ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH TIỀN TỆ

Về kiến thức: Giúp cho người học có những kiến thức lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng trong nền kinh tế thị trường, làm nền tảng ứng dụng và nghiên cứu các môn

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH TIỀN TỆ Ngành đào tạo: Quản trị kinh doanh

Hệ đào tạo: Đại học chính quy

1 Tên học phần: Lý thuyết tài chính tiền tệ (Moneytary and Financial Theories)

2 Mã học phần: DHKT06

3 Số đvht: 4 (3,1)

4 Trình độ: SV năm thứ 2

5 Phân bổ thời gian:

- Lý thuyết: 45 tiết (03 tiết giảng / tuần lễ)

- Thảo luận, kiểm tra: 30 tiết (02 tiết thảo luận nhóm / tuần lễ)

- Tự học : 60 giờ

6 Điều kiện tiên quyết: Kinh tế vi mô

7 Mục tiêu của học phần:

7.1 Về kiến thức: Giúp cho người học có những kiến thức lý luận cơ bản về tài chính, tiền tệ, tín dụng và ngân hàng trong nền

kinh tế thị trường, làm nền tảng ứng dụng và nghiên cứu các môn nghiệp vụ ứng dụng và nghiên cứu các môn nghiệp vụ thuộc chuyên ngành quản trị kinh doanh, kế toán, tài chính

Trang 2

7.3 Về thái độ người học: Sinh viên cần có thái độ học tập nghiêm túc và chuyên cần, tích cực trong việc tự nghiên cứu và cập nhật

những kiến thức mới

8 Mô tả tóm tắt nội dung học phần:

Thông qua những nội dung được giảng dạy trên lớp kết hợp với việc giảng viên giao đề tài thảo luận nhóm gắn với một số vấn đề thực tế, học phần sẽ giúp sinh viên biết được các kiến thức căn bản về tài chính tiền tệ, làm nền tảng để tiếp tục học các môn học chuyên ngành, cụ thể như sau:

- Thứ nhất, nêu tổng quan các lý thuyết cơ bản, giúp sinh viên hiểu và nắm bắt được các thuật ngữ cơ bản về tài chính – tiền tệ

- Thứ hai, nêu và phân biệt cho sinh viên các thị trường tài chính, các công cụ tài chính, cũng như cơ chế sử dụng các công cụ này trên thị trường tài chính

- Thứ ba, giới thiệu về các tổ chức tài chính trung gian, tầm quan trọng và các hoạt động kinh doanh cơ bản của các tổ chức này

- Thứ tư, nêu và phân biệt một số lãi suất cơ bản, nói được ý nghĩa của các loại lãi suất này và cơ chế sử dụng của nó trong thực tế…

9 Bộ môn phụ trách giảng dạy: Kinh tế - Tài chính, Khoa Quản trị Kinh doanh

10 Nhiệm vụ của sinh viên:

- Đọc tài liệu trước khi lên lớp;

- Tham gia tối thiểu 80% số tiết học trên lớp;

- Tham gia thảo luận tại lớp;

- Làm các bài tập nhóm được giao;

- Tham gia 1 bài kiểm tra giữa kỳ;

- Tham gia thi kết thúc học phần

11 Tài liệu học tập

Trang 3

2 PGS.TS Phạm Ngọc Dũng; PGS.TS Đinh Xuân Hạng, Giáo trình “Tài chính – Tiền tệ” NXB Tài chính, 2011

11.2 Tài liệu tham khảo:

1 GS.TS Dương Thị Bình Minh; T.S Sử Đình Thành “Giáo trình Lý thuyết Tài chính – Tiền tệ”, NXB Thống kê, 2004

12 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên:

1 Điểm thường xuyên, đánh giá nhận thức, thái độ thảo luận,

chuyên cần, làm bài tập, viết tiểu luận ở nhà 1 điểm 20%

(90 phút) 60%

Lưu ý: Sinh viên không tham gia đủ 80% số tiết học trên lớp không được thi lần đầu

13 Thang điểm: 10 (lấy đến một chữ số thập phân)

14 Nội dung chi tiết học phần:

trước Nhiệm vụ của SV

ĐẠI CƯƠNG VỀ TÀI CHÍNH TIỀN TỆ

03 02 Tài liệu [1],

chương 1,

- Chuẩn bị trước giáo trình và các

Trang 4

1.1 Bản chất của tiền tệ

1.1.1 Sự ra đời của tiền tệ 1.1.2 Các định nghĩa về tiền 1.1.3 Bản chất của tiền tệ

1.2 Chức năng của tiền tệ

1.2.1 Thước đo giá trị 1.2.2 Phương tiện trao đổi 1.2.3 Cất trữ giá trị

1.3 Sự phát triển các hình thái tiền tệ

1.3.1 Tiền tệ bằng hàng hóa – hóa tệ 1.3.2 Tiền giấy

1.3.3 Tiền tín dụng 1.3.4 Tiền điện tử

1.4 Khối tiền tệ

1.4.1 Khối tiền tệ M1 1.4.2 Khối tiền tệ M2 1.4.3 Khối tiền tệ M3 1.4.4 Khối tiền tệ L

(trang 5-17) dụng cụ học tập

- Nhận biết các kiến thức cơ bản:

+ Sự ra đời và bản chất của tiền tệ + Quá trình phát triển các hình thái tiền tệ

+ Các chức năng của tiền tệ

+ Chế độ tiền tệ và các bản vị tiền tệ

- Đọc tài liệu tham khảo

Trang 5

1.5 Chế độ tiền tệ

1.5.1 Chế độ đơn bản vị bạc và chế độ đơn bản vị

vàng 1.5.2 Chế độ song bản vị 1.5.3 Chế độ bản vị ngoại tệ 1.5.4 Chế độ lưu thông tiền giấy (tiền dấu hiệu)

ĐẠI CƯƠNG VỀ TÀI CHÍNH TIỀN TỆ (tiếp)

1.6 Bản chất của tài chính

1.6.1 Sự ra đời của phạm trù tài chính 1.6.2 Bản chất của tài chính

1.7 Chức năng của tài chính

1.7.1 Chức năng phân phối 1.7.2 Chức năng giám đốc

1.8 Lạm phát, giảm phát, thiểu phát và ổn định

tiền tệ Bài tập nhóm:

- Câu hỏi gợi ý:

03 02 Tài liệu [1],

chương 1, (trang 17-21);

chương 12 (trang 277-291)

- Đọc trước tài liệu

- Học bài cũ và tham gia thảo luận trên lớp

- Nhận biết các kiến thức cơ bản sau: + Sự ra đời và bản chất của tài chính + Chức năng của tài chính

+ Lạm phát, nguyên

Trang 6

Lấy ví dụ minh họa các loại lạm phát? Liên hệ với

thực tế ở Việt Nam

- Hình thức thực hiện: Giảng viên có thể chia lớp

thành 4 nhóm, cử nhóm trước thuyết trình trước

lớp

nhân của lạm phát, tác động của lạm phát đối với nền kinh tế

- Tham gia thảo luận

- Liên hệ kiến thức trên lớp và thực tiễn

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

2.1 Khái niệm hệ thống tài chính 2.2 Vai trò của hệ thống tài chính 2.3 Cấu trúc của hệ thống tài chính

2.3.1 Tài chính doanh nghiệp

2.3.1.1 Nguồn vốn và phương thức huy động vốn

của doanh nghiệp 2.3.1.2 Quản lý tài sản của doanh nghiệp

Hướng dẫn thảo luận:

03 02 Tài liệu [1],

chương 2, (trang 23-28);

chương 4, (trang 62-74)

- Hiểu được các nội dung sau:

+ Vai trò của hệ thống tài chính trong quá trình phát triển kinh tế xã hội

+ Mối quan hệ giữa các bộ phận cấu

Trang 7

+ Các cách huy động vốn đối với doanh nghiệp vừa

và nhỏ

+ Các câu hỏi khác do giảng viên cung cấp

- Hình thức thảo luận: Có thể chia lớp thành các nhóm theo sự phân công của giảng viên

thành hệ thống tài chính

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TÀI CHÍNH (tiếp)

2.3.2 Ngân sách nhà nước

2.3.2.1 Vai trò của Ngân sách Nhà nước 2.3.2.2 Thu và chi của Ngân sách Nhà nước

+ Liên hệ thực tế việc thu chi ngân sách ở Việt nam trong giai đoạn hiện nay?

- Hình thức thảo luận: Theo sự phân công của giảng viên

03 02 Tài liệu [1],

chương 3 (trang 44-60)

- Nhớ nội dung kiến thức cũ:

+ Vai trò của Ngân sách nhà nước trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội; + Nội dung các khoản thu, chi ngân sách

Trang 8

TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG TÀI CHÍNH (tiếp)

2.3.3 Tài chính đối ngoại 2.3.4 Tài chính dân cư và các tổ chức xã hội 2.3.5 Thị trường tài chính và các tổ chức tài

chính trung gian

2.4 Chính sách tài chính quốc gia

2.4.1 Mục tiêu của chính sách tài chính quốc gia 2.4.2 Những quan điểm cơ bản

2.4.3 Nội dung của chính sách tài chính quốc gia

2.4.3.1 Chính sách về vốn 2.4.3.2 Chính sách tài chính đối với doanh nghiệp 2.4.3.3 Chính sách đối với ngân sách nhà nước 2.4.3.4 Chính sách về tài chính đối ngoại 2.4.3.5 Chính sách về tiền tệ và tín dụng

03 02 Tài liệu [1],

- Học bài học cũ; chuẩn bị kiến thức

để thảo luận

- Nhận biết được nội dung cơ bản của chính sách tài chính quốc gia Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

- Liên hệ thực tế

Trang 9

+Liên hệ thực tế về phương thức huy động vốn của doanh nghiệp tại Việt Nam?

- Hình thức thảo luận: Theo sự sắp xếp của giảng

viên

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

3.1 Khái niệm thị trường tài chính 3.2 Hàng hóa của thị trường tài chính – Tài sản tài chính

3.3 Phân loại thị trường tài chính

3.3.1 Dựa theo phương thức huy động nguồn tài chính

3.3.2 Căn cứ vào sự luân chuyển các nguồn tài chính

3.3.3 Căn cứ vào tính chất pháp lý 3.3.4 Căn cứ và thời gian sử dụng nguồn tài chính huy động được và tính lỏng của các tài sản tài

03 02 Tài liệu [2],

- Học bài học cũ; chuẩn bị kiến thức

để thảo luận

- Nhận biết được các nội dung cơ bản sau: + Các hàng hóa được mua bán trên thị trường tài chính + Phân biệt được hàng hóa trên thị trường tài chính và

Trang 10

chính

+ Cho ví dụ minh họa các hàng hóa của thị trường tài chính Việt Nam?

+ Các câu hỏi khác giảng viên cung cấp

- Hình thức thảo luận: Theo sự sắp xếp của giảng

viên

các hàng hóa thông thường

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH (tiếp)

3.4 Chức năng của thị trường tài chính

3.4.1 Tài chính trực tiếp 3.4.2 Tài chính gián tiếp

3.5 Chủ thể của thị trường tài chính

3.5.1 Chủ thể đi vay 3.5.2 Chủ thể cho vay hay đầu tư

3.6 Cấu trúc của thị trường tài chính

3.6.1 Thị trường nợ và thị trường vốn cổ phần

03 02 Tài liệu [1],

- Học kỹ bài học cũ; chuẩn bị kiến thức

để thảo luận

- Hiểu các nội dung

cơ bản sau:

+ Chức năng, vai trò của thị trường tài chính

+ Các thị trường cấu

Trang 11

3.6.2 Thị trường cấp một và thị trường cấp hai 3.6.3 Thị trường tiền tệ và thị trường vốn

+ Liên hệ thực tế về cấu trúc thị trường tài chính ở Việt Nam?

+ Các câu hỏi khác do giảng viên cung cấp

thành thị trường tài chính và nội dung hoạt động của các thị trường đó

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH (tiếp)

3.7 Các công cụ của thị trường tài chính

3.7.1 Các công cụ thị trường tiền tệ 3.7.2 Các công cụ trên thị trường vốn 3.7.3 Công cụ tài chính phái sinh

3.8 Điều hành thị trường tài chính

3.8.1 Ban hành qui định bắt buộc các công ty phải cung cấp đầy đủ thông tin cho các nhà đầu tư 3.8.2 Đảm bảo sự lành mạnh của các trung gian tài chính

03 02 Tài liệu [1],

để thảo luận

- Nhận biết được các kiến thức cơ bản sau:

+ Nội dung các công

cụ chủ yếu trên thị trường tài chính

Trang 12

3.9 Quốc tế hóa các thị trường tài chính

3.9.1 Thị trường trái khoán quốc tế và Châu Âu 3.9.2 Thị trường cổ phiếu thế giới

3.10 Thị trường tài chính Việt nam

3.10.1 Sự hình thành của thị trường tài chính ở Việt nam

3.10.2 Các công cụ của thị trường tài chính Việt nam

3.10.3 Điều kiện để phát triển thị trường tài chính

ở Việt nam

- Câu hỏi gợi ý

+ Liên hệ thực tế về các công cụ của thị trường tài chính tại Việt nam

- Hình thức thảo luận: Chia lớp thành các nhóm

theo sự phân công của giảng viên

+ Các công cụ của thị trường tài chính Việt Nam

CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH TRUNG GIAN

03 02 Tài liệu [1],

chương 6,

Trang 13

4.1 Phân tích kinh tế về cấu trúc tài chính

4.1.1 Những vấn đề cơ bản về cấu trúc tài chính 4.1.2 Phí giao dịch và cấu trúc tài chính

4.1.3 Rủi ro và cấu trúc tài chính

4.2 Khái niệm 4.3 Đặc điểm 4.4 Phân loại các tổ chức tài chính trung gian 4.5 Chức năng và vai trò của các tổ chức tài chính trung gian

4.5.1 Chức năng của các tổ chức tài chính trung gian

4.5.2 Vai trò của các tổ chức tài chính trung gian

+ Vai trò của các tổ chức tài chính trung gian đối với sự phát triển nền kinh tế - xã hội

Tài liệu tham khảo: do giảng viên cung cấp

(trang 119-130)

để thảo luận

- Hiểu và làm rõ các nội dung sau:

+ Cấu trúc tài chính của các doanh nghiệp phi tài chính + Ảnh hưởng của các phí giao dịch đến cấu trúc tài chính doanh nghiệp + Chức năng, vai trò của các tổ chức tài chính trung gian

Trang 14

CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH TRUNG GIAN

(tiếp)

4.6 Các loại hình tổ chức tài chính trung gian

4.6.1 Các tổ chức nhận tiền gửi 4.6.2 Các Công ty tài chính 4.6.3 Các tổ chức tiết kiệm theo hợp đồng 4.6.4 Các trung gian đầu tư

4.6.5 Trung gian tài chính Chính phủ

4.7 Các trung gian tài chính ở Việt nam

4.7.1 Các ngân hàng 4.7.1.1 Ngân hàng thương mại 4.7.1.2 Ngân hàng đầu tư 4.7.1.3 Ngân hàng chính sách 4.7.1.4 Ngân hàng hợp tác, quỹ tín dụng và các loại hình ngân hàng khác

4.7.2 Các tổ chức tài chính phi ngân hàng

chương 6

(trang 131-140)

để thảo luận

- Nhận biết được các nội dung sau:

+ Hoạt động của những trung gian tài chính chủ yếu + Liên hệ thực tế hoạt động của các trung gian tài chính

ở Việt nam

Trang 15

Lựa chọn một ngân hàng thực tế trong hệ thống các ngân hàng thương mại của Việt nam để phân tích quá trình huy động vốn và cho vay vốn

- Hình thức thảo luận: Có thể chia lớp thành 4

nhóm, cử nhóm trưởng thuyết trình trước lớp

TÍN DỤNG VÀ LÃI SUẤT TÍN DỤNG

5.1 Sự ra đời và phát triển của tín dụng 5.2 Khái niệm

5.3 Bản chất 5.4 Các chức năng của tín dụng 5.5 Vai trò của tín dụng

5.6 Phân loại tín dụng 5.7 Các hình thức tín dụng

5.7.1 Tín dụng thương mại 5.7.2 Tín dụng ngân hàng 5.7.3 Tín dụng Nhà nước

03 02 Tài liệu [2],

để thảo luận

- Nhận biết được các nội dung sau:

+ Tín dụng; các hình thức tín dụng

+ Lãi suất; các loại lãi suất

Trang 16

5.8 Lãi suất tín dụng

5.8.1 Định nghĩa lãi suất tín dụng 5.8.2 Các loại lãi suất tín dụng 5.8.3 Cấu trúc lãi suất tín dụng

- Liên hệ thực tế hình thức tín dụng thương mại ở một số doanh nghiệp Việt Nam?

Tài liệu tham khảo: do giảng viên cung cấp

TÍN DỤNG VÀ LÃI SUẤT TÍN DỤNG (tiếp) 5.8.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới lãi suất

5.8.4.1 Ảnh hưởng của cung cầu của quỹ cho vay 5.8.4.2 Ảnh hưởng của lạm phát kỳ vọng

5.8.4.3 Ảnh hưởng của bội chi ngân sách 5.8.4.4 Những thay đổi về thuế

5.8.4.5 Những thay đổi trong đời sống xã hội 5.8.5 Chính sách lãi suất

5.8.6 Ý nghĩa của lãi suất tín dụng

03 02 Tài liệu [1],

để thảo luận

- Hiểu được các nhân tố ảnh hưởng tới lãi suất

- Liên hệ thực tế lãi suất ở Việt Nam

Trang 17

5.9 Lãi suất ở Việt nam Hướng dẫn thảo luận:

- Câu hỏi gợi ý :

+ Kể tên các loại lãi suất ở Việt nam ? + Các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất trên thị trường Việt nam?

- Các câu hỏi khác do giảng viên cung cấp

trong từng giai đoạn

NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH

SÁCH TIỀN TỆ

6.1 Quá trình hình thành Ngân hàng trung ương

6.1.1 Quá trình hình thành 6.1.2 Đặc thù của ngân hàng trung ương

6.2 Chức năng của Ngân hàng trung ương

6.2.1 Chức năng phát hành tiền 6.2.2 Chức năng ngân hàng của các ngân hàng 6.2.3 Chức năng ngân hàng Nhà nước

6.3 Vị trí và nhiệm vụ của chính sách tiền tệ

03 02 Tài liệu tham

khảo:

- Tài liệu [1], Chương 10, (trang 209-223)

- Tài liệu [2], Chương 5

- Đọc kỹ bài học cũ; chuẩn bị kiến thức

để thảo luận

+ Chức năng của Ngân hàng trung ương

+ Các mục tiêu của chính sách tiền tệ

Trang 18

6.3.1 Vị trí 6.3.2 Nhiệm vụ

6.4 Mục tiêu chính sách tiền tệ

6.4.1 Kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng bản

tệ 6.4.2 Tạo việc làm 6.4.3 Tăng trưởng kinh tế 6.4.4 Quan hệ giữa các mục tiêu

- Câu hỏi gợi ý :

+ Lịên hệ thực tế nội dung mục tiêu chính sách tiền

tệ tại Việt Nam hiện nay?

- Hình thức thảo luận: Có thể chia lớp thành 4

nhóm, cử nhóm trưởng thuyết trình trước lớp

Chương 6

NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÀ CHÍNH

SÁCH TIỀN TỆ (tiếp)

00

03

01

- Tài liệu [1], chương 10

(trang 223-237)

- Kiểm tra 45 phút

- Đọc kỹ bài học cũ; chuẩn bị kiến thức

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	495,7 KB