó chỉ là hoạt động nhận thứcnhững tri thức được đúc rút ra từ kho tàng tri thức của nhân loại mà đối với họcòn mới mẻ Quá trình nhận thức này nó cũng tuân theo những quy luật nhậnthức mà V.I Lênin đã chỉ ra đó là: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừutượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng củanhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan” Quá trình nhận thức đókhông phải bước đi những bước đi chập chững, dò dẫm mà diễn ra theo conđường đã được khám phá dưới sự chỉ đạo của các nhà sư phạm Chính vì vậytrong một thời gian ngắn người học đã lĩnh hội được một lượng chi thức lớnmột cách thuận lợi Quá trình dạy học thực chất là quá trình chuyển tải thôngtin mà trung gian chính là hoạt động dạy của người thầy với rất nhiều khâuđược tiến hành, nhằm biến những tri thức lĩnh hội được trở thành tài sản của

cá nhân người học và lấy nhu cầu học để tạo điều kiện cho người học hoànthiện các phẩm chất tâm lý, từ năng lực nhận thức cảm tính đến năng lực nhậnthức lý tính, đúc kết thành năng lực tự chủ, hình thành nhu cầu tự học, tự tìmtòi tri thức, để có đầy đủ năng lực tư duy, tự phát hiện vấn đề, tự tìm ra giảipháp và từng bước tự giải quyết vấn đề Như vậy bản chất của quá trình dạyhọc là quá trình nhận thức mang tính độc đáo của người học dưới vai trò chủđạo của người dạy Ngày nay hoạt động dạy học đã được phát triển lên mộttầm cao mới với những kho tàng tri thức đã được bổ sung cho nhân loại và đikèm với nó là sự xuất hiện của những phương tiện, phương pháp và hình thứcdạy học mang tính tích cực đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao nhậnthức, tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hình thành phát triển nhân cách cho ngườihọc Từ những kết quả đó đã khẳng định tính đúng đắn của quá trình dạy họchiện nay là ngày càng hướng vào người học và lấy người học làm trung tâmcủa quá trình dạy học Chính vì những yếu tố đó đã khảng định tính đúng đắn

về bản chất của quá trình dạy học hiện nay là đảm bảo cho các thành tố hoạtđộng một cách chính xác và hiệu quả

Hoạt động dạy học của giáo viên nhằm cung cấp cho học sinh hệ thốngkiến thức khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hiện, nâng caotrình độ học vấn, hình thành lối sống văn hoá Mục đích cuối cùng là làm chomỗi học sinh trở thành những người tự chủ, năng động, sáng tạo Như vậy dạyhọc là con đường cơ bản để đạt tới mục đích giáo dục tổng thể Hoạt động dạyhọc được thực hiện thông qua các thành tố cấu trúc sau đây:

- Mục tiêu dạy học: Là kết quả sư phạm mong đợi đạt được khi kết thúcquá trình dạy học, hình thành nhân cách người học tương thích yêu cầu của xã hội

- Nội dung dạy học: Là những kiến thức cơ bản, toàn diện, cập nhật,hiện đại thể hiện ở nội dung chương trình sách giáo khoa, giáo án và kế hoạchdạy học, bao gồm hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và hoạt động sáng tạo

- Phương pháp dạy học: Là cách thức phối hợp giữa hoạt động dạy vàhoạt động học nhằm đạt được mục tiêu dạy học Việc sử dụng phương phápdạy học phù hợp sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động dạy học

- Phương tiện dạy học: Bao gồm mọi thiết bị kỹ thuật từ đơn giản đếnphức tạp được dùng trong quá trình dạy học để làm dễ dàng cho sự truyền đạt

và tiếp thu kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo

- Kết quả: Là khả năng phát triển trí tuệ và hình thành các phẩm chấtđạo đức cho học sinh

Theo tiếp cận hệ thống thì quá trình dạy học là một hệ thống bao gồmcác thành tố cơ bản: Mục tiêu dạy học, nội dung, phương pháp, phương tiện,hình thức tổ chức dạy học, giáo viên với hoạt động dạy, học sinh với hoạtđộng học, kết quả dạy học Các thành tố trong quá trình dạy học tác độngqua lại quan hệ biện chứng với nhau và đặt trong sự tương tác với môi trường

tạo nên “tính trồi” của hệ thống, đó chính là chất lượng của quá trình dạy

học Điều đó có nghĩa là muốn nâng cao chất lượng quá trình dạy học từng

phải nâng cao chất lượng từng thành tố trong hệ thống, tạo sự gắn bó chặt chẽcác thành tố thành một khối thống nhất Trong đó nâng cao chất lượng hai

thành tố hoạt động dạy và hoạt động học là khâu có tính đột phá Ta có thểthấy rõ mối quan hệ của các thành tố qua sơ đồ:

Mối liên hệ ngược ngoài Mối liên hệ ngược trong

Sơ đồ 1.3: Mối quan hệ các thành tố của quá trình dạy học trong

quan hệ với môi trường

Nhìn vào sơ đồ ta thấy các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy họcquan hệ tương tác lẫn nhau, bổ sung, phối hợp với nhau trong tác động củamôi trường tự nhiên và xã hội Việc tác động tốt vào mối quan hệ đó là cơ sở

và điều kiện làm tăng hiệu quả của hoạt động dạy học, nâng cao chất lượnggiáo dục Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học đượcphản ánh trong quá trình dạy học, với vai trò điều khiển của thầy và tự điềukhiển của trò

Học sinh với hoạt động học

Kết quả dạy học

Hình thức tổ chức dạy học Nội dung dạy học

Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học, đó là haimặt không thể tách rời và tác động lẫn nhau một cách thống nhất Quá trìnhdạy học thực chất là sự thể hiện toàn bộ hoạt động có chủ định, có kế hoạchcủa thầy và trò, làm cho học sinh nắm vững và có kiến thức về tự nhiên và xãhội, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thói quen hành động.

Hoạt động dạy của giáo viên gồm các chức năng: hướng dẫn, tổ chức,chỉ đạo, điều khiển, truyền đạt và tự điều khiển luôn tương tác với nhau vàthống nhất với nhau Dạy phải xuất phát từ lôgíc khoa học của khái niệm vàlôgic sư phạm của tâm lý lĩnh hội

Hoạt động học của học sinh là bộ phận quan trọng của hoạt động dạyhọc, là quy định lôgic của quá trình dạy học về mặt lý luận dạy học Nghĩa làtrình độ trí dục và quy định lĩnh hội của học sinh có ảnh hưởng quyết địnhđến việc tổ chức hoạt động dạy học Nó bao gồm các chức năng thống nhấtvới nhau: tích cực, tự giác, chủ động, tự điều khiển

Nếu quá trình dạy học được tổ chức một cách khoa học, các thành tốcấu trúc của hoạt động dạy học được thực hiện và phối hợp một cách hợp lý,thì sẽ đạt được

1.1.2 Hoạt động dạy học thực hành

Hoạt động dạy học thực hành là hoạt động rèn luyện kỹ năng tay nghềcho người học dưới sự hướng dẫn của giáo viên Đó là quá trình tổ chức cáchoạt động dạy học nhằm hình thành và phát triển hệ thống kiến thức và kỹnăng chuyên môn, năng lực thực hành nghề theo mục tiêu đào tạo nghềnghiệp tương ứng Đây là quá trình liên kết giữa lý thuyết và thực tế, đượcthực hiện đúng lịch trình kế hoạch dạy học thực hành theo chương trình chitiết của môn học đã được phê duyệt Dạy học thực hành có thể được tiến hànhtrên lớp, ngoài thực địa, phòng thí nghiệm, xưởng trường, phòng học chuyêndùng, trung tâm huấn luyện thực hành

1.1.3 Quản lý hoạt động dạy học thực hành

Như vậy C.Mác đã lột tả được bản chất của quản lí là một loại hìnhhoạt động lao động để điều khiển hoạt động lao động khác và là một hoạtđộng tất yếu vô cùng quan trọng của sự vận động và phát triển của xã hội loàingười và khi xã hội loài người phát triển thì sự chuyên môn hóa trong hoạtđộng lao động ngày càng cao từ đó đòi hỏi hoạt động quản lí cũng phải pháttriển theo để phát triển kịp với quan hệ sản xuất mới Trong xã hội hiện nayhoạt động quản lí đã trở thành một hoạt động phổ biến, mọi nơi, mọi lúc, mọilĩnh vực và có liên quan đến mọi người và đó là phần sống còn trong sự pháttriển cả cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để nhằm đạt được mụctiêu chung

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau thì hoạt động quản lí cũng có sự khácnhau với nhiều hình thức phong phú và đa dạng chính vì vậy dẫn đến sựphong phú về các quan niệm quản lí cũng như cách tiếp cận của các tác giả vềkhái niệm quản lí

Đối với các tác giả nước ngoài:

Theo F.W.Taylor ( 1856 – 1915 ) cho rằng “ Quản lí là biết chính xácđiều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu rằng họ đã hoàn thành côngviệc một cách tốt nhất và rẻ nhất”

Theo H.Koontz (Người Mỹ): Quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằmđảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân để đạt được mục đích của

nhóm (tổ chức) Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường trong đócon người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất

M.T.Follet ( 1868 – 1933 ) cho rằng trong công việc quản lí cần chútrọng tới người lao động với toàn bộ đời sống của họ, cả yếu tố kinh tế lẫnyếu tố tinh thần và tình cảm Theo Bà “ Quản lí là nghệ thuật khiến cho côngviệc được thực hiện thông qua người khác”

Theo Kozlova O.V và Kuzenetsov I.N: Quản lí là sự tác động có mụcđích đến những tập thể con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họtrong quá trình sản xuất

Đối với các tác giả trong nước:

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Quản lí là tác động có mụcđích, có kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động ( Nóichung là khách thể quản lí ) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến[ 21, Tr31 ]

Tác giả Nguyễn Minh Đạo: “ Quản lí là sự tác động liên tục có tổ chức,

có định hướng của chủ thể quản lí về các mặt văn hóa, chính trị, kinh tế, xãhội bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phươngpháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự pháttriển của đối tượng” [ 25, Tr 28 ]

Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình địnhhướng, quá trình có mục tiêu; quản lý là một hệ thống các quá trình tác độngđến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định” [13, Tr 28].

Theo tác giả Trần Kiểm: Quản lí nhằm phối hợp nỗ lực của nhiềungười, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xãhội [ 20 Tr45 ]

Từ các khái niệm trên của các tác giả trong nước cũng như ngoài nướcchúng ta thấy rằng đứng trên góc độ và cách tiếp cận khác nhau thì có nhiềucác quan niệm khác nhau về quản lí Song các quan niệm trên đều đi đếnthống nhất với quan điểm rằng khi nói đến quản lí bao giờ cũng phải có chủthể quản lí, là người tiến hành các công việc thông qua quản lí để đạt đượcmột mục đích nhất định và đó chính là cái đích của quá trình quản lí Chủ thểquản lí bao giờ cũng phải là một con người cụ thể Còn “quản lí ai”, “quản lícái gì”, ta gọi đó là khách thể quản lí Bên cạnh đó vấn đề quản lí bao giờcũng có mục đích rõ ràng cho cả chủ thể và khách thể quản lí, nó là cơ sở đểđịnh hướng cho các nhà quản lí tiến hành các hoạt động quản lí, đảm bảo đemlại hiệu quả cao nhất trong công tác quản lí

Ngày nay hoạt động quản lí đã phát triển lên một tầm cao mới phù hợphơn với quá trình phát triển của nhân loại Quản lí không chỉ còn là một hoạtđộng khoa học thông thường mà nó còn là một nghệ thuật quản lí

Quản lí dù đứng ở góc độ và phương diện nào thì nó cũng là quá trìnhtác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí nhằm đạtđược mục tiêu chung, sự tác động trên nhằm hướng tới thực hiện mục tiêu củaquản lí đặt ra thông qua các công cụ và phương pháp của nhà quản lí

Từ các quan niệm của các học giả nêu trên, khái niệm quản lí thườngđược hiểu như sau:

Quản lí là sự tác động có chủ đích, phù hợp với quy luật khách quancủa chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí thông qua kế hoạch hóa, tổ chức chỉđạo, kiểm tra để nhằm đạt đến những mục tiêu nhất định.

1.1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học là quá trình người hiệu trưởng hoạch định,

tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên nhằm đạt mụctiêu đề ra Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt độngdạy học là hoạt động cơ bản của người hiệu trưởng Nó chiếm thời gian vàcông sức rất lớn của người hiệu trưởng, bởi vì nhiệm vụ hàng đầu của quản lýhoạt động dạy học là quản lý có hiệu quả các thành tố cấu trúc của hoạt độngdạy học, cần phải tạo điều kiện và tác động cho sự cộng tác tối ưu giữa giáoviên và học sinh nhằm xác định đúng mục tiêu, lựa chọn nội dung phù hợp kếhoạch, áp dụng hài hoà các phương pháp, tận dụng các phương tiện và điềukiện hiện có, tổ chức linh hoạt các hình thức dạy học

Quản lý hoạt động dạy học là quản lý việc chấp hành các quy định(Điều lệ, Quy chế, nội quy…) về hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạtđộng học tập của học sinh, bảo đảm cho các hoạt động đó được diễn ra mộtcách tự giác, có nề nếp, có chất lượng và đạt hiệu quả

Quản lý hoạt động dạy học là một hệ thống những tác động có mụcđích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lýtrong quá trình dạy học nhằm đạt mục tiêu đề ra Để quản lý hoạt động dạyhọc có hiệu quả cần lưu ý những vấn đề cơ bản sau:

- Quản lý xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình của tổ chuyênmôn, của cá nhân

- Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị tiết dạy của giáo viên

- Quản lý công tác đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên

- Quản lý giờ dạy và hồ sơ chuyên môn của giáo viên

- Quản lý việc dự giờ và đánh giá giờ dạy của giáo viên.

- Quản lý sinh hoạt của tổ chuyên môn

- Quản lý việc sử dụng trang thiết bị, đồ dùng dạy học của giáo viên

- Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Quản lý công tác phụ đạo học sinh yếu, kém, bồi dưỡng học sinh giỏi

- Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao nhận thức về mục tiêu giáo dục,hoạt động dạy học

1.1.3.4 Dạy học thực hành

Dạy học thực hành được hiểu là quá trình tổ chức các hoạt động dạycủa giáo viên và hoạt động học của học sinh theo mục đích, yêu cầu và điềukiện thực tế của quá trình dạy học đặt ra

Trong quá trình dạy học thực hành, người giáo viên giữ vai trò chủ đạo,lựa chọn nội dung chương trình, hình thức tổ chức, phương pháp giảng dạy vàkiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Người học phải tự giác, tích cực,chủ động và sáng tạo để tự tổ chức, tự điều khiển quá trình học tập của mình saocho đạt hiệu quả cao nhất Dạy học thực hành thường đi sau dạy học lí thuyết vàgóp phần khắc sâu kết quả học lí thuyết và khả năng vận dụng lý thuyết trongthực tiễn

Nội dung thực hành là phương tiện để kiểm tra mức độ tự luyện tập củahọc viên, không được biến bài giảng thực hành thành bài giảng lý thuyết Chủnhiệm bộ môn và giáo viên dạy học thực hành được phân công phải chịu tráchnhiệm về nội dung và phương pháp tiến hành bài giảng thực hành để đạt đượcmục tiêu yêu cầu đã đề ra

Hình thức tổ chức dạy học thực hành chủ yếu là các bài luyện tập hoặccác tình huống được giáo viên xây dựng mô phỏng sát với thực tế, được tổchức hướng dẫn cho học viên thực hiện trên các phương tiện thiết bị kỹ thuậtvới hình thức từ dễ đến khó, từ thấp đến cao, từ việc liên hệ tri thức với thực

tế, vận dụng tri thức theo nội dung một bài hay một chương, mục đích của nó

là hình thành cho học viên một hệ thống kỹ năng, kỹ xảo để đạt được năngsuất, chất lượng theo qui định

Phương pháp luyện tập trong dạy học thực hành Luyện tập theo ba bước,nghiên cứu, tập theo cử động; Luyện tập tổng hợp; Thao tác, xử lý nhanh,chính xác

1.1.3.5 Quản lý hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và

an ninh

Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN ở các trường đại học

là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý,đồng thời cũng có những nét đặc thù riêng của nó Quản lý hoạt động dạy họcthực hành GDQP và AN thực chất là quá trình chủ thể quản lý phải hoạchđịnh, tổ chức, điều khiển, kiểm tra - đánh giá hoạt động dạy học của giảngviên và sinh viên nhằm đạt được mục tiêu hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên cũng

là một nội dung, một bộ phận của quản lý giáo dục, đào tạo của Nhà trườngnhằm nâng cao chất lượng dạy học và đưa hoạt động dạy học thực hành đivào nền nếp; thông qua đó sinh viên nhanh chóng nắm bắt được các động tác

kỹ chiến thuật quân sự và góp phần từng bước hoàn thiện và phát triển nhâncách của thế hệ trẻ một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả

Từ cách tiếp cận trên có thể hiểu, quản lý hoạt động dạy học thực hành

GDQP và AN cho sinh viên ở các trường đại học là một quá trình tác động liên tục, có hệ thống của chủ thể quản lý đến quá trình dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên về nhiều mặt bằng hệ thống các nguyên tắc, quy chế, chế độ quy định, phương pháp và các chính sách cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung GDQP và AN cho sinh viên mà Nhà trường đã xác định Nghị định số 13/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và

biện pháp thi hành luật GDQP và AN đã quy định, các cơ sở giáo dục đại họcnói chung, Trường ĐHSPHN nói riêng đều phải dạy học cũng như dạy họcthực hành GDQP và AN cho các đối tượng sinh viên nhằm bồi dưỡng cho thế

hệ trẻ những " kiến thức kỹ năng thực hành cần thiết thực hiện nhiệm vụ

QP-AN, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN" [12, tr.3] Hoạt động dạy học thựchành GDQP và AN bao gồm các hoạt động xây dựng chương trình nội dung,

tổ chức các hình thức, phương pháp GDQP và AN như: thông qua các quátrình dạy học ở nhà trường; hoạt động công tác tư tưởng, tổ chức; tổ chứckiểm tra đánh giá kết quả GDQP và AN…

Ở góc độ quản lý giáo dục, các chủ thể quản lý không trực tiếp can thiệpvào việc xác định mục tiêu, xây dựng chương trình nội dung, thông qua giáo

án, các khả năng sư phạm của người giảng viên cũng như việc rèn luyện củasinh viên mà là quá trình tổ chức, điều khiển, hướng dẫn, giám sát các hoạtđộng của người dạy và người học, bảo đảm cho các hoạt động đó tuân thủđúng quy chế GD&ĐT, các quy định của Luật GDQP và AN

Kết quả hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ởTrường ĐHSPHN phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cả khách quan và chủ quan,trong đó quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN giữ vị trí, vai tròđặc biệt quan trọng Quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN chosinh viên ở Trường ĐHSPHN nhằm mục đích bảo đảm cho quá trình đó diễn

ra một cách thuận lợi, đúng kế hoạch, có sự tham gia và phối hợp chặt chẽgiữa các tổ chức, các lực lượng trong và ngoài nhà trường, hướng tới mục tiêuchung là nâng cao chất lượng dạy học thực hành GDQP và AN, đưa hoạtđộng này đi vào nền nếp,đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới

Chủ thể quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho ở Trường ĐHSPHN là: Ban giám hiệu Nhà trường; thành viên hội đồng nhà

trường, các cơ quan chức năng, cán bộ, giảng viên khoa GDQP; cán bộ quản

lý và sinh viên với tư cách vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của quá trình tựhọc tập, rèn luyện Các chủ thể có chức năng, nhiệm vụ, phạm vi quyền hạnkhác nhau nhưng luôn có quan hệ chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng cùng hướngtới mục tiêu trong quản lý GDQP và AN cho sinh viên.

Đối tượng quản lý dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ở

Trường ĐHSPHN là toàn bộ hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN chosinh viên của Nhà trường, bao gồm từ việc xác định mục tiêu, xây dựngchương trình nội dung, lựa chọn và sử dụng phương pháp, hình thức dạy họcthực hành GDQP và AN, huy động các nguồn lực đáp ứng yêu cầu GDQP và

AN đến hoạt động của đội ngũ giảng viên, sinh viên và quản lý kết quảGDQP và AN của Nhà trường

Muốn thực hiện có hiệu quả công tác quản lý dạy học thực hành GDQP và

AN, người quản lý phải xem xét đến những điều kiện đặc thù của các trường đạihọc; phải chú trọng tới việc cải tiến công tác quản lý giáo dục để quản lý có hiệuquả hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên ở các trường đạihọc

1.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học thực hành Giáo dục quốc phòng và an ninh

1.2.1 Quản lý xây dựng chương trình môn học

Quản lý xây dựng chương trình đào tạo giáo viên ghép môn GDCT GDQP và giáo viên GDQP và AN

-Theo chỉ thị của Bộ trưởng, từ năm học 2002 – 2003, các trường đạihọc sư phạm theo quyết định của Bộ tiến hành xây dựng chương trình và thựchiện đào tạo chính quy ghép môn Nội dung đào tạo giáo viên ghép môn làchương trình đào tạo kết hợp giữa hai khoa bảo đảm cho sinh viên sau khi ratrường vừa đảm nhiệm được nhiệm vụ giảng dạy môn học GDQP và AN, vừađảm nhiệm được nhiệm vụ giảng dạy môn giáo dục công dân cho học sinh các

trường THPT, TCCN Để quản lý nội dung chương trình đào tạo cho đốitượng này đòi hỏi Ban Chủ nhiệm khoa cũng như trợ lý đào tạo và các giáoviên trong khoa phải nghiên cứu kỹ hai môn học từ đó xây dựng chương trìnhbảo đảm phù hợp với đối tượng cũng như là mục tiêu, yêu cầu đặt ra trongquá trình đào tạo, đáp ứng yêu cầu chung của xã hội Do đó trong quá trìnhbiên soạn nội dung chương trình dạy học, ta phải bám sát vào các nội dungdạy học ở các trường THPT, TCCN để xây dựng chương trình một cách thiếtthực và hiệu quả, tránh hiện tượng nội dung bị dàn chải, không bám sát đượcmục tiêu, yêu cầu đào tạo cũng như là đáp ứng với nhu cầu của xã hội đối vớimôn học khi sinh viên tốt nghiệp ra trường.

- Quản lý xây dựng chương trình đào tạo giáo viên văn bằng hai, đốitượng 18 tháng và 24 tháng

Đây là những người đã có bằng đại học các ngành khác, thời gian 18tháng đào tạo tập trung với đối tượng tuyển sinh là giáo viên hiện đang giảngdạy tại các trường trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp, trung cấpnghề và cao đẳng, có chứng chỉ đào tạo giáo dục quốc phòng - an ninh do các

cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có thẩm quyền cấp; thời gian đào tạo không dưới 6tháng theo chương trình quy định Đối tượng đào tạo 24 tháng là những người

đã có bằng đại học các ngành khác Các đối tượng sau khi tốt nghiệp ra

trường có thể đảm nhiệm giảng dạy môn học GDQP và AN cho học sinh cáctrường THPT và TCCN, TCN và CĐ Thực hiện quản lý xây dựng chươngtrình đào tạo giáo viên GDQP và AN văn bằng 2 đòi hỏi lãnh đạo các cơ sởđào tạo phải có kế hoạch xây dựng chương trình đào tạo phù hợp và sát đúngvới đối tượng đào tạo Chỉ đạo các Bộ môn nghiên cứu kỹ các học phần do bộmôn đảm nhiệm, quá trình dạy bảo đảm người học có nội dung lý luận sắcbén về đường lối quân sự của Đảng, có kỹ năng về kỹ chiến thuật để đảmnhiệm tốt các nội dung khi giảng dạy Đồng thời chỉ đạo các bộ phận tiến

hành phối hợp với các đơn vị bạn có liên quan, để xây dựng chương trình đàotạo tổng thể cho từng khóa học theo đúng kế hoạch đã đề ra, nội dung chươngtrình giảng dạy phải phù hợp đối với từng nội dung học phần và bám sát vàonội dung chương trình của Bộ quy định.

1.2.2 Quản lý xây dựng đội ngũ giảng viên

Xây dựng đội ngũ giảng viên là một yêu cầu đòi hỏi cấp thiết đảm bảođội ngũ giảng viên có đủ về số lượng, chất lượng giảng dạy tốt, đáp ứng đượcmục tiêu, yêu cầu cũng như sự phát triển của khoa Thực tế trong những nămqua đội ngũ giảng viên trong khoa luôn thiếu về mặt tổ chức biên chế để đápứng nhiệm vụ giảng dạy ngày càng lớn của khoa, dẫn đến giảng viên phảiluôn giảng dạy với cường độ cao, không có nhiều thời gian để tự học, tựnghiên cứu, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình Từ đó đòi hỏiphải tiến hành xây dựng bộ máy tổ chức với cơ cấu hợp lý, bảo đảm cho mọihoạt động dạy học được tiến hành một cách đồng bộ, hiệu quả Để thực hiệnquản lý nội dung này đòi hỏi Ban Chủ nhiệm khoa phải nghiên cứu thựctrạng, cơ cấu chuyên ngành đào tạo hợp lý, để từ đó có sự chuẩn bị phâncông, bố trí đội ngũ giảng viên đủ về số lượng và chất lượng tốt phù hợp vớicác chuyên ngành đào tạo, phát huy được hết khả năng và năng lực ở mỗigiảng viên Trên cơ sở đó có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, giảng viêncũng như kiến nghị với cơ quan cấp trên bổ sung đội ngũ cán bộ giảng viênbảo đảm thực hiện tốt mọi nhiệm vụ giảng dạy

1.2.3 Quản lý hoạt động dạy của giảng viên

Đây cũng là một trong những hoạt động chủ đạo trong quá trình dạyhọc, bởi đội ngũ giảng viên tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả mônhọc, do đó công tác quản lý hoạt động dạy học của giảng viên có một vị trí vaitrò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo tạikhoa, từ đó đòi hỏi người chỉ huy cần nắm chắc chuyên môn của từng giảng

viên, có sự phân công bố trí giảng dạy sao cho phù hợp với khả năng và nănglực của từng người Có biện pháp quản lý chặt chẽ từ việc chuẩn bị giáo ánbài giảng, xây dựng nội dung chương trình bài giảng cho đến việc thục luyện

và thông qua Đồng thời Ban Chủ nhiệm khoa hàng năm phối hợp cùng các

bộ phận và các đơn vị chuyên môn có kế hoạch cử đi học tập và bồi dưỡngchuyên môn cho các giảng viên trong khoa nhằm nâng cao trình độ và tiếp thunhững tri thức mới phục vụ vào trong quá trình dạy học, đảm bảo nghiêm túc,đúng quy định Bên cạnh đó khuyến khích các giảng viên tích cực nghiên cứu,tìm tòi và có những sáng kiến kinh nghiệm hay phục vụ trong quá trình giảngdạy Từng bước xây dựng nề nếp giảng dạy và hoạt động chuyên môn cho độingũ giảng viên ngay từ đầu

1.2.4 Quản lý cơ sở vật chất, vũ khí trang thiết bị, phương tiện dạy học

Đây là một nội dung quản lý quan trọng, bảo đảm vũ khí trang thiết bịphục vụ cho quá trình dạy và học của khoa bền, an toàn, tiết kiệm và hiệuquả Bởi thiết bị dạy học môn GDQP và AN có tính đặc thù riêng, do đó việcmua sắm trang thiết bị phục vụ dạy học cũng có những khó khăn nhất định, từ

đó đòi hỏi Ban Chủ nhiệm khoa cần có sự chỉ đạo các bộ phận trong công tácbảo quản, cấp phát, sử dụng vật chất với hiệu quả cao nhất góp phần nâng caohiệu quả chất lượng các giờ giảng, tạo cho người học sự phấn khởi, nhiệt tình

và tiếp thu bài nhanh hơn trong quá trình học tập Tăng cường hiệu quả côngtác quản lý về số lượng và chất lượng, sự đồng bộ của các loại cơ sở vật chất,

vũ khí, trang bị, phương tiện dạy học Thực hiện rà soát theo quy định của Bộgiáo dục và đào tạo theo Quyết định số 10/2005/QĐ – BGD&ĐT ngày01/4/2005 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc chuẩn hóa các mẫu thiết bị dạyhọc tối thiểu môn học GDQP và AN cho các trường THPT, THCN, CĐ và

ĐH [11] Trên cơ sở đó căn cứ vào tình hình thực tiễn để có kế hoạch muasắm, bảo quản, giữ gìn, sử dụng an toàn, tiết kiệm và hiệu quả Bên cạnh đó

cần có các chế độ chính sách bồi dưỡng cho giảng viên trong việc nâng caokhả năng sử dụng công nghệ và phương tiện dạy học hiệu quả, nhằm gópphần nâng cao chất lượng đào tạo tại khoa.

1.2.5 Quản lý hoạt động học tập, tự nghiên cứu của sinh viên và học viên trong khoa

Quản lý hoạt động học tập, tự nghiên cứu của sinh viên và học viên làmột trong những nội dung trong công tác quản lý, giữ một vị trí vai trò quantrọng và mang tính đặc thù riêng đối với sinh viên của khoa GDQP đồng thời

nó cũng đáp ứng với khoa học giáo dục ngày nay đó là để nâng cao chấtlượng học tập của người học, người dạy phải chuyển từ dạy học sang dạy tựhọc Quá trình dạy học hay dạy tự học đều bao hàm hai hoạt động: hoạt độngdạy của giáo viên và hoạt động học của sinh viên Tuy nhiên về mặt bản chấtcủa quá trình dạy học và dạy tự học có khác nhau Trong hoạt động dạy học,hoạt động học của người học mang nặng tính thụ động, người học học theonhững gì giáo viên dạy trên lớp, thiếu sự chủ động, sáng tạo Còn trong dạy tựhọc, người học chủ động tiếp thu bài giảng của thầy, cô một cách chủ động,tích cực, người dạy hướng dẫn người học phương pháp tiếp thu chi thức,không làm thay, làm sẵn cho người học Nội dung của công tác quản lý đốivới sinh viên và học viên được thể hiện từ việc quản lý tốt về thời gian lênxuống lớp, quá trình học tập cũng như tự học, tự nghiên cứu của sinh viên vàhọc viên trong từng môn học, có kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm đối vớitừng sinh viên và học viên trong quá trình học tập

1.2.6 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học của cán bộ, giảng viên

Đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là phủ nhận phươngpháp cũ để thay bằng một phương pháp khác, mà đó chính là sự vận dụng linhhoạt những phương pháp truyền thống có sự hỗ trợ của các phương tiện dạyhọc hiện đại nhằm đạt hiệu quả tối ưu của mục đích đề ra Đổi mới phươngpháp dạy học theo hướng khắc phục các phương pháp đã lạc hậu, không còn

phù hợp trong điều kiện dạy học tích cực hiện nay và tăng cường vận dụngnhững thành tựu của khoa học, kỹ thuật, công nghệ, tin học có khả năng ứngdụng trong quá trình dạy học nhằm nâng cao chất lượng trong quá trình dạyhọc Điều đó vừa đòi hỏi sự vận dụng sáng tạo của giảng viên vừa đòi hỏiphải có những phương tiện phục vụ trong quá trình dạy học phù hợp với nộidung, mục đích của môn học đề ra Việc quản lý đổi mới, nâng cao phươngpháp dạy học là hoạt động chỉ đạo của Ban Chủ nhiệm khoa đối với mỗi cánhân và tập thể trong khoa nhằm tiến hành nghiên cứu, học tập, đánh giá, rútkinh nghiệm để rút ra các phương pháp dạy và học môn học GDQP và ANhiệu quả, phù hợp với đặc điểm môn học, cũng như tình hình thực tế Khuyếnkhích cán bộ, giảng viên tích cực tham gia vào nghiên cứu các đề tài nghiêncứu về việc đổi mới phương pháp dạy học, nhằm nâng cao chất lượng cũngnhư là kết quả trong quá trình dạy học.

1.2.7 Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả của các môn học

Đây là hoạt động rất cần thiết trong công tác quản lý nói chung và côngtác quản lý giáo dục nói riêng, công tác kiểm tra diễn ra ở khoa được thể hiện

ở cả việc kiểm tra giảng dạy của giáo viên và kiểm tra đánh giá kết quả họctập của sinh viên, học viên Là hoạt động mang tính chất chỉ đạo, lãnh đạo củaBan Chủ nhiệm khoa trong việc chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, cũng nhưcác tổ bộ môn giảng dạy thực hiện nghiêm túc quy chế đánh giá kết quả dạyhọc đối với mọi đối tượng cả người dạy và người học tại trường theo quy chếcủa Bộ GD&ĐT Bảo đảm quá trình đánh giá khách quan, chính xác, kịp thời,phản ánh đúng kết quả dạy và học tại trường Trên cơ sở đó có sự nghiên cứu,rút kinh nghiệm kịp thời trong quá trình dạy và học để có biện pháp chỉ đạocác bộ phận chuyên môn cũng như từng tổ bộ môn thực hiện việc dạy và họcđạt được chất lượng và hiệu quả cao nhất

Như vậy quản lý hoạt động dạy học môn học GDQP và AN ở trườngĐại học Sư Phạm Hà Nội để có chất lượng và hiệu quả cũng như đạt đượcmục đích, yêu cầu đặt ra của môn học đòi hỏi Ban Chủ nhiệm khoa cần có sựchỉ đạo chặt chẽ các bộ phận trong trường cũng như sự phối hợp của các bộphận cơ quan, đơn vị trong nhà trường và các đơn vị bạn, để cho hoạt độngdạy học diễn ra đồng bộ, đúng kế hoạch với chất lượng và hiệu quả cao nhất.Các nội dung quản lý dạy học môn GDQP và AN có quan hệ chặt chẽ vàthống nhất biện chứng với nhau, chính vì vậy quá trình quản lý phải tiến hànhmột cách đồng bộ, thống nhất trên tất cả các mặt nhằm từng bước nâng caochất lượng dạy và học của khoa, cũng như là chất lượng giáo dục và đào tạochung của nhà trường.

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học thực hành giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở trường đại học

1.3.1 Những yếu tố khách quan

Một là, tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước là yếu

tố chi phối mạnh mẽ và sâu sắc đến hoạt động dạy học thực hành GDQP và

AN và quản lý hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN cho sinh viên Với

những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đã tạo ranhững tiền đề thuận lợi cho công tác dạy học thực hành GDQP và AN Sư ổnđịnh về chính trị - xã hội, kinh tế phát triển đã và sẽ tác động tích cực đếnnhận thức chính trị, tư tưởng, tình cảm, tâm lý của toàn dân, trong đó chủ yếu

và trước hết là tầng lớp học sinh, sinh viên Lòng tin vào Đảng, vào chế độ và

ý thức trách nhiệm chính trị đối với sự nghiệp củng cố quốc phòng, xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc của sinh viên được củng cố, nâng cao

Hai là, tác động của giáo dục đào tạo hiện nay Nghị quyết hội nghị lần

thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) vớinội dung Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu

công nghiệp hóa – hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế xác định mục tiêu là: “Tạo chuyển biếncăn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngàycàng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập củanhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện…”

Ba là, cơ chế, chính sách trong quản lí dạy học thực hành Giáo dục quốc phòng và an ninh Cơ chế quản lí dạy học thực hành GDQP và AN là

những qui định, những chế tài cụ thể được ban hành trong các văn bản phápqui của Đảng, Nhà nước, các cơ quan hữu quan mà trong đó qui định quyềnhạn, nghĩa vụ, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng liên quan đến dạyhọc thực hành GDQP và AN Cơ chế quản lí chặt chẽ, khoa học, phản ánhđúng những đòi hỏi, yêu cầu của việc tổ chức hoạt động dạy học thực hànhGDQP và AN sẽ bảo đảm cho hoạt động quản lí được thực hiện một cách cóhiệu quả cao nhất, đạt được mục tiêu, yêu cầu đã đề ra một cách tốt nhất

1.3.2 Những yếu tố chủ quan

Năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ quản lí và giảng viên giảngdạy thực hành GDQP và AN các trường đại học Đội ngũ giảng viên là lựclượng trực tiếp quyết định đến chất lượng, hiệu quả dạy học thực hànhGDQP và AN Giảng viên là lực lượng trực tiếp tổ chức cho sinh viên thựchiện nhiệm vụ học tập và rèn luyện, biến nội dung thực hành GDQP và ANcho sinh viên thành kết quả trong thực tiễn Vì vậy, đòi hỏi đội ngũ giảngviên không chỉ đủ về số lượng mà đòi hỏi cần phải có trình độ chuyên mônsâu, nghiệp vụ sư phạm vững vàng, nhậy bén và linh hoạt trong công tácquản lí, giáo dục và rèn luyện sinh viên, đặc biệt là lòng nhiệt tình, tinh thầntrách nhiệm, tình yêu đối với người học

Chế độ chính sách đối với đội ngũ cán bộ giảng viên GDQP và AN và cơ

sở vật chất phục vụ cho quá trình giảng dạy, nơi ở cho sinh viên cũng là

những yếu tố trực tiếp tác động đến chất lượng, hiệu quả dạy học thực hànhGDQP và AN.

Ngoài ra, phải nói đến các yếu tố như: Việc nhận thức đồng bộ, tích cực;công tác chỉ đạo và thực hiện về việc chấp hành các nội qui, qui định, các chế

độ học tập và rèn luyện; Việc duy trì các chế độ, qui tắc, nội qui trong họctập, luyện tập thực hành GDQP và AN của đội ngũ cán bộ giảng viên cũngảnh hưởng không nhỏ đến quản lý dạy học thực hành GDQP và AN

*

Trong Chương 1, luận văn đã làm sáng tỏ khái niệm cơ bản như: hoạtđộng dạy học, dạy học thực hành và quản lý dạy học thực hành GDQP vàAN; đồng thời trình bày các nội dung quản lý dạy học thực hành GDQP và

AN cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình này

Trong đó, luận văn đã xác định và phân tích 6 nội dung quản lý hoạtđộng dạy học thực hành GDQP và AN ở Trường Đại học hiện nay: Quản lý

kế hoạch, chương trình dạy học thực hành; Quản lý việc soạn bài và chuẩn bịlên lớp của giáo viên; Quản lý hình thức và phương pháp dạy học thực hànhgiáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên; Quản lý hoạt động học tập củasinh viên; Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật phục vụ dạy học thựchành; Quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học thực hành

Đây là cơ sở khoa học hết sức quan trọng để nghiên cứu, đánh giáthực trạng, cũng như đề xuất các biện pháp quản lý tốt hoạt động dạy họcthực hành Giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên ở TrườngĐHSPHN hiện nay

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THỰC

HÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2.1 Khái quát về trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Khoa Giáo dục quốc phòng

2.1.1 Khái quát về Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Trường ĐHSPHN được thành lập ngày 11/10/1951 theo Nghị định số

276 của Bộ Quốc gia Giáo dục Ngày 10 tháng 12 năm 1993 theo Nghị định

số 97/CP của Chính phủ, Trường ĐHSPHN I là một thành viên thuộc Đại họcQuốc gia Hà Nội Theo Quyết định số 201/QĐTTg ngày 12 tháng 10 năm

1999 của Thủ tướng Chính phủ, Trường ĐHSPHN tách khỏi Đại học Quốcgia Hà Nội thành trường độc lập, trực thuộc Bộ GD&ĐT

Hơn 60 năm xây dựng và trưởng thành, Trường ĐHSPHN đã khôngngừng lớn mạnh về mọi mặt Nhà trường là nơi đào tạo nguồn nhân lực và bồidưỡng nhân tài cho cả nước về nghiệp vụ sư phạm, xứng đáng là nhà trườngtrọng điểm quốc gia

CÁC ĐƠN VỊPHỤC VỤĐ.TẠO

PHÒNG BANCHỨC NĂNGCÁC ĐƠN VỊ

ĐÀO TẠO

Trường ĐHSPHN có chức năng, nhiệm vụ

- Đào tạo giáo viên các cấp học từ mầm non đến đại học, các chuyên giagiáo dục, quản lí giáo dục, các cán bộ nghiên cứu khoa học cơ bản, khoa họcgiáo dục có trình độ đại học, sau đại học; bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm chocác trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học; bồi dưỡng nâng caotrình độ cho giáo viên các cấp; phát huy vai trò của trường trọng điểm, đầungành trong hệ thống các trường đại học, cao đẳng của cả nước bằng việcnghiên cứu, triển khai các chủ trương, giải pháp nâng cao chất lượng giáo dụcphổ thông, giáo dục mầm non; đào tạo giáo viên

- Làm lòng cốt trong hệ thống các trường sư phạm đào tạo, bồi dưỡngnâng cao trình độ đội ngũ cán bộ; xây dựng chương trình đào tạo, biên soạnchương trình, giáo trình

- Tổ chức triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cơ bản, khoa họcgiáo dục, khoa học ứng dụng công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuậtvào triển khai các đề án, các quy trình công nghệ

- Tư vấn cho các cấp quản lí xây dựng chính sách giáo dục, đào tạo giáoviên, đổi mới nội dung phương pháp đào tạo, cải cách giáo dục

- Đào tạo giáo viên, cán bộ khoa học cho các nước khác trong khu vực

cả về số lượng và chất lượng đối với một cơ sở đào tạo trong quá trình xâydựng và phát triển

Trường ĐHSPHN là một trong những trường có số lượng sinh viên lớnnhất trong cả nước Sinh viên Trường ĐHSPHN là một bộ phận của đội ngũsinh viên trong cả nước, là những thanh niên có đủ các điều kiện cần thiếttheo quy định đang học tập, nghiên cứu tại các chuyên ngành đào tạo khácnhau của nhà trường Sinh viên Trường ĐHSPHN thường có độ tuổi từ 18đến 25, chủ yếu là con em nhân dân lao động của các dân tộc chủ yếu ở khuvực phía Bắc, không ít gia đình còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống Sinhviên Trường ĐHSPHN là lớp người sinh ra và lớn lên trong hoà bình, sự hiểubiết về công cuộc dựng nước, giữ nước, về chiến tranh cách mạng và đấutranh giải phóng dân tộc… chủ yếu thông qua sách vở, các phương tiện thôngtin đại chúng Cũng như các đối tượng khác, hơn nữa lại là lớp người đangtrưởng thành, bản lĩnh, niềm tin chưa thật vững chắc, sinh viên là đối tượngchịu tác động mạnh mẽ của những biến động của đời sống kinh tế - văn hoá -

xã hội, trước sự tấn công, lôi kéo, mua chuộc, dụ dỗ của các thế lực thù địch.Hơn nữa, vào học ngành sư phạm - một ngành mà hiện tại còn không ítkhó khăn, vất vả: thu nhập thấp, lao động căng thẳng… cũng như rất nhiềubức xúc xã hội trong ngành giáo dục đang tác động không nhỏ làm hạn chếđộng cơ, ý thức phấn đấu của không ít giáo sinh Trong tình trạng chung đó,cũng không ít sinh viên chưa tích cực học tập, nghiên cứu, học qua lần, qualượt, chỉ chú trọng những môn chính, môn chuyên ngành, còn các môn khác,trong đó có môn thực hành GDQP và AN bị xem nhẹ…

Tình hình trên đặt ra rất nhiều vấn đề cho công tác quản lý nói chung,trong đó có hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN Phải đổi mới côngtác quản lý, quản lý phải là công cụ hữu hiệu để nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong Nhà trường, trong hoạt động dạy học thực hành GDQP và AN