Giáo án ngữ văn 6 học kỳ 2 Trường THCS Lê Quý Đôn

bµi häc ®­êng ®êi ®Çu tiªn ( TrÝch DÕ MÌn phiªu l­u kÝ T« Hoµi) I. Môc tiªu cÇn ®¹t: Gióp hs: 1 Kiến thức: Giúp HS: Hiểu được nội dung ý nghĩa bài học đường đời đầu tiên. Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn. 2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc truyện đồng thoại, đọc lời đối thoại ohù hợp với tính cách các nhân vật, tả vật. 3 Thái độ: Giáo dục ý thức sống thân ái đoàn kết với mọi người II. Chuẩn bị: 1 GV: Bảng phụ: Tóm tắt 3 sự việc chính. Chân dung của tác giả Tô Hoài 2 HS: Đọc, nghiên cứu nội dung SGK III. TiÕn tr×nh d¹y häc 1. æn ®Þnh tæ chøc(1p) 2. KiÓm tra bµi cò.(5p) KiÓm tra bµi cò (vë so¹n) 3.Bµi míi:(34p) Giíi thiÖu bµi míi: T« Hoµi lµ nhµ v¨n chuyªn viÕt truyÖn ng¾n cho thiÕu nhi. C¸c t¸c phÈm cña «ng ®Òu lµ nh÷ng t¸c phÈm mang mµu s¾c t­ëng t­îng phong phó. DÕ mÌn phiªu l­u kÝ còng lµ mét trong nh÷ng t¸c phÈm nh­ vËy. TruyÖn v« cïng hÊp dÉn nªn ®• ®­îc chuyÓn thµnh phim vµ dÞch ra nhiÒu thø tiÕng trªn thÕ giíi. Bµi häc ngµy h«m nay chóng ta sÏ cïng t×m hiÓu mét ®o¹n trÝch trong t¸c phÈm dµi nµy. Ho¹t ®éng cña gi¸o viªn H§1(10p) HD t×m hiÓu môc 1 H: H•y tr×nh bµy hiÓu biÕt cña em vÒ t¸c gi¶? (GVgiíi thiÖu ¶nh ch©n dung tg ) H: Tr×nh bµy hiÓu biÕt cña em vÒ t¸c phÈm ? GV : DÕ mÌn phiªu l­u kÝ lµ t¸c phÈm næi tiÕng ®Çu tiªn cña T« Hoµi, ®­îc s¸ng t¸c lóc «ng 21 tuæi ThÓ lo¹i cña t¸c phÈm lµ kÝ nh­ng thùc chÊt vÉn lµ mét truyÖn TiÓu thuyÕt ®ång tho¹i mét s¸ng t¸c chñ yÕu lµ t­ëng t­îng vµ nh©n ho¸ §©y lµ t¸c phÈm v¨n häc hiÖn ®¹i l¹i nhiÒu lÇn nhÊt ®­îc chuyÓn thÓ thµnh phim ho¹t h×nh, móa rèi ®­îc kh¸n gi¶, ®éc gi¶ n­íc ngoµi hÕt søc h©m mé. ? Nêu cách đọc văn bản ? GV : §o¹n: DÕ MÌn tù t¶ ch©n dung m×nh ®äc víi giäng hµo høng, kiªu h•nh, to, vang, chó nhÊn giäng ë c¸c tÝnh tõ, ®éng tõ miªu t¶. §o¹n trªu chÞ Cèc: + Giäng DÕ MÌn trÞch th­îng khã chÞu. + Giäng DÕ cho¾t yÕu ít, rªn rÈm. + Giäng chÞ Cèc ®¸o ®Ó, tøc giËn. §o¹n DÕ MÌn hèi hËn ®äc giäng chËm, buån, s©u l¾ng vµ cã phÇn bÞ th­¬ng. GV ®äc mÉu 1đoạn H: truyÖn ®­îc chia lµm mÊy phÇn? em h•y nªu néi dung chÝnh ®­îc kÓ trong mçi phÇn truyÖn? H: TruyÖn ®­îc kÓ b»ng lêi nh©n vËt nµo? ®­îc kÓ b»ng ng«i thø? GV: DÕ MÌn tù kÓ Ng«i thø nhÊt. H§2(20p) HD t×m hiÓu v¨n b¶n Gäi häc sinh ®äc ®o¹n 1 H: Khi xuÊt hiÖn ë ®Çu c©u chuyÖn, DÕ MÌn ®• lµ mét chµng DÕ thanh niªn c­êng tr¸ng. Chµng DÕ Êy ®• hiÖn lªn qua nh÷ng nÐt cô thÓ nµo vÒ:H×nh d¸ng? C¸ch miªu t¶ ©y gîi cho em h×nh ¶nh DÕ MÌn nh­ thÕ nµo? DÕ MÌn lÊy lµm h•nh diÖn víi bµ con vÒ vÎ ®Ñp cña m×nh. Theo em DÕ MÌn cã quyÒn h•nh diÖn nh­ thÕ kh«ng? GV:+ cã v× ®ã lµ t×nh c¶m chÝnh ®¸ng; + kh«ng v× nã t¹o thµnh thãi kiªu ng¹o h¹i cho DÕ MÌn sau nµy. H: T×m nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ nh÷ng hµnh ®éng cña DÕ MÌn? H: §o¹n v¨n miªu t¶ ®• lµm hiÖn h×nh mét chµng DÕ nh­ thÕ nµo trong t­ëng t­îng cña em? H: TÝnh c¸ch cña DÕ MÌn ®­îc miªu t¶ qua c¸c chi tiÕt nµo vÒ hµnh ®éng vµ ý nghÜ? H: Qua nh÷ng chi tiÕt ®ã em thấy DMÌn lµ mét con ng­êi nh­ thÕ nµo? ? Cã ®iÒu g× ®Ñp vµ ch­a ®Ñp trong h×nh d¸ng vµ tÝnh c¸ch cña DÕ MÌn? GV : NÐt ®Ñp trong h×nh d¸ng cña DÕ MÌn lµ khoÎ m¹nh, c­êng tr¸ng, ®Çy søc sèng, thanh niªn; vÒ tÝnh nÕt: yªu ®êi, tù tin. NÐt ch­a ®Ñp: Kiªu c¨ng, tù phô, hîm hÜnh, thÝch ra oai... ? NhËn xÐt vÒ tr×nh tù miªu t¶ cña t¸c gi¶ GV: Tõ ng÷ chÝnh x¸c, s¾c c¹nh Tr×nh tù miªu t¶: tõng bé phËn cña c¬ thÓ, g¾n liÒn miªu t¶ h×nh d¸ng víi hµnh ®éng khiÕn h×nh ¶nh DÕ MÌn hiÖn lªn mçi lóc mét râ nÐt  đây cũng là một trình tự khi chúng ta vận dụng để miêu tả những sự vật con người xung quanh mình trong bài văn miêu tả . Gv nhËn xÐt, gi¶ng: §o¹n v¨n miªu t¶ h×nh d¸ng, tÝnh c¸ch cña DÕ MÌn lµ mét ®o¹n v¨n rÊt ®Æc s¾c, ®éc ®¸o vÒ nghÖ thuËt t¶ vËt.Bµng c¸ch nh©n hãa cao ®é, dïng nhiÒu tÝnh tõ, ®éng tõ , tõ l¸y, so s¸nh rÊt chän läc vµ chÝnh x¸c, T« Hoµi ®• ®Ó §ª MÌn tù häa bøc ch©n dung cña m×nh v« cïng sèng ®éng.Kh«ng ph¶I lµ mét con dÕ mÌn mµ lµ mét chµng DÕ mÌn cô thÓ ®Õn tõng bé phËn c¬ thÓ, cö chØ, hµnh ®éng,tÝnh c¸ch.TÊt c¶ l¹i rÊt phï hîp víi thùc tÕ, víi h×nh d¸ng vµ tËp tÝnh cña loµi dÕ còng nh­ cña mét sè thanh thiÕu niªn ®­¬ng thêi vµ nhiÒu thêi.DÕ mÌn c­êng tr¸ng, kháe m¹nh nh­ng kiªu c¨ng, hîm hÜnh, lè bÞch mµ kh«ng tù biÕt.§iÓm ®¸ng khen vµ ®¸ng chª cña DÕ MÌn lµ ë chç ®ã H® cña hs 1 hs tr¶ lêi 1hs nhËn xÐt. Hs trả lời HS nghe 1 hs nêu cách đọc, 2 hs ®äc, líp l¾ng nghe. 1 hs tr¶ lêi 1hs nhËn xÐt. H §äc ®o¹n 1 1 hs tr¶ lêi C¶ líp suy nghÜ, HS kh¸ tr¶ lêi. 1 hs tr¶ lêi H kh¸ tr¶ lêi . tr¶ lêi Th¶o luËn nhãm 3ph ®¹i diÖn tr×nh bµy HS phát hiện HS suy nghĩ, trả lời cá nhân HS thảo luận nhóm 4 HS khá trả lời HS trả lời HS nghe HS nghe và ghi bài Néi dung cÇn ®¹t I. Đọc – tìm hiÓu chung 1. T¸c gi¶: Tªn khai sinh lµ NguyÔn Sen sinh 1920, huyÖn Hoµi §øc, Hµ §«ng. Tù häc mµ thµnh tµi. ¤ng cã khèi l­îng t¸c phÈm phong phó: DÕ MÌn phiªu l­u kÝ, §µn chim g¸y, Vî chång A Phñ... 2. T¸c phÈm: a. Xuất xứ §o¹n trÝch trÝch trong t¸c phÈm DÕ MÌn phiªu l­u kÝ viÕt 1941. TruyÖn 10 ch­¬ng thuéc thÓ lo¹i TiÓu thuyÕt ®ång tho¹i. §o¹n trÝch ë ch­¬ng I. b. §äc, tóm tắt c. Bè côc: 2 phÇn P1: Tõ ®Çu  thiªn h¹: H×nh d¸ng tÝnh c¸ch cña dÕ MÌn. P2: PhÇn cßn l¹i: Bµi häc ®­êng ®êi ®Çu tiªn. II.Đọc hiÓu v¨n b¶n 1. Bøc ch©n dung tù ho¹ cña DÕ MÌn + Ngo¹i h×nh: Cµng: mÉm bãng Vuèt: nhän ho¾t c¸nh: dµi th©n ng­êi: mµu n©u bãng mê ®Çu: to, næi tõng m¶ng 2 r¨ng: ®en nh¸nh r©u: dµi, uèn cong.  Chµng DÕ thanh niªn c­êng tr¸ng, rÊt khoÎ mạnh, tù tin, yªu ®êi vµ rÊt ®Ñp trai. + Hµnh ®éng: ®¹p phµnh ph¹ch nhai ngoµm ngo¹m trÞnh träng vuèt r©u ¨n uèng ®iÒu ®é lµm viÖc chõng mùc. •Chµng dÕ: Hïng dòng, ®Ñp ®Ï, ®Çy søc sèng, tù tin, yªu ®êi, hÊp dÉn. + TÝnh c¸ch ®i ®øng oai vÖ nh­ con nhµ vâ,nhón ch©n, rung r©u cµ khÞa víi tÊt c¶ hµng xãm qu¸t mÊy chÞ cµo cµo ®¸ mÊy anh gäng vã t­ëng m×nh s¾p ®øng ®Çu thiªn h¹ chª bai kÎ kh¸c. • Dế Mèn kiªu c¨ng, tù phô, hîm hÜnh.

- Hiểu được nội dung ý nghĩa bài học đường đời đầu tiờn.

- Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miờu tả và kể chuyện của bài văn

Giới thiệu bài mới: Tô Hoài là nhà văn chuyên viết truyện ngắn cho thiếu nhi Các tác

phẩm của ông đều là những tác phẩm mang màu sắc tởng tợng phong phú ''Dế mèn phiêu lu kí'' cũng là một trong những tác phẩm nh vậy Truyện vô cùng hấp dẫn nên đã

đợc chuyển thành phim và dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới Bài học ngày hôm naychúng ta sẽ cùng tìm hiểu một đoạn trích trong tác phẩm dài này

Hoạt động của giáo viên

Đàn chim gáy, Vợ chồng A Phủ

- H: Trình bày hiểu biết của em

đại lại nhiều lần nhất đợc

chuyển thể thành phim hoạt

hình, múa rối đợc khán giả, độc

giả nớc ngoài hết sức hâm mộ.

? Nờu cỏch đọc văn bản ?

GV :- Đoạn: Dế Mèn tự tả chân

dung mình đọc với giọng hào

hứng, kiêu hãnh, to, vang, chú

1 hs trả lời1hs nhận xét

b Đọc, túm tắt

c Bố cục: 2 phần

P1: Từ đầu  thiên hạ: Hình

- H: truyện đợc chia làm mấy

phần? em hãy nêu nội dung chính

đợc kể trong mỗi phần truyện?

Gọi học sinh đọc đoạn 1

- H: Khi xuất hiện ở đầu câu

chuyện, Dế Mèn đã là "một chàng

Dế thanh niên cờng tráng" Chàng

Dế ấy đã hiện lên qua những nét

cụ thể nào về:Hình dáng?

- Cách miêu tả ây gợi cho em

hình ảnh Dế Mèn nh thế nào?

- Dế Mèn lấy làm "hãnh diện với

bà con về vẻ đẹp của mình" Theo

em Dế Mèn có quyền hãnh diện

nh thế không?

-GV:+ có vì đó là tình cảm chính

đáng;

+ không vì nó tạo thành thói kiêu

ngạo hại cho Dế Mèn sau này

- H: Tìm những chi tiết miêu tả

trả lời

1 hs trả lời

H khá trả lời

trả lời

Thảo luậnnhóm 3ph

đại diện trìnhbày

dáng tính cách của dế Mèn

P2: Phần còn lại: Bài học đờng

đời đầu tiên

- thân ngời: màu nâu bóng mờ

- đầu: to, nổi từng mảng

- 2 răng: đen nhánh

- râu: dài, uốn cong.

 Chàng Dế thanh niên cờng tráng, rất khoẻ mạnh, tự tin, yêu

đời và rất đẹp trai.

của Dế Mèn là khoẻ mạnh, cờng

tráng, đầy sức sống, thanh niên;

về tính nết: yêu đời, tự tin.

người xung quanh mỡnh trong

bài văn miờu tả

HS thảo luậnnhúm 4

HS khỏ trả lời

HS trả lời

HS nghe

HS nghe vàghi bài

võ,nhún chân, rung râu

- cà khịa với tất cả hàng xóm

- quát mấy chị cào cào

- đá mấy anh gọng vó

- tởng mình sắp đứng đầu thiên hạ

- chê bai kẻ khác.

 Dế Mốn kiêu căng, tự phụ, hợm hĩnh.

cũng nh của một số thanh thiếu

niên đơng thời và nhiều thời.Dế

- Nhận xột về nghệ thuật miờu tả DM ở đoạn 1

- Cảm nhận về hỡnh dỏng, tớnh cỏch của DM qua đoạn trớch

5 Hướng dẫn học ở nhà(1 ph)

- Tỡm hiểu tiếp đoạn 2

- Hiểu được nội dung ý nghĩa bài học đường đời đầu tiờn.

- Nắm được những đặc sắc trong nghệ thuật miờu tả và kể chuyện của bài văn

2- HS: - Đọc, nghiờn cứu nội dung SGK

III Tiến trình dạy học

1

Ổn định : Kiểm tra sĩ số.(1ph)

2 Kiểm tra bài cũ: (4ph)

Cảm nhận về hỡnh dỏng, tớnh cỏch của DM qua đoạn trớch?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(1ph)

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động 2: Hớng dẫn tìm

hiểu chi tiết văn bản(25ph)

- H: Mang tính kiêu căng vào

đời, Dế Mèn đã gây ra những

chuyện gì phải ân hận suốt đời?

- H: Những chi tiết nào cho thấy

sự khinh thờng Dế Choắt của Dế

Mèn?

Hđ của h/s

Hs trả lờiLớp lắng nghenhận xét

a Khinh thờng dế Choắt.

- Nh gã nghiện thuốc phiện

- H: Lời xng hô của Dế Mèn với

Dế Choắt có gì đặc biệt?

- H: Dới mắt Dế Mèn, dế Choắt

hiện ra nh thế nào?

- H: Hết coi thờng dế Choắt, Dế

Mèn lại gây sự với chị Cốc.Vì sao

Dế Mèn lại dám gây sự với chị

- H: Kẻ phải chịu hậu quả trực

tiếp của trò đùa này là Choắt

Nh-ng Mèn có chịu hậu quả khôNh-ng?

(Nếu có) đó là gì?

Có: + Mất bạn láng giềng

+ ân hận suốt đời

- H: Thái độ của Dế Mèn nh thế

nào khi Dế Choắt chết?

-H:Nêu diễn biến tâm trạng của

Dế Mèn trong việc trêu chị Cốc

dẫn đến cái chết của Dế choắt?

Tâm trạng ấy cho em hiểu gì về

Dế Mèn?

1 hs trả lờiCả lớp suynghĩ, HS khá

trả lời

H khá trả lời

H khá trả lời

H TB trả lời

Cá nhân trả lời

Lớp lắng nghenhận xét

-"Chú mày” (mặc dù trạc tuổi nhau)

 Dới con mắt của Dế Mèn, Dế Choắt rất yếu ớt, xấu xí, lời nhác,

đáng khinh

DM rất kiêu căng, muốn ra oai với Dế Choắt, muốn chứng tỏ mình sắp đứng đầu thiên hạ.

b Gây sự với chị Cốc dẫn đến cái chết của Choắt.

*Lí do:

- Muốn ra oai với Choắt

- Muốn chứng tỏ mình đứng đầuthiên hạ

- Diễn biến tâm trạng của DM:

+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC:

- Bài học đầu tiên mà Dế Mèn

phải chịu hậu quả là gì? Liệu đây

có phải là bài học cuối cùng? ý

nghĩa của bài học này?

- Câu cuối cùng của đoạn trích có

gì đặc sắc? Theo em trong lúc

đứng lặng hồi lâu nghĩ về bài học

đờng đời dầu tiên Dế Mèn đã nghĩ

gì?

- H: Theo điểm nào của con ngời

đợc gán cho các con vật ở truyện

này?

- Gv nhận xét: DM: kiêu căng

nhng biết hối lỗi

Choắt: yếu đuối nhng biết tha

tội lỗi của mình thì đã

muộn.Hống hách với ngời yếu

- Bài học đờng đời đầu tiên:

Là bài học về tác hại của tínhnghịch ranh, ích kỉ, vô tình giết chếtDC tội lỗi của DM thật đáng phêphán nhng dù sao anh ta cũng nhận

III Tổng kết

1 Nội dung: - Truyện miêu tả Dế

HĐ 3:(5P) HD tổng kết

- H: Hãy khái quát giá trị nội

dung và nghệ thuật của tác phẩm?

- GV chốt kiến thức Yêu cầu học

khiến thế giới loài vật hiện lên

dễ hiểu nh thế giới con ngời.

+ Sám hối, sửa chữa lỗi lầm bài học

đờng đời cho mình

2 Nghệ thuật: - Miêu tả loài vật

sinh động, hấp dẫn

- Ngôn ngữ chính xác giàu tính tạohình

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất tự nhiên

- Nắm nội dung bài hoc.

- Chuẩn bị bài Sụng nước Cà Mau

Tiết 75

Phó từ

I Mục tiêu cần đạt: - Giúp h/s :

1- Kiến thức: Giỳp học sinh:

- Nắm được khỏi niệm phú từ

- Phõn tớch để tỡm ra ý nghĩa và cụng dụng của phú từ để nhận biết

2- Kỹ năng: Biết đặt cõu cú chứa phú từ để thể hiện cỏc ý nghớa khỏc nhau.

3- Thỏi độ: Hiểu và nhớ cỏc loại ý nghĩa của phú từ.

II Chuẩn bị:

- Giỏo viờn: + Bảng phụ phõn loại cỏc phú từ (SGK)

- Học sinh: + Đọc kĩ ghi nhớ, tỡm hiểu nội dung bài học

III Tiến trình bài dạy.

* Nhận xét

a Đã (đi); cũng (ra); vẫn cha(thấy); thật (lỗi lạc)

b.(Soi gơng) đợc; rất(a nhìn);(to) ra; rất (bớng)

Các từ in đậm Đã, cũng, vẫn, cha, thật, đợc, rất, ra, rất là

những phó từ bổ sung ý nghĩacho các động từ và tính từ ( trớchoặc sau)

- đứng trớc hoặc sau động từ,tính từ để bổ sung ý nghĩa cho

động từ, tính từ

2 Bài học ( SGK)

b Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi

thơng lắm Vừa thơng vừa ăn năn

tội mình Giá tôi không trêu chị

Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc gì

- Gọi học sinh đọc bài tập 1,2 nêu

yêu cầu, kiến thức

- H: Tìm phó từ trong những câu

sau đây và cho biết mỗi phó từ bổ

HS trả lờinhanh:

a X + Y: đã

từng, đừngquên

1 HS trả lời

1 HS khá trả

lời

1H đọc yêucầu bài tập

PT đứngsau

Thời gian

sung cho động từ tính từ ý nghĩa

gì?

-Gv hớng dẫn học sinh làm bài tập

GV đọc cho học sinh chép chính

tả và nhận xét bài viết của học

sinh

nhóm trình bày, các nhóm nhận xét, bổ sung

Lớp viết chính tả

b đã: Thời gian; Đợc: Kết quả Bài tập 2: Thuật lại đoạn Dế Mèn trêu chị Cốc dãn đến cái chết thảm thơng của Dế Choắt bằng một đoạn văn ngắn

Bài tập 3: Chép chính tả

Yêu cầu: Từ "những gã xốc nỗi Mình thôi" Viết đúng chính tả, nhanh, đẹp

4 Củng cố: (3ph)

- Gọi hs nhắc lại nội dung bài học

- GV củng cố các đơn vị kiến thức trong bài học

- Nắm chắc khái niệm của phó từ và các loại phó từ- vận dụng vào bài tập

5 Dặn dò: (1ph)

-Làm bài tập còn lại ở sgk Học thuộc phần ghi nhớ

-Chuẩn bị bài mới: Tìm hiểu chung về văn miêu tả, đọc trớc bài và trả lời

câu hỏi ở sgk



Tiết 76

Tìm hiểu chung về văn miêu tả

I Mục tiêu cần đạt: - Giúp học sinh:

1- Kiến thức: Giỳp học sinh:

- Nắm được những hiểu biết chung về văn miờu tả trước khi đi sõu vào một số thao tỏc chớnh nhằm tạo lập loại văn bản này

2- Kỹ năng: Nhận diện được đoạn văn miờu tả (Trọng tõm)

3- Thỏi độ: Cú ý thức và hiểu được tỡnh huống nào thỡ dựng văn miờu tả.

II Chuẩn bị.

- GV : giáo án, nghiên cứu tài liệu

- HS : Đọc lại đoạn trích ''Bài học đờng đời đầu tiên'' Soạn bài

III Tiến trình bài dạy.

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ(5p).Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh.

3.Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài(1ph) Ở Tiểu học, cỏc em đó học về văn miờu tả, đó viết 1

số bài văn miờu tả về người, vật, phong cảnh thiờn nhiờn… Tiết học hụm nay cỏc em

sẽ được tỡm hiểu kĩ hơn thế nào là văn miờu tả, biết nhận diện đoạn văn, bài văn miờu tả.

Hoạt động của giáo viên

hãy cho biét thế nào là văn miêu tả?

- GV chốt kiến thức Yêu cầu học

em 1 nhóm)

đại diện trả

lời, nhómkhác nhậnxét

* Tìm hiểu các tình huống.

- Cả 3 tình huống đều cần dùngvăn miêu tả vì căn cứ vào hoàncảnh và mục đích giao tiếp

- Dế Choắt là một chú dế yếu ớt:

 Những hình ảnh và chi tiết: Dángngời gầy gò, cao lêu nghêu nh gãnghiện thuốc phiện

2 Bài học.Là loại văn nhằm giúp

ngời đọc, ngời nghe hình dung đợc

đặc điểm, tính chất nổi bật của sựvật, sự việc, con ngời, phongcảnh,làm cho chúng nh hiện ra tr-

Gọi H đọc yêu cầu bài tập.

Yêu cầu H hoạt động nhóm, GV

nhận xét,bổ sung

- H: Nếu phải viết một đoạn văn

miêu tả về mùa đông,em sẽ nêu đặc

điểm nào nổi bật?

- H: Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên

trong tâm trí em, nếu tả khuôn mặt

-Đặc tả chú DM Vào độ tuổi thanhniên cờng tráng

- Những đặc điểm nổi bật: To khoẻ

-Miêu tả cảnh một vùng bãi ven

ao, hồ, ngập nớc sau ma

- Những đặc điểm nổi bật: Một thếgiới động vật sinh động, huyênnáo, ồn ào

- Hoa đào, hoa mai chuẩn bị chomùa xuân đến

b, Một vài đặc điểm nổi bật của

khuụn mặt nh:

-Sáng và đẹp;

- Hiền hậu và nghiêm nghị;

-Vui vẻ, lo âu, trăn trở

4 Củng cố: (2ph)-Gọi hs nhắc lại nội dung bài học

- Hoàn thành các bài tập còn lại

5 Dặn dò: (1ph) -Làm bài tập còn lại ở sgk.Học thuộc ghi nhớ.

- Viết đoạn văn 8-10 cõu, miờu tả một mựa mà em thớch nhất

-Chuẩn bị bài mới: Sông nớc Cà Mau và trả lời câu hỏi ở sgk



Tiết 77

sông nớc cà mau

( Đoàn Giỏi)

I Mục tiêu cần đạt:

1- Kiến thức: Giỳp học sinh:

- Cảm nhận được sự phong phỳ và độc đỏo của thiờn nhiờn sụng nước Cà Mau

- Nắm được nghệ thuật miờu tả cảnh sụng nước của tỏc giả

2- Kỹ năng: ễn kỹ năng quan sỏt, tưởng tượng, liờn tưởng so sỏnh, nhận xột trong

văn miờu tả

3- Thỏi độ: Yờu quý cảnh quan thiờn nhiờn, sụng nước Cà Mau- mảnh đất tận

cựng phớa nam của Tổ quốc

II Chuẩn bị

- GV : Soạn giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh về bài "Sông nớc Cà Mau"

- HS : Soạn bài theo câu hỏi ở sgk.

III Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ.(5p)

- Hãy tóm tắt và nêu ý nghĩa của văn bản''Bài học đờng đời đầu tiên''

- Em có suy nghĩ gì về câu nói cuối cùng của Dế Choắt ?

3.Bài mới:(34p)

Giới thiệu bài mới: '' Đất rừng Phơng Nam '' là một trong những tác phẩm xuấtsắc nhất của văn học thiéu nhi nớc ta Từ khi ra mắt bạn đọc nó đã có sức hấp dẫn lâubền với nhiều thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi cho đến tận ngày nay Tác phẩm đã đợc in lạinhiều lần,đợc dựng thành phim khá thành công Giờ học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìmhiểu về một đoạn trích trong tác phẩm này, đó là văn bản ''Sông nớc cà Mau''

Hoạt động của giáo viên

-Bài văn miêu tả cảnh kết hợp

- H: Trình bày hiểu biết của em về

tác phẩm ?

Hướng dẫn đọc:

- Giọng: Giới thiệu, liệt kờ, nhấn

mạnh cỏc tờn riờng Đoạn đầu đọc

chậm càng về sau nhanh dần

Cảnh chợ đọc giọng vui, linh hoạt

- GV đọc mẫu

- Gọi 2 HS (mỗi HS đọc 1 phần)

kể lại bằng lời văn của mình

- Gọi đọc hoặc giải thích các chú

thích trong SGK

- Đọc chú thích *

- H: truyện đợc chia làm mấy

phần? em hãy nêu nội dung chính

đợc kể trong mỗi phần truyện?

An đồng thời là ngời kể chuyện,kể

những điều mắt thấy tai nghe và ấn

tợng của chú bé 13-14 tuổi lu lạc

trên đờng đI tìm gia đình.Tác

dụng:tả đợc cảnh quan của một

vùng sông nớc cực Nam qua cáI

người miờu tả?Vị trớ ấy

thuận lợi gỡ cho việc quan

sỏt miờu tả?

2 hs đọc, lớplắng nghe

H giải thích

1 hs trả lời1hs nhận xét

Cá nhân trả lờiTiếp thu

+ Tiếp đến ''Khói sóng banmai''  Cảnh kênh rạch và consông Năm Căn rộng lớn, hùng

? Dấu hiệu, hỡnh ảnh nào

của thiờn nhiờn Cà Mau gợi

cho con người nhiều ấn

tượng khi qua đõy?

- Gv nhận xét

?Tỏc giả cảm nhận thiờn

nhiờn nơi đõy như thế nào?

Ấn tượng ấy được diễn tả

qua những giỏc quan nào?

- Gv nhận xét

Túm lại: Em hỡnh dung như thế

nào về cảnh sụng nước Cà Mau

qua ấn tượng ban đầu của tỏc giả?

- Gv chốt

Cả lớp suynghĩ, HS khá

trả lời

1 hs trả lời

H khá trả lời

- Một vùng sông ngòi, kênhrạch chằng chịt nh mạng nhện

 So sánh sát hợp

- Màu sắc riêng biệt: Màu xanhcủa trời nớc, cây, lá rừng tạothành một thế giới xanh, xanhbát ngá tnhng chỉ toàn một màuxanh không phong phú, vui mắt

- âm thanh rì rào của gió, rừng,sóng biển đều ru vỗ triền miên

- Cảm giác lặng lẽ, buồn buồn,

đơn điệu, mòn mỏi

- Hình dung: cảnh sông nớc CàMau có rất nhiều kênh rạch,sông ngòi, cây cối, tất cả phủkín một màu xanh Một thiênnhiên còn hoang sơ, đầy hấp dẫn

và bí ẩn

ấn tợng nổi bật ban đầu vềkhông gian rộng lớn mênh mông

đợc cảm nhận qua thị giác, thínhgiác

→Đó là một vùng thiên nhiêncòn nguyên sơ, đầy bí ẩn, hấpdẫn

- H: qua đoạn nói về cách đặt tên

cho các dòng sông, con kênh ở

vùng cà Mau, em có nhận xét gì về

các địa danh ấy? Những địa danh

này gợi ra đặc điểm gì về thiên

lờiNhận xét

2 Cảnh kênh rạch sông ngòi

- Cách đặt tên theo đặc điểm:Chà là,Cái Keo, Bảy háp,MáiGiầm ,Ba Khía, -> Thiên nhiêncòn rất tự nhiên, hoang dã Conngời sống rất gần với thiênnhiên nên giản dị chất phác

còn giải thích khá cặn kẽ những

tên gọi đó.Đây không chỉ đơn

thuần là tả cảnh mà còn xen kẽ

thể loại thuyết minh- giới thiệu

cụ thể chi tiết về cảnh quan ,tập

quán, phong tục của một vùng

sông nớc.

- GV yêu cầu học sinh đọc từ

''Thuyền chúng tôi-> khói sóng

nhiên nơi đây?

?Trong cõu “Thuyền chỳng tụi

chốo thoỏt qua kờnh Bọ Mắt, đổ ra

con sụng cửa lớn, xuụi về Năm

Căn” theo em cú những động từ

nào chỉ cựng một hoạt động của

con thuyền?

- Cú thể thay đổi trỡnh tự những

động từ ấy trong cõu văn được

khụng? Tại sao?

Diễn giải: - Các động từ ; Chèo

thoát,đổ ra, xuôi về diễn tả hoạt

động của con thuyền theo trình tự

xuôi theo dòng chảy của con

thuyền Thoỏt ra: Con thuyền vượt

qua khú khăn, nguy hiểm; Đổ ra:

- Hình ảnh dòng sông Năm Căn: + Rộng hơn ngàn thứơc

+Nớc ầm ầm đổ ra biển ngày

đêm nh thác

+ Cá nớc bôi hàng đàn đentrũi nhô lên hụp xuống nh ngờibơi ếch giữa những đầu sóngtrắng

+ Rừng đớc hai bên dựng lêncao ngất nh hai dãy trờng thànhvô tận

 thiờn nhiờn mang vẻđẹp hựng vĩ, rộng lớn,nờn thơ, trự phỳ

 so sỏnh,dùng từ chính xác

và tinh tế

xuụi theo dũng chảy ờm ả →Cỏch

dựng từ chớnh xỏc, tinh tế.

- Để giới thiệu về thiờn

nhiờn Cà mau, tỏc giả sử

?Nhận xột nghệ thuật miờu tả trong

đoạn văn cuối?

Với nghệ thuật đú đó giỳp em hỡnh

dung cảnh tượng chợ Năm Căn

trả lời

Cá nhân làmbài

3 Cảnh chợ Năm căn:

- Những đống gỗ cao nh núi,những bến vận hà nhộn nhịp dọcdài theo bờ sông, những ngôinhà bè : Khung cảnh rộnglớn,tấp nập, hàng hoá phongphú, thuyền bề san sát.Sự trùphú

- Chợ họp ngay trên sông,những con thuyền bán hàng lenlỏi mọi nơi,có thể mua mọi thứ

mà không cần bớc ra khỏithuyền

- Đa dạng về màu sắc,trang phụctiếng nói của ngời bán hàngthuộc nhiều dân tộc. Sự độc

III Tổng kết

1 Nội dung: - Truyện miêu tả

cảnh quan thiên nhiên sông nớc

cà mau rộng lớn, hoang dã, hùngvĩ,đầy sứ sống đặc biệt là chợNăm Căn là hình ảnh trù phú,tấp nập này

HĐ4:(3p)HD luyện tập

Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm

nhận của em về vùng Cà mau qua

bài vừa học

cảm nhận của em về vùng Càmau qua bài vừa học

4 Củng cố: - Gọi hs nhắc lại nội dung bài học, Bài học rút ra từ câu truyện.

Nhận xét nào sau đây đúng với đoạn trích Sông nớc Cà Mau?

A Văn bản miêu tả cảnh quan của vùng cực nam Nam Bộ

B Văn bản miêu tả cảnh quan của vùng đồng bằng Trung Bộ

C Văn bản miêu tả cảnh quan của vùng đồng bằng Nam Bộ

D Văn bản miêu tả cảnh quan của vùng rừng miền Tây Nam Bộ

5 Dặn dò: - Làm bài tập còn lại ở sgk Học thuộc phần ghi nhớ.

- Chuẩn bị bài mới: ''So sánh'', đọc trớc bài và trả lời câu hỏi ở sgk để giờsau học

Tiết 78

So sánh

I Mục tiêu cần đạt: - Giúp h/s :

1 - Kiến thức: Giỳp học sinh: Nắm được khỏi niệm và cấu tạo của so sỏnh

2- Kỹ năng: Nhận biết và phõn tớch hiệu quả nghệ thuật của phộp so sỏnh trong

văn bản

3- Thỏi độ: Cú ý thức vận dụng phộp so sỏnh trong văn núi và văn viết của bản

thõn

II Chuẩn bị.

- GV : giáo án Viết bảng phụ, tài liệu có liên quan.phiếu học tập

- HS : Học bài cũ Trả lời các câu hỏi ở sgk

III Tiến trình bài dạy.

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ(5p).

- Phú từ là gỡ? Cú mấy loại phú từ?cho ví dụ?

- Kiểm tra bài tập ở nhà của HS

- Nhận xột, bổ sung

3.Bài mới: GV giới thiệu bài

Hoạt động của giáo viên

nh hai dãy tr ờng thành vô tận

- Cơ sở so sánh: Dựa vào sự tơng

đồng, giữa chúng có điểm giốngnhau nhất định (hình thức, tínhchất, vị trí)

việc khỏc Cụ thể: Trẻ em: Mầm

non của đất nước.→ Là sự tươi

non, đầy sức sống, chứa chan hi

mới mẻ cho sự vật, sự việc quen

thuộc; gợi cảm giỏc cụ thể, thớch

thỳ, hấp dẫn khi nghe, núi, đọc,

- H: Cấu tạo của phép so sánh

trong những câu dới đây có gì đặc

1 HS trả lời

1 HS khá trả

- Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợicảm cho sự diễn đạt

2.Bài học: So sánh là đối chiếu sự

vật này với sự vật, sự việc khác cónét tơng đồng, tăng sức gợi hình,gợi cảm cho diễn đạt

II Cấu tạo của phép so sánh.

1 Mô hình phép so sánh :

Vế A Phơng

diện ss

Từ sosánh Vế BTrẻ

em

trêncànhRừng

đớc

Dựnglên caongất

dãy

 Đảo vế A Thay từ so sánh bằngdấu hai chấm và dấu phẩy để nhấnmạnh vế B

b) Nh tre mọc thẳng con ngời

- Gọi học sinh đọc bài tập 1,2 nêu

yêu cầu, kiến thức

- H: Với mỗi so sánh sau đây, em

hãy tìm thêm một ví

dụ.(SGK-T24)

-H: Dựa vào thành ngữ đã biết,

em hãy viết tiếp vế B vào những

chỗ trống dới đây để tạo thành

N1,N2 a,b

N3,N4 c,d

Đại diện cácnhóm trìnhbày, cácnhóm nhậnxét, bổ sung

1 HS trả lời

1 HS trả lời

Lớp viếtchính tả

2 Bài học

- Phép so sánh có cấu tạo đầy đủgồm 4 yếu tố, nhng khi sử dụng cóthể lợc bỏ một số yếu tố nào đó

- Trật tự các yếu tố có thể thay đổi

- So sánh khác loại -vật với ngời:

Chúng chị là hòn đá tảng trên trời Chúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay.

- So sánh cái cụ thể với cái trừu ợng.

t-Sự nghiệp của chúng ta giống nh cây rừng đơng lên đầy sự nhựa sống ngày càng lớn mạnh nhanh chóng.

đúng chính tả, nhanh, đẹp

4 Củng cố:(3ph)

- Gọi hs nhắc lại nội dung bài học

- GV củng cố các đơn vị kiến thức trong bài học

- Nắm chắc khái niệm của so sánh và cấu tạo của phép so sánh- vận dụngvào bài tập

Dòng nào thể hiện cấu trúc của phép so sánh đúng trình tự và đầy đủ nhất?

A Sự vật đợc so sánh, từ so sánh, sự vật so sánh

B Từ so sánh, sự vật so sánh, phơng diện so sánh

C Sự vật đợc so sánh, phơng diện so sánh, từ so sánh, sự vật so sánh

D.Sự vật đợc so sánh, phơng diện so sánh, sự vật so sánh

5 Dặn dò: -Làm bài tập còn lại ở sgk Học thuộc phần ghi nhớ.

-Chuẩn bị bài mới: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong vănmiêu tả, đọc trớc bài và trả lời câu hỏi ở sgk



Tiết 79- 80

Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét

trong văn miêu tả

I Mục tiêu cần đạt: - Giúp học sinh:

1- Kiến thức: Giỳp học sinh hiểu: Vai trũ, tỏc dụng của quan sỏt, tưởng tượng, so

sỏnh và nhận xột trong văn miờu tả

2- Kỹ năng: Hỡnh thành kĩ năng quan sỏt, tưởng tượng, so sỏnh và nhận xột trong

văn miờu tả

3- Thỏi độ: Cú ý thức vận dụng những thao tỏc cơ bản trờn trong đọc và viết bài

văn miờu tả

II Chuẩn bị.

- GV : giáo án Đọc tài liệu

- HS : Đọc lại đoạn trích ''Bài học đờng đời đầu tiên'' Soạn bài

III Tiến trình bài dạy.

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ(5p).Khi viết một đoạn văn miêu tả khuôn mặt mẹ, em sẽ không lựa

chọn chi tiết nào sau đây?

A Hiền hậu, dịu dàng C Hai má trắng hồng, bụ bẫm

B Vầng trán có vài nếp nhăn D Đoan trang và rất thân thơng

- H: Mỗi đoạn văn trên giúp em hình

dung những đặc điểm nổi bật gì của sự

Dế Mèn)

-Đ2: Đặc tả quang cảnh vừa

đẹp vừa thơ mộng, vừamênh mômg, hùng vĩ của

- H: Hãy tìm những câu văn có sự liên

tởng, so sánh độc đáo trong các đoạn

văn trên?

- YC: Đọc đoạn văn ( I.3)

- H: Hãy so sánh với đoạn nguyên văn

để chỉ ra là đoạn này đã bị lợc những

gì? Những chữ đó đã ảnh hởng tới

đoạn văn miêu tả này nh thế nào?

- H: Qua việc phân tích ví dụ, em hãy

cho biết vai trò, tác dụng của quan sát,

1 nhóm) đạidiện trả lời,nhóm khácnhận xét

b, Những đặc điểm trên đợc thể hiện qua những từ ngữ hình ảnh:

-Đ1: Các từ ngữ hình ảnh

gầy gò, lêu nghhêu, bè bề, nặng nề, ngẩn ngẩn ngơ ngơ

-Đ2 :Các từ ngữ, hình ảnh

giăng chi chít nh mạng nhện,trời xanh,nớc xanh, rừng xanh,rì rào bất tận,mênh mông, ầm ầm nh thác

-Đ3: Các từ ngữ, hình

ảnhchim ríu rít, cây gạo tháp đèn khổng lồ, ngàn hoa lửa, ngàn búp nõn nến xanh

 Để viết đợc nh vậy ngờiviết phải có năng lực quansát, tởng tợn,so sánh vànhận xét kkhi miêu tả

c, Những câu văn có sự liên tởng, so sánh độc đáo:

* Xét đoạn văn ''Dòngsông

- Những chữ bị lợc đi đều lànhững hình ảnh so sán,liêntởng thú vị.Không cónhnngx hình ảnh này,đoạnvăn mất đi sự sinh động,không gợi đợc chí tơng tợngtrong ngời đọc

2 Bài tập: Muốn miêu tả

đ-ợc, trớc hết ngời ta phải biếtquan sát, rồi từ đó nhận xét,liên tởng, tởng tợng, ví von,

so sánh để làm nổi bật lênnhững đặc điểm tiêu biểu

HĐ2: Hớng dẫn luyện tập

Gọi H đọc yêu cầu bài tập

Yêu cầu H hoạt động nhóm, GV nhận

và tiêu biểu nào?

- H: Những hình ảnh nào tiêu biểu và

đặc sắc đã làm nổi bật hình ảnh chú Dế

Mèn có thân hình đep nhng tính tình

rất kiêu căng, ơng bớng ?

- H: Em hãy quan sát và ghi chếp lại

những đặc điểm ngôi nhà, hoặc phòng

em ở Trong những đặc điểm đó, em

thấy đặc điểm nào nổi bật ?

- H: Nếu tả lại buổi sáng trên quê hơng

Làm việc cá

nhân, trìnhbày lên bảng

của sự vật

II Luyện tập:

Bài tập1:

a, Lần lợt điền nh sau: Gơngbầu dục, cong cong, lấp ló,

cổ kính, xanh um

b,Tác giả đã quan sát, lựachọn những hình ảnh đặcsắc và tiêu biểu: Mặt hồ sáng long lanh, cầu Thê Húcmàu son, đền Ngọc Sơn,Tháp Rùa xây trên gò đất

-Trịnh trọng, khoan thaivuốt râu và lấy thế làm hãnhdiện lắm

- Bầu trời sáng trong và mát

mẻ nh khuôn mặt của bé saumột giấc ngủ dài

- Những hàng cây nh nhữngbức tờng thành cao vút

- Những ngôi nhà cao tầngmọc lên nhiều nơi, quê hơng

có sự thay đổi kì diệu

Bài tập 5: Viết đoạn văn

(Dòng sông hoặc khu rừng)

Từ bài Sông nớc Cà Mau

- ViÕt mét ®o¹n v¨n t¶ métdßng s«ng, hoÆc mét khurõng mµ em cã dÞp quan s¸t.

4 Cñng cè: -Gäi hs nh¾c l¹i néi dung bµi häc

- Hoµn thµnh c¸c bµi tËp cßn l¹i

5 DÆn dß: -Lµm bµi tËp cßn l¹i ë sgk.Häc thuéc ghi nhí.

-ChuÈn bÞ bµi míi: Bøc tranh cña em g¸i t«i vµ tr¶ lêi c©u hái ë sgk 

Tiết 81

bức tranh của em gáI tôi

( Tạ Duy Anh)

I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:

1- Kiến thức: Giỳp học sinh:

- Cảm nhận được tỡnh cảm trong sỏng về lũng nhõn hậu của người em gỏi cú tài

năng đó giỳp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chớnh mỡnh và vượt qua lũng tự

ỏi

- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ nhõn vật hiện đại

2- Kỹ năng: Luyện kĩ năng kể chuyện ở ngụi thứ nhất, kĩ năng miờu tả và phõn

tớch tõm lớ nhõn vật

3- Thỏi độ: Hỡnh thành thỏi độ và cỏch ứng xử đỳng đắn, biết thắng được sự ghen

tị trước tài năng của người khỏc

II Chuẩn bị

- GV : giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh về bài "Bức tranh của em gái tôi"

- HS : Soạn bài theo câu hỏi ở sgk.

III Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ.(5p)

- ấn tợng của em về cảnh sông nớc Cà Mau?

- Nhận xét về nghệ thuật miêu tả của tác giả qua văn bản này ?

3.Bài mới:(34p)

Giới thiệu bài mới: '' Bức tranh của em gái tôi '' của Tạ Duy Anh kể một câu chuyệngần gũi vứi lứa tuổi thiếu niên trong đời sống hàng ngày ở gia đình.Tác phẩm có ýnghĩa giáo dục nhân cách sâu sắc nhng không rơi vào giáo huấn khô khan Giờ họchôm nay

Hoạt động của giáo viên

2 hs đọc, lớplắng nghe

Nội dung cần đạt

I.Đọc - Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm:

a.Tác giả

-Tạ Duy Anh (1959) Quê HàTây

- Là cây bút trẻ xúât hiện trongvăn học thời kì đổi mới

b Tác phẩm:

- Đợc giải nhì trong cuộc thi viết''Tơng lai vẫy gọi ''

2 Đọc

đưa lờn mỏy chiếu

- HD đọc: Phõn biệt lời kể với cỏc

đối thoại và diễn biến tõm lớ của

người anh qua cỏc chặn chớnh

- GV đọc mẫu đoạn 1 và gọi HS

kể lại bằng lời văn của mình

- Gọi đọc hoặc giải thích các chú

thích trong SGK

- Đọc chú thích *

- Hóy kể túm tắt truyện ngắn này

- GV gợi ý cho HS túm tắt theo bố

cục:

1/ Kiều Phương- Mốo mờ vẽ, anh

trai tỏ ra vừa bực vỡ em hay

nghịch bẩn, vừa ngạc nhiờn vui vẻ

2/ Bất ngờ tài vẽ của KP được chỳ

Tiến Lờ phỏt hiện Điều đú khiến

anh trai ghen tức, đố kị

3/ KP thi vẽ thành cụng, cả nhà

vui nhưng người anh từ chối, ngại

ngựng

4/ Đứng trước bức tranh của KP,

người anh cảm thấy hối hận trước

tõm hồn, tỡnh cảm của cụ em gỏi

HĐ2(20p) HD tìm hiểu văn bản

- Theo em, 2 nhõn vật KP và

người anh trai ai là nhõn vật

Theo dõi,tiếpthu

H Đọc đoạn 1

1 hs trả lời

Cả lớp suynghĩ, HS khá

trả lời

3 Chú thích

II.Đọc - hiểu văn bản

HS hiểu.

Tỏc giả muốn thể hiện chủ đề ăn

năn hối lỗi để khắc phục tớnh đố kị

ghen ghột tầm thường của con

người (Người anh) chứ khụng phải

chủ yếu là ca ngợi tài năng và tõm

hồn của nhõn vật người em gỏi

- Truyện được kể theo lời của

nhõn vật nào? Ngụi thứ mấy?

- Việc lựa chọn ngụi kể như thế

cú tỏc dụng gỡ?

- gv nhận xét: - Lời người anh

Ngụi thứ nhất

- Rất thớch hợp với chủ đề của

truyện, sự hối lỗi được trỡnh bày 1

cỏch chõn thành, đỏng tin cậy

1 hs trả lời

Tiếp thu

4 Củng cố: Kể nhõn vật chớnh của truyện.

5 Hướng dẫn học ở nhà: Tỡm hiểu diễn biến tõm trạng người anh qua cỏc thời điểm

theo cõu hỏi SGK



Tiết 82: bức tranh của em gáI tôi

( Tạ Duy Anh)

I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:

1- Kiến thức: Giỳp học sinh:

- Cảm nhận được tỡnh cảm trong sỏng về lũng nhõn hậu của người em gỏi cú tài

năng đó giỳp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chớnh mỡnh và vượt qua lũng tự

ỏi

- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ nhõn vật hiện đại

2- Kỹ năng: Luyện kĩ năng kể chuyện ở ngụi thứ nhất, kĩ năng miờu tả và phõn

tớch tõm lớ nhõn vật

3- Thỏi độ: Hỡnh thành thỏi độ và cỏch ứng xử đỳng đắn, biết thắng được sự ghen

tị trước tài năng của người khỏc

II Chuẩn bị

- GV : giáo án, tìm hiểu tài liệu, tranh ảnh về bài "Bức tranh của em gái tôi"

- HS : Soạn bài theo câu hỏi ở sgk.

III Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ.(5p)

Hãy kể lại diễn cảm truyện “Bức tranh của em gái tôi”

3.Bài mới:

Giới thiệu bài mới: '' Bức tranh của em gái tôi '' của Tạ Duy Anh kể một câu chuyệngần gũi vứi lứa tuổi thiếu niên trong đời sống hàng ngày ở gia đình.Tác phẩm có ýnghĩa giáo dục nhân cách sâu sắc nhng không rơi vào giáo huấn khô khan Giờ họchôm nay

Hoạt động của giáo viên

HĐ1(25p) HD tìm hiểu văn bản

Gọi học sinh đọc đoạn 1

- Yêu cầu học sinh đọc lại từ chỗ

''Một hôm-> hết''

- H: Diễn biến tâm trạng của ngời

anh qua các thời điểm nào?

- Gv chốt

+ Từ trớc cho đến lúc thấy em

gái tự pha màu vẽ,

+ Khi tài năng hội hoạ của em

thể hiện tâm trạng của

người anh trong cuộc sống

hằng ngày với em trong

cuộc sống lúc đầu?

- - Khi KP được mọi người

phát hiện tài năng và đo¹t

giải mọi người trong gia

mình là anh lớn vậy mà giờ mình

lại thua kém tài năng em  Không

sao tránh khỏi ghen tuông, đố kị.

Cách miêu tả đó phù hợp tâm lí

lứa tuổi thỉếu niên: Luôn có ý thức

tự khẳng định mình.

- Chưa thoát khỏi tính trẻ con,

người anh còn lén xem tranh của

em dù biết đó là hành động mình

vốn “coi khinh” Sau khi gấp lại

những bức tranh: “Tôi lén trút ra

một tiếng thở dài”

Theo em, tiếng thở dài của người

anh lúc này nói rõ suy nghĩ gì của

nhân vật này?

- Khi em gái muốn chia xẻ, bộc lộ

tình cảm vui mừng với anh: “Nó

lao vào ôm cổ tôi, nhưng tôi viện

cớ đang dỡ việc đẩy nhẹ nó ra”

C¸ nh©n tr¶ lêi

TiÕp thu

H tr¶ lêi

H kh¸ tr¶ lêiLíp l¾ng nghenhËn xÐt

1 hs tr¶ lêi

1 hs tr¶ lêi

C¸ nh©n béclé

 Chỉ coi đó là trò trẻ connghịch ngợm, nhìn bằngcách kẻ cả, không cần để ý

* Khi tài năng hội họa của

em gái được phát hiện:

- Buồn -> Thất vọng vềmình -> thở dài -> Khóchịu, gắt gỏng với em ->không thể thân với em nhưtrước: tự ti, mặc cảm, tự ái

Đằng sau đú tõm trạng gỡ?

- tại sao người anh laị cú những ý

nghĩ và hành động như vậy?

- Nếu cần một lời khuyờn thấm

thớa cho người anh lỳc này, em sẽ

núi gỡ?

- gv : Ghen tị là thúi xấu làm con

người như nhỏ bộ đi, làm chia rẽ

tỡnh cảm anh em; với em anh sẽ

khụng cú đủ tư cỏch làm anh

-Khi đứng trớc bức tranh của em

gáI ngời anh đã có những tâm

trạng nh thế nào? Giải thích tâm

trạng ngời anh khi đứng trớc bức

tranh ''Anh trai tôi''?

- Tõm trạng người anh từ ngạc

nhiờn đến hónh diện Điều quan

trọng là khụng dừng lại ở sự hónh

diện, thỏa món mà đó cảm thấy

xấu hổ

- Ở cuối truyện nhõn vật tụi kể:

“Tụi khụng trả lời mẹ vỡ tụi muốn

khúc quỏ bởi vỡ nếu núi được với

mẹ, tụi sẽ núi rằng: Khụng phải

con đõu Đú là tõm hồn và tấm

lũng nhõn hậu của em con đấy”

Cõu núi ấy cho em suy nghĩ gỡ về

người anh?

- Theo em, nhõn vật người anh

đỏng yờu hay đỏng ghột?

- Trong cõu truyện này tại sao bức

tranh chứ khụng phải nhõn vật nào

Cá nhân trả lời

Tiếp thu

Cá nhân trả lời

Thảo luậnnhóm

 Hiểu được bức tranh vẽ

là “Tõm hồn và lũng nhõnhậu” của em gỏi Tự nhận

ra thúi xấu của mỡnh

 Miờu tả tỉ mỉ, hấp dẫn;tỡnh huống bất ngờ, tạo ra

khỏc lại cú sức cảm hoỏ thay đổi

tỡnh cảm của người anh? (Diễn

giảng)

?Em nhận xét gì về tài miểu tả và

dựng truyện của tác giả qua nhân

vật ngời anh

Trong truyện này, nhõn vật người

em hiện lờn với những nột đỏng

yờu, đỏng quớ nào về tớnh tỡnh, về

tài năng?

- Gv chốt

- Theo em, tài năng hay tấm lũng

của người em đó cảm hoỏ (Thay

đổi được suy nghĩ, tỡnh cảm) được

người anh?

- Với em, điều gỡ ở người em

khiến em cảm mến nhất?

- Tại sao tác giả để người em

vẽ bức tranh người anh “Hoàn

Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm

nhận của em về ngời anh khi nhìn

thấy mình trong bức tranh của em

gái

Cá nhân trả lời

Cá nhân viếtbài và trìnhbày

điểm nỳt

2 Nhân vật ng ời em

- Tớnh tỡnh: Hiếu động, hồnnhiờn, trong sỏng, độ lượng

và nhõn hậu

- Tài năng: say mờ thớch vẽ,

vẽ đẹp, cú tài hội họa

 Tỡnh cảm tốt đẹp dànhcho người anh, muốn anhthật tốt

III Tổng kết

1 Nội dung: - Tình cảm trongsáng và hồn nhiên và lòng nhânhậu của em gái đã giúp ngời anh

ra phần hạn chế của mình

2 Nghệ thuật: - Miêu tả tâm línhân vật chân thực

- Kể chuyện theo ngôi thứ nhất

IV Luyện tập.

Viết đoạn văn ngắn trình bày cảmnhận của em về ngời anh khi nhìnthấy mình trong bức tranh của emgái

4 Củng cố:(3ph) Thiện cảm của em dành cho nhõn vật nào? Vỡ sao?

5 Hướng dẫn học ở nhà:(1ph) - Nắm nội dung ghi nhớ.

- Làm bài tập luyện tập ở nhà: Viết đoạn văn thuật lại tõm trạng của người anh trongtruyện khi đứng trước bức tranh đạt giải của người em.

- Đọc, soạn văn bản: Vượt thỏc

Tiết 83-84 Luyện nói về quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận

xét trong văn miêu tả

I Mục tiêu cần đạt

1- Kiến thức: Giỳp học sinh: Biết cỏch trỡnh bày và diễn đạt một vấn đề bằng

miệng trước tập thể Qua đú nắm vững hơn kĩ năng quan sỏt, liờn tưởng, tưởng tượng,

SS và nhận xột trong văn miờu tả

Từ nội dung luyện núi, nắm chắc hơn kiến thức đó học về quan sỏt, liờn tưởng,tưởng tượng, SS và nhận xột trong văn miờu tả

2- Kỹ năng: Rốn kĩ năng núi, nhận xột cỏch núi của bạn.

3- Thỏi độ: Cú ý thức trỡnh bày miệng ý kiến của mỡnh trước người khỏc.

II Chuẩn bị.

- GV : giáo án Đọc tài liệu

- HS : Trả lời câu hỏi ở sgk

III Tiến trình bài dạy.

1 ổn định tổ chức(1p)

2 Kiểm tra bài cũ(5p) Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh.

3.Bài mới:

Hoạt động của giáo viên

HĐ1:Hớng dẫn tìm hiểu mục 1

- GV nêu yêu cầu và ý nghiã của bài

luyện nói: Nói ngắn gọn rõ ràng, mạch

lạc; Nội dung nói phải xoay quanh vấn

Gọi H đọc yêu cầu bài tập

Yêu cầu H hoạt động nhóm, GV nhận

xét,bổ sung

- H: Từ truyện bức tranh của em gái

tôi, hãy lập dàn ý để trình bày trớc lớp

hình ảnh Kiều Phơng và ngời annh

trai?

- Hãy kể cho các bạn nghe về anh, chị

hoặc em của mình (Chú ý đặc điểm

Nội dung cần đat.

I Vai trò, tầm quan trọng của

việc luyện nói:

II Thực hành luyện nói.

Bài tập1: VB ''Bức tranh của

em gái tôi'',

a, Nhân vật Kiều Phơng.

- Hình dáng : Gầy, thanh mảnh,mặt lọ lem, mắt sáng, miệngrộng, răng khểnh

- Tính cách: Hồn nhiên trongsáng, độ lợng, tài năng

Bài tập 2

+ Giới thiệu tên, tuổi của chị+ Dáng ngời: Dong dỏng cao

-YC: Hãy lập dàn ý và nói với các bạn

sánh nào để nói về đêm trăng ấy?

- H: Hãy nói với các bạn về quang

+ Nớc da trắng nh trứng gà bóc;khuôn mặt trông rất thông minh,

đặc biệt là đôi mắt

+ Chị có giọng nói rất ấm áp và

có giọng hát rất truyền cảm Mỗikhi chị cất tiếng hát

Bài tập 3

Bài tập 4

VD :

VD về các hình ảnh so sánh: + Bầu trời trong veo nh

+ Mặt biển gợn sóng dịu êm

nh đang khe khẽ hát ru

Bài tập 5: Viết đoạn văn (Dòng

sông hoặc khu rừng) Từ bài Sôngnớc Cà Mau

- Viết một đoạn văn tả một dòngsông, hoặc một khu rừng mà em

có dịp quan sát

4 Củng cố: -Gọi hs nhắc lại nội dung bài học

- Hoàn thành các bài tập còn lại

5 Dặn dò: -Làm bài tập còn lại ở sgk.Học thuộc ghi nhớ.

-Chuẩn bị bài mới: Vợt thác và trả lời câu hỏi ở sgk

