Tiểu luận ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨAXÃ HỘI LÀ HỆ TƯỞNG XUYÊN SUỐT TRONG HỆ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Uneti

ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI LÀ TƯ TƯỞNG XUYÊN SUỐT TRONG HỆ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINHMở đầuTrước đây, Việt nam vốn là một nước thuộc địa nửa phong kiến, yêu cầu độc lập dân tộc và dân chủ luôn thường trực trong cuộc sống của nhân dân, nhiều cuộc khởi nghĩa nổi dậy giành độc lập nhưng do nhiều nguyên nhân dẫn đến hầu hết đều thất bại. Hàng loạt các cuộc thất bại của các phong trào yêu nước ấy đã đem lại những bài học và một sự đòi hỏi cấp thiết về một đường lối cách mạng mới, một hệ tư tưởng mới. Đứng trước cơ sở thực tiễn của cách mạng việt nam và cơ sở lý luận về cơ sở lý luận của chủ nghĩa mác lê nin, Hồ chí minh đã xác định: con đường giải phóng dân tộc phải đi theo con đường chủ nghĩa vô sản. Sự lựa chọn này là bước ngoặt cực kỳ to lớn trong lịch sử cách mạng việt nam. Khác với con đường cứu nước trước đó độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa phong kiến hay với chủ nghĩa tư bản của ông cha ta, con đường cứu nước của hồ chí minh là độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Theo Người, sau khi giành được độc lập cần xây dựng đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một tư tưởng xuyên suốt trong hệ tư tưởng hồ chí minh, được coi là nền tảng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng. Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng hồ chí minh về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một vấn đề cần thiết đối với thế hệ trẻ đang được hưởng độc lập, hạnh phúc, ấm no như chúng ta.Phần 1: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng xuyên suốt trong hệ tư tưởng hồ chí minh.I. Quá trình hình thành tư tưởng yêu nước, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh. 1. Vượt qua tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc theo lập trường phong kiến, tư sản.Ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã nhận thấy sự bất cập của tư tưởng yêu nước trong khuôn khổ ý thức hệ phong kiến: “trung quân, ái quốc”, chống Pháp giúp vua (cần vương), để đi đến quan niệm mới: dân là dân nước, nước là nước dân.Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được nguyên nhân hất bại của chủ trương cứu nước dựa vào sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nhật Bản, những nước “cùng máu đỏ da vàng”, do Phan bội Châu và các chí sĩ yêu nước trong “Phong trào Đông Du” tiến hành.Đầu thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã tiếp cận với tư tưởng dân chủ tư sản của Trung Quốc trong Cách mạng Tân Hợi (năm 1911), tập trung ở chủ nghĩa Tam dân (dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc) của Tôn Trung Sơn. Người đã rất kính trọng Tôn Dật Tiên, sau này người đã chắt lọc những nhân tố hợp lý, những quan điểm tiến bộ của Tôn Trung Sơn. Nhưng qua việc quyết định ra đi tìm đường cứu nước bằng cách đến nước Pháp, đến phương Tây, cái nôi của chủ nghĩa tư bản, chứng tỏ Người chưa tin vào tư tưởng yêu nước và con đường cứu nước đó.Hồ chí minh đã từng nhắc đến bản tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ (1776) và bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng tư sản pháp (1791) về quyền bình đẳng: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng, tạo hóa cho hộ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của các mạng Pháp cũng chỉ rõ: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn tự do và bình đẳng về quyền lợi”.2. Bước ngoặt lớn khi Hồ Chí Minh đọc sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của V.I.Lê nin.Từ đây Người nhận thức được sâu sắc vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới được mở ra sau thắng lợi Cách mạng Tháng Mười: thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Do đó, cách mạng giải phóng dân tộc phải đặt trong quỹ đạo của cách mạng vô sản. Người đã chỉ ra: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc phải tiến hành cách mạng vô sản. Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường duy nhất đúng đắn để cứu nước, cứu dân. Đó là con đường cách mạng vô sản, giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩ xã hội, giai cấp vô sản phải nắm lấy ngọn cờ giải phóng dân tộc, gắn cách mạng dân tộc từng bước với phong trào cách mạng vô sản thế giới....3. Từ “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” đến độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Nghiên cứu Cương lĩnh dân tộc của V.I.Lênin: bình đẳng, tự quyết, đoàn kết giai cấp công nhân các dân tộc, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn nhất là dựa trên lập trường cách mạng vô sản. Sau khi cách mạng giải phóng dân tộc thắng lợi, phải tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Độc lập dân tộc đòi hỏi trước hết phải bảo đảm cho dân tộc đó quyền tự quyết dân tộc, quyền lựa chọn chế độ chính trị, lựa chọn con đường và mô hình phát triển độc lập cả về chính trị, kinh tế, văn hóa.Độc lập dân tộc phải thực sự bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc; con người được phát triển toàn diện, có năng lực làm chủ.Độc lập dân tộc đói hỏi phải xóa bỏ tình trạng áp bức, bóc lột, nô dịch của dân tộc này với dân tộc khác về kinh tế, chính trị và tinh thần.Sự trao đổi, hợp tác kinh tế, văn hóa giữa các nước dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của nhau, bình đẳng và cùng có lợi, vì một thế giới không có chiến tranh, không có sự hoành hành cái ác, của những sự tàn bạo và bất công, bảo đảm cho con người sống trong an ninh và hạnh phúc.Như vậy, theo Hồ Chí Minh, để đảm bảo độc lập dân tộc thực sự phải tiến lên chủ nghĩa xã hội, đó là quy luật của thời đại, đáp ứng khát vọng gàn đời của nhân dân ta là độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc.II. Nội dung cơ bản của tư tưởng hồ chí minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.1.Quan niệm của Hồ chí minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.1.1 Quan niệm của Hồ chí minh về độc lập dân tộcĐộc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa. Hồ chí minh nói: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn; đây là tất cả nhữn điều tôi hiểu”.Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết đã được các đồng minh thắng trận trong chiến tranh thế giới thứ nhất long trọng thừ nhận, thay mặt những người Việt nam yêu nước, Nguyễn Ái quốc gửi tới hội nghị Véc xây bản Yêu sách gồm tám điểm, đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân việt nam.Đầu năm 1930, Nguyễn Ái quốc soạn thảo “Cương lĩnh chính trị đầu tiên” của Đảng, một cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, có tư tưởng cốt lõi là độc lập, tự do cho dân tộc.Tháng 51941, Hồ chí minh chủ trì hội nghị lầ thứ tám Ban chấp hành trung Ương đảng, viết thư “Kính cáo đồng bào”, chỉ rõ: “trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy”. Người chỉ đạo thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập, thảo “Mười chính sách của Việt Minh”, trong đó mục tiêu đầu tiên là: “Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền”. Cách mạng tháng Tám thành cồn, Người thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập, long trọng và khẳng định trường toàn thế giới: “Nước việt nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy.”Trong quan niệm của Hồ chí minh, độc lập dân tộc phải là một nền độc lập thực sự, hoàn toàn, gắn với hòa bình, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.Trong các thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước vào thời gian sau Cách mạng Tháng Tám, Hồ chí minh trịnh trọng tuyên bố: “Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình. Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước.”Cuộc kháng chiến toàn dân chống thực dân Pháp bùng nổ thể hiên quyết tâm bảo vệ độc lập chủ quyền dân tốc, Hồ chí minh ra lời kêu gọi vang dội núi sông: “Không Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.”Khi đế quốc Mỹ điên cuồng mở rộng chiến tranh, ồ ạt đổ quân viễn chinh và phương tiên chiến tranh hiện đại vào Miền Nam, đồng thời tiến hành chiến tranh phá hoại Miền Bắc với quy mô và quyền lợi ngày càng ác liệt, Hồ chí minh nêu cao chân lý lướn nhất của thời đại: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”.Độc lập dân tộc, cuối cùng, phải đem lại cơm no, áo ấm, hạnh phúc cho mọi người dân.Độc lập tự do là mực tiêu chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của dân tộc Việt Namtrong thế kỷ XX, một tư tưởng lớn trong thời đại giải phóng dân tộc: “KHông có gì quý hơn độc lập tự do” là khẩu hiệu hành động của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là nguồn cổ vũ các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới đang đấu tranh chống chủ nghãi thực dân. Như vậy, ta có thể thấy được tư tưởng của Hồ chí minh về độc lập dân tộc bao gồm 5 quan điểm chính:•Độc lập dân tộc trước hết phải đảm bảo các quyền dân tộc cơ bản: quyền tự do, quyền bình đẳng, quyền sống sung sướng, quyền mưu cầu hạnh phúc.•Độc lập dân tộc đi liền với ấm no, hạnh phúc của nhân dân.•Độc lập dân tộc phải gắn liền với quyền tự quyết.•Độc lập dân tộc là phải gắn với sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ.•Độc lập dân tộc là kiên quyết chống lại bất kỳ sự xâm phạm độc lập dân tộc nào.1.2 Quan niệm của Hồ chí minh về chủ nghĩa xã hội.Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa yêu nước, truyền thống nhân ái và tinh thần cộng đồng làng xã Việt Nam. Hồ Chí Minh đã từng biết đến tư tưởng xã hội chủ nghĩa sơ khai ở phương đông qua “thuyết đại đồng” của Nho giáo... Sau khi ra nước ngoài khảo sát các cuộc cách mạng thế giới, Hồ Chí Minh đã tìm thấy trong chủ nghĩa Mác – Lênin lý tưởng về một xã hội nhân đạo trong đó “sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện tự do cho tất cả mọi người”. Khi đến nước Nga, Người đã thấy “Chính sách kinh tế mới” của Lênin và những thành tựu bước đầu của nhân dân Xô Viết trên con đường xây dựng một chế độ xã hội mới.Đó là những cơ sở lý luận và thực tiễn góp phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội Việt Nam.Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. Người đã tìm thấy trong học thuyết khoa học và cách mạng của Mác con đường chân chính để giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng loài người. Người đã viết: “... chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế gíơi”Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diện đạo đức. Theo Hồ Chí Minh “Không có chế độ nào tôn trọng con người, chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng đắn và bảo đảm cho nó được thỏa mãn bằng chế độ xã hội chủ nghĩa”. Từ đó, Người tin tưởng cổ vũ “Có gì sung sướng vẻ vang hơn là trau dồi đạo đức cách mạng để góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và giải phóng loài người”.Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.Văn hóa Việt Nam lấy nhân nghĩa làm gốc, có truyền thống trọng dân, khoan dung, hòa mục để hòa đồng. Văn hóa Việt Nam là văn hóa trọng trí thức, hiến tài.Đối với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội mang trong bản thân nó bản chất nhân văn và văn hóa; chủ nghĩa xã hội là giai đoạn phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản về mặt văn hóa và giải phóng con người.2. Mỗi quan hệ gắn liền giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội xuyên suốt trong tư tưởng Hồ chí minh.2.1 Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội

ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI LÀ TƯ TƯỞNG XUYÊN SUỐT TRONG HỆ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Mở đầu

Trước đây, Việt nam vốn là một nước thuộc địa nửa phong kiến, yêu cầu độc lập dân tộc và dân chủ luôn thường trực trong cuộc sống của nhân dân, nhiều cuộc khởi nghĩa nổi dậy giành độc lập nhưng do nhiều nguyên nhân dẫn đến hầu hết đều thất bại Hàng loạt các cuộc thất bại của các phong trào yêu nước ấy đã đem lại những bài học và một sự đòi hỏi cấp thiết về một đường lối cách mạng mới, một hệ

tư tưởng mới Đứng trước cơ sở thực tiễn của cách mạng việt nam và cơ sở lý luận

về cơ sở lý luận của chủ nghĩa mác lê nin, Hồ chí minh đã xác định: con đường giải phóng dân tộc phải đi theo con đường chủ nghĩa vô sản Sự lựa chọn này là bước ngoặt cực kỳ to lớn trong lịch sử cách mạng việt nam Khác với con đường cứu nước trước đó độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa phong kiến hay với chủ nghĩa tư bản của ông cha ta, con đường cứu nước của hồ chí minh là độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội Theo Người, sau khi giành được độc lập cần xây dựng đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội là một tư tưởng xuyên suốt trong hệ tư tưởng hồ chí minh, được coi là nền tảng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng Vì vậy, nghiên cứu tư tưởng hồ chí minh về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một vấn đề cần thiết đối với thế hệ trẻ đang được hưởng độc lập, hạnh phúc, ấm no như chúng ta

Phần 1: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng xuyên suốt trong hệ tư tưởng hồ chí

minh.

I Quá trình hình thành tư tưởng yêu nước, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh

1 Vượt qua tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc theo lập trường phong kiến,

tư sản.

Ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã nhận thấy sự bất cập của tư tưởng yêu

nước trong khuôn khổ ý thức hệ phong kiến: “trung quân, ái quốc”, chống Pháp

giúp vua (cần vương), để đi đến quan niệm mới: dân là dân nước, nước là nước dân

Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được nguyên nhân hất bại của chủ trương cứu nước dựa vào sự giúp đỡ của Trung Quốc, Nhật Bản, những nước “cùng máu đỏ da vàng”, do Phan bội Châu và các chí sĩ yêu nước trong “Phong trào Đông Du” tiến hành

Đầu thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã tiếp cận với tư tưởng dân chủ tư sản của Trung

Quốc trong Cách mạng Tân Hợi (năm 1911), tập trung ở chủ nghĩa Tam dân (dân

tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc) của Tôn Trung Sơn Người đã

rất kính trọng Tôn Dật Tiên, sau này người đã chắt lọc những nhân tố hợp lý, những quan điểm tiến bộ của Tôn Trung Sơn Nhưng qua việc quyết định ra đi tìm đường cứu nước bằng cách đến nước Pháp, đến phương Tây, cái nôi của chủ nghĩa

tư bản, chứng tỏ Người chưa tin vào tư tưởng yêu nước và con đường cứu nước đó

Hồ chí minh đã từng nhắc đến bản tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ (1776) và bản tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng tư sản pháp (1791) về quyền bình đẳng: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng, tạo hóa cho hộ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của các mạng Pháp cũng chỉ rõ: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn tự do và bình đẳng về quyền lợi”

2 Bước ngoặt lớn khi Hồ Chí Minh đọc sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của V.I.Lê nin.

Từ đây Người nhận thức được sâu sắc vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới được mở ra sau thắng lợi Cách mạng Tháng Mười: thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Do đó, cách mạng giải phóng dân tộc phải đặt trong quỹ đạo của cách mạng vô sản Người đã chỉ ra: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc phải tiến hành cách mạng vô sản

Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường duy nhất đúng đắn để cứu nước, cứu dân Đó

là con đường cách mạng vô sản, giải phóng dân tộc gắn với giải phóng giai cấp, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩ xã hội, giai cấp vô sản phải nắm lấy ngọn cờ giải phóng dân tộc, gắn cách mạng dân tộc từng bước với phong trào cách mạng vô sản thế giới

3 Từ “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” đến độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Nghiên cứu Cương lĩnh dân tộc của V.I.Lênin: bình đẳng, tự quyết, đoàn kết giai cấp công nhân các dân tộc, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn nhất là dựa trên lập trường cách mạng vô sản Sau khi cách mạng giải phóng dân tộc thắng lợi, phải tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc đòi hỏi trước hết phải bảo đảm cho dân tộc đó quyền tự quyết dân tộc, quyền lựa chọn chế độ chính trị, lựa chọn con đường và mô hình phát triển độc lập cả về chính trị, kinh tế, văn hóa

Độc lập dân tộc phải thực sự bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc; con người được phát triển toàn diện, có năng lực làm chủ

Độc lập dân tộc đói hỏi phải xóa bỏ tình trạng áp bức, bóc lột, nô dịch của dân tộc này với dân tộc khác về kinh tế, chính trị và tinh thần

Sự trao đổi, hợp tác kinh tế, văn hóa giữa các nước dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của nhau, bình đẳng và cùng có lợi, vì một thế giới không có chiến

tranh, không có sự hoành hành cái ác, của những sự tàn bạo và bất công, bảo đảm cho con người sống trong an ninh và hạnh phúc

Như vậy, theo Hồ Chí Minh, để đảm bảo độc lập dân tộc thực sự phải tiến lên chủ nghĩa xã hội, đó là quy luật của thời đại, đáp ứng khát vọng gàn đời của nhân dân

ta là độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc

II Nội dung cơ bản của tư tưởng hồ chí minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

1.Quan niệm của Hồ chí minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

1.1 Quan niệm của Hồ chí minh về độc lập dân tộc

Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa Hồ chí minh nói:

“Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn; đây là tất cả nhữn điều tôi hiểu”

Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết đã được các đồng minh thắng trận trong chiến tranh thế giới thứ nhất long trọng thừ nhận, thay mặt những người Việt nam yêu nước, Nguyễn Ái quốc gửi tới hội nghị Véc xây bản Yêu sách gồm tám điểm, đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân việt nam

Đầu năm 1930, Nguyễn Ái quốc soạn thảo “Cương lĩnh chính trị đầu tiên” của Đảng, một cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, có tư tưởng cốt lõi

là độc lập, tự do cho dân tộc

Tháng 5/1941, Hồ chí minh chủ trì hội nghị lầ thứ tám Ban chấp hành trung Ương đảng, viết thư “Kính cáo đồng bào”, chỉ rõ: “trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy” Người chỉ đạo thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập, thảo “Mười chính sách của Việt Minh”, trong đó mục tiêu đầu tiên là: “Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền”

Cách mạng tháng Tám thành cồn, Người thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn độc lập, long trọng và khẳng định trường toàn thế giới: “Nước việt nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập Toàn

thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải

để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy.”

Trong quan niệm của Hồ chí minh, độc lập dân tộc phải là một nền độc lập thực sự, hoàn toàn, gắn với hòa bình, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước

Trong các thư và điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước vào thời gian sau Cách mạng Tháng Tám, Hồ chí minh trịnh trọng tuyên bố: “Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hòa bình Nhưng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất: toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và độc lập cho đất nước.”

Cuộc kháng chiến toàn dân chống thực dân Pháp bùng nổ thể hiên quyết tâm bảo

vệ độc lập chủ quyền dân tốc, Hồ chí minh ra lời kêu gọi vang dội núi sông:

“Không! Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.”

Khi đế quốc Mỹ điên cuồng mở rộng chiến tranh, ồ ạt đổ quân viễn chinh và

phương tiên chiến tranh hiện đại vào Miền Nam, đồng thời tiến hành chiến tranh phá hoại Miền Bắc với quy mô và quyền lợi ngày càng ác liệt, Hồ chí minh nêu cao chân lý lướn nhất của thời đại: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”

Độc lập dân tộc, cuối cùng, phải đem lại cơm no, áo ấm, hạnh phúc cho mọi người dân

Độc lập tự do là mực tiêu chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của dân tộc Việt Namtrong thế kỷ XX, một tư tưởng lớn trong thời đại giải phóng dân tộc: “KHông có gì quý hơn độc lập tự do” là khẩu hiệu hành động của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là nguồn cổ vũ các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới đang đấu tranh chống chủ nghãi thực dân

Như vậy, ta có thể thấy được tư tưởng của Hồ chí minh về độc lập dân tộc bao gồm

5 quan điểm chính:

• Độc lập dân tộc trước hết phải đảm bảo các quyền dân tộc cơ bản: quyền tự

do, quyền bình đẳng, quyền sống sung sướng, quyền mưu cầu hạnh phúc

• Độc lập dân tộc đi liền với ấm no, hạnh phúc của nhân dân

• Độc lập dân tộc phải gắn liền với quyền tự quyết.

• Độc lập dân tộc là phải gắn với sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ

• Độc lập dân tộc là kiên quyết chống lại bất kỳ sự xâm phạm độc lập dân tộc nào

1.2 Quan niệm của Hồ chí minh về chủ nghĩa xã hội.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội có nguồn gốc sâu xa từ chủ nghĩa yêu nước, truyền thống nhân ái và tinh thần cộng đồng làng xã Việt Nam Hồ Chí Minh

đã từng biết đến tư tưởng xã hội chủ nghĩa sơ khai ở phương đông qua “thuyết đại

đồng” của Nho giáo Sau khi ra nước ngoài khảo sát các cuộc cách mạng thế

giới, Hồ Chí Minh đã tìm thấy trong chủ nghĩa Mác – Lênin lý tưởng về một xã hội

nhân đạo trong đó “sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện tự do cho tất cả

mọi người” Khi đến nước Nga, Người đã thấy “Chính sách kinh tế mới” của

Lênin và những thành tựu bước đầu của nhân dân Xô Viết trên con đường xây dựng một chế độ xã hội mới

Đó là những cơ sở lý luận và thực tiễn góp phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội Việt Nam

Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc Người đã tìm thấy trong học thuyết khoa học và cách mạng của Mác con đường chân chính để giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng

loài người Người đã viết: “ chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới

giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế gíơi”

Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diện đạo đức Theo Hồ Chí

Minh “Không có chế độ nào tôn trọng con người, chú ý xem xét những lợi ích cá

nhân đúng đắn và bảo đảm cho nó được thỏa mãn bằng chế độ xã hội chủ nghĩa”.

Từ đó, Người tin tưởng cổ vũ “Có gì sung sướng vẻ vang hơn là trau dồi đạo đức

cách mạng để góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và giải phóng loài người”.

Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam

Văn hóa Việt Nam lấy nhân nghĩa làm gốc, có truyền thống trọng dân, khoan dung, hòa mục để hòa đồng Văn hóa Việt Nam là văn hóa trọng trí thức, hiến tài

Đối với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội mang trong bản thân nó bản chất nhân văn

và văn hóa; chủ nghĩa xã hội là giai đoạn phát triển cao hơn chủ nghĩa tư bản về mặt văn hóa và giải phóng con người

2 Mỗi quan hệ gắn liền giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội xuyên suốt trong tư tưởng Hồ chí minh.

2.1 Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội

Giành độc lập dân tộc để đi lên chủ nghĩa xã hội, diều này khác với các bậc tiền bối yêu nước trước đó, họ mới chỉ đề cập đến việc giành độc lập dân tộc mà chưa gắn bó giữa độc lập dân tộc với tiến bộ xã hội, với chủ nghĩa xã hội

Để có độc lập thật sự cho dân tộc, tự do, hạnh phúc hoàn toàn cho nhân dân khoog

có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản, con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận của cách mạng vô sản, là một trong những “cái cánh” của cách mạng vô sản Gắn cách mạng giải phóng dân tộc của Việt Nam với cách mạng thế giới, đưa dân tộc ta vào quỹ đạo của thời đại, đưa cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên cách mạng xã hội được mở đầu từ cách mạng tháng Mười Nga (1917)

2.2 Xây dựng chủ nghĩa xã hội là tạo những cơ sở giữ vững và phát triển độc lập dân tộc.

Theo Hồ chí minh, độc lập dân tộc là mục tiêu, là tiền đề đi lên chủ nghĩa xã hội, còn chủ nghĩa xã hội là phương hướng phát triển tất yếu của cách mạng dân tộc dân chủ, là mục tiêu của các mạng Việt Nam

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là làm cho cách mạng dân tộc dân chủ được tiến hành triệt để; đồng thời tạo ra những cơ sở đảm bảo cho nền độc lập dân tộc được giữ vững và ngày càng củng cố, phát triển

Với các thiết chế kinh tế, chính trị và nền tảng tinh thần riêng, chủ nghĩa xã hội có khả năng vận động phát triển liên tục, bảo vệ vững chắc các thành quả cách mạng của nhân dân và nên độc lập của dân tộc

Hồ chí minh đã thực hiện việc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên tất cả các mặt: kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội

2.3 Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội - nội dung cốt lõi xuyên suốt toàn

bộ tư tưởng Hồ Chí Minh

Độc lập dân lộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thể hiện sự nhất quán trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh Từ khi trở thành người cộng sản cho đến khi trở thành lãnh tụ, nguyên thủ quốc gia, mối quan tâm hàng đầu của Hồ Chí Minh là gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội phù hợp với từng thời kỳ của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh chỉ rõ các bài viết của Người chỉ có một “đề tài” là: chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội thể hiện một cách tập trung những luận điểm sáng tạo lớn về lý luận của Hồ Chí Minh Những luận điểm đó có giá trị lâu dài chỉ đạo đường lối cách mạng Việt Nam và đóng góp quan trọng vào việc phát triển lý luận về cách mạng vô sản Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định:

“Trong khi giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên nhiều vấn đề quan trọng, đặc biệt là lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội ở các nước thuộc địa và phụ thuộc”(2)

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự phản ánh chính xác mục đích,

lý tưởng, khát vọng và ham muốn tột bậc của danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh: nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng

có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội phản ánh tính triệt để cách mạng của

tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng đó đặt vấn đề giải phóng con người, hạnh phúc của con người ở mục tiêu cao nhất của sự nghiệp cách mạng

Phần 2: Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập

dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

I Sự thể hiện trên thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội qua một số giai đoạn

Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ra đời và phát triển ở thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi thế giới Tư tưởng đó hình thành ở Hồ Chí Minh từ đầu những năm 20 và đến mùa xuân năm 1930 với sự kiện Hồ Chí Minh sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam thì con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đã thành ngọn

cờ dẫn dắt giai cấp công nhân và toàn thể dân tộc Việt Nam liên tục giành những thắng lợi lịch sử suốt hơn 70 năm qua Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được thể hiện trên thực tế, có thể chia ra làm ba thời

kỳ

1. Thời kỳ 1930-1945:

Ở thời kỳ này tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được thể hiện qua những hoạt động lý luận và thực tế chủ yếu sau đây của Hồ Chí Minh:

- Xác định tính chất cách mạng Việt Nam: giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, nhân dân lao động, với toàn thể dân tộc bị nô lệ dưới ách đế quốc Pháp và tay sai của chúng; xác định nhiệm vụ, mục tiêu của cách mạng Việt Nam “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Con đường cách mạng Việt Nam được Hồ Chí Minh thể hiện rõ nét trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

- Xác định đối tượng đấu tranh của cách mạng Việt Nam là đế quốc xâm lược, phong kiến tay sai, tầng lớp tư sản và địa chủ chống lại độc lập dân tộc

- Xác định rõ lực lượng cách mạng Việt Nam là toàn thể nhân dân, bao gồm công nhân, nông dân, tầng lớp tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung, tiểu địa chủ, các cá nhân yêu nước, trong đó nòng cốt là liên minh công - nông Lực lượng cách mạng hùng hậu này được tập hợp dưới ngọn cờ giải phóng dân tộc do đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo

- Xác định đúng đắn cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, có mối quan hệ khăng khít với cách mạng vô sản

“chính quốc”, cách mạng giải phóng dân tộc có tính chủ động, có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản “chính quốc", tác động tích cực tới cách mạng “chính quốc"

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Hồ Chí Minh, Cách mạng Tháng Tám 1945 đã giành thắng lợi Đó là thắng lợi lịch sử đầu tiên của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc thuộc phạm trù cách mạng vô sản Thắng lợi này đã mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

2 Thời kỳ 1945-1954:

Thời kỳ bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng những cơ sở đầu tiên của chủ nghĩa xã hội, thực hiện “kháng chiến và kiến quốc”

Ở thời kỳ này Hồ Chí Minh tiếp tục bổ sung, phát triển những quan điểm lý luận

về con đường cách mạng Việt Nam Nội hàm khái niệm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, chế độ dân chủ mới đã được Hồ Chí Minh làm rõ bằng cách xác định mục tiêu, động lực, các điều kiện bảo đảm thắng lợi của từng giai đoạn cách mạng, trong mỗi giai đoạn đều kết hợp giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội, tạo tiền đề đẩy cách mạng phát triển lên giai đoạn cao hơn nhưng cũng khó khăn phức tạp hơn Để thực hiện mục tiêu cách mạng, Hồ Chí Minh kiên trì quan điểm phát huy cao độ ý thức độc lập tự chủ, tự lực tự cường, đi đôi với ra sức tranh thủ sự ủng hộ và giúp đỡ quốc tế

Nét độc đáo, đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam ở thời kỳ này là Người đã đề ra và thực thi nhất quán đường lối “vừa kháng chiến, vừa kiến quốc” Đường lối đó phù hợp với quy luật phát triển lịch sử dân tộc: dựng nước đi đôi với giữ nước, bảo vệ độc lập của Tổ quốc và xây dựng từng bước chế độ mới

Trong hoàn cảnh hiểm nghèo, Hồ Chí Minh đã vận dụng một cách linh hoạt, mềm dẻo phương pháp “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc, phân hoá, cô lập kẻ thù, tăng cường sức mạnh đoàn kết toàn dân, tranh thủ được sự giúp đỡ, ủng hộ của quốc tế Tài thao lược, bản lĩnh kiên cường, khả năng quyết đoán của Hồ Chí Minh dựa trên sự hiểu biết thấu đáo thực tiễn đất nước, quy luật