Chủ nghĩa xã hội hiện thực lâm vào thoái trào, khủng hoảng như thế nào? Nguyên nhân ?

Trả lời: 1 Sự thoái trào và khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội hiện thực Từ cuối những năm 70 đến cuối những năm 80 của thế kỷ XX, do những khuyết tật không được sửa chữa, lại tích tụ lâu

Câu hỏi: chủ nghĩa xã hội hiện thực lâm vào thoái trào, khủng hoảng như thế nào? Nguyên nhân ?

Trả lời:

1) Sự thoái trào và khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội hiện thực

Từ cuối những năm 70 đến cuối những năm 80 của thế

kỷ XX, do những khuyết tật không được sửa chữa, lại tích

tụ lâu ngày đã dẫn đến tình trạng trì trệ, khủng hoảng trong nhiều nước thuộc hệ thống chủ nghĩa xã hội Đây cũng chính là giai đoạn chủ nghĩa xã hội hiện thực lâm vào khủng hoảng, kéo theo khủng hoảng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm dần, kéo theo sự sụt giảm trong thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội nguồn lực khoa học công nghệ, nguồn lực con người không

được quan tâm chăm lo… uy tín của chủ nghĩa xã hội suy giảm, mất vị thế ở nhiều nước sai lầm lớn trong chủ

trương cải tổ ở Liên Xô đã thúc đẩy nhanh quá trình suy thoái, dẫn Liên Xô xã hội chủ nghĩa đến đỉnh điểm của khủng hoảng và sụp đổ, kéo theo sự sụp đổ của chế độ

xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu Tuy nhiên, cũng

trong giai đoạn này, một số nước xã hội chủ nghĩa đã chủ trương cải cách, đổi mới, kiên trì với định hướng xã hội chủ nghĩa, tìm tòi con đường, phương thức xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện từng quốc gia (Trung Quốc, Việt Nam, Cu Ba…)

Việc chấm dứt chiến tranh lạnh, sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu không phải là sự sụp

đổ hoàn toàn của chủ nghĩa xã hội hiện thực thế giới mà chỉ là sự suy thoái , thay đổi tương quan lực lượng giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản

2) Nguyên nhân của thoái trào, khủng hoảng

Về khách quan: chế độ xã hội chủ nghĩa là một chế độ khác hoàn toàn về chất so với chế độ tư bản và các thể chế chính trị - xã hội trước đó Những khó khăn, phức tạp, những thách thức đặt ra trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội là tất yếu vì không thể có một công thức chung, một mô hình chung cho chủ nghĩa xã hội hiện

thức trong từng quốc gia dân tộc bên cạnh đó, sự chống phá điên cuồng của các thế lực thù địch, chống đối chủ nghĩa xã hội là một thực tế mâu thuẩn giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội là một trong những mâu thuẫn

cơ bản của thời đại

Tuy nhiên, những hạn chế, yếu kém và sự khủng hoảng dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống các nước xã hội chủ

nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu chủ yếu và trực tiếp bắt

nguồn từ những nguyên nhân chủ quan

chủ nghĩa xã hội là vấn đề lớn của thời đại chủ nghĩa

xã hội hiện thực phải được xây dựng trên cơ sở kết hợp những nguyên lý phổ biến với tính đặc thù của từng quốc gia dân tộc các nhà kinh điển của chủ nghĩa

xã hội khoa học từng khẳng định : “… chủ nghĩa cộng sản không phải là một trạng thái cần phải sáng tạo ra, không phải là một lý tưởng mà hiện thực phải khuôn theo Chúng ta gọi chủ nghĩa cộng sản là một phong trào hiện thực, nó xóa bỏ trạng thái hiện nay Những điều hiện của phong trào ấy là do những tiền đề hiện đang tồn tại đẻ ra”

Đã có lúc có nơi, chủ nghĩa xã hội hiện thực ở một sỗ nước đã được xây dựng bằng cách áp đặt, giáo điều thoát ly khỏi điều kiện thức tế của quốc gia dân tộc ,

mà vẫn được nhận thức đó là chủ nghĩa xã hội

dựng chủ nghĩa xã hội , đặc biệt là các quy luật kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã mắc phải

những khuyết điểm: chủ quan, nóng vội, đốt cháy giai đoạn, nhiều lúc , nhiều nơi đã đối lập giữa kế hoạch hóa tập trung với kinh tế thị trường

Đóng góp lớn của V.I.Lênin là đã cụ thể hóa lý luận

macxit về thời kỳ quá độ, chỉ rõ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội là có một thời kỳ quá độ

V.I.Lênin đặc biệt chú trọng đặc điểm kinh tế của thời

kỳ quá độ Ông đã chỉ rõ đặc điểm nổi bật của thời kỳ quá độ là sự tồn tại xen kẽ của những thành phần,

những bộ phận, những mảnh của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội : “…vậy thì danh từ quá độ có nghĩa gì? Vận dụng vào kinh tế, có phải nó có nghĩa là trong chế độ hiện nay nó có những thành phần, những bộ phận, những mảnh của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa

xã hội không ? bất cứ ai cũng đều thừa nhận là có” Đặc điểm của thời kỳ quá độ, các quy luật kinh tế của thời kỳ quá độ đã được V.I.Lênin vận dụng có hiệu quả nhất là trong thực hiện chính sách kinh tế mới (NEP), việc phát triển kinh tế tư bản nhà nước, việc sử dụng các chuyên gia tư bản để xây dựng chủ nghĩa xã hội

về sau, tư tưởng của V.I.Lênin đã bị xa rời, thay thế bằng những ảo tưởng, nôn nóng muốn kết thức nhanh quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội - giai đoạn thấp,

giai đoạn đầu của hình thái kinh tế - xã hội công sản chủ nghĩa – để chuyển sang thực hiện những nguyên tắc của chủ nghĩa cộng sản ( ở Liên Xô)

Tính lâu dài khó khăn, phức tạp, phải qua nhiều chặng đường, nhiều bước đi trong thời kỳ quá độ và trong xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa ở Đông ÂU thành

“chủ nghĩa xã hội nhà nước”, tạo ra những tiền đề dẫn đến khủng hoảng, suy thoái về sau

xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa theo nguyên tắc macxit, leninit dần dần

bị xa rời khối đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng Cộng sản bị rạn nứt dẫn đên chia rẽ, bè phái Một bộ phận cán bộ ở cương vị lãnh đạo Đảng thoái hóa, biến chất, biến tổ chức đàng thành tổi chức độc tại, chuyên quyên độc đoán, vi phạm quyền dân chủ Đảng và

chính quyền Nhà nước không còn là người đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao

động, các dân tộc , các tôn giáo, xa rời quần chúng, mất uy tín đối với đại đa số quần chúng nhân dân

không được kịp thời sửa chữa đến lúc bắt buộc phải

“cải tổ” lại thực hiện một cách cực đoan, không xác

định đứng các khâu trọng yếu và lộ trình phải cải tổ những người chủ trương “cải tổ” lại thiếu bản lĩnh, chao đảo lập trường, đã tạo ra một sự đảo lộn trong chủ trương, chính sách, biến “cải tổ” thành “tự do hóa” theo kiểu phương tây Tiến hành “cải tổ” không đúng hướng đã đẩy nhanh hơn quá trình sụp đổ của

hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu

Những người chủ trương cải tổ, trên thực tế, đã phản bội chủ nghĩa Mác-Lênin về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội