skkn một số BIỆN PHÁP QUẢN lý THIẾT bị dạy học ở trường thpt

Phạm vi đề tài: Phạm vi nghiên cứu và ứng dụng của đề tài nằm trong giới hạn nhỏ hẹp, một phần cấu thành cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường, đó là vấn đề TBDH gắn liền với công tác q

MỤC LỤC Trang

1 Thực trạng của việc quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang 3 1.1 Những kết quả đạt được trong công tác quản lý cơ sở vật chất, thiết

 1.2 Một số tồn tại trong công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói

2 Một số vấn đề cấp thiết về công tác quản lý TBDH đặt ra cần giải

3 Một số biện pháp quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang hiện nay 5

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên 6 3.2.2 Bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ quản

3.2.3 Tổ chức quản lý TBDH hiệu quả, khoa học, quy cũ, nề nếp, có kế

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG THPT TAM GIANG

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài:

1.1 Cơ sở lý luận:

Giáo dục và Đào tạo muốn phát triển tốt thì đòi hỏi phải phát triển cơ sở vật chất (CSVC) nói chung và thiết bị dạy học (TBDH)  nói riêng cả về chất và lượng Trong báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng  khoá VIII được trình bày tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI có đoạn: “Tăng cường cơ sở vật chất và từng bước hiện đại hoá nhà trường, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng internet, thiết

bị học tập và giảng dạy hiện đại, thư viện …” và “Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay”

          Như vậy, theo tinh thần nghị quyết của Đảng, nhà nước sẽ tăng cường đầu tư cho các trường học, bởi vì yêu cầu cấp bách về chất lượng giáo dục đào tạo không cho phép kéo dài tình trạng CSVC nghèo nàn, thiếu TBDH tối thiểu mà phải bằng mọi cách xây dựng và tăng cường CSVC, TBDH trường học trở thành một hệ thống hữu hiệu, một yếu tố chủ yếu nhằm đổi mới phương pháp dạy học, đưa việc dạy và học lên một tầm chất lượng mới

Nghị quyết của Chi bộ Đảng Trường THPT Tam Giang cũng đã chỉ rõ: “ Tiếp tục tăng cường CSVC, TBDH, hoàn thiện và đi vào hoạt động có hiệu quả, phục vụ đắc lực cho công tác dạy và học” Để đạt được những mục tiêu  nêu trên, ngoài những

lý do khách quan, công tác quản lý cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của CSVC nói chung và TBDH nói riêng.    

Công tác quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ quản lý không chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải có các kỹ năng quản lý Một điều rất đáng tiếc là trong một thời gian dài, việc quản lý sử dụng TBDH ở trường THPT Tam Giang tuy đã được quan tâm, đầu tư nhưng hiệu quả đem lại chưa thực sự cao Thiết

bị, đồ dùng dạy học tuy được bảo quản khá tốt nhưng hiệu quả sử dụng chưa cao, chưa thu hút được giáo viên và học sinh tới mượn Nhân viên thiết bị có, nhiệt tình với công việc nhưng nghiệp vụ, kỹ năng còn rất nhiều hạn chế Kỹ năng quản lý về lĩnh vực này của người quản lý cũng còn rất nhiều điều phải bàn Làm thế nào để nâng cao nhận thức, kỹ năng quản lý thiết bị của cán bộ quản lý, nghiệp vụ của nhân viên thiết bị … luôn là một câu hỏi  day dứt trăn trở Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học mà Đảng và nhà nước đang đề ra yêu cầu nhà trường phải xây dựng hệ thống

CSVC cần thiết, TBDH đảm bảo Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Một

số biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Tam Giang” để nghiên cứu.

2 Phạm vi đề tài:

Phạm vi nghiên cứu và ứng dụng của đề tài nằm trong giới hạn nhỏ hẹp, một phần cấu thành cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường, đó là vấn đề TBDH gắn liền với công tác quản lý của người cán bộ quản lý và nhân viên thiết bị; nghiên cứu đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH nhằm phát huy vai trò của nó trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học hiện nay

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng của việc quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang:

1.1 Những kết quả đạt được trong công tác quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học:

Số lượng các phòng học, phòng làm việc và phòng chức năng của nhà trường năm học 2010-2011:

HỌC Hiệu

bộ

Phòng thực hành máy tính

Phòng học

Phòng ĐoànTN, phòng hành chính

Phòng thiết bị, thí nghiệm, thực hành, phòng kho

Phòng thư viện

Phòng ứng dụng CNTT

Trường THPT Tam Giang từ khi tách ra khỏi trường Phổ thông cấp 2-3 Tam Giang năm học 1999-2000 chỉ có một dãy phòng học hai tầng, gồm 20 phòng; khuôn viên chưa có tường thành, chưa có cổng trường, mặt bằng chưa san lấp hết Nhà trường tận dụng một số phòng học vừa để làm phòng làm việc của BGH, các bộ phận hành chính, thư viện

Sau một quá trình nỗ lực phấn đấu, được sự quan tâm của cấp trên, dần dần các khu chức năng, bao gồm các phòng thiết bị thực hành, thí nghiệm, phòng kho, phòng thư viện; khu hành chính, bao gồm các phòng làm việc độc lập của BGH, phòng Đoàn, phòng Kế toán, Văn thư, phòng họp liên tịch, phòng hội đồng đã được xây dựng và đưa vào sử dụng Các hạng mục khác như tường thành, cổng trường, các khu

vệ sinh cũng đã hoàn thành, tạo ra một không gian liên hoàn tương đối thuận lợi cho các hoạt động dạy và học cũng như các hoạt động giáo dục khác

Tuy nhiên, so với yêu cầu và nhu cầu của đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học hiện nay thì khối công trình dành riêng cho khu chức năng đã không còn đáp ứng tốt nhất cho đòi hỏi mới của giáo dục hiện đại Các phòng thí nghiệm thực hành nhỏ

bé, không đạt chuẩn, phòng học bộ môn, nhà đa chức năng chưa có làm ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động dạy và học, các hoạt động ngoài giờ lên lớp Nhà trường

đã phải cố gắng sắp xếp một cách tối ưu nhất để làm sao sử dụng các phòng hiện có một cách hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí và phát huy tối đa cơ sở vật chất hiện có

Công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói riêng những năm gần đây đã được lãnh đạo nhà trường quan tâm hơn trước Đặc biệt, năm học 2010-2011, với cơ

sở vật chất hiện có, chi bộ Đảng, Ban giám hiệu, hội đồng sư phạm nhà trường quyết tâm xây dựng, bảo quản và sử dụng tốt TBDH Có thể tóm lược những kết quả đạt được của trường về công tác quản lý TBDH như sau:

          + Trường đã có phòng TBDH, có các phòng học thực hành được trang cấp trang thiết bị mới, dù chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của một phòng học bộ môn, song cũng đã khắc phục được tình trạng thiếu thiết bị dạy học cơ bản đối với các môn học thực nghiệm

+ Nhà trường đã được trang cấp hai bảng tương tác thông minh, nhiều projector, mua sắm thêm nhiều máy vi tính, kết nối mạng internet cáp quang nhằm phục vụ cho việc dạy và học theo hướng đổi mới hiện nay

+ Tận dụng một số phòng học để làm phòng ứng dụng CNTT (03 phòng) nhằm nâng cao năng lực ứng dụng CNTT vào dạy học cho giáo viên

+ Trong hai năm trở lại đây, trường đã cử nhân viên TBDH đi bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ ngắn hạn, cơ bản phục vụ được yêu cầu của các tiết dạy thực hành Bên cạnh đó, nhờ tăng cường vai trò quản lý đối với các tiết thực hành nên vấn đề thực hành của các tiết theo PPCT được tiến hành bài bản, giáo viên đã ý thức được vai trò quan trọng của việc sử dụng TBDH vào các giờ dạy, nhờ đó hiệu quả giảng dạy được nâng cao, học sinh tích cực hơn trong quá trình tham gia vào bài học

+ Cũng trong thời gian gần đây, nhà trường đã có kế hoạch đầu tư ngân sách tăng cường vào TBDH Năm học 2010-2011 nhà trường tiếp tục làm kế hoạch trình lên cấp trên để xin tiếp tục xây dựng các phòng học bộ môn phục vụ cho các môn học thực hành, phòng thiết bị, nhà đa chức năng  

+ Nhà trường hàng năm cũng đã phát động phong trào làm đồ dùng dạy học Hiện một số thiết bị do giáo viên tự làm vẫn có thể áp dụng tốt vào trong các tiết dạy

+ Công tác quản lý TBDH trong những năm gần đây đã được quan tâm hơn, đã hình thành hệ thống sổ sách quản lý thiết bị bài bản, cơ cấu tổ chức của BGH có một thành viên trực tiếp phụ trách mảng này

+ Những năm học vừa qua, TBDH của nhà trường chủ yếu tiếp nhận từ nguồn ngân sách hỗ trợ của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo; ngoài ra, việc xã hội hóa trong vấn đề tăng cường cơ sở vật chất thiết bị dạy học bước đầu cũng đã tạo nên những thay đổi tích cực đáp ứng được nhu cầu dạy và học

 1.2 Một số tồn tại trong công tác quản lý CSVC nói chung, TBDH nói riêng ở trường THPT Tam Giang:

          Năm học 2010-2011, trường THPT Tam Giang đã có cơ sở vật chất tương đối khang trang và đồng bộ Tuy nhiên, công tác quản lý CSVC, TBDH  của cán bộ quản

lý, nhân viên còn rất nhiều hạn chế cần phải thay đổi Mặc dù bộ phận làm công tác TBDH nhiệt tình với công việc nhưng hiệu quả thực tế vẫn chưa ngang tầm Cán bộ quản lý thiếu kinh nghiệm, kiêm nhiệm nhiều công việc, không phải lúc nào cũng toàn tâm toàn ý cho công tác quản lý TBDH và các hoạt động liên quan việc sử dụng TBDH trong quá trình giảng dạy Chất lượng thiết bị được trang cấp chưa đảm bảo, một số thiết bị không đạt chuẩn, độ chính xác không cao, các hóa chất đã quá hạn sử dụng không đảm bảo hiệu quả thí nghiệm Các phòng thực hành chưa đáp ứng được yêu cầu tối thiểu của một phòng học bộ môn, nhưng không có cách nào khác là phải tận dụng tối đa để nâng cao chất lượng các môn học thực nghiệm, dù vậy, hiệu quả thực chất vẫn còn là một điều cần phải bàn đến nhiều

2 Một số vấn đề cấp thiết về công tác quản lý TBDH đặt ra cần giải quyết:

Hiện nay nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, tiếp tục hưởng ứng phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, thực hiện tốt đường lối chủ trương của Đảng

và Nhà nước “ Học phải đi đôi với hành, lí luận phải gắn liền với thực tiễn”,  một vấn

đề cấp thiết đặt ra cho lãnh đạo nhà trường là phải xây dựng CSVC, thiết bị đủ số

lượng, đảm bảo chất lượng; đề ra một số biện pháp quản lý TBDH hữu hiệu để công tác dạy và học của trường thực sự đi vào chiều sâu, có hiệu quả và thiết thực, góp phần đưa giáo dục của nhà trường lên tầm cao mới, góp phần vào công cuộc đổi mới đất nước, đưa đất nước từng bước đi lên theo xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

3 Một số biện pháp quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang hiện nay: 3.1 Một số định hướng chung:

Quản lý CSVC, TBDH  là một nội dung lớn trong những nội dung quản lý ở trường THPT Nội dung này bao gồm: quản lý, sử dụng và bảo quản Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, xuất phát từ tình hình thực tiễn của địa phương, của nhà trường, người viết không có tham vọng đi vào phân tích tất cả các lĩnh vực mà chủ yếu đi sâu vào phân tích, lý giải  thực trạng về công tác quản lý TBDH tại trường

Từ đó đề ra một số biện pháp thích hợp để có thể áp dụng vào quản lý trong nhà trường, từng bước đưa công tác TBDH vào quy cũ, nề nếp, TBDH được bảo quản tốt, ngăn nắp, khoa học, để thuận lợi trong việc sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Chúng tôi nêu ra đây một số định hướng về biện pháp quản lý như sau:

- Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên;

- Bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phụ trách TBDH;

- Tổ chức quản lý TBDH hiệu quả, khoa học, quy cũ, nề nếp, có kế hoạch

3.2 Một số biện pháp quản lý cụ thể:

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên:

Như đã trình bày ở trên, trong một thời gian dài, công tác quản lý TBDH ở trường THPT Tam Giang còn nhiều hạn chế Một trong những nguyên nhân cơ bản của nó là do nhận thức của cán bộ quản lý, của giáo viên, nhân viên phụ trách TBDH

về vấn đề này chưa đúng mức Một thói quen đã trở thành cố hữu, người quản lý, nhiều giáo viên, nhân viên đã xem nhẹ tác dụng của TBDH trong công việc dạy và học Vì vậy, việc nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phụ trách TBDH là một một vấn đề cấp thiết Cần làm cho họ ý thức được sự cần thiết và

có nhu cầu sử dụng thường xuyên các thiết bị này Phát huy hiệu quả sử dụng chúng trong các giờ học là điều cần thiết

          Để nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, nhà trường cần phải thực hiện được những công việc sau:

          - Thường xuyên triển khai các văn bản pháp luật, các quyết định, chỉ thị, hướng dẫn…của các cấp liên quan đến vấn đề CSVC, TBDH để cán bộ, giáo viên, nhân viên học tập, nhận thức đầy đủ, đúng đắn, kịp thời

          - Kịp thời cập nhật, giới thiệu các danh mục TBDH mà trường hiện có hoặc mới được cung cấp

          - Tập huấn các phương pháp dạy học cải tiến có hiệu quả, trong đó phải sử dụng TBDH

          - Biểu diễn các tính năng đưa lại hiệu quả dạy học đối với các TBDH đang có

          - Trong kế hoạch năm học, nhà trường phải đưa ra những quy định về kế hoạch

sử dụng, bảo quản TBDH Đây là một việc làm rất cần thiết cho công tác quản lý, vừa bắt buộc, vừa khích lệ giáo viên phải sử dụng TBDH trong các giờ lên lớp

          - Đầu năm học cho các tổ chuyên môn họp kiểm tra và tổng hợp những tiết trong chương trình môn học cần sử dụng TBDH để từ đó cán bộ phụ trách thiết bị dựa vào đó để chuẩn bị thì hiệu quả sử dụng sẽ cao hơn Đây cũng là cơ sở để Ban giám hiệu nhà trường giám sát tốt hơn việc giáo viên có sử dụng TBDH trong tiết dạy hay không

          - Tổ chức hội thảo thường xuyên công tác đổi mới phương pháp dạy học, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau về cách khai thác sử dụng TBDH có hiệu quả  trong công tác dạy và học

          - Tổ chức các đợt tham quan học hỏi về lĩnh vực này tại các đơn vị có kinh nghiệm, có thành tích trong huyện, tỉnh

3.2.2 Bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ quản

lý, giáo viên,  nhân viên phụ trách TBDH:

3.2.2.1 Đối với cán bộ quản lý:

          Như trong phần thực trạng đã trình bày, cán bộ quản lý kinh nghiệm còn hạn chế Điều đó ít nhiều đã ảnh hưởng đến công tác quản lý của trường, trong đó có quản

lý TBDH Mặt khác, những cán bộ quản lý mới được bổ nhiệm trong những năm gần đây chưa được đào tạo quản lý một cách khoa học, bài bản Họ quản lý dựa trên kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn, qua kinh nghiệm của những người đi trước Vì vậy, theo chúng tôi, để nâng cao kỹ năng quản lý trường học nói chung, kỹ năng quản lý TBDH nói riêng họ cần phải được đào tạo hoặc bồi dưỡng nâng cao năng lực Để giải quyết vấn đề này, bằng nhiều cách khác nhau, cán bộ quản lý cần phải trau dồi, nâng cao nghiệp vụ quản lý của mình Cụ thể phải:

          - Nắm vững cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học để chỉ đạo công tác TBDH

          - Lập ra kế hoạch, biện pháp quản lý TBDH khoa học và có hiệu quả

          - Lập hồ sơ, sổ sách theo dõi TBDH trên các mặt: xây dựng, bảo quản, sử dụng

          - Chỉ đạo, tổ chức thực hiện những kế hoạch đã đề ra theo tuần, tháng, quý, kỳ, năm

          - Kiểm tra việc thực hiên kế hoạch của nhân viên thiết bị, của giáo viên để kịp thời uốn nắn, sửa chữa

          - Đánh giá việc triển khai, thực hiện kế hoạch Rút ra kinh nghiệm để quản lý tốt hơn các năm học tiếp theo

3.2.2.2 Đối với nhân viên phụ trách TBDH:

          Hiện nay nhà trường có hai nhân viên phụ trách TBDH nhưng chưa qua đào tạo đúng chuyên ngành, họ là những giáo viên thuộc chuyên môn KTCN và Sinh học, được tuyển dụng làm công tác TBDH, phụ trách các phòng thực hành Lý, Hóa, Sinh,

họ chỉ được tập huấn, bồi dưỡng qua các lớp do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu dạy và học hiện nay, điều cấp thiết là phải đào tạo, bồi dưỡng

kỹ năng, nghiệp vụ cho nhân viên, giáo viên phụ trách TBDH

3.2.3 Tổ chức quản lý TBDH hiệu quả, khoa học, quy cũ, nề nếp, có kế hoạch:

3.2.3.1 Sắp xếp, phân loại TBDH:

Năm học 2010-2011, trường THPT Tam Giang đã có phòng TBDH, phòng thực hành Vật lý-KTCN, Hoá, Sinh-KTNN Từ đầu năm học, nhà trường phải có kế hoạch để nhân viên TBDH kết hợp các tổ bộ môn, nghiệm thu và phân loại TBDH: thiết bị dạy học của từng bộ môn, thiết bị dùng chung, bàn  ghế thí nghiệm…, sau đó sắp xếp khoa hoc, ngăn nắp Việc sắp xếp phân loại này giúp nhân viên thiết bị dễ quản lý, giáo viên sử dụng TBDH trong giờ dạy của mình cũng dễ tìm, mỗi phòng thực hành sẽ do một giáo viên bộ môn đó quản lý

- Lên kế hoạch sử dụng TBDH theo khung phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, do  tổ chuyên môn xây dựng

- Ngay từ đầu năm học nhà trường phải xây dựng kế hoạch quản lý sử dụng TBDH Kế hoạch phải được xây dựng từ tổ bộ môn Căn cứ vào kế hoạch năm học đã được thống nhất trong hội nghị cán bộ, viên chức của trường; căn cứ vào khung phân phối chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, các tổ chuyên môn thảo luận