Đề cương ôn tập tư tưởng hồ chí minh ĐHKTKTCN UNETI

1. Định nghĩa TT HCM? Phân tích cơ sở hình thành TT HCM? Tại sao nói : CN Mác – Lenin là cơ sở lý luận trực tiếp hình thành TT HCM?  Định nghĩa: TT HCM là một hệ thống, quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của CM VN, từ CM dân tộc dân chủ nhân dân đến CM XHCN; là kết quả của sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lenin vào điều kiện cụ thể của nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.  Cơ sở hình thành TT HCM: TT HCM là sản phẩm tổng hòa của những điều kiện khách quan và chủ quan, của truyền thống VH dân tộc và tinh hoa VH từ nhân loại.  Cơ sở khách quan: • Bối cảnh lịch sử hình thành TT HCM  Bối cảnh lịch sử VN cuối TK XIX đầu TK XX: tình hình đất nước và TG có nhiều biến động. Nhà Nguyễn ký các hiệp ước đầu hàng, thừa nhận nền bảo hộ của Pháp tại VN; Các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu “ Cần Vương” lần lượt thất bại Xã hộ có sự chuyển biến và phân hóa: giai cấp công nhân và tầng lớp tiểu tư sản và tư sản xuất hiện. Phong trào yêu nước của nhân dân ta chuyển dần sang xu hướng dân chủ tư sản. Các cuộc đấu tranh của các nhà Nho yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và Hoàng Hoa Thám lần lượt thất bại.  Bối cảnh thời đại CNTB từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển sang giai đoạn độc quyền, xác lập quyền thống trị trên toàn TG, CNĐQ trở thành kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa. Sự bóc lột PK trước kia vẫn duy trì và bao trùm lên nó là sự bóc lột TBCN. Xã hội xuất hiện them giai cấp công nhân và giai cấp tư sản. CMT10 Nga ( 1917) làm “ thức tỉnh các dân tộc châu Á”, mở ra 1 thời kỳ mới trong lịch sử loài người. Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xôviết ra đời ( 1922) Với sự ra đời của Quốc tế cộng sản(31919) phong trào công nhân trong các nước TBCN phương Tây và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông càng có quan hệ mật thiết vs nhau hơn trong cuộc đấu tranh chống CNĐQ. • Những tiền đề TT – lý luận  Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN Những giá trị truyền thống đặc sắc và cao quý của dân tộc: truyền thống yêu nước, kiên cường, tinh thần tương thân tương ái, ý chí vượt khó khăn, khiêm tốn…trở thành tiền đề TT, lý luận hình thành TT HCM. Trong đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là TT, tình cảm cao quý và thiêng liêng nhất, là cội nguồn trí tuệ sang tạo và lòng dũng cảm, là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc.  Tinh hoa văn hóa nhân loại Trên hành trình cứu nước, HCM đã làm giàu trí tuệ của mình bằng vốn trí tuệ của thời đại, Đông và Tây, vừa tiếp thu, vừa gạn lọc để từ tầm cao tri thức nhân loại mà suy nghĩ, lựa chọn, kế thừa và đổi mới, vận dụng và phát triển. Đó là nét đặc sắc trong quá trình hình thành TT, nhân cách và VH HCM.  Chủ nghĩa Mác – Lenin CN Mác – Lenin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của TT HCM. Nó đã nâng cao nhận thức của HCM về con đường giải phóng dân tộc. Với nền tảng của những tri thức VH tinh túy được chắt lọc, hấp thụ và 1 vốn chính trị, vốn hiểu biết phong phú cùng bản lĩnh trí tuệ, khả năng tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, Người đã vận dụng những nguyên lý CM của thời đại vào điều kiện cụ thể của VN. Nhờ 2 yếu tố trên, HCM đã tìm được con đường cứu nước, từ đó đấu tranh và giành thắng lợi to lớn, giải phóng dân tộc.  Nhân tố chủ quan • Khả năng tư duy và trí tuệ HCM Trong quá trình học tập trong nước và tìm đường cứu nước, HCM đã khám phá các quy luật vận động XH, đời sống VH và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt động thực tiễn và được kiểm nghiệm trong thực tiễn. Nhờ đó, lý luận của HCM mang giá trị khách quan, CM và KH. • Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn. Các phẩm chất, tài năng trí tuệ siêu việt của HCM được biểu hiện ở: Tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo cùng với đầu óc phê phán tinh tường, sang suốt. Bản lĩnh kiên định, luôn tin vào nhân dân; khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi; nhạy bén với cái mới, có pp biện chứng, có đầu óc thực tiễn. Sự khổ công học tập, một trái tim yêu nước thương dân của 1 nhà yêu nước, 1 chiến sỹ cộng sản, sẵn sàng chịu đựng, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của đồng bào.  Trả lời câu hỏi tại sao + CN Mác – Lenin hình thành cho HCM thế giới quan khoa học, nhân sinh quan CM + CN Mác – Lenin hình thành cho HCM phương pháp duy vật biện chứng. 2. Định nghĩa tư tưởng HCM? Phân tích nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM? Tại sao nói: Chủ nghĩa Mác Lenin là nguồn gốc lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng HCM? Định nghĩa Tư tưởng HCM: Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diên và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, Từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa MácLenin và điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Phân tích 4 nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM: Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN: Lịch sử dụng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá trị truyền thống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc VN, trở thành tiền đề tư tưởng, lý luận xuất phát hình thành tư tưởng HCM. Đó là truyền thống yêu nước, kiên cường, bất khuất, là tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, là ý chí vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, là trí thông minh, tài sáng tạo, quý trọng hiền tài, khiêm tốn tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm

1.Định nghĩa TT HCM? Phân tích cơ sở hình thành TT HCM? Tại sao nói : CN Mác – Lenin là cơ sở lý

luận trực tiếp hình thành TT HCM?

 Định nghĩa: TT HCM là một hệ thống, quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của CM VN,

từ CM dân tộc dân chủ nhân dân đến CM XHCN; là kết quả của sự vận dụng sang tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lenin vào điều kiện cụ thể của nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người

Cơ sở hình thành TT HCM:

TT HCM là sản phẩm tổng hòa của những điều kiện khách quan và chủ quan, của truyền thống VH dân tộc

và tinh hoa VH từ nhân loại

 Cơ sở khách quan:

•Bối cảnh lịch sử hình thành TT HCM

Bối cảnh lịch sử VN cuối TK XIX đầu TK XX: tình hình đất nước và TG có nhiều biến động

- Nhà Nguyễn ký các hiệp ước đầu hàng, thừa nhận nền bảo hộ của Pháp tại VN;

- Các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu “ Cần Vương” lần lượt thất bại

- Xã hộ có sự chuyển biến và phân hóa: giai cấp công nhân và tầng lớp tiểu tư sản và tư sản xuất hiện

- Phong trào yêu nước của nhân dân ta chuyển dần sang xu hướng dân chủ tư sản

- Các cuộc đấu tranh của các nhà Nho yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và Hoàng Hoa Thám lần lượt thất bại

Bối cảnh thời đại

- CNTB từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển sang giai đoạn độc quyền, xác lập quyền thống trị trên toàn TG, CNĐQ trở thành kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa

- Sự bóc lột PK trước kia vẫn duy trì và bao trùm lên nó là sự bóc lột TBCN Xã hội xuất hiện them giai cấp công nhân và giai cấp tư sản

- CMT10 Nga ( 1917) làm “ thức tỉnh các dân tộc châu Á”, mở ra 1 thời kỳ mới trong lịch sử loài người Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết ra đời ( 1922)

- Với sự ra đời của Quốc tế cộng sản(3/1919) phong trào công nhân trong các nước TBCN phương Tây và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông càng có quan hệ mật thiết vs nhau hơn trong cuộc đấu tranh chống CNĐQ

•Những tiền đề TT – lý luận

Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN

- Những giá trị truyền thống đặc sắc và cao quý của dân tộc: truyền thống yêu nước, kiên cường, tinh thần tương thân tương ái, ý chí vượt khó khăn, khiêm tốn…trở thành tiền đề TT, lý luận hình thành TT HCM

- Trong đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là TT, tình cảm cao quý và thiêng liêng nhất, là cội nguồn trí tuệ sang tạo và lòng dũng cảm, là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc

Tinh hoa văn hóa nhân loại

- Trên hành trình cứu nước, HCM đã làm giàu trí tuệ của mình bằng vốn trí tuệ của thời đại, Đông và Tây, vừa tiếp thu, vừa gạn lọc để từ tầm cao tri thức nhân loại mà suy nghĩ, lựa chọn, kế thừa và đổi mới, vận dụng và phát triển Đó là nét đặc sắc trong quá trình hình thành TT, nhân cách và VH HCM

Chủ nghĩa Mác – Lenin

- CN Mác – Lenin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của TT HCM Nó đã nâng cao nhận thức của HCM về con đường giải phóng dân tộc

- Với nền tảng của những tri thức VH tinh túy được chắt lọc, hấp thụ và 1 vốn chính trị, vốn hiểu biết phong phú cùng bản lĩnh trí tuệ, khả năng tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo, Người đã vận dụng những nguyên lý

CM của thời đại vào điều kiện cụ thể của VN

- Nhờ 2 yếu tố trên, HCM đã tìm được con đường cứu nước, từ đó đấu tranh và giành thắng lợi to lớn, giải phóng dân tộc

 Nhân tố chủ quan

•Khả năng tư duy và trí tuệ HCM

Trong quá trình học tập trong nước và tìm đường cứu nước, HCM đã khám phá các quy luật vận động XH, đời sống VH và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt động thực tiễn và được kiểm nghiệm trong thực tiễn Nhờ đó, lý luận của HCM mang giá trị khách quan, CM và KH

•Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn

Các phẩm chất, tài năng trí tuệ siêu việt của HCM được biểu hiện ở:

- Tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo cùng với đầu óc phê phán tinh tường, sang suốt

- Bản lĩnh kiên định, luôn tin vào nhân dân; khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi; nhạy bén với cái mới, có pp biện chứng, có đầu óc thực tiễn

- Sự khổ công học tập, một trái tim yêu nước thương dân của 1 nhà yêu nước, 1 chiến sỹ cộng sản, sẵn sàng chịu đựng, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của đồng bào

Trả lời câu hỏi tại sao

+ CN Mác – Lenin hình thành cho HCM thế giới quan khoa học, nhân sinh quan CM

+ CN Mác – Lenin hình thành cho HCM phương pháp duy vật biện chứng

2. Định nghĩa tư tưởng HCM? Phân tích nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM? Tại sao nói: Chủ nghĩa Mác- Lenin là nguồn gốc lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng HCM?

*Định nghĩa Tư tưởng HCM:

Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diên và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, Từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lenin và điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp và giải phóng con người

*Phân tích 4 nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM:

- Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN: Lịch sử dụng nước và giữ nước lâu đời đã hình thành nên những giá trị truyền thống hết sức đặc sắc và cao quý của dân tộc VN, trở thành tiền đề tư tưởng, lý luận xuất phát hình thành tư tưởng HCM Đó là truyền thống yêu nước, kiên cường, bất khuất, là tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, là ý chí vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, là trí thông minh, tài sáng tạo, quý trọng hiền tài, khiêm tốn tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu cho văn hóa dân tộc Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm cao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc Chủ nghĩa yêu nước sẽ biến thành lực lượng vật chất thực sự khi nó ăn sâu vào tiềm thức, vào ý chí và hành động của mỗi con người

- Tinh hoa văn hóa nhân loại: Kết hợp các giá trị truyền thống của văn hóa phương Đông với các thành tựu hiện đại của văn minh phương Tây- đó chính là nét đặc sắc trong quá trình hình thành tư tưởng , nhân cách và

văn hóa HCM Đối với văn hóa phương Đông, cùng với những hiểu biết uyên bác về Hán học, HCM biết chắt lọc lấy những gì tinh túy nhất trong các học thuyết triết học, hoặc trong tư tưởng của Lão tử, Mặc Tử, Người tiếp thu mặt tích cực của Nho giáo Đó là các triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời, đó là ước vọng về một xã hội bình dị, hòa mục, hòa đồng, Về Phật giáo, HCM tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu săc

cá tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân; là nếp sống có đạo đức, trong sạch, giải dị, chăm lo làm việc thiện; là tinh thần bình đẳng, dân chủ, chống phân biệt đẳng cấp; là việc

đề cao lao động, chống lười biếng, Cùng với những tư tưởng Triết học phương Đông, HCM còn tiếp thu nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương Tây Người sớm làm quen với văn hóa Pháp, tìm hiểu các cuộc cách mạng ở Pháp và ở Mỹ Nói tóm lại, trên hành trình của mình, HCM đã tự biết làm giàu trí tuệ của mình bằng vốn trí tuệ của thời đại, Đông và Tây, vừa tiếp thu, vừa gạn lọc để từ tầm cao tri thức àm suy nghĩ, lựa chọn,

kế thừa và đổi mới, vận dụng và phát triển

- Chủ nghĩa Mac-Lenin: Chủ nghĩa M-L là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng HCM Việc tiếp thu chủ nghĩa M-L ở HCM diễn ra trên nền tảng của những tri thức văn hóa tính túy được chắt lọc , hấp thụ và một vốn chính trị, vốn hiểu biết phong phú, được tích lũy qua hoạt động đấu tranh vì mục tiêu cứu nước và giải phóng dân tộc Bản lĩnh trí tuệ đã nâng cao khả năng tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo ở Người khi vận dụng những nguyên lý cách mạng của thời đại vào điều kiện cụ thể của VN Quá trình tiếp cận chủ nghĩa M-L ở HCM thực chất “là chặng đường chiến thắng biết bao khó khăn với sự lựa chọn vững chắc, tránh được những sai lầm dẫn tới ngõ cụt” Thế giới quan và phương pháp luận M-L đã giúp HCM tổng kết kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn để tìm ra con đường cứu nước

- Những phẩm chất cá nhân con người HCM:

+ Sống có hoài bão, có lý tưởng

+ Tư duy độc lập, sáng tạo, nhạy bén

+Tinh thần kiên cường bất khuất

+Trái tim nhân ái, yêu nước thương dân

*CN M-L là nguồn gốc lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng HCM:

- CN M-L hình thành cho HCM thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng

- CN M-L hình thành cho HCM phương pháp duy vật biện chứng

3 Định nghĩa tư tưởng HCM? Phân tích các giai đoạn hình thành, phát triển tư tưởng HCM?

*Định nghĩa tư tưởng HCM:

Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diên và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, Từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lenin và điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp và giải phóng con người

*5 giai đoạn hình thành và phát triển tư tưởng HCM:

- Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước

Cơ sở hình thành:

+Truyền thống quê hương: kiên cường, bất khuất, hiếu học, tôn sư trọng đạo, cần cù, chịu khó

+Truyền thống gia đình: ham học, hiếu học, cần cù, chịu thương chịu khó, nhân hậu

Phát huy truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc, truyền thống tốt đẹp của gia đình, quê hương, với sự nhạy cảm đặc biệt về chính trị, HCM đã sớm nhận ra hạn chế của những người đi trước Nguyễn Ái Quốc đã

tự định ra cho mình một hướng đi mới: phải tìm hiểu cho rõ bản chất của những từ Tự do, Bình đẳng, Bác ái của nước Cộng Hòa Pháp, phải đi ra nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ làm thế nào, sẽ trở về giúp đồng bào mình

-Thời kỳ 1911-1920: Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc

+ 5/6/1911 tại bến cảng Nhà Rồng, Bác xin làm phụ bếp cho một con tàu của Pháp, chính thức ra đi tìm đường cứu nước Qua cuộc hành trình đến nhiều nước thuộc địa, phụ thuộc, tư bản, đế quốc, Người đã rút ra rằng: “ở đâu nhân dân lao động cũng là bạn, ở đâu chủ nghĩa đế quốc cũng là thù”

+ Năm 1919, các nước ĐỒng minh thắng trận họp hội nghị Véc xây, thay mặt cho các thanh niên yêu nước, Nguyễn Ái Quốc gửi bản yêu sách 8 điểm lên Hội nghị đòi chính phủ Pháp thừa nhận các quyền tự do, dân chủ, bình đẳng chảu nhân dân Việt Nam Người đã khẳng định muốn giải phóng dân tộc phải dựa vào chính sức mạnh của dân tộc mình

+ 1917 Cách mạng tháng Mười Nga nổ ra và thắng lợi Đến năm 1919 Quốc tế Cộng sản được thành lập, Nguyến Ái Quốc ra nhập Quốc tế Cộng sản, Trở thành một thành viên của Quốc tế Cộng sản Năm 1920, tại Pháp Người đã đọc được bản sơ thảo lần thứ Nhất “Những luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” Của Lê nin Luận cương của Lê nin đã giải đáp cho Nguyễn Ái Quốc con đường giành độc lập dân tộc và tự

do cho đồng bào, đáp ứng được những tình cảm, suy nghĩ, hoài bão được Người ấp ủ bấy lâu nay Con đường

để cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng Vô sản

Đây là thời kỳ đánh dấu sự chuyển biến căn bản về mặt tư tưởng của HCM: từ chủ nghĩa yêu nước chân chính đến với chủ nghĩa cộng sản, từ một thanh niên yêu nước trở thành một người chiến sĩ cộng sản đầu tiên của dân tộc

-Thời kỳ từ 1921-1930: Hình thành cơ bản tưởng về cách mạng VN

+ Từ năm 1920, HCM tích cực tuyên truyền chủ nghĩa M-LN về VN thông qua các thanh niên yêu nước VN +1921, HCM tham gia viết báo “Người cùng khổ”

+Từ 1923 Bác tham gia nhiều tổ chức Quốc tế khác nhau hoạt động trong nhiều lĩnh vực: tham gia tổ chức thư tín Quốc tế, viết cho báo “Sự thật”

+ 1925, khi tham gia các hoạt động ở các nước tư bản, sống cùng với nhân dân lao động, những người cùng khổ, Bác viết tác phẩm “bản án chế độ thực dân Pháp”

+1927, Bác viết tác phẩm “Đường cách mệnh” viết về con đường cách mạng VN: phải đi theo con đường cách mạng vô sản

+ Từ năm 1927, HCM về Trung Quốc mở accs lớp huấn luyện chính trị cho những thanh niên VN yêu nước đầu tiên

+1929 ở VN vẫn còn tồn tại 3 tổ chức cộng sản Đảng, yêu cầu của cách mạng VN đặt ra là phải hợp nhất 3 tổ chức cộng sản Đảng ở VN Nguyễn Ái QUốc với vai trò là thành viên của QUốc tế Cọng sản và Đảng viên ĐCSVN đầu tiên, được Quốc tế cộng sản chấp thuận Người đa về Cửu Long, Hương Cảng, Trung Quốc tiến hành hội nghị hợp nhất 3 tổ chức CSĐ của VN Từ đây ĐCSVN đã có đường lối lãnh đạo và ĐSCVN cũng chính là lực lược lãnh đạo cho cách mạng VN từ đây về sau

-Thời kỳ 1930-1945: vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng, nêu cao tư tưởng độc lập tự

do và quyền dân tộc cơ bản

+28/1/1941: sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, Bác trở về VN (ở tại hang Pác Bó) lãng đạo ĐCSVN Đó là thồi kỳ cách mạng VN trải qua 3 cao trào cách mạng: Cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930-1931), cao trào dân chủ (1936 - 1939), cao trào kháng chiến chống Nhật (1939 - 1945)

+ 8/1945, Hồng Quân Liên Xô và các nước đồng minh tiến vào xào huyệt Chủ nghĩa Phát xít, các nước đế quốc phải chống lại Hồng Quân Liên Xô và Đồng minh, đây là điều kiện thuận lợi để các nước đúng lên giành độc lập Bác Hồ đã kêu gọi nhân dân đứng lên khởi nghĩa cướp chính quyền, giành chính quyền về tay nhân dân lao động, dẫn đến thắng lợi của Cách mạng tháng 8 năm 1945

Để khảng định quyền đọc lập tự do cho dân tộc VN, ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, HCM đã đọc

“Tuyên ngôn độc lập” khai sinh ra nước VNDCCH

-THời kỳ 1945-1969: tư tưởng HCM tiếp tục phát triển và hoàn thiện

Thời kỳ này đất nước ta trải qua 2 giai đoạn:

+ Từ 1946-1954: cuộc CM dân tộc dân chủ nhân dân tiến tới kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp, Bác đã đưa ra lời kêu gọi nhân dân trong tác phẩm “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” năm 1946

+ Từ 1955-1969: CMVN cùng thực hiện 2 nhiệm vụ cách mạng, Miền Bắc xây duwnjgchur nghĩa xã hội, Miền Nam kháng chiến chống mỹ cứu nước

+ Năm 1969, Bác Hồ qua đời, CMVN lâm vào thời kỳ khó khăn

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Tu tưởng HCM đã liên tục phát triển và bổ sung, hợp thành một

hệ thống những quan điểm lý luận về cách mạng VN Đó là tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và cong đường

quá độ lên chủ nghĩa xã hội; tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân; tư tưởng và chiến lược về con người; tư tưởng về ĐCS và xây dựng Đảng với tư cách là Đảng cầm quyền

4. Phân tích quan điểm của HCM về đặc trưng, bản chất của CNXH? Quan điểm của Đảng ta về CNXH ở

VN trong các văn kiện?

Đặc trưng bản chất tổng quát của CNXH ở VN, theo HCM, cũng trên cơ sở của lý luận Mác – Lênin, nghĩa là trên những mựt về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Về cụ thể, chúng ta thấy HCM nhấn mạnh chủ yêu trên những điểm sau đây:

- Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ

CNXH có chế độ chính trị dân chủ, nhân dân lao động là chủ và nhân dân lao động làm chủ, Nhà nước là của dân, do dân và vì dân, dựa trên khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công - nông – trí thức, do DDaCS lãnh đạo

Mọi quyền lực trong xã hội đều tập trung trong tay nhân dân Nhân dân là người quyết định vận mệnh cũng như sự phát triển của đấy nước dưới chế độ XHCN HCM coi nhân dân có vị trí tối thượng trong mọi cấu tạo quyền lực CNXH chính là sự nghiệp của chính bản thân nhân dân, dựa vào sức mạnh của toàn dân để đưa lại quyền lợi cho nhân dân

- CNXH là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao, gắn liền với sự phát triển của KH –KT

Đó là xã hội có một nền kinh tế phát triển dựa trên cơ sở năng suất lao động xã hội cao, sức sản xuất luôn luôn phát triển với nền tảng khoa học – kỹ thuật, ứng dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học – kỹ thuật của nhân loại

- CNXH là chế độ không còn người bóc lột người

CNXH được hiểu như là một chế độ hoàn chỉnh, đạt đến độ chín muồi Trong CNXH, không còn bốc lột,

áp bức, bất công, thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động Đó là một XH được xây dựng trên nguyên tắc công bằng, hợp lý

- CNXH là một xã hộ phát triển cao về văn hóa, đạo đức

Đó là một XH có hệ thống quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không còn áp bức, bóc lột, bất công, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, giữa thành thị và nông thôn, con người được giải phóng, có điều kiện phát triển toàn diện, có sự hài hòa trong phát triển của xã hội và tự nhiên Các đặc trưng nêu trên là hình thức thể hiện một hệ thống giá trị vừa kế thừa các di sản của quá khứ, vừa được sang tạo mới trong quá trình xây dựng CNXH CNXH là hiện thân đỉnh cao của tiến trình tiến hóa lịch

sử nhân loại HCM quan niệm CNXH là sự tổng hợp quyện chặt ngay trong cấu trúc nội tại của nó, 1 hệ thống giá trị làm nền tảng điều chỉnh các quan hệ XH, đó là độc lập, tự do, bình đẳng, dân chủ, công bằng, bảo đảm quyền con người, bác ái, đoàn kết, hữu nghị,…, trong đó, có những giá trị tạo tiền đề, có giá trị hạt nhân Tất

cả những giá trị cơ bản này là mục tiêu chủ yếu của CNXH Một khi tất cả các giá trị đó đã đạt được thì loài người sẽ vươn tới lý tưởng cao nhất của CNXH; đó là “liên hợp tự do của người lao động” mà C.Mác, Ph.Ăngghen đã dự báo Ở đó, cá tính của con người được phát triển đầy đủ, năng lực con người được phát huy cao nhất, giá trị con người được thực hiện toàn diện Nhưng theo HCM, đó là một quá trình phấn đầu khó khăn, gian khổ, lâu dài, dần dần và không thể nôn nóng

http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/NuocCHXHCNVietNam/ThongTinTongHop/noidung vankiendaihoidang?categoryId=10000716&articleId=10038365

http://vov.vn/chinh-tri/dang/toan-van-nghi-quyet-dai-hoi-lan-thu-xii-cua-dang-474205.vov

5 Làm rõ quy luật ra đời ĐCS VN theo tư tưởng HCM? Liên hệ.

Khi đề cập đến các yếu tố cho sự ra đời của ĐCS, xuất phát từ hoàn cảnh cụ thể của nước Nga và của phong trào công nhân châu Âu, V.I.Lênin nêu lên 2 yếu tố, đó là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác và phong trào công nhân

Khi đề cập đến sự hình thành ĐCSVN, bên cạnh 2 yếu tố CN Mác – Lenin và phong trào công nhân, HCM đưa thêm yêu tố thứ 3, đó là phong trào yêu nước

4 lý do để HCM đưa thêm yếu tố thứ 3:

- Phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc VN CN yêu nước

là giá trị tinh thần trường tồn trong lịch sự dân tộc VN và là nhân tố chủ đạo quyết định sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc ta Chỉ tính riêng trong hơn 80 năm bị TDP đô hộ, phong trào yêu nước của nhân dân

ra dâng lên mạnh mẽ như những lớp sóng cồn nối tiếp nhau Phong trào yêu nước liên tục và bền bỉ trong hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã kết thành chủ nghĩa yêu nước và nó trở thành giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc VN

- Phong trào công nhân két hop duoc vói phong trào yêu nuoc bói vi hai phong trào đó đều có muc tiêu chung Khi giai cấp công nhân VN ra đời và có phong trào đấu tranh, lúc đầu là đấu tranh kinh tế, và sau này

là đấu tranh chính trị, thì phong trào công nhân kết hợp được ngay từ đâu và kết hợp liên tục vói phong trào yêu nước Cơ sở của sự kết hợp giữa hai phong trào này là do xã hội nước ta tồn tại mâu thuẫn cơ bản giữa toàn thể dân tộc VN với bọn đế quốc và tay sai Vì vậy, giữa hai phong trào đều có một muc tiêu chung, yêu cầu chung: giài phóng dân tộc, làm cho VN được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước hùng cường Hơn nữa, chính bản thân phong trào công nhân, xét về nghĩa nào đó, lại mang tính chất của phong trào yêu nước, vì phong trào đấu tranh của công nhân không những chống lại ách áp bức giai cấp mà còn chống lại ách áp bức dân tộc

- Phong trào nông dân kết hợp với phong trào công nhân Nói đến phong trào yêu nước VN phải kể đến

phong trào nông dân Đầu thế kỷ XX, nông dân VN chiếm tới khoảng hơn 90% dân số Giai cấp nông dân là bạn đồng minh tự nhiên của giai cấp công nhân Ở VN, do điều kiện lich sử chi phối, không có công nhân nhiều mà họ xuất thân trực tiếp từ người nông dân nghèo Do đó giữa phong trào công nhân và phong trào yêu nước có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Giai cấp công nhân và giai cấp nông dân hợp thành quân chủ lực của cách mạng

- Phong trào yêu nước của tri thức VN là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của ĐCSVN Phong trào yêu nước VN từ những thập niên đầu thế kỷ XX ghi dấu ấn đậm nét bởi vai trò của tri

thức, tuy số lượng không nhiều nhưng lại là những "ngòi nổ" cho các phong trào yêu nước bùng lên chống TDP xâm lược và bọn tay sai, cũng như thúc đẩy sự canh tân và chấn hưng đất nước Trong lịch sử VN, một trong những nét nổi bật nhất là sự bùng phát của các tổ chức yêu nước mà thành viên và những người lãnh đạo tuyệt đại đa số là tri thức Với môt bầu nhiệt huyết, yêu nước, thương nòi, căm giận bọn cướp nước và bọn bán nước, ho rất nhạy càm với thời cuộc, do vậy, họ chủ động và có cơ hội đón nhận những “luồng gió mới” về tư tưởng của tất cả các trào lưu trên thế giới dội vào VN

Vai trò của ĐCSVN

Sức mạnh to lớn của nhân dân chỉ phát huy khi được tập hợp, đoàn kết và được lãnh đạo bởi một tổ chức chính trị là ĐCSVN HCM khẳng định: "Lực lượng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là rất to lớn,

là vô cùng vô tận Nhưng lực lượng ấy cần có Đảng lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi”, giai cấp mà không có Đảng lãnh đạo thì không làm cách mạng được

Cách mang là cuộc đấu tranh rất gian khổ Lực lượng kẻ địch rất mạnh Muốn thắng lợi thì quần chúng phải tổ chức rất chặt chẽ, chí khí phải kiên quyết Và vậy, phải có Đảng để tổ chức và giáo dục nhân dân thành một đội quân thật mạnh để đánh đổ kẻ địch, tranh lấy chính quyền

Cách mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng lãnh đạo

Sự ra đời, tồn tại và phát triển của ĐCSVN phù hợp với quy luật phát triển của xã hội vì Đảng không có mục đích tự thân, ngoài lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động, lợi ích của toàn dân tộc VN, lợi ích của nhân dân tiến bộ trên thế giới, Đảng không có lợi ích nào khác

Vai trò lãnh đạo của ĐCSVN, tính quyết định hàng đầu từ sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng VN

đã được thực tế lịch sử chứng minh, không có một tổ chức chính trị nào có thể thay thế được Mọi mưu toan nhằm hạ thấp hoặc nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đều xuyên tạc thực tế lịch sử cách mạng dân tộc

ta, trái với mặt lý luận lẫn thực tiễn, đều đi ngược lại xu thế phát triển của xã hội VN

6 Quan điểm của HCM về đại đoàn kết dân tộc? Vai trò của mặt trận dân tộc thống nhất ở nước ta hiện nay?

*Quan điểm của HCM về vai trò của đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp Cách mạng

- Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng

Đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, nhất quán và lâu dài, xuyên suốt tiến trình cách mạng Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, trước những yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau, chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng có thể và cần thiết điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng, song đại đoàn kết luôn là vấn đề sống còn, quyết định thành bại của cách mạng Hồ Chí Minh đã khái quát thành luận điểm có tính chân lý về vai trò của khối đại đoàn kết:

+ Đoàn kết làm ra sức mạnh: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta Đoàn kết chặt chẽ thì chúng ta nhất định

có thể khắc phục mọi khó khăn, phát triển mọi thuận lợi và làm tròn nhiệm vụ mà nhân dân giao phó” ; “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”

+ “Đoàn kết là điểm mẹ Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt”

+ Đoàn kết là then chốt của thành công “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”

-Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của dân tộc Đại đoàn kết dân tộc là một vấn

đề có tính đường lối, một chính sách nhất quán chứ không thể là một thủ đoạn chính trị Cách mạng muốn thành công, đường lối đúng đắn thôi chưa đủ, mà trên cơ sở đường lối đúng, Đảng phải cụ thể hoá thành những mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng phù hợp với từng giai đoạn lịch sử Đại đoàn kết dân tộc còn là nhiệm vụ hàng đầu của toàn dân tộc Bởi vì cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân Từ trong đấu tranh mà nảy sinh nhu cầu khách quan về đoàn kết, hợp tác Đảng có nhiệm vụ thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng; chuyển những nhu cầu, đòi hỏi khách quan, tự phát đó thành nhu cầu tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp to lớn để hoàn thành các mục tiêu cách mạng

*4 nguyên tắc hoạt động của mặt trận dân tộc thống nhất theo tư tưởng HCM

- MTDTTN phải được xây dựng trên nền tảng khối liên minh công-nông- trí thức, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng

Trong TT HCM, Mặt trận dân tộc thống nhất và liên minh công- nông luôn được Người xem xét trong mối quan hệ biện chứng giữa dân tộc và giai cấp Mặt trận dân tộc dân tộc thống nhất càng rộng rãi, sức mạnh của khối liên minh công-nông trí thức càng được tăng cường, Mặt trận dân tộc thống nhất càng vững chắc, càng

có sức mạnh mà không một kẻ thù nào có thể phá nổi HCM còn cho rằng, sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận vừa là một tất yếu, vừa phải có điều kiện Tính tất yếu thể hiện ở năng lực nắm bắt thực tiễn, phát hiện ra các quy luật khách quan của sự vận động lịch sử để vạch ra đường lối và phương pháp cách mạng phù hợp, lãnh đạo Mặt trận thực hiện thành công các nhiệm vụ cách mạng mà không một lực lượng nào, một tổ chức chính trị nào trong Mặt trận có thể làm được Mục tiêu của Đảng là đấu tranh giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp, kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Ngoài lợi ích của giai cấp và lợi ích của dân tộc, Đảng không có lợi ích nào khác

- MTDTTN phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, bảo đảm đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững Mọi vấn đề của MTDTTN đều phải được đem ra để tất cả thành viên cùng bàn bạc công khai và đi đến nhất trí

- MTDTTN phải hoạt động trên cơ sở đảm bảo lợi ích tối cao của dân tộc, quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân HCM kết tinh vào tiêu chí của nước VN DCCH là độc lập, tự do, hạnh phúc Các tiêu chí này được Đảng và Chủ tịch HCM cụ thể hóa trong từng lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… phù hợp với mọi tầng lớp, từng đối tượng trong mỗi thời kì lịch sử

- MTDTTN là khối đại đoàn kết chặt chẽ, lâu dài, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ HCM nhấn mạnh phương châm “ cầu đồng tồn dị” – lấy cái chung để hạn chế cái riêng, cái khác biệt; mặt khác, Người nêu rõ: “ đoàn kết phải gắn với đấu tranh, đấu tranh để tăng cường đoàn kết”

*Vai trò của MTDTTN ở nước ta hiện nay:

- Giới thiệu về MTDTTN: Mặt trận dân tộc thống nhất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhan yêu nước, nơi tập hợp mọi con dân nước Việt, không chỉ ở trong nước mà còn bao gồm cả những người VN định cư ở nước ngoài, dù ở bất cứ phương trời nào, nếu tấm lòng vẫn hướng về quê hương dất nước, về Tổ quốc VN, đều được coi là thành viên cảu mặt trận

Tùy theo từng thời kỳ, căn cứ vào yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng, cương lĩnh và điều lệ của mựt trận dân tộc thống nhất có thể có những nét khác nhau, tên gọi của MTDTTN theo đó cũng có thể khác nhau: Hội phản đề đồng minh (1930), Mặt trận dân chủ (1936), Mặt trận nhân dân phản đế (1939), Mặt trận Việt Minh (1941), Mặt trận Liên Việt (1946), Mặt trận dân toojcgiair phóng Miền Nam VN (1960), Mặt trận tổ quốc VN

(1955,1976)

-Những hoạt động MTTQVN đã, đang và sẽ làm:

+ Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vận động, kêu gọi sự ủng hộ, đóng góp các nguồn lực vật chất và tinh thần của các tổ chức, cá nhân trong nước, các doanh nghiệp, các tổ chức quốc

tế, tổ chức phi chính phủ… theo quy định của pháp luật; hướng dẫn các tổ chức thành viên của Mặt trận phối hợp với các tổ chức tôn giáo đoàn kết, thi đua thực hiện bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu ở

các cộng đồng dân cư, góp phần thực hiện tốt Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Chính phủ; Chương trình "Toàn dân tham gia bảo vệ môi trường" của Uỷ ban Trung

ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

7. Quan niệm của HCM về xây dựng Nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động Liên hệ bản thân?

Quan điểm của HCM về nhà nước của dân, do dân và vì dân

HCM coa quan điểm nhất quán về xây dựng một nhà nước mới ở VN là 1 nhà nước do nhân dân lao động làm chủ Quan điểm đó xuyên suốt, chi phối toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của nhà nước CM ở

VN Hiểu 1 cách tổng quát nhất, quan điểm đó được thể hiện qua các nội dung:

 Nhà nước của dân

- Tất cả mọi quyền lực trong nhà nước và trong XH đều thuộc về nhân dân Nhân dân có quyền kiểm soát nhà nước, cử tri bầu ra các đại biểu, ủy quyền cho các đại biểu đó bàn và quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh Đây là thuộc về chế độ dân chủ đại diện bên cạnh chế độ dân chủ trực tiếp

- Dân là chủ có nghĩa là xác định vị thế của dân, dân làm chủ nghĩa là xác định quyền, nghĩa vụ của dân Bằng thiết chế dân chủ, Nhà nước phải có trách nhiệm đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân, để cho nhân dân thực thi quyền làm chủ của mình trong hệ thống quyền lực của XH Quyền lực của nhân dân được đặt ở vị trí tối thượng

 Nhà nước do dân

- Là nhà nước do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ Nhiệm vụ của những người CM là phải làm cho dân hiểu, làm cho dân giác ngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao ý thức trách nhiệm chăm lo xây dựng nhà nước của mình

- Trong TT HCM về xây dựng nhà nước mới, nhân dân có đủ điều kiện, cả về pháp luật và thực tế, để tham gia quản lý nhà nước

 Nhà nước vì dân

- Là nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân dân, ngoài ra không có bất cứ 1 lợi ích nào khác

- Mọi đường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại quyền lợi cho dân; từ chủ tịch nước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc, đầy tớ cho nhân dân, lấy dân là gốc của nước

Liên hệ:

8.Những quan điểm chung của HCM về văn hóa? Sự vận dụng quan điểm này trong xây dựng nền văn

hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc ở VN?

Định nghĩa văn hóa của HCM trước CMT8

Theo HCM, VH có thể định nghĩa: “ vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là VH VH là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”

Với đn này, HCM đã khắc phục đc quan niệm phiến diện về VH trong lịch sử và hiện đại, hoặc chỉ đề cập đến lĩnh vực tinh thần, trong văn học nghệ thuật, hoặc chỉ đề cập đến lĩnh vực giáo dục, phản ánh trình độ học vấn