1. Trang chủ
  2. » Kỹ Thuật - Công Nghệ

TÀI LIỆU TỔNG HỢP KHÓA TẬP HUẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM

48 361 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 48
Dung lượng 5,25 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Sau khi nắm rõ tính khả thi và cơ hội của dự án, chủ đầu tư phải chọn vị trí cho công trình, soạn chương trình thực hiện, dự trù kinh phí, tìm nguồn tài trợ, quyết định quy trình thực hi

Trang 1

Tài liệu của Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu đô thị - PADDI

Trang 2

Biên soạn: Charles Simon

Ngày in: / /2015

Ông Didier Subrin đã tham gia khóa tập huấn cũng như đã đóng góp rất lớn cho việc xuất bản cuốn tài liệu này.

Trang 3

Mục tiêu tổng quát của các khóa học là chuyển giao tri thức: các khóa học của PADDI nhằm

bổ sung cho chương trình đào tạo công chức của Thành phố bằng cách hướng đến các khái niệm, kỹ thuật và phương pháp mới (toàn diện, đa ngành) trong quản lý đô thị, trong bối cảnh đặc thù của Thành phố Hồ Chí Minh Phương pháp tổ chức khóa học được hình thành với sự phối hợp của các đối tác Việt Nam và được các đối tác phê duyệt

Ý tưởng chủ đạo là xem ở Pháp, người ta sử dụng phương pháp nào và giải quyết như thế nào những vấn đề tương tự mà giới chuyên môn Việt Nam đang gặp phải trong công việc của mình Để thực hiện được ý tưởng này, nội dung của mỗi khóa học xoay quanh một nghiên cứu trường hợp rất cụ thể của Việt Nam Các kiến thức tổng hợp từ khóa học có thể giúp hình thành những cách làm mới, chính sách mới và được phổ biến rộng rãi đến mọi người

Tài liệu này được xuất bản nhằm mục đích phổ biến rộng rãi những kiến thức tổng hợp được

từ khóa học

Ghi chú: PADDI và các chuyên gia không chịu trách nhiệm về ý kiến phát biểu trong

khóa học được ghi lại trong tài liệu này Các phát biểu được ghi lại ở đây là ý kiến riêng của học viên và giảng viên

3

Trang 4

lỜI NÓI ĐẦU

THUẬT NGỮ

03 06

10

I MẠNG lƯỚI ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ TRONG TƯƠNG lAI Ở TP.HcM 10

II TUYẾN METRO SỐ 1 BẾN THÀNH - SUỐI TIÊN 12

III TUYẾN METRO SỐ 2 BẾN XE TÂY NINH - THỦ THIÊM 13

IV TUYẾN METRO SỐ 5 BẾN XE cẦN GIUỘc MỚI - cẦU SÀI GÒN 14

PHẦN I – TRÌNH BÀY cÁc DỰ ÁN METRO Ở TP.HcM PHẦN 2 – ĐẶc TRƯNG cỦA cÁc cÔNG TRÌNH NGẦM I HỢP ĐỒNG 15

1 Các chủ thể chính trong một dự án xây dựng công trình ngầm 2 Trách nhiệm và vai trò của các chủ thể chính 3 Vai trò của các đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư: ví dụ dự án kéo dài tuyến tàu điện ngầm B ở Lyon II cHÚ Ý ĐẾN cÁc RỦI RO TRONG HỢP ĐỒNG VÀ TRONG SUỐT GIAI ĐOẠN THI cÔNG 19

1 Giai đoạn nghiên cứu ban đầu

2 Giai đoạn tiền dự án

3 Giai đoạn dự án

4 Hồ sơ địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật

5 Kế hoạch quản lý rủi ro

6 Ví dụ đường hầm ở Viroflay

15

08 07

GIỚI THIỆU

TỪ VIẾT TẮT

09 DANH SÁcH HỌc VIÊN THAM GIA KHÓA TẬP HUẤN

Trang 5

PHụ lục – PHÂN TÍcH ĐA TIÊU cHÍ ĐỂ XÁc ĐỊNH PHƯƠNG THỨc XÂY DỰNG TUYẾN

METRO SỐ 2

I cÁc ĐIỀU KIỆN ĐỂ DỰ ÁN THÀNH cÔNG 39

1 Tăng cường công tác quản lý dự án của Chủ đầu tư

2 Chuẩn bị đầu tư - Các nghiên cứu để lập dự án

3 Chuẩn bị đầu tư - Thiết kế nền tảng

II cÁc KHÍA cẠNH KỸ THUẬT cỦA MỘT DỰ ÁN METRO NGẦM 39

1 Bối cảnh địa chất và rủi ro liên quan

2 Kiểm soát yếu tố kinh tế của dự án

41

43 DANH SÁcH cÁc KHÓA TẬP HUẤN

I GIA cƯỜNG VÀ XỬ lÝ ĐẤT TẠI cHỖ 24

1 Tác động của việc đào đường hầm đối với các công trình xây dựng xung quanh

2 Xử lý đất

3 Ví dụ đường hầm ở Toulon (Pháp)

II XÂY DỰNG ĐƯỜNG HẦM 29

1 Đào đường hầm bằng máy đào hầm

2 Chi phí và tốc độ đào đường hầm

III NHÀ GA VÀ GIAO DIỆN GIỮA NHÀ GA VỚI ĐƯỜNG HẦM 35

1 Các giai đoạn xây dựng nhà ga: ví dụ nhà ga Viroflay

2 Đưa máy đào đường hầm vào và ra

IV TẦM QUAN TRỌNG cỦA cÔNG TÁc TRUYỀN THÔNG .37

Trang 6

Áp lực nước thủy tĩnh: là áp lực của nước tác dụng lên bề

mặt của một vật thể chìm trong nước

Bentonite: một loại bột khoáng sét dùng để tạo thành bùn

bentonite, được sử dụng để xây dựng móng cọc hoặc tường

vây bên trong lòng đất Vai trò của nó là bịt kín đất và chống

lại sạt lở đất nhờ vào khả năng tạo màng keo

Biện pháp bảo vệ ổn định gương hầm (confinement):

Biện pháp này có thể bằng cơ khí (theo cấu tạo máy đào) và/

hoặc kết hợp thêm áp lực giữ ổn định cân bằng áp lực của

dung dịch khoan

Bơm: thuật ngữ chung để chỉ các kỹ thuật thay thế và lấp

đầy các khoang rỗng trong lòng đất bằng những khối cứng

Các chất bơm vào có hai công dụng: gia cường đất và/hoặc

chống thấm

cát kết: cát cứng có thể làm mòn lưỡi cắt gắn ở đầu bánh cắt.

Đốt vỏ hầm (được lắp sau một bước tiến gương đào):

sau một lần khoan được khoảng trên 2m người ta lại lắp một

vòng vỏ hầm có cùng chiều dài để “chống sập vào trong” Mỗi

đoạn 2m như vậy là một “đốt hầm”, trong một đốt có thể có

nhiều mảnh có tiết diện dạng cung tròn (tấm vành khuyên),

tất cả ghép lại thành một đường tròn Toàn bộ các đốt theo

chiều dài đường hầm sẽ tạo thành vỏ hầm

Khiên: hệ thống bảo vệ và chống đỡ máy đào hầm, thường

gắn với một ống kim loại dày có đường kính gần bằng đường

kính mặt cắt

Máy đào hầm: máy dùng để đào đường hầm, vừa đào vừa

xây đường hầm Người ta còn gọi là TBM (Tunnel Boring

Ma-chine)

Mặt cắt địa kỹ thuật theo chiều dọc: thể hiện mặt cắt theo

chiều dọc của từng đoạn có tính đồng nhất về địa kỹ thuật

trong suốt đoạn đó

Quan trắc: theo dõi để hiểu và kiểm soát những thay đổi của

công trình và tác động của nó đối với môi trường xung quanh

Tấm dalle dưới cùng: là tấm dalle dày tạo thành đáy của

công trình, của một hố, một dòng kênh

Tấm vành khuyên: làm bằng bê tông cốt thép tiền chế Nhiều

tấm vành khuyên được ráp lại để tạo thành một đốt vỏ hầm

Tường vây: tường bằng bê tông cốt thép được đúc trong

lòng đất Nguyên tắc: đào rãnh liên tục được lắp đầy bằng bùn bentonite trong suốt quá trình đào, sau đó đổ bê tông vào

Xu hướng co hẹp của tiết diện lõi đất đào (convergence):

Lõi đất đào được (tiết diện thường là hình tròn) luôn có xu hướng biến dạng thắt hẹp hướng tâm dẫn đến sập đổ đoạn hầm vừa khoan xong nếu không có các “đốt vỏ hầm” (xem tiếp đoạn dưới) được lắp vào kịp thời

Trang 7

: Ngân hàng Đầu tư châu Âu : Hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (Engineering, Procurement andConstruction contract)

: Thiết kế kỹ thuật tổng thể (Front End Engineering Design): Hợp đồng do Hiệp hội quốc tế các kỹ sư tư vấn (Fédération Internationale des Ingénieurs - Conseils) biên soạn và phát hành

: Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản : Ngân hàng Tái thiết Đức

: Ban quản lý đường sắt đô thị TP.HCM: Cơ quan tổ chức giao thông tỉnh Rhône và Cộng đồng đô thị Lyon: Máy đào hầm (Tunnel Boring Machines)

: Thành phố Hồ Chí Minh: Ủy ban nhân dân

Trang 8

Ban Quản lý dự án chuẩn bị đầu tư

Trần Vương Nam Thành

Vũ Minh TuấnNghiêm Vũ Hồng LĩnhThái Hạ Hòa

Trần Minh TrườngTrần Ngọc Minh HằngTrần Minh ThanhTrần Đăng KhoaNguyễn Ngọc Hiếu

Phòng Kế hoạch và Đầu tư

Ngô Thoại Long

Tô Văn Lợi

Vũ Phan Minh TríTrương Chí HùngNguyễn Thanh Sơn

Phòng Tổ chức và Đào tạo

Nguyễn Bình Phương BíchBùi Thái Đăng Khoa

PADDI

Fanny QuertampNguyễn Hồng VânCharles Simon

Đỗ Phương Thúy

Sở Giao thông vận tải

Trần Thanh LộcTrần Quyết ThắngNguyễn Quang BáPhạm Đàm Sơn Tùng

Ban Quản lý Đường sắt đô thị Ban Quản lý dự án 1 (tuyến Bến Thành – Suối Tiên)

Phạm Ngọc QuangNguyễn Hòa HiệpTrần Anh TuấnBùi Nhật NamTrần Thanh CầnNguyễn Văn TânNguyễn Thị Thu Hương

Ban Quản lý dự án 2 (tuyến Bến Thành – Tham lương)

Hoàng Ngọc TuânNguyễn Sơn HàHuỳnh Minh HiếuTrần Thiện Phúc

Võ Đại NghĩaNguyễn Hùng Phi

Vũ Tiên TiếnPhan Văn Hưng

Lê Dương Trung

Ban Quản lý dự án 5 (tuyến Bến xe cần Giuộc mới – cầu Sài Gòn)

Nguyễn Văn HiếuNguyễn Ngọc LễNguyễn Thái Minh Nhật

Lê Tuấn ThànhNguyễn Xuân NhuậnTrần Minh Nguyên HàTrần Hồng Dương

chuyên gia Pháp: Ông Gilles HAMAIDE và Ông Didier SUBRIN, Trung tâm Nghiên cứu đường hầm (CETU)

chuyên gia Việt Nam: Ông Nguyễn Quang Khanh, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM Phiên dịch: Huỳnh Hồng Đức

Trang 9

1Nguồn số liệu dân số: Cục thống kê TP.HCM, 2013

2 Sở Giao thông vận tải, 2014

3 Quyết định 568/QĐ-TTg, phê duyệt Điều chỉnh quy hoạch giao thông vận tải TP.HCM đến năm 2020 - ngày 8 tháng 4 năm 2013

4Từ hơn 30 năm nay, CETU là một cơ quan của Bộ Cơ sở hạ tầng Pháp, chuyên về các vấn đề kỹ thuật liên quan đến đường hầm CETU thường xuyên hỗ trợ chủ đầu tư các công trình hầm đường bộ, đường sắt và đường thủy

TP.HCM, trung tâm kinh tế của Việt Nam, đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ Là thành phố lớn nhất cả nước với dân

số khoảng 8 triệu người và vùng đô thị với gần 18 triệu dân, thành phố Hồ Chí Minh có tỷ lệ tăng trưởng đô thị hàng năm trên3%1 Sự phát triển kinh tế mạnh mẽ cùng với sự gia tăng liên tục của dân số có xu hướng gây áp lực lên mạng lưới đô thị củaThành phố và đặc biệt là mạng lưới giao thông

Với hơn 6 triệu phương tiện giao thông cơ giới trong đó có 5.938.421 xe hai bánh gắn máy (Sở Giao thông vận tải TP.HCM,2014), việc đi lại ở TP.HCM chủ yếu được thực hiện bằng loại phương tiện này Chỉ trong bảy năm, từ năm 2006 đến năm

2013, số lượng xe hai bánh gắn máy đã tăng gấp đôi Song song đó, cùng với sự phát triển kinh tế của TP.HCM, số lượng xe

ô tô cá nhân, biểu tượng của sự thành công trong xã hội ở Việt Nam, cũng tăng mạnh, tăng hơn 120% từ 2003 đến 2013 (ibid,2014) Sự gia tăng số lượng xe ô tô cá nhân đã dẫn đến việc phân chia lại làn đường giao thông và làm tăng thêm các tác độngtiêu cực vốn trước kia chỉ do xe hai bánh gắn máy gây ra: ùn tắc giao thông, ô nhiễm, tai nạn giao thông đường bộ Bên cạnh

đó, tuy mạng lưới vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt ngày càng thu hút nhiều hành khách, nhưng vẫn chưa thật sựthay thế cho phương tiện giao thông cá nhân (xe buýt hiện chỉ đáp ứng được khoảng 7% nhu cầu2)

Để đáp ứng nhu cầu này, chính quyền Thành phố đã đề ra kế hoạch triển khai xây dựng mạng lưới giao thông công cộng Theo đồ án điều chỉnh quy hoạch giao thông vận tải được phê duyệt năm 20133, Thành phố dự kiến có 8 tuyến tàu điện ngầm (metro), 3 tuyến xe điện (tramway) và monorail, 6 tuyến xe buýt nhanh chạy trên làn đường dành riêng (BRT) Để triển khai xây dựng mạng lưới này, năm 2007, TP.HCM đã thành lập Ban quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR)

Hiện nay, 3 tuyến tàu điện ngầm đã có nguồn vốn thực hiện (tuyến số 1, 2 và 5) Tuyến số 1 Bến Thành - Suối Tiên đang được triển khai xây dựng Tuy nhiên, việc xây dựng các công trình này rất phức tạp, có nhiều khó khăn về hành chính, tài chính,

kỹ thuật và hợp đồng, đặc biệt là ở hạng mục thiết kế và thi công công trình ngầm Yếu tố kỹ thuật và rủi ro trong các dự án metro ngầm là những thách thức lớn cho chủ đầu tư

Ở Pháp và đặc biệt ở Lyon, nhiều dự án metro đã được xây dựng và kinh nghiệm chuyên môn của Pháp trong lĩnh vực này

đã được thế giới công nhận Theo đề nghị của MAUR, PADDI đã tổ chức một khóa tập huấn từ ngày 24 đến 28 tháng 3 năm

2014 về chủ đề thiết kế và thi công công trình giao thông ngầm với sự hướng dẫn của hai chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu Đường hầm (CETU)4 Khóa tập huấn đã diễn ra trong thời gian nói trên với hơn 41 học viên đến từ MAUR và Sở Giao thông vận tải

IỚI THIỆU

G

Trang 10

THÀNH PHỐ HỒ cHÍ MINH

Quy hoạch giao thông TP.HCM tầm nhìn đến năm 2020 đã

đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2007 và điều

chỉnh vào năm 2013 Được Sở Giao thông vận tải chủ trì lập,

Quy hoạch này đề cập đến tất cả các loại hình giao thông:

đường bộ, đường sông, đường sắt và đường hàng không

Mạng lưới đô thị là yếu tố quan trọng trong quy hoạch này

Ngoài số lượng các dự án đường sắt đô thị (8 tuyến tàu điện

ngầm và 3 tuyến tramway), còn có nhiều thánh thức liên quan

đến kỹ thuật xây dựng Đây là lần đầu tiên Việt Nam5 xây

dựng các công trình giao thông này Do đó, các thách thức

tài chính, kỹ thuật, hợp đồng thể chế trong quá trình thực hiện

là rất lớn

I MẠNG lƯỚI ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ

TRONG TƯƠNG lAI Ở TP.HcM

Mạng lưới này được mô tả chi tiết trong Quy hoạch giao thông

vận tải Quy hoạch này do sở GTVT lập, tuy nhiên ban quản

lý đường sắt đô thị TP.HCM là chủ đầu tư tất cả các dự án

metro

Dù đang duy trì tốc độ phát triển kinh tế rất năng động,

TP.HCM vẫn chưa thể tự xây dựng mạng lưới metro quy mô

lớn như vậy bằng nguồn vốn ngân sách Để bù đắp nguồn

vốn thiếu hụt, chính quyền TP đã kêu gọi sự tham gia của

các nhà tài trợ quốc tế, đặc biệt là: Cơ quan Hợp tác Quốc tế

Nhật Bản (JICA), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân

hàng tái thiết Đức (KFW) Hiện nay, trên tổng số 8 tuyến dự

kiến đầu tư, 3 tuyến đã có nguồn tài trợ với mức tài trợ đến

hơn 80% tổng kinh phí Tuy nhiên, sự tham gia của các nhà

tài trợ cũng ảnh hưởng đến vai trò của MAUR Nhà tài trợ có

vị trí quan trọng trong suốt quá trình thực hiện dự án Nhà tài

trợ cho ý kiến, tham gia vào quy trình ra quyết định và có thể

áp đặt một số quy chuẩn trong thi công hoặc các tiêu chí lựa

chọn nhà thầu xây dựng, ví dụ trong dự án tuyến metro số 1

5Nhiều dự án tương tự cũng đang được triển khai ở Hà Nội

Ban quản lý đường sắt đô thị TP.HcM

Ngày 13 tháng 9 năm 2007, UBND Thành phố đã ra Quyết định 119/2007/QĐ-UBND thành lập Ban quản lý đường sắt đô thị (MAUR) MAUR có tư cách pháp nhân

và ngân sách riêng, đặt dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch UBND Thành phố MAUR có nhiệm vụ làm chủ đầu tư tất cả các dự án metro, nghĩa là:

•Quản lý đầu tư xây dựng, vận hành khai thác mạng lưới metro

•Là đầu mối làm việc với các đối tác nước ngoài •Tham mưu cho UBND Thành phố trong đàm phán hợp đồng và các thỏa thuận với các nhà tài trợ •Lập kế hoạch triển khai thực hiện các dự án và chịu trách nhiệm quản lý dự án

•Đảm bảo sự phù hợp giữa yêu cầu của các đối tác

ở nước ngoài với các tài liệu đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

•Thực hiện và theo dõi các thỏa thuận tài chính, kế toán và phân bổ kinh phí, các thỏa thuận với các đối tác

•Lập kế hoạch đầu tư hàng năm trên cơ sở vốn trong nước, vốn vay và cơ chế tài chính của các đối tác nước ngoài để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án

MAUR là chủ đầu tư các dự án metro, nhưng dưới sự chỉ đạo của UBND Thành phố

Trang 11

Biên Hòa

Bình Dương Thủ Dầu Một

Tân An

Tuyến tàu điện ngầm

M1 : Bến Thành – Suối Tiên / Mở rộng

M2 : Thủ Thiêm - Nút giao thông Tây Ninh / Mở rộng

M3A : Bên Thành - Tân Kiên / Mở rộng

M3B : Ngã tư Cộng Hòa - Hiệp Bình Phước / Thay thế

M4 : Thạnh Xuân- Cảng Hiệp Phước / Thay thế

M4b : Ga Gia Định - Ga Lăng Cha Cả

M5 : Nút giao thông Cần Giuộc – Cầu Sài Gòn

M6 : Bà Queo - Vòng xoay Phú Lâm

Các tuyến đường sắt

Hiện hữu

Dự án Nhà ga trung tâm ở TP.HCM Nhà ga đang lập dự án

Bến xe

Bến xe hiện hữu (xe buýt và xe khách liên tỉnh)

Các điểm trung chuyển đa phương thức đang được lập dự án

Ga Thủ Thiêm

Cầu Sài Gòn

Ga cuối Hiệp Bình

Ngã tư Cộng Hòa

Vòng xoay Phú Lâm

Bà Queo

Ga Vĩnh Phú

Ga

Nhà ga trung tâm

Ga Bến Thành

Tham Lương

Long Bình

Ga cuối Suối Tiên Ga/Depot

Tân Chánh Hiệp

Cần Giuộc

Miền Tây

Bến xe Miền Đông

Bến xe Miền Đông mới

Củ Chi

Cảng Hiệp Phước

Trang 12

II TUYẾN METRO SỐ 1 BẾN THÀNH - SUỐI TIÊN

Bắt đầu triển khai từ năm 2007, tuyến số 1 Bến Thành - Suối Tiên hiện nay là tuyến đầu tiên đang thi cơng xây dựng JICA tài trợ

90 % vốn của dự án Tuyến số 1 cĩ tổng chiều dài là 19,7 km trong đĩ 17,1 km đi trên cao và 2,6 km đi ngầm với 14 nhà ga (11 nhà ga trên cao và 3 nhà ga ngầm) Tổng chi phí của dự án vào khoảng 1,8 tỷ euro Việc JICA tài trợ vốn cho tuyến số 1 đã dẫn đến một số ràng buộc đối với MAUR, đặc biệt là trong việc lựa chọn nhà thầu thi cơng Hỗ trợ tài chính của Nhật là hỗ trợ cĩ điều kiện, nghĩa là việc sử dụng vốn vay ưu đãi phải gắn với sử dụng cơng nghệ và chuyên mơn cĩ nguồn gốc Nhật Bản6

Tuyến số 1 7:

Chiều dài: 19,7 km (trong đĩ 2,6 km đi ngầm)

Nhà ga: 14 ga (3 ga ngầm và 11 ga trên cao)

Khởi cơng: tháng 4/2013

Đưa vào sử dụng: 2020

Tiến độ tính đến quý II năm 2014: đã hồn thành 15% khối

lượng cơng việc

Các chủ thể của dự án:

Chủ đầu tư: MAUR

Tư vấn chung: NJPT Association (Liên danh: gồm 6 nhà thầu

Nhật Bản và 2 nhà thầu Việt Nam)

Nhà thầu: Liên danh Sumitomo - Cienco 6

Thiết kế nhà ga: NJPT

Thiết kế đoạn trên cao: SYSTRA

Thiết kế đoạn ngầm: NJPT

Mức đầu tư:

Ước tính mức đầu tư:

Tổng mức đầu tư dự kiến ban đầu: 1,09 tỉ USD

Tổng mức đầu tư điều chỉnh: 2,49 tỉ USD

Cơ cấu nguồn vốn:

JICA: 2,2 tỉ USD

Vốn Ngân sách: 289 triệu USD

Các gĩi thầu của dự án :

Gĩi thầu 1a: Xây đoạn gầm từ nhà ga Nhà hát TP đến nhà

ga Bến Thành (khơng bao gồm nhà ga Nhà hát TP) Dự kiến mở

thầu đầu năm 2015

Gĩi thầu 1b: Xây đoạn gầm từ nhà ga Nhà hát TP đến nhà ga

Ba Son (bao gồm nhà ga Nhà hát TP) Khởi cơng tháng 8/2014

Gĩi thầu 2: Xây đoạn trên cao từ nhà ga Ba Son (khơng bao

gồm nhà ga Ba Son) đến Suối Tiên + depot Khởi cơng tháng

8/2012

Gĩi thầu 3: Cơ điện, cơng trình đường ray, đầu máy toa xe, duy tu bảo dưỡng Đang triển khai thực hiện

Gĩi thầu 4: Hệ thống vé và giao diện với các tuyến khác Gĩi

thầu này chưa được triển khai.

M3b M3b M4b

T1

MR2 MR3

2 km

Vũng Tàu et futur ắroport

Réalisation : Lọc BOISSEAU / Clément MUSIL / PADDI, 05/2014 Sources :

Décision 568/QD-TTg du 08/04/2013, amendement de la

Biên Hịa Bình

Dương Thủ Dầu Một

Tân An

Lignes de Métro

M1 : Bên Thành - Suơi Tiên / extension M2 : Thu Thiêm - Pơle d’échanges Tây Ninh / extension M3A : Bên Thành - Tân Kiên / extension M3B : Carrefour Cơng Hoa - Hiêp Binh Phuoc / alternative M4 : Thạnh Xuân- Port de Hiêp Phuoc / alternative M4b : Gare Gia Đình - Gare Lăng Cha Cả M5 : Pơle d’échanges de Cân Giuoc - Pont de Saigon M6 : Bà Queo - Vịng xoay Phú Lâm

Lignes ferroviaires

Existantes Projet Gare centrale de Hơ Chi Minh-Ville Gare en projet

Gares routières

Gare existante (bus urbains et inter-provinciaux) Projet de pơle d’échange multimodal

Station de métro Station de métro avec correspondance Dépơt de métro

Lignes de Tramway (T), Monorail (MR) et de Bus Rapid Transit (BRT)

Tramway 1 (T1) Monorail 2 (MR2) BRT

Gare Thu Thiêm

Gare/Pơle d’échanges Tân Kiên

Gare

An Bình

Gare Bình Triệu

Pont de Saigon Terminus

Carrefour

Vịng xoay Phú Lâm

Bà Queo

Gare Vĩnh Phú

Gare Vĩnh Lộc Lăng Cha Cả

Gare centrale

Station Bên Thành Tham Lương

Long Bình Terminus Gare/Dépơt

Nouvelle gare

de Miên Dơng

Củ Chi

Port de Hiêp Phuoc

6 C.Musil, C.Simon, Xây dựng mạng lưới giao thơng cơng cộng quy mơ lớn tại TP.HCM, Working Paper, PADDI, 2014.

7 MAUR, 2014

Nguồn: C Musil

Trang 13

III TUYẾN METRO SỐ 2 BẾN XE TÂY NINH - THỦ THIÊM

Tuyến số 2 nhận tài trợ từ Ngân hàng Phát triển châu Á, Ngân hàng tái thiết Đức và Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB) Đối với tuyến

số 2 và tuyến số 5, vốn vay của ADB và EIB khác về bản chất so với vốn vay của Nhật cho tuyến số 1 Vốn vay của ADB và EIB

là vốn vay khơng kèm với điều kiện sử dụng cơng nghệ của một quốc gia nào Đối với những gĩi thầu sử dụng vốn của những nhà tài trợ này, phải tổ chức đấu thầu rộng rãi và phải tuân thủ các nguyên tắc về đạo đức, xã hội và mơi trường Các điều kiện của các nhà tài trợ Đức và Tây Ban Nha cũng giống như các điều kiện của Nhật8

Tuyến số 2 9:

Việc xây dựng tuyến 2 được chia làm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Bến Thành - Tham Lương

Chiều dài: 11,3km (trong đĩ 9,3 km đi ngầm)

Nhà ga: 11 nhà ga (10 nhà ga ngầm ; 1 nhà ga trên cao)

Khởi cơng: 2016

Đưa vào sử dụng: 2020

M3b M3b M4b

T1

MR2 MR3

2 km

Vũng Tàu et futur ắroport

Réalisation : Lọc BOISSEAU / Clément MUSIL / PADDI, 05/2014 Sources :

Décision 568/QD-TTg du 08/04/2013, amendement de la

Biên Hịa Bình

Dương Thủ Dầu Một

Tân An

Lignes de Métro

M1 : Bên Thành - Suơi Tiên / extension M2 : Thu Thiêm - Pơle d’échanges Tây Ninh / extension M3A : Bên Thành - Tân Kiên / extension M3B : Carrefour Cơng Hoa - Hiêp Binh Phuoc / alternative M4 : Thạnh Xuân- Port de Hiêp Phuoc / alternative M4b : Gare Gia Đình - Gare Lăng Cha Cả M5 : Pơle d’échanges de Cân Giuoc - Pont de Saigon M6 : Bà Queo - Vịng xoay Phú Lâm

Lignes ferroviaires

Existantes Projet Gare centrale de Hơ Chi Minh-Ville Gare en projet

Gares routières

Gare existante (bus urbains et inter-provinciaux) Projet de pơle d’échange multimodal

Station de métro Station de métro avec correspondance Dépơt de métro

Lignes de Tramway (T), Monorail (MR) et de Bus Rapid Transit (BRT)

Tramway 1 (T1) Monorail 2 (MR2) BRT

Gare Thu Thiêm

Gare/Pơle d’échanges Tân Kiên

Gare

An Bình

Gare Bình Triệu

Pont de Saigon Terminus

Carrefour

Vịng xoay Phú Lâm

Bà Queo

Gare Vĩnh Phú

Gare Vĩnh Lộc Lăng Cha Cả

Gare centrale

Station Bên Thành

Tham Lương

Long Bình Terminus Gare/Dépơt

Nouvelle gare

de Miên Dơng

Củ Chi

Port de Hiêp Phuoc

Các chủ thể của dự án:

Chủ đầu tư: MAUR

Tư vấn chung: IC Metro Team Line 2 (Liên danh: POYRY

- OBERMEYER - ILF Beratencde Ingenieure GmbH - TEDI

South)

Mức đầu tư:

Ước tính mức đầu tư:

Tổng mức đầu tư dự kiến ban đầu: 1,37 tỉ USD

Tổng mức đầu tư điều chỉnh: 2,15 tỉ USD

Cơ cấu nguồn vốn:

BAD: 450 triệu USD

Vốn Ngân sách : 326,5 triệu USD

KfW: 313 triệu USD

BEI: 195 triệu USD

Giai đoạn 2: Kéo dài tới Tây Ninh / Kéo dài tới Thủ Thiêm

Chiều dài: 8,7km Nhà ga: đang trong giai đoạn nghiên cứu Tổng mức đầu tư dự kiến: đang trong giai đoạn nghiên cứu

Cơ cấu nguồn vốn: / Khởi cơng: / Đưa vào sử dụng: /

Các gĩi thầu của dự án:

Dự án bao gồm 7 gĩi thầu (chưa cĩ thơng tin chi tiết).

8 C.Musil, C.Simon, Xây dựng mạng lưới giao thơng cơng cộng quy mơ lớn tại TP.HCM, Working Paper, PADDI, 2014.

9 MAUR, 2014

Nguồn: C Musil

Trang 14

IV TUYẾN METRO SỐ 5 BẾN XE cẦN GIUỘc - cẦU SÀI GỊN

Tiến độ của tuyến số 5 chậm hơn tuyến số 1 và số 2 Tuy nhiên, vấn đề vốn của tuyến này đã được giải quyết gần đây (Vốn vay của ADB & chính phủ Tây Ban Nha)

M3b M3b M4b

T1

MR2 MR3

2 km

Vũng Tàu et futur ắroport

Réalisation : Lọc BOISSEAU / Clément MUSIL / PADDI, 05/2014 Sources :

Décision 568/QD-TTg du 08/04/2013, amendement de la

Biên Hịa Bình

Dương Thủ Dầu Một

Tân An

Lignes de Métro

M1 : Bên Thành - Suơi Tiên / extension M2 : Thu Thiêm - Pơle d’échanges Tây Ninh / extension M3A : Bên Thành - Tân Kiên / extension M3B : Carrefour Cơng Hoa - Hiêp Binh Phuoc / alternative M4 : Thạnh Xuân- Port de Hiêp Phuoc / alternative M4b : Gare Gia Đình - Gare Lăng Cha Cả M5 : Pơle d’échanges de Cân Giuoc - Pont de Saigon M6 : Bà Queo - Vịng xoay Phú Lâm

Lignes ferroviaires

Existantes Projet Gare centrale de Hơ Chi Minh-Ville Gare en projet

Gares routières

Gare existante (bus urbains et inter-provinciaux) Projet de pơle d’échange multimodal

Station de métro Station de métro avec correspondance Dépơt de métro

Lignes de Tramway (T), Monorail (MR) et de Bus Rapid Transit (BRT)

Tramway 1 (T1) Monorail 2 (MR2) BRT

Gare Thu Thiêm

Gare/Pơle d’échanges Tân Kiên

Gare

An Bình

Gare Bình Triệu

Pont de Saigon Terminus

Carrefour

Vịng xoay Phú Lâm

Bà Queo

Gare Vĩnh Phú

Gare Vĩnh Lộc Lăng Cha Cả

Gare centrale

Station Bên Thành

Tham Lương

Long Bình Terminus Gare/Dépơt

Nouvelle gare

de Miên Dơng

Củ Chi

Port de Hiêp Phuoc

Tuyến số 5 10:

Chiều dài: 23,39 km (trong đĩ 13,9 km đi ngầm)

Nhà ga: 20 nhà ga (15 nhà ga ngầm; 5 nhà ga trên cao)

Khởi cơng: /

Đưa vào sử dụng: /

Tổng mức đầu tư dự kiến: 2.3 tỉ USD

Chủ đầu tư: MAUR

Giai đoạn 1: Cầu Sài Gịn - Ngã Tư Bảy Hiền

Chiều dài: 8,9 km (trong đĩ 6,6 km đi ngầm)

Nhà ga: 8 nhà ga (7 nhà ga ngầm; 1 nhà ga trên cao)

Tổng mức đầu tư dự kiến: 1,18 tỉ USD

Giai đoạn 2 : Ngã Tư Bảy Hiền - Bến xe Cần Giuộc mới

Chiều dài: 14,5 km (trong đĩ 7,3 km đi ngầm)

Nhà ga: 12 nhà ga (8 snhà ga ngầm; 4 nhà ga trên khơng)

Tổng mức đầu tư dự kiến: 1,12 tỉ USD

10 MAUR, 2014

Nguồn: C Musil

Trang 15

I HỢP ĐỒNG

“Rủi ro khi xây dựng công trình ngầm nhiều hơn so với khi

xây dựng các công trình khác và rủi ro có mặt ở khắp nơi Để

vượt qua khó khăn này, cần có tinh thần hợp tác thông minh

trong quan hệ hợp đồng cân bằng giữa các bên Mô hình tổ

chức quản lý của chủ đầu tư cũng là một yếu tố quyết định

Mô hình này phải cho phép xử lý nhanh những biến cố ngoài

dự kiến khi nó xảy ra, bắt buộc tất cả các chủ thể phải ứng

phó và ra quyết định nhanh chóng11

1 các chủ thể chính trong một dự án xây dựng công

trình ngầm

chủ đầu tư

Chủ đầu tư là pháp nhân làm chủ sở hữu công trình được xây

dựng Là người chịu trách nhiệm chính về công trình, chủ đầu

tư đóng vai trò đảm bảo lợi ích chung Sau khi nắm rõ tính

khả thi và cơ hội của dự án, chủ đầu tư phải chọn vị trí cho công trình, soạn chương trình thực hiện, dự trù kinh phí, tìm nguồn tài trợ, quyết định quy trình thực hiện công trình, và tiến hành ký hợp đồng với đơn vị tư vấn và các nhà thầu thi công do chính mình chọn để nghiên cứu và xây dựng công trình

Chủ đầu tư yêu cầu đơn vị tư vấn chung và nhà thầu thi công: •Tuân thủ ngân sách của dự án

•Đảm bảo chất lượng công trình •Tuân thủ thời hạn

Đơn vị tư vấn chung (tư vấn thiết kế)

Đơn vị tư vấn có thể là một thể nhân hoặc một pháp nhân nhà nước hoặc tư nhân, có khả năng về mặt kỹ thuật nên được chủ đầu tư giao nhiệm vụ đảm bảo tính phù hợp về kiến trúc,

kỹ thuật và kinh tế của dự án, giám sát thi công, hỗ trợ chủ đầu tư trong việc nghiệm thu và theo dõi bảo trì công trình

Nhà thầu thi công

Nhà thầu thi công được chủ đầu tư lựa chọn thông qua đấu thầu Hồ sơ mời thầu do chủ đầu tư và đơn vị tư vấn thiết kế soạn thảo Nhà thầu thi công chịu trách nhiệm xây dựng công trình đúng theo hợp đồng và có nghĩa vụ về kết quả đối với chủ đầu tư Nhà thầu chịu trách nhiệm về phương pháp và tiến độ thi công Các phương pháp thi công được lựa chọn dựa trên tài liệu địa chất trong hồ sơ mời thầu

2 Trách nhiệm và vai trò của các chủ thể chính

Sơ đồ bên dưới mô tả các chủ thể và các bước chính của một

Đường hầm là “công trình địa kỹ thuật đặc biệt” trong đó sự

tương tác giữa đất và công trình là vấn đề then chốt Vì vậy,

để thực hiện các công trình này, cần phải nghiên cứu và khảo

sát thật kỹ về địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật ngay

từ các nghiên cứu ban đầu (giai đoạn chuẩn bị đầu tư) Việc

thực hiện các dự án này có nhiều rủi ro Do đó, cần xác định

rõ vai trò của từng bên liên quan trong hợp đồng

chú ý

Có sự khác biệt trong các thuật ngữ giữa Pháp và Việt

Nam để chỉ các bước của một dự án metro Để làm rõ

các thuật ngữ này, cần so sánh chúng với nhau:

Thuật ngữ ở Pháp

Các nghiên cứu xác định dự án

(nghiên cứu khả thi về kỹ thuật

và kinh tế của dự án)

Chuẩn bị đầu tư

Thực hiện đầu tư Thiết kế/thi công

Nghiệm thu/Kiểm tra/Vận hành Hoàn tất đầu tư

Thuật ngữ ở Việt Nam

Ghi chú: Màu xanh dương đậm: Chủ thể chính của dự án

Trang 16

Xây dựng:

Với sự hỗ trợ của đơn vị tư vấn thiết kế, chủ đầu tư:

•Lập hồ sơ gọi thầu để lựa chọn nhà thầu thi công bằng hình thức đấu thầu cạnh tranh;

•Phân tích đề xuất của các ứng viên dự thầu và chọn đơn

Vận hành:

Chủ đầu tư bàn giao công trình ngầm cho đơn vị khai thác (trong trường hợp chủ đầu tư không khai thác công trình đó) Đơn vị khai thác phải:

•Xin giấy phép khai thác đường hầm;

•Đảm bảo công trình hoạt động tốt;

•Bảo trì thường xuyên và tiến hành sửa chữa lớn; •Tiến hành cải tạo nâng cấp khi cần

3 Vai trò của các đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư: ví dụ

dự án kéo dài tuyến tàu điện ngầm B ở lyon

Chủ đầu tư dự án công ích ký hợp đồng với một/nhiều đơn vị nhà nước hoặc tư nhân hỗ trợ để thực hiện các nghiên cứu cần thiết cho việc thực hiện dự án Đơn vị hỗ trợ kỹ thuật cho chủ đầu tư có nhiệm vụ giúp đỡ chủ đầu tư trong quá trình thực hiện dự án bằng cách đưa ra các khuyến nghị và lời khuyên

Vì dự án đầu tư xây dựng công trình ngầm rất phức tạp, nên thông thường chủ đầu tư cần có một hoặc nhiều đơn vị hỗ trợ kỹ thuật trong các lĩnh vực khác nhau như nghiên cứu địa chất, đào hầm, hợp đồng ) Các đơn vị này có thể hỗ trợ chủ đầu tư trong suốt quá trình thực hiện dự án hoặc chỉ thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong thời hạn nhất định Việc

sử dụng các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật giúp có thêm một chủ thể khách quan, tạo thuận lợi cho mối quan hệ giữa chủ đầu tư

và đơn vị tư vấn thiết kế (Đơn vị hỗ trợ kỹ thuật giúp chủ đầu

tư kiểm soát công việc do đơn vị tư vấn thiết kế thực hiện, giải thích rõ nhu cầu của chủ đầu tư cho đơn vị tư vấn thiết kế) Trong dự án kéo dài tuyến tàu điện ngầm B ở Lyon, có một đoạn phải đi vượt sông Rhône Do đó, nhiều phương án đã được nghiên cứu để xác định kỹ thuật phù hợp nhất: đào đường hầm hay sử dụng hầm đúc sẵn và đánh chìm Những nghiên cứu này do các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật cho chủ đầu tư, trong đó có CETU thực hiện và hoàn thành trước khi chủ đầu

tư ký kết hợp đồng với đơn vị tư vấn thiết kế Nghiên cứu này nhằm tìm kiếm giải pháp Sau đó, các giải pháp này sẽ được phân tích sâu hơn trong nghiên cứu chi tiết

Xác định dự án:

Ở bước này, chủ đầu tư là chủ thể duy nhất trong dự án và

có nhiệm vụ:

•Xác định một dự án mới cần thực hiện;

•Chứng minh sự cần thiết phải thực hiện dự án và xác

định nội dung của dự án;

•Phân tích ban đầu các rủi ro trong tất cả các lĩnh vực;

•Lấy ý kiến người dân: ở Pháp, tất cả các dự án công

phải lấy ý kiến người dân Bước này nằm giữa việc xác

định và thiết kế dự án Trong suốt giai đoạn này, các

nghiên cứu được trình bày cho công chúng;

•Đánh giá nhu cầu mua bảo hiểm;

•Xác định phương thức hợp đồng với đơn vị tư vấn thiết

kế

Nếu chủ đầu tư không có đủ chuyên môn cần thiết để thực

hiện các nghiên cứu, thì chủ đầu tư cần mời một hoặc nhiều

đơn vị chuyên ngành hỗ trợ cho mình Các đơn vị này được

gọi là đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư Nội dung nhiệm vụ của

các đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư cần được xác định rõ ràng

và tách bạch với các nhiệm vụ của đơn vị tư vấn thiết kế và

nhà thầu thi công để tránh tình trạng mập mờ trong vai trò

của từng chủ thể

Tất cả các nghiên cứu do chủ đầu tư hoặc đơn vị hỗ trợ cho

chủ đầu tư thực hiện cần phải càng chi tiết càng tốt Việc hiểu

rõ đặc điểm địa chất là rất cần thiết để hạn chế các rủi ro cho

dự án Các ứng cử viên dựa trên các nghiên cứu này để đưa

ra phương án dự thầu khi tham gia đấu thầu lựa chọn đơn vị

tư vấn thiết kế Sau đó, các nghiên cứu này cũng được dùng

làm cơ sở cho việc thiết kế và thi công Do đó, cần phải dành

thời gian thỏa đáng cho giai đoạn này

Thiết kế:

Đơn vị tư vấn thiết kế triển khai lập thiết kế theo phương án đã

được chủ đầu tư lựa chọn Chủ đầu tư giao cho đơn vị tư vấn:

•Tìm hiểu rõ nội dung của dự án và bổ sung khi cần thiết;

•Nghiên cứu và đề xuất phương án kỹ thuật phù hợp;

•Ước tính chi phí thực hiện và cam kết không vượt chi

phí này

Vào cuối giai đoạn thiết kế, tất cả các nghiên cứu về địa chất

đều đã được thực hiện với mức độ chi tiết nhất có thể, đủ để

chuyển sang giai đoạn xây dựng với rủi ro thấp nhất có thể

Giai đọan này kết thúc khi đơn vị tư vấn thiết kế chuyển giao

cho chủ đầu tư hồ sơ thiết kế dự án để làm cơ sở cho việc lựa

chọn nhà thầu thi công

Trang 17

Mô hình tổ chức thiết kế xây dựng một công trình ngầm ở Pháp

Mô hình tổ chức một dự án đầu tư xây dựng công trình ngầm ở Việt Nam

Nguồn: CETU

Nguồn: PADDI

Trang 18

Đơn vị khai thác tham gia vào dự án từ khá sớm, ngay từ giai đoạn thiết kế Do các quy định ở Pháp liên quan đến công trình ngầm rất nghiêm ngặt, nên đơn vị khai thác cần phối hợp ngay từ đầu với đơn vị tư vấn thiết kế để có được đầy đủ thông tin về công trình Ở Pháp,một hội đồng chuyên môn sẽ thẩm định và phê duyệt hồ sơ dự án ở giai đoạn thiết kế, trong

hồ sơ đó phải có tài liệu về an toàn khi vận hành do đơn vị vận hành tham gia lập

Học viên: Theo sơ đồ các chủ thể và các bước được trình

bày ở trên, giai đoạn thiết kế có bao nhiêu bước?

chuyên gia: Ở Pháp, giai đoạn thiết kế cơ sở và thiết kế

chi tiết tương ứng với bước thiết kế trước khi ký hợp đồng thi công Luật chủ đầu tư công quy định mức độ chi tiết của các nghiên cứu đối với từng loại dự án xây dựng (nhà cao tầng,

cơ sở hạ tầng )

Nội dung của bước thiết kế cơ sở là thực hiện các nghiên cứu chính yếu để kiểm tra xem giải pháp đề ra có phù hợp với chương trình của dự án hay không

Sau khi thực hiện xong nghiên cứu này, Cơ quan tổ chức

giao thông tỉnh Rhône và Lyon (SYTRAL), Chủ đầu tư của dự

án, đã lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế và giao cho đơn vị này

thực hiện một số nghiên cứu khác cần thiết cho việc thiết kế,

Trong giai đoạn thiết kế, SYTRAL cũng đã mời các nhà thầu

thi công hỗ trợ lựa chọn giải pháp phù hợp nhất (đường hầm

khoan hay hầm dìm)

Trong suốt giai đoạn nghiên cứu và thi công, SYTRAL sử

dụng nhiều đơn vị hỗ trợ: các chuyên gia ở địa phương hỗ trợ

nghiên cứu địa chất; các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật giúp chủ đầu

tư đánh giá tác động của việc xây dựng đường hầm đối với

các công trình xung quanh Những nghiên cứu này do đơn

vị hỗ trợ chủ đầu tư thực hiện, chứ không phải đơn vị tư vấn

thiết kế thực hiện

Việc sử dụng đơn vị hỗ trợ kỹ thuật đã giúp cho SYTRAL có

hiểu biết sâu sắc về các mặt, giảm rủi ro cho dự án và kiểm

soát tốt công việc của đơn vị tư vấn thiết kế

Trao đổi và nhận xét

Học viên: Khi bồi thường, giải phóng mặt bằng, giá đất được

xác định như thế nào? Chủ đầu tư hay người dân ấn định giá?

Vai trò của chính quyền địa phương như thế nào?

Trong suốt giai đoạn xác định dự án, phạm vi dự án và phạm

vi giải phóng mặt bằng đã được xác định Nhưng khi bắt tay

vào thực hiện nghiên cứu chi tiết, nếu thấy rằng cần phải mở

rộng phạm vi giải phóng mặt bằng như trường hợp tuyến số

2, thì phải làm thế nào?

Đơn vị khai thác bắt đầu tham gia từ giai đoạn nào của dự

án?

chuyên gia: Về bồi thường và giải phóng mặt bằng, Cộng

đồng đô thị Lyon có cơ quan chuyên môn để xác định giá trị

đất Dựa trên giá trị này, Cộng đồng đô thị Lyon đưa ra đề

xuất bồi thường cho người dân Trong trường hợp thỏa thuận

bồi thường không thành, chính quyền sẽ tiến hành thủ tục

trưng mua Tuy nhiên, điều này có thể làm chậm tiến độ của

dự án Ở Pháp, trưng mua chỉ có thể tiến hành sau khi dự

án được công nhận là vì lợi ích công và sau khi khảo sát ý

kiến người dân Do đó, các nghiên cứu phải xác định chính

xác phạm vi của tuyến metro, số lượng, diện tích và vị trí các

nhà ga Vì thế, chủ đầu tư cần có các đơn vị hỗ trợ để tránh

sai sót

Trong dự án metro, có nhiều khó khăn tiềm ẩn và đôi khi phải

xác định lại phạm vi hoặc lộ trình tuyến Trong trường hợp

này, cần tiến hành khảo sát ý kiến người dân lần thứ hai về

dự án Thủ tục thực hiện cuộc khảo sát ý kiến người dân có

thể kéo dài một năm Do đó, những nghiên cứu ban đầu rất

quan trọng

Khái niệm chương trình

Tất cả các dự án công đều bắt đầu bằng việc lập chương trình: Chương trình là tài liệu thể hiện mục tiêu của chủ đầu tư và các ràng buộc mà chủ đầu tư đặt ra cho việc xây dựng công trình Sau khi kết thúc giai đoạn thiết kế

cơ sở, chương trình phải được quyết định và nếu có thể

sẽ không thay đổi nữa Nhà thầu xây dựng tham gia đấu thầu dựa trên nội dung chương trình này Lập ra một chương trình tốt là yếu tố rất quan trọng Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn thiết kế có kiểm soát tốt dự án hay không phụ thuộc vào chất lượng của chương trình

Học viên: Nhà thầu có thể tiến hành xây dựng dựa trên

ba-sic design không? Thiết kế này có đầy đủ thông tin không?

chuyên gia: Theo tôi, basic design (thiết kế cơ sở) tương

ứng với công việc trong giai đoạn tiền dự án và Technical design (thiết kế kỹ thuật) tương ứng với giai đoạn dự án Ở Pháp, nhà thầu thi công chịu trách nhiệm làm thiết kế chi tiết (Detail design) và tính toán kỹ thuật Theo mô hình ở Pháp, đơn vị tư vấn thiết kế thường tham gia lập Basic design và Technical design của dự án Nhà thầu thi công tham gia sau khi Technical design hoàn tất

Trong trường hợp áp dụng hợp đồng EPC, chủ đầu tư sẽ tổ chức đấu thầu trước khi lập thiết kế cơ sở Chủ đầu tư yêu cầu ứng viên nộp hồ sơ dự thầu trong đó có thiết kế Đây là cơ sở

để lựa chọn ứng viên

Học viên: Nếu yêu cầu nhà thầu lập thiết kế cơ sở, thì dựa

trên cơ sở nào để lựa chọn nhà thầu?

chuyên gia: Các nghiên cứu ban đầu, được thực hiện trước

Trang 19

khi khảo sát ý kiến người dân, phải đủ chi tiết để biết được

tính khả thi của dự án và lập chương trình trước khi tổ chức

đấu thầu Điều quan trọng không phải là tên gọi của bản thiết

kế, mà là mức độ yêu cầu nghiên cứu Nghiên cứu phải đủ

sâu để biết rõ về địa chất, môi trường, rủi ro ?

Học viên: Làm thế nào để đảm bảo không tăng kinh phí dự

kiến?

chuyên gia: Kinh phí cho dự án do chủ đầu tư ấn định Nếu

phương án thiết kế của đơn vị tư vấn thiết kế vượt quá mức

kinh phí này, thì chủ đầu tư có́ quyền yêu cầu đơn vị tư vấn

thiết kế xem xét lại thiết kế

Ở Pháp, tình huống này xảy ra khá thường xuyên Giải pháp

tốt nhất để tránh gia tăng kinh phí là nghiên cứu thật kỹ ở giai

đoạn nghiên cứu ban đầu để hiểu rõ tất cả các vấn đề có liên

quan và dễ dàng đàm phán với đơn vị tư vấn thiết kế

Học viên: Nếu đơn vị tư vấn thiết kế đưa ra bản thiết kế

không phù hợp hoặc không được phê duyệt, thì sẽ làm chậm

tiến độ của dự án Trách nhiệm của đơn vị tư vấn thiết kế đến

đâu? Cần dự kiến những biện pháp chế tài nào?

chuyên gia: Đúng là nếu điều đó xảy ra thì sẽ làm mất thời

gian, nhưng đơn vị tư vấn thiết kế là một đơn vị độc lập Thà

rằng mất thời gian, nhưng đảm bảo có được bản thiết kế tốt

Thông thường, không có phạt đối với đơn vị tư vấn thiết kế,

chỉ có thể yêu cầu đơn vị tư vấn làm lại hoặc điều chỉnh thiết

kế Nhưng đôi khi việc thiết kế chưa phù hợp là do chủ đầu tư

yêu cầu đơn vị tư vấn thiết kế thực hiện công việc trong thời

gian quá ngắn và dựa trên các nghiên cứu thực địa chưa thật

chính xác Trong trường hợp này, chủ đầu tư chịu trách nhiệm

về sự chậm trễ của dự án

Học viên: Như vậy, chủ đầu tư chịu trách nhiệm quá lớn, rủi

ro quá lớn nếu không phạt được đơn vị tư vấn thiết kế

chuyên gia: Đúng vậy, do đó cần thực hiện thật kỹ các

nghiên cứu ban đầu Việc lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế

cần phải được thực hiện một cách nghiêm ngặt Ở Pháp, có

chưa đến 10 đơn vị có khả năng tư vấn thiết kế các công

trình ngầm

Học viên: Ở Việt Nam, chưa có đơn vị hỗ trợ kỹ thuật cho chủ

đầu tư Điều này có thể gây khó khăn trong mối quan hệ giữa

chủ đầu tư và tư vấn thiết kế

chuyên gia: Đơn vị hỗ trợ kỹ thuật cho chủ đầu tư rất quan

trọng, có nhiệm vụ trao đổi thường xuyên với tư vấn thiết kế

để tránh mọi bất ngờ xấu có thể xảy ra Nếu chủ đầu tư chưa

có đầy đủ chuyên môn, thì không nên giao hết toàn bộ mọi

việc cho tư vấn thiết kế

Học viên: Các tuyến tàu điện ngầm ở Việt Nam phần lớn do

các nhà tài trợ quốc tế hỗ trợ vốn Điều này làm chủ đầu tư

gặp một số hạn chế trong công việc, đặc biệt là trong việc lựa

chọn đơn vị tư vấn thiết kế

chuyên gia: Cần tham khảo kinh nghiệm của các thành phố

khác trên thế giới

Học viên: Chúng tôi chưa có kinh nghiệm quản lý những dự

án dạng này Đơn vị tư vấn thiết kế phải nộp những bản vẽ, tài liệu gì trong hồ sơ thiết kế Trong suốt giai đoạn thiết kế, mối quan hệ giữa chủ đầu tư, đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư và đơn vị tư vấn thiết kế như thế nào?

chuyên gia: Các bạn nên có cách tiếp cận dựa trên chất

lượng Quy chuẩn quản lý chất lượng ISO được áp dụng ở tất cả các nước trên thế giới Ngay từ đầu, chủ đầu tư có thể yêu cầu đơn vị tư vấn thiết kế cung cấp kế hoạch quản lý chất lượng Kế hoạch này cần phải:

•Xác định nội dung thành phần hồ sơ thiết kế phải nộp

và mức độ chi tiết của các nghiên cứu Những yếu tố đảm bảo tính khả thi của các nghiên cứu

•Kiểm soát nội bộ: Đơn vị tư vấn phải tiến hành kiểm soát nội bộ và phải thành lập tổ kiểm soát

•Kiểm soát từ bên ngoài: do chủ đầu tư thực hiện đối với những sản phẩm do đơn vị tư vấn thiết kế làm ra Chủ đầu tư phải đảm bảo rằng việc kiểm soát nội bộ được thực hiện có hiệu quả và sản phẩm thiết kế phù hợp với yêu cầu ban đầu Nếu chủ đầu tư không có đủ chuyên môn để kiểm soát, thì cần mời đơn vị hỗ trợ thực hiện việc này Trong mọi trường hợp, việc kiểm tra nên được tiến hành dần dần trong suốt quá trình nghiên cứu, chứ không chỉ kiểm tra khi đơn vị tư vấn nộp sản phẩm

II cHÚ Ý ĐẾN cÁc RỦI RO TRONG HỢP ĐỒNG VÀ TRONG SUỐT GIAI ĐOẠN THI cÔNG

Đường hầm là công trình địa kỹ thuật đặc biệt12 trong đó sự tương tác giữa đất và công trình là vấn đề then chốt Nghiên cứu sâu về địa chất, địa kỹ thuật và địa chất thủy văn là không thể thiếu để hạn chế rủi ro trong việc xây dựng công trình ngầm Nếu còn có những điểm chưa chắc chắn, thì cần xác định rõ nguyên nhân để đánh giá rủi ro ngay từ khi bắt đầu dự

án và trong suốt quá trình thực hiện Ở Pháp, AFTES khuyến nghị từng bước lập hồ sơ địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật trong các giai đoạn nghiên cứu (nghiên cứu ban đầu, thiết kế cơ sở và thiết kế chi tiết) để lập kế hoạch quản lý rủi

ro13 và đưa kế hoạch đó vào hợp đồng với nhà thầu

1 Giai đoạn nghiên cứu ban đầu

Nằm giữa giai đoạn xác định dự án và thiết kế, các nghiên cứu ban đầu giúp nhận định các rủi ro Tùy theo trường hợp, các nghiên cứu ban đầu có thể được chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế hoặc đơn vị hỗ trợ cho chủ đầu tư thực hiện

12Tên gọi được sử dụng ở Pháp để chỉ những công trình dân dụng cần phải phát triển

13Khuyến nghị của AFTES n°GT32.R2F1

Trang 20

Ở bước nghiên cứu ban đầu cần:

•Thu thập tất cả các dữ liệu địa chất, địa chất thủy văn

và địa kỹ thuật trong phạm vi khu vực chịu ảnh hưởng

Việc này đòi hỏi phải có chuyên môn cao và cần xác định các

rủi ro càng đầy đủ càng tốt Bước này hoàn thành sau khi lập

xong tài liệu địa chất ban đầu Tài liệu này bao gồm:

•Bảng tổng hợp đầy đủ các điểm chưa chắc chắn;

•Bảng tổng hợp các rủi ro và đánh giá rủi ro trên cơ sở tài

liệu tổng hợp những điểm chưa chắc chắn;

•Chương trình hành động để giảm mức độ các rủi ro

không giải quyết được bằng công nghệ hiện có

2 Giai đoạn thiết kế cơ sở

Đơn vị tư vấn thiết kế chịu trách nhiệm thực hiện “nghiên cứu

địa chất thiết kế cơ sở” Cách tiếp cận cũng giống như ở giai

đoạn nghiên cứu ban đầu, các dữ liệu được thu thập nhiều

hơn và chính xác hơn

Tài liệu cần cung cấp vào cuối giai đoạn này về mặt hình thức

giống như các tài liệu của giai đoạn trước đó, nhưng nội dung

của tài liệu địa chất có nhiều chi tiết hơn và phương pháp xử

lý rủi ro cũng được lồng ghép vào phương án xây dựng Ở giai

đoạn này, mức độ chính xác của nghiên cứu sẽ giúp ước tính

chi phí của dự án

3 Giai đoạn thiết kế chi tiết

Giai đoạn phát triển tiếp các nghiên cứu đã được thực hiện ở

các giai đoạn trước một cách chi tiết hơn, bổ sung thêm các

phương án nhằm hạn chế tối đa các rủi ro Mục tiêu của giai

đoạn này là đưa ra một bảng tổng hợp tất cả các rủi ro: Bảng

tổng hợp đầy đủ các rủi ro

Dựa trên bảng tổng hợp này chủ đầu tư xác định chiến lược

quản lý rủi ro trước khi ký hợp đồng với nhà thầu thi công Sau

giai đoạn này, đơn vị tư vấn thiết kế phải phân tích kỹ các

phương án và những hậu quả có thể có, ước tính khả năng

đội vốn so với dự kiến, khả năng chậm trễ tiến độ nhằm làm

rõ nhất chiến lược cho chủ đầu tư

Sau giai đoạn này, thiết kế chi tiết phải thật hoàn chỉnh, trừ

những trường hợp cần thiết mới tiến hành các nghiên cứu

thêm Các rủi ro chưa được xử lý ở giai đoạn này thường là

các rủ ro không thể xử lý được bằng các công nghệ hiện

có và cần phải được thông báo rõ cho chủ đầu tư thông qua

hồ sơ tổng hợp rủi ro

4 Hồ sơ địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật

Hồ sơ địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật là kết luận của giai đoạn nghiên cứu này Hồ sơ này bao gồm tất cả các dữ liệu được sử dụng để lập hồ sơ mời thầu và trình bày những diễn giải về tính chất, đặc điểm và đặc tính của đất ở khu vực dự án do đơn vị tư vấn thiết kế biên soạn và được chủ đầu tư chấp nhận Tất cả các rủi ro còn lại cũng được trình bày rõ Hồ sơ địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật

là tài liệu chính trong hồ sơ mời thầu

Hồ sơ địa kỹ thuật phải:

•Trình bày đầy đủ và khách quan những hiểu biết về khu vực thi công, những diễn giải và cách xử lý của đơn vị tư vấn thiết kế;

•Mô tả các rủi ro địa kỹ thuật đã được xác định ở giai đoạn thiết kế;

•Giải thích phương pháp thi công cho phần thông thường

và không nhất thiết phải đưa vào hồ sơ mời thầu Tuy nhiên, các ứng viên dự thầu thi công có thể tham khảo tài liệu này

Những dữ liệu này hỗ trợ ra quyết định Thông thường, các ứng viên dựa trên những tài liệu khác có tính tổng hợp cao hơn

•Tập B: Hồ sơ tổng hợp về địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật

Hồ sơ này là nền tảng kỹ thuật Các ứng viên dự thầu thi công dựa trên hồ sơ này để đưa ra phương án dự thầu Hồ sơ này

do đơn vị tư vấn thiết kế lập, diễn giải tất cả các dữ liệu có trong tập A sau khi đánh giá về chất lượng và độ tin cậy của các dữ liệu từ các nguồn khác nhau

Tập B mô tả đầy đủ, khách quan và tổng hợp về đặc điểm của đất trong khu vực thi công (chỉ có đơn vị tư vấn thiết kế mới có đủ thời gian cần thiết để phân tích toàn bộ những dữ liệu thô) Tập B mô tả chính xác những điều đã biết chắc

chắn và cả những điều chưa biết Ở Pháp, theo quy định,

trong trường hợp thi công công trình ngầm, hồ sơ này được đưa vào hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công Tập

B cũng trình bày mặt cắt dọc địa kỹ thuật của khu vực thi

công với phần mô tả đặc điểm cơ học địa chất theo từng

vùng đồng nhất

Nguồn: © CETU

Trang 21

•Tập c: Tài liệu đã được sử dụng để lập thiết kế

Đây là tài liệu không đính kèm vào hợp đồng thi công Nó

trình bày một cách tổng hợp các thông tin cần thiết để đơn vị

dự thầu thi công hiểu rõ phương án thiết kế đã được đơn vị tư

vấn lập như thế nào Tài liệu được sử dụng để:

‐Mô tả: phương pháp thực hiện, mặt cắt tiêu biểu của

đường hầm, chiều dài áp dụng

‐Đây là tài liệu liên kết giữa hồ sơ địa kỹ thuật và các

mô tả kỹ thuật của dự án

‐Dựa trên những dữ liệu địa kỹ thuật và những dữ liệu

khác để lựa chọn phương pháp thi công (đào đường

hầm bằng máy đào hầm hay bằng kỹ thuật truyền

thống)

Tập C cũng trình bày những diễn giải về tài liệu tổng hợp

những điểm chưa chắc chắn và những rủi ro (tác động của

những điểm chưa chắc chắn đến chi phí, thời hạn thi công và

tác động môi trường )

5 Kế hoạch quản lý rủi ro

Kế hoạch này do đơn vị tư vấn thiết kế lập dựa trên tài liệu

tổng hợp các rủi ro Kế hoạch này cũng liệt kê các rủi ro chưa

có phương án kỹ thuật để xử lý và được chủ đầu tư đưa vào

hợp đồng Cần phân chia rủi ro cho các chủ thể trong dự án

và nhắc lại các biện pháp kỹ thuật đã dự kiến để ngăn ngừa

rủi ro và hạn chế hậu quả khi rủi ro đó xảy ra Ở Pháp, theo

quy định, trong trường hợp thi công công trình ngầm, Tài liệu được sử dụng để thiết kế và kế hoạch quản lý rủi ro được đưa vào hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công

Các ứng viên dự thầu thi công dựa trên những tài liệu được cung cấp để đưa ra đánh giá riêng của mình về các rủi ro Các đánh giá này được đưa vào phương án dự thầu

Ví dụ về rủi ro: sụt lún sân một trường học tại Paris khi

máy đào hầm đi qua (tuyến 14), 2003.

Trang 22

cho các ứng viên dự thầu thi công lựa chọn loại máy đào hầm

mà họ thấy phù hợp với đặc điểm địa kỹ thuật của khu vực thi công Các ứng viên dự thầu đã đề xuất nhiều phương án và nêu rõ những bất lợi của mỗi phương án

Quyết định cuối cùng được đưa ra là chọn máy đào hầm áp lực đất Đây là giải pháp ít rủi ro nhất đối với đất sét dính, nhưng vẫn còn nhiều điểm chưa chắc chắn đối với phần đất dưới mạch nước ngầm

Giải pháp này sau đó đã cho thấy là giải pháp thực sự tốt vì máy đào hầm đã không gặp trở ngại nào kể cả đối với phần đất nằm dưới mực nước ngầm

Máy đào hầm đến nhà ga:

Ở nhà ga ViroflaRive Gauche, máy đào hầm phải đi bên dưới một nhà ga đường sắt quốc gia hiện hữu Thách thức ở đây

là làm thế nào để cho máy đào hầm với đường kính của bánh cắt là 10,20 m có thể đào bên dưới tuyến đường sắt và nhà

ga hành khách hiện hữu? Để làm được điều này, cần phải gia cường cho nhà ga hiện hữu bằng kết cấu thép tạo hình mái vòm (phần màu đỏ trong hình trang bên)

Đối với hợp đồng thiết kế/thi công hoặc những dạng hợp

đồng khác có sự tham gia sớm của nhà thầu thi công 14 :

Gần đây, ngày càng có nhiều hợp đồng xây dựng metro được

ký kết sớm giữa chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế - thi công

Việc đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công diễn ra khi mức độ

hiểu biết về các yếu tố liên quan đến dự án chưa sâu Trong

trường hợp này, mức độ chưa chắc chắn và rủi ro tiềm ẩn

rất lớn đối với cả chủ đầu tư lẫn các ứng viên dự thầu Kinh

nghiệm cho thấy khi lập dự án do hiểu biết chưa đầy đủ về

địa chất, nên thường có xu hướng đơn giản hóa và lạc quan

về địa chất Cách suy nghĩ này sẽ che khuất những nguy cơ

lớn của dự án

Trừ một số trường hợp đã biết rất rõ về địa chất của khu vực

dự án, cần rất thận trọng trước các nghiên cứu rủi ro vì

chúng thường có khoảng cách rất xa so với thực tế Nếu

tổ chức đấu thầu lựa chọn đơn vị thi công dựa trên những

nền tảng chưa chắc chắn, thì chủ đầu tư không thể bảo đảm

sự tương thích giữa các rủi ro có thể có với các mục tiêu của

dự án

Nhiều khi chủ đầu tư nghĩ rằng nếu để nhà thầu thi công tham

gia vào quá trình thiết kế, thì nhà thầu sẽ chịu tất cả các rủi

ro cố hữu trong thi công Tuy nhiên, trong thực tế, ta không

thể chuyển giao rủi ro cho nhà thầu thông qua hợp đồng khi

rủi ro đó chưa được xác định rõ đặc điểm, ít nhất là dưới dạng

những biến cố có thể xảy ra Để chủ đầu tư hoặc nhà thầu có

thể chịu rủi ro hoặc chuyển giao rủi ro, cần phải có thông

tin xác định biến cố có thể xảy ra và hậu quả của chúng

Do đó, cần có hiểu biết sâu sắc về các yếu tố liên quan đến

dự án Ở Pháp, nếu có rủi ro xảy ra và chứng minh được rằng

với các thông tin có được, không thể xác định rõ tính chất của

rủi ro đó, thì chủ đầu tư sẽ phải chịu hậu quả của rủi ro đó

6 Ví dụ đường hầm ở Viroflay

Tuyến tàu điện mặt đất số 6 của vùng Ile-de-France đang

được xây dựng và dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 12

năm 2014 Tuyến này sẽ nối Châtillon-Montrouge với

Viro-flay-Rive-Droite, dài 14 km trong đó có 1,6 km đi ngầm Trong

giai đoạn thiết kế, nhiều rủi ro đã được xác định:

Địa chất:

Máy đào đường hầm phải đi qua vùng đất cát có đặc điểm

giống đất ở TP.HCM Rủi ro có thể gặp đối với địa chất dạng

này là tính ổn định thấp vì đất ở đây có đoạn là cát, đất cứng15

và có đoạn là đất cát nằm dưới mực nước ngầm

Do có sự đan xen giữa nhiều loại đất khác nhau, nên cần phải

cân nhắc kỹ việc lựa chọn loại máy đào đường hầm (máy áp

lực đất hoặc máy áp lực bùn16) Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn

thiết kế đã quyết định đưa vấn đề này vào hồ sơ đấu thầu và

14Khuyến nghị của AFTES n°GT32.R2F1

15Loại cát có thể làm mòn các lưỡi cắt nằm ở bánh cắt của máy đào đường hầm

16Các đặc điểm của máy đào đường hầm được trình bày chi tiết trong Phần 3 - II - Thi công đường hầm - trang 22

Nguồn: CETU

Mái vòm

Đi dưới tuyến đường sắt

Kế hoạch quản lý rủi ro chia các rủi ro thành 2 loại: loại 1

là những rủi ro đã có giải pháp xử lý với chi phí được dự kiến trước Chi phí này được đưa luôn vào giá trị gói thầu thi công17, loại 2 là những rủi ro chưa có giải pháp xử lý Chi phí

xử lý rủi ro loại 2 được xác định theo đơn giá riêng Trong ví

dụ trên, những rủi ro khi máy đào hầm đi bên dưới nhà ga đường sắt quốc gia không được tính trong hợp đồng và do đó được tính theo đơn giá riêng

Trang 23

Trao đổi và nhận xét

Học viên: Hợp đồng FIDIC có những đặc thù gì? Phân chia

rủi ro như thế nào? Vấn đề bảo hiểm khi thi công công trình

ngầm?

chuyên gia: Hợp đồng FIDIC là hợp đồng dưới dạng thiết kế

thi công Hợp đồng này được ký từ rất sớm trong tiến trình của

dự án, vào giai đoạn mà chủ đầu tư chưa có đầy đủ dữ liệu để

xác định đặc điểm kỹ thuật và địa chất của khu vực thi công

Hợp đồng này được chủ đầu tư ký với nhà thầu thi công và có

một đơn vị tư vấn quản lý quá trình thực hiện

Đơn vị tư vấn:

•Xác nhận các khoản cần thanh toán;

•Đưa ra các chỉ dẫn;

•Khuyến cáo những điều chỉnh đối với hợp đồng;

•Xác định cách giải quyết bất đồng giữa nhà thầu thi

công và chủ đầu tư

Chủ đầu tư:

•Thanh toán những khoản do đơn vị tư vấn xác nhận;

•Phê duyệt các điều chỉnh;

•Chịu trách nhiệm về những sự cố có thể xảy ra khi thi

công;

Vai trò của chủ đầu tư trong hợp đồng này khá hạn chế

Nhà thầu thi công cam kết:

• Đạt những kết quả mong đợi;

• Thực hiện những chỉ dẫn của đơn vị tư vấn, trừ trường

hợp điều đó gây nguy hiểm cho nhân viên hoặc công

trình

Trong dạng hợp đồng này, nhà thầu thường dự kiến nhiều rủi

ro có thể xảy ra khi thi công

Những hạn chế của loại hợp đồng này là tính độc lập của đơn

vị tư vấn, căng thẳng xuất hiện ngay khi gặp một vấn đề tế

nhị, và rất khó phân định ranh giới giữa đồ án thi công và bản

vẽ chi tiết Loại hợp đồng này đòi hỏi phải theo dõi thật sát

sao mọi điều chỉnh, dễ dẫn đến xung đột có thể phải nhờ tòa

án giải quyết Ngoài ra, hợp đồng này cũng không giúp tuân

thủ chi phí và thời hạn

Về bảo hiểm, đây là vấn đề quan trọng ở Pháp trong thập

niên 1990 vì có nhiều công trình bị đội vốn Do đó, không có

công ty bảo hiểm nào muốn bán bảo hiểm cho các nhà thầu

thi công Đến đầu những năm 2000, trên thế giới, các tập

đoàn bảo hiểm lớn đã thống nhất với nhau biên soạn và ấn

hành bộ tài liệu “Code of pratice” về công trình ngầm trong đó

khuyến khích các nhà thầu tính kỹ các rủi ro

Có hai loại bảo hiểm:

• Bảo hiểm cho bên thứ 3: đây là bảo hiểm trách nhiệm

dân sự của nhà thầu Theo mô hình truyền thống, tất cả

các chủ thể trong dự án, kể cả chủ đầu tư, đều phải

mua bảo hiểm cho mình

• Tất cả các nhà thầu lớn đều có bảo hiểm liên tục về trách nhiệm dân sự Nhưng thông thường, chủ đầu

tư còn yêu cầu nhà thầu mua thêm bảo hiểm riêng cho công trình đang thi công Đây gọi là bảo hiểm rủi ro trên công trường Nó ưu tiên cho công trường đang thi công Nó cũng được mở rộng để bảo hiểm cho những thiệt hại của những tòa nhà lân cận do công trường gây ra Được chủ đầu tư hoặc nhà thầu thi công mua, bảo hiểm rủi ro trên công trường thay thế cho bảo hiểm thông thường mà từng chủ thể mua.Việc xây dựng công trình ngầm đòi hỏi tất cả các chủ thể có liên quan phải tập trung chú ý trong quá trình lập dự án và giao kết hợp đồng Vì kinh phí lớn và có ảnh hưởng đến hình ảnh của đô thị khi thi công công trình ngầm, nên chủ đầu tư phải tìm cách giảm tối đa những điều chưa chắc chắn trong

dự án Thực hiện các công trình ngầm rất phức tạp nên chủ đầu tư cần có các đơn vị chuyên môn hỗ trợ để có cách tiếp cận tốt ngay từ đầu Sẽ rất khó khăn và tốn kém nếu phải xem xét lại các quyết định đưa ra ngay từ đầu dự án Do đó, điều quan trọng nhất là phải dành thời gian thích đáng cho giai đoạn xác định và thiết kế công trình để tránh đi vào ngõ cụt hoặc những tình huống xung đột khi thi công

Trang 24

1 Tác động của việc đào đường hầm đối với các công trình xây dựng xung quanh

Để đánh giá mức độ sụt lún của mặt đất khi đào đường hầm, cần có hiểu biết sâu sắc về đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn và địa kỹ thuật của khu vực thi công và cần thăm dò địa chất trước Ngoài ra, việc sụt lún mặt đất có thể dẫn đến những thiệt hại cho các công trình xây dựng xung quanh (tòa nhà, mạng lưới hạ tầng kỹ thuật) Cần đánh giá hiện trạng của các công trình này trước khi thi công Từ lúc thiết kế đến thi công, nên áp dụng phương pháp nghiên cứu với 5 bước sau:

I GIA cƯỜNG VÀ XỬ lÝ ĐẤT TẠI cHỖ

Nguồn: CETU

Bảng tổng hợp phương pháp kiểm soát tác động của việc xây dựng công trình ngầm

Chủ đầu tư

Chủ đầu tưvàđơn vị tư vấnthiết kế

Chủ đầu tưđơn vị tư vấnthiết kế vàđơn vị thi công

Nghiên cứuban đầu

Nghiên cứuThiết kế

Thi công

(1) Đánh giá hiện trạng

(2) Xác định tác động:

(2a) Ảnh hưởng của

việc đào đường hầm

(3a) Xác định các

(2b) Phản ứng củacác công trình xâydựng trên mặt đất

(5) Triển khai và mô tả quy trình ra quyết định

(4) Xác định các ngưỡng an toàn trong thi công

Các giai đoạn kỹ thuật liên tiếp Các giai đoạn nghiên cứu trách nhiệm Bên chịu

Ngày đăng: 01/08/2016, 04:28

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Bảng tổng hợp phương pháp kiểm soát tác động của việc xây dựng công trình ngầm - TÀI LIỆU TỔNG HỢP KHÓA TẬP HUẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM
Bảng t ổng hợp phương pháp kiểm soát tác động của việc xây dựng công trình ngầm (Trang 24)
Hình dáng của phần bị sụt lún - TÀI LIỆU TỔNG HỢP KHÓA TẬP HUẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM
Hình d áng của phần bị sụt lún (Trang 25)
Hình dáng của  phần lòng chảo  sụt lún - TÀI LIỆU TỔNG HỢP KHÓA TẬP HUẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM
Hình d áng của phần lòng chảo sụt lún (Trang 34)
Bảng phân tích - TÀI LIỆU TỔNG HỢP KHÓA TẬP HUẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NGẦM
Bảng ph ân tích (Trang 41)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w