Tiểu luận đào tạo cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô ở VN

Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô là một bộ phận của đội ngũ công chức nhà -ớc, làm việc trong các cơ quan quản lý Nhà nớc về kinh tế, tham gia hoạch địnhcác chính sách kinh tế và thực hiện q

bộ, khi nói tới vấn đề cán bộ đã có nhiều ý kiến thống nhất rằng con ngời vừa

là chủ thể vừa là đối tợng phục vụ của mọi hoạt động kinh tế xã hội và cũng lànhân tố quyết định sự phát triển xã hội

Một nhà kinh tế học phơng tây đã có nhận định: tài sản lớn nhất của công

ty hiện nay, không phải là các lâu đài công xởng mà chính là những cái nằmtrong vỏ não của các nhân viên

Nh vậy, rõ ràng con ngời đặc biệt là tri thức của họ đã trở thành nguồn lựcquan trọng nhất của sự nghiệp phát triển

Trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trờng, thực hiện CNH-HĐH và mởcửa nền kinh tế thì điều kiện tiên quyết là phải có đội ngũ cán bộ quản lý có trình

độ cao, có bản lĩnh vững vàng trớc những thời cơ, thách thức trong quá trình pháttriển Qua các kỳ đại hội, Đảng ta đã xác định nhiệm vụ chiến lợc của công táccán bộ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ trớc hết là cán bộ chủ chốt có bản lĩnhchính trị, có trình độ chuyên môn cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hộicủa đất nớc Đào tạo cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô là một bộ phận của công tác cán

bộ, đảm bảo thành công của sự nghiệp đổi mới Đại hội lần thứ VI đã xây dựngchiến lợc ổn định và phát triển kinh tế xã hội đến năm 2000 chỉ rõ “Đổi mới cănbản công tác cán bộ quản lý phải phù hợp với cơ chế mới”

Từ nhận thức trên, nên trong bài viết này em cũng xin mạnh dạn đề cập

đến vấn đề “Đào tạo cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô ở Việt Nam” nhằm mục

đích nhìn nhận vào thực trạng của việc đào tạo cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô và

đa ra một số giải pháp đẩy mạnh, nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác đào tạocán bộ quản lý kinh tế vĩ mô

Vì khả năng và trình độ nhận thức còn nhiều hạn chế nên bài viết của emkhông thể không có thiếu sót Em rất mong nhận đợc sự bổ khuyết của các thầycô để bài viết của em đợc hoàn thiện hơn

B lý luận, thực trạng và

giải pháp

ch ơng I:

Sự cần thiết đối với cán bộ quản lý kinh tế và đào tạo

nâng cao chất l ợng cán bộ quản lý

kinh tế vĩ mô ở n ớc ta

Vậy cán bộ quản lý kinh tế là gì? cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô là gì?

Theo một số tài liệu thì:

1.

Cán bộ quản lý kinh tế :

Là ngời làm lao động quản lý kinh tế và là một trong những yếu tố chủyếu của hệ thống quản lý, ngời làm công tác quản lý kinh tế có 3 loại cán bộ kỹthuật, nhân viên giúp việc và nhà quản lý

Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô là một bộ phận của đội ngũ công chức nhà

-ớc, làm việc trong các cơ quan quản lý Nhà nớc về kinh tế, tham gia hoạch địnhcác chính sách kinh tế và thực hiện quản lý Nhà nớc các hoạt động kinh tế trênphạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân hoặc trong từng địa phơng, từng vùnglãnh thổ

là ngời điều hành cuộc chơi trong kinh tế.

2.2 Các nhà điều hành quản lý cấp cao:

Đó là các cá nhân trực tiếp vận hành các hoạt động quản lý, biến đờng lối, chủ

tr-ơng, chiến lợc và chính sách phát triển kinh tế thành hiện thực Các nhà điều hành quản

lý cấp cao thờng là những ngời đứng đầu cơ quan quyền lực Nhà nớc

Theo thiết chế xã hội hiện nay, ở nhiều nớc chính khách kinh tế đồng thời

là nhà điều hành quản lý cấp cao ở nớc ta hiện nay, thực hiện cơ thế Đảng lãnh

đạo, Nhà nớc quản lý, nhân dân làm chủ, thì phần nhiều chính khách kinh tế vànhà điều hành quản lý cấp cao ở một hệ thống thờng là 2 thực thể khác nhau

II Vai trò của cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô

đối với CNH-HĐH ở n ớc ta:

1 Vai trò của quản lý kinh tế vĩ mô trong nền kinh tế thị tr ờng:

Quản lý kinh tế vĩ mô thực chất là nói đến vai trò, chức năng quản lý củaNhà nớc đối với các hoạt động kinh tế Mô hình kinh tế phổ biến trên thế giớihiện là kinh tế hỗn hợp trong đó Nhà nớc có vai trò quan trọng trong việc điềutiết, quản lý các hoạt động của nền kinh tế quốc dân thông qua hệ thống cácchính sách và công cụ quản lý kinh tế vĩ mô

- Nhà nớc thiết lập khung khuôn khổ luật pháp thống nhất để tạo môi ờng chung cho các thị trờng hoạt động.

tr Khắc phục các khuyết tật của thị trờng để tạo cho cơ chế thị trờng hoạt

động có hiệu quả thông qua chính sách kinh tế vĩ mô, xây dựng các chơngtrình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

- Đảm bảo công bằng xã hội thông qua việc phân bổ các nguồn lực, phânphối thu nhập giữa các tầng lớp, các nhóm dân c trong xã hội

- ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn chặn và kiềm chế lạm phát, thất nghiệp,thực hiện các biện pháp kiểm soát, giám sát, sử dụng các công cụ thuế để điềutiết các hoạt động kinh tế

Trong điều kiện ở nớc ta, để đạt đợc các mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra, quản

lý kinh tế vĩ mô càng có vị trí quan trọng hơn bao giờ hết và vai trò quản lý vĩ mônền kinh tế của Nhà nớc ta trong cơ chế mới thể hiện ở những điểm sau:

- Nhà nớc xây dựng các chơng trình, kế hoạch phát triển phù hợp với điềukiện KT-XH nớc ta theo các mục tiêu đề ra và mong đạt đợc

+ Nhà nớc chủ động điều tiết các doanh nghiệp nhằm tạo ra sự thống nhấtgiữa các lợi ích của quốc gia

+ Nhà nớc hoạch định các chơng trình phát triển KT-XH, thông qua đóthực hiện chiến lợc phát triển KT-XH, dẫn dắt các doanh nghiệp và các thànhphần kinh tế đi đúng hớng đã chọn, thúc đẩy tốc độ tăng trởng kinh tế để nhanhchóng hội nhập với kinh tế khu vực và kinh tế thế giới

- Tạo môi trờng thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Xây dựng kết cấu hạ tầng thuận lợi, có chính sách để thu hút vốn đầu ttrong và ngoài nớc

+ Quyết định và bảo đảm các quyền tạo điều kiện cho các hoạt động sảnxuất kinh doanh nh các quyền sở hữu về t liệu sản xuất, xây dựng hệ thốngpháp luật đồng bộ và ổn định

- Thực hiện các chính sách phân phối thu nhập công bằng, hiệu quả, tạo

động lực cho sản xuất phát triển

- Phân phối hợp lý các nguồn lực và quản lý sử dụ ng có hiệu quả tài sản quốc gia

2 Vai trò của cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô ở n ớc ta:

Trong một hệ thống kinh tế hoạt động thành công hay thất bại phụ thuộcrất nhiều vào ngời cán bộ quản lý kinh tế Nói cách khác trong hệ thống thì ng-

ời cán bộ quản lý giữ vai trò quyết định sự thành công hay thất bại của hoạt

động kinh tế

Cán bộ quản lý ở tầm vĩ mô chính là ngời vận hành, điều khiển và thực thitrong bộ máy đó Nói cách khác, tính hiệu quả của hệ thống các chính sách vàcông cụ quản lý kinh tế vĩ mô phụ thuộc vào 2 điều kiệncơ bản

1 Cơ chế vận hành của nền kinh tế

2 Khả năng và trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý

Hai yếu tố này có mối quan hệ tơng tác và có liên quan tới hàng loạt cácnhân tố KT-XH trong đó khả năng và trình độ đội ngũ cán bộ quản lý đóng vaitrò quyết định nhất

Để thực hiện đợc mục tiêu mà đại hội đảng VIII đã xác định, đội ngũ cán

bộ nói chung và cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô nói riêng có vai trò quyết định và

nó đợc thể hiện tập trung trên các mặt chủ yếu sau:

- Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô có vai trò quyết định trong việc xây dựng

đúng đắn đờng lối, chiến lợc, chủ trơng, định hớng kế hoạch phát triển kinh tế,chính sách, cơ chế quản lý kinh tế và hệ thống pháp luật kinh tế trong toàn bộ

đất nớc, trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phơng

- Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô có vai trò quyết định trong việc tổ chức bộmáy và lựa chọn cán bộ để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quản lý trong thời

kỳ tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh CNH-HĐH

- Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô có vai trò quyết định trong việc chỉ huy và

điều hành theo nguyên tắc tập trung dân chủ các hoạt động trong quá trình pháttriển kinh tế và quản lý kinh tế ở phạm vi cả nớc, từng ngành, từng lĩnh vực,từng địa phơng

- Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô có vai trò quyết định trong việc thờngxuyên phối kết hợp các quá trình quản lý kinh tế để điều chỉnh kịp thời nhữngmặt cân đối, những mâu thuẫn phát sinh

- Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô có vai trò quyết định trong việc kiểm tra vàkiểm soát quá trình phát triển kinh tế và quản lý kinh tế Trong đổi mới kinh tế

và cơ chế quản lý kinh tế, công tác kiểm tra, kiểm soát đặc biệt là kiểm tra,kiểm soát trong lĩnh vực kinh tế tài chính có vị trí rất quan trọng, không cókiểm tra, kiểm soát thì không có quản lý kinh tế vĩ mô

Đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô thì những ngời đứng đầu các cấp vànhững chuyên gia đầu ngành luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng

III Tiêu chuẩn đối với cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô

trong giai đoạn mới:

1 Phẩm chất chính trị:

- Có ý chí và có khả năng làm giàu cho hệ thống, cho xã hội và cho bản thân

- Biết giao đúng việc cho cấp dới và tạo điều kiện cho thực hiện thànhcông (để cấp dới luôn luôn có thành tích, để họ hồ hởi, tích cực làm việc)

- Biết lờng trớc mọi tình huống có thể xảy ra cho hệ thống và có giải pháp,giải quyết đúng đắn

- Biết dồn tiền lực vào các khâu xung yếu của hệ thống, biết tận dụng cácthời cơ có lợi

2 Năng lực tổ chức:

- Có óc quan sát để biết đợc và nắm đợc cả cái tổng quát và cái chi tiết, để

tổ chức cho hệ thống mà mình phụ trách Biết mình phải làm cái gì và làm cái

- Dũng cảm, lạc quan, có khả năng dám chịu mạo hiểm

- Biết tâm trạng của tập thể và hoàn cảnh của cán bộ cấp dới

- Có ngoại hình khả dĩ

- Có văn hoá và biết tôn trọng con ngời

- Có thiện chí với con ngời, không làm điều ác cho con ngời

Trong các yêu cầu nói trên thì mức độ quan trọng của từng yêu cầu đối vớitừng loại cán bộ quản lý kinh tế là có khác nhau Đối với cán bộ quản lý kinh tế

vĩ mô thì những phẩm chất đợc đào tạo và năng lực là các yêu cầu quan trọnghơn vì nó vừa là tiêu chuẩn, vừa là giá trị bên trong của con ngời, nó là thớc đonăng lực thực tế và phẩm chất t tởng của cán bộ quản lý Tuy nhiên trong côngtác quy hoạch cán bộ, việc lựa chọn, sử dụng, đào tạo,bồi dỡng cán bộ cần phảicăn cứ vào một tiêu chuẩn nữa đó là triển vọng, tức là khả năng cống hiến tiếptheo của cán bộ Trong công tác quy hoạch cán bộ cần chú ý việc sắp xếp, bốtrí cán bộ không chỉ là vấn đề tuổi tác,sức khoẻ và khả năng thích ứng của mỗicon ngời Chính điều đó là cơ sở để xem xét, đào tạo, bồi dỡng cán bộ cho phùhợp với điều kiện thực tiễn

IV Sự cần thiết phải đào tạo và nâng cao chất l ợng

cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô:

1 Đặc điểm đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô ở n ớc ta hiện nay:

- Sau nhiều năm đổi mới, đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô đã cónhững bớc phát triển quan trọng về số lợng, chất lợng, trình độ chuyên môn.Trong công cuộc đổi mới đất nớc, đổi mới kinh tế, cán bộ quản lý kinh tế

đã tích lũy đợc những kinh nghiệm cần thiết để tiếp tục phát huy cao hơn trongthời kỳ mới - thời kỳ tiếp tục sự nghiệp đổi mới đồng bộ, sâu sắc, đẩy mạnhCNH-HĐH đất nớc về mục tiêu dân giàu nớc mạnh xã hội công bằng và vănminh, vững bớc đi lên CNXH Trong những điều kiện và hoàn cảnh nói trên,

đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ lãnh đạo và quản lý kinh tế vĩ mô các cấpnói riêng, đã đợc thử thách và trởng thành cả về số lợng và chất lợng Có thểnói, số đông cán bộ lãnh đạo và quản lý kinh tế vĩ mô đã vì sự nghiệp chungcủa đất nớc, của dân tộc, đoàn kết xung quanh Ban chấp hành trung ơng Đảng,

Bộ Chính trị thống nhất về đờng lối, quan điểm, chủ trơng, chính sách của

Đảng và lối sống lành mạnh, thích nghi nhanh với sự hình thành và phát triểncủa nền kinh tế thị trờng theo định hớng XHCN

Kiến thức, kinh nghiệm, trình độ và năng lực thực tiễn trong lãnh đạo,quản lý kinh tế vĩ mô đợc nâng lên một bớc mới Trong những năm đổi mới,tiêu chuẩn cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô cũng từng bớc đợc hoànthiện và phù hợp với yêu cầu đổi mới kinh tế xã hội của đất nớc Tỷ lệ đội ngũcán bộ trẻ có trình độ đã đợc tăng lên, cơ cấu nam nữ, vùng miền, dân tộc tôn

giáo, công, nông, binh, tri thức đã đợc quan tâm nhiều hơn trong việc xâydựng cán bộ chủ chốt của hệ thống quản lý kinh tế vĩ mô Sự phát triển mới của

đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô trong thời gian qua đã thực sự là nhân tốquyết định sự thành công của sự nghiệp đổi mới đất nớc

- Tuy nhiên đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô ở nớc ta hiện nay cònbộc lộ một số khuyết điểm, yếu kém đáng quan tâm:

Trong những năm qua trong số đông cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô đã đợc

đào tạo và bồi dỡng lại những kiến thức và kinh nghiệm về quản lý kinh tế thịtrờng vẫn còn nhiều hạn chế, nên trong hoạt động thực tiễn nhiều ngời còn lúngtúng, làm ăn với nớc ngoài bị thua thiệt, thậm chí có một bộ phận bị lừa đảo, bịlôi cuốn, biến chất và sa đoạ vì đồng tiền và lợi ích cá nhân bất chính, làm tổnhại không nhỏ đến nền kinh tế, cho hệ thống Nhà nớc Đội ngũ cán bộ quản lýkinh tế trẻ tuy đợc đào tạo có hệ thống trong cơ chế mới đã tỏ ra có năng lực,nhanh nhẹn, năng động hơn nhng cha đợc thử thách, rèn luyện và cha có nhiều

về kinh nghiệm thực tiễn, dễ nóng vội, thiếu thận trọng và còn những biểu hiệntuỳ tiện trong hoạt động quản lý kinh tế

Cơ cấu đội ngũ cán bộ hiện còn cha có sự đồng bộ nh cán bộ cao tuổi cònchiếm tỉ trọng lớn nhất là cán bộ lãnh đạo và quản lý kinh tế vĩ mô

Đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt ở vùng sâu, xa, miền núi, vừngcăn cứ cách mạng vừa thiếu về số lợng, vừa thấp về trình độ văn hoá, lý luận,chuyên môn về quản lý kinh tế vĩ mô

Tỷ trọng cán bộ nữ là lãnh đạo và quản lý trong các cơ quan Nhà nớc vềkinh tế còn thấp trong khi nữ chiếm 50% dân số cả nớc

Tiêu chuẩn chung, tiêu chuẩn cơ bản của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩmô tuy đã đợc hình thành nhng cha đợc cụ thể hoá cho từng cấp, ngành, từnglĩnh vực và từng loại chức danh, cha có cơ sở pháp lý cho việc đào tạo, bồi d-ỡng, đề bạt, sử dụng, đánh giá cán bộ Do đó làm cho một bộ phận cán bộ quản

lý kinh tế vĩ mô ỷ lại không chịu phấn đấu, vơn lên để nâng cao trình độchuyên môn và rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị theo tiêu chuẩn quy

định Vậy có thể khẳng định đội ngũ cán bộ hiện còn bất cập về trình độ so với

đòi hỏi của công cuộc tiếp tục đổi mới kinh tế, đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HĐH

ở Việt nam trong tơng lai

2.

Một số quan điểm cơ bản về xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý kinh

tế trong những năm đổi mới:

Vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế trong những năm tới làvấn đề hết sức phức tạp và khó khăn Từ trớc đến nay đã có nhiều quan điểm đ-

ợc đa ra nhằm mục đích xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế trong nhữngnăm đổi mới đợc hữu hiệu trong đó những quan điểm sau đây đợc coi là hiệuquả hơn cả:

- Phải luôn nắm vững quan điểm và nguyên tắc cơ bản của Chủ nghĩa Mác

Lê nin và t tởng Hồ Chí Minh trong công tác cán bộ và xây dựng quy hoạch cán

bộ nói chung, cán bộ quản lý kinh tế nói riêng

- Cần chăm lo đến tính đồng bộ của đội ngũ cán bộ, phải hết sức coi trọng

và tập trung xây dựng tốt đội ngũ cán bộ chủ chốt, trớc hết là ngời đứng đầu vềquản lý kinh tế vĩ mô ở từng cấp và đặc biệt là cán bộ cấp chiến lợc về quản lýkinh tế vĩ mô

- Cần có quan điểm, phơng pháp đánh giá, sử dụng cán bộ một cách khoahọc và khách quan, công tâm Đánh giá đúng cán bộ và bố trí sử dụng đúng cán

bộ quản lý kinh tế vĩ mô là vấn đề khó khăn phức tạp và quan trọng nhất Khi

đánh giá phải có quan điểm đúng và phải theo tiêu chuẩn quy định, căn cứ vào

kết quả và hiệu quả hoạt động của cán bộ, xét đến một cách đầy đủ, hoàn cảnh

và điều kiện hoạt động của cán bộ

- Cần thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ bằng việc thể chế hoáthành các quy chế, quy định, quy trình và chỉ đạo thực hiện một cách chặt chẽviệc xây dựng đội ngũ cán bộ

- Phải làm rõ trách nhiệm, quyền hạn và quyền lợi của cán bộ trong từngthời kỳ Cả 3 mặt này có quan hệ chặt chẽ với nhau, trách nhiệm rõ phải cóquyền để thực hiện, khi thực hiện trách nhiệm tốt phải đảm bảo quyền lợi về vậtchất và tinh thần đúng mực

- Trong công tác cán bộ phải kết hợp chặt chẽ giữa trớc mắt và lâu dài, kếthừa và phát triển nhằm đảm bảo kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng mộtcách vững vàng

3 Yêu cầu cấp thiết đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô:

Nền kinh tế nớc ta đang bớc sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đẩymạnh CNH-HĐH thực hiện mục tiêu chiến lợc đa nớc ta cơ bản trở thành một nớccông nghiệp vào năm 2020 Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó, công tác đào tạocán bộ trong đó có cán bộ quản lý kinh tế có đủ phẩm chất và năng lực, nắm bắt đ-

ợc công nghệ quản lý kinh tế hiện đại và vận dụng thích ứng vào điều kiện cụ thể

ở nớc ta là một trong những khâu có ý nghĩa quyết định

ở nớc ta hiện nay, công tác đào tạo cán bộ quản lý nói chung và đào tạocán bộ quản lý kinh tế nói riêng đang đứng trớc những mâu thuẫn gay gắt:Thứ nhất: Yêu cầu từng quy mô với việc bảo đảm chất lợng và hiệu quả đào tạo.Thứ hai: đào tạo cán bộ quản lý kinh tế có chất lợng cao với sự hạn hẹp vềtài chính và đội ngũ giáo viên có trình độ cao

Thứ ba: sự cần thiết phải điều chỉnh cơ cấu ngành giáo dục và thị hiếu tậptrung vào một số ít ngành nghề của ngời học

Chính từ thực tế nh vậy cho nên trong những năm gần đây, nhu cầu đào tạocán bộ quản lý kinh tế ở nớc ta tăng lên rất nhanh, nhiều trờng đại học và cao đẳngkinh tế đã mở rộng quy mô đào tạo Sự tăng nhanh về quy mô đào tạo ở các trờngkinh tế đã góp phần từng bớc khắc phục osự thiếu hụt về số lợng cán bộ quản lýkinh tế tuy nhiên điều này lại đang làm xuất hiện mâu thuẫn trong việc bảo đảmchất lợng đào tạo do hạn chế về tài chính và năng lực nội sinh của các cơ quan đàotạo và trởng thành từ trong thời kỳ nền kinh tế vận hành theo mô hình kế hoạchhoá tập trung Trong quá trình đổi mới, một bộ phận khá lớn cán bộ quản lý kinh

tế đã đợc đào tạo và đào tạo lại, bồi dỡng kiến thức về kinh tế thị trờng Tuy nhiêntrớc yêu cầu tiếp tục đổi mới và hội nhập trong giai đoạn hiện nay, đội ngũ cán bộnói chung và cán bộ quản lý kinh tế nói riêng xét về số lợng, chất lợng và cơ cấu

có nhiều mặt cha ngang tầm với sự nghiệp CNH-HĐH

ch ơng II:

thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô

và đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế

vĩ mô ở n ớc ta hiện nay.

I Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô

ở n ớc ta hiện nay:

Sau hơn 10 năm thực hiện đờng lối đổi mới, đội ngũ cán bộ quản lý kinh

tế vĩ mô đã đợc rèn luyện và trởng thành Trong điều kiện biến động mạnh vàphức tạp của tình hình dân tộc, quốc tế, những thử thách gay go của đất nớc

trong những năm cuối thập kỷ 90, nhìn chung đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chínhtrị vững vàng, tin tởng và kiên định con đờng XHCN mà Đảng đã vạch ra.

Đã có chuyển biến mọi mặt về trình độ, năng lực, thông qua việc họctập,bồi dỡng và hoạt động thực tiễn, làm quen và thích ứng với cơ chế quản lýmới Đặc biệt ở các thành phố lớn, lực lợng cán bộ có trình độ cao về chuyênmôn, lý luận chính trị tăng đáng kể, ở các tỉnh miền núi lãnh đạo chủ chốt vàphần đông cán bộ đã có ý thức đợc tầm quan trọng của việc đào tạo, bồi dỡng

đội ngũ cán bộ của địa phơng

Những năm qua đội ngũ cán bộ có sự ổn định tơng đối về biên chế Hầuhết các địa phơng, với sự giúp đỡ của trung ơng đã tiến hành thực hiện côngviệc đào tạo lại và bồi dỡng cán bộ có quy mô đáng kể

Bên cạnh những mặt mạnh và u điểm cơ bản nêu trên, đội ngũ cán bộ quản

lí kinh tế vĩ mô ở nớc ta còn đang bộc lộ một số hạn chế sau:

Thứ nhất: Tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu” đang diễn ra khá phổ biến nhất là

cán bộ quản lý nhà nớc ở các bộ, ban, ngành trung ơng và địa phơng Thừa cán bộcha đợc đào tạo về quản lý kinh tế thích ứng với kinh tế thị trờng và thiếu cán bộ

có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng đợc yêu cầu quản lý kinh tế của nền kinh tế

đang chuyển đổi Theo kết quả điều tra năm 1997 của Viện Nghiên cứu kinh tế vàphát triển - Đại học KTQD trong số 200 cán bộ quản lý kinh tế thuộc10 bộ và cơquan ngang bộ đợc hỏi có 60% ý kiến cho rằng cán bộ quản lý kinh tế của ta hiện

đang trong tình trạng thiếu, 20% ý kiến cho rằng đội ngũ này đang trong tìnhtrạng thừa và 20% cho rằng vừa thiếu vừa thừa

Thứ hai: Một số lợng khá lớn cán bộ đang làm nhiệm vụ quản lý kinh tế

cha đợc đào tạo một cách cơ bản và có hệ thống về quản lý kinh tế trong nềnkinh tế thị trờng Kết quả điều tra chi tiết về đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế vĩmô ở 10 bộ, cơ quan ngang bộ và 10 tỉnh thành trong cả nớc cho thấy có 65%

số cán bộ quản lý kinh tế ở cấp bộ đợc đào tạo trớc năm 1989 trong đó cókhoảng 30% cha đợc đào tạo lại, khoảng 60% số cán bộ quản lý kinh tế ở cấp

bộ có trình độ lý luận sơ cấp và chỉ có gần 5% có trình độ lý luận cao cấp 89%cán bộ quản lý kinh tế >45 tuổi không biết sử dụng máy vi tính và chỉ có 9,5%biết tiếng Anh có trình độ trên C ở các sở, ban, ngành cấp tỉnh có 52,8% sốcán bộ quản lý kinh tế đợc đào tạo từ trớc năm 1989 và có một bộ phận khá lớncha qua đaò tạo, bồi dỡng kiến thức kinh tế thị trờng, chỉ có 54% số cán bộquản lý kinh tế các sở, ban, ngành thuộc 10 tỉnh, thành phố đã đợc đào tạo từcác trờng kinh tế Số cán bộ đợc đào tạo ở các lĩnh vực khác (khoa học kỹ thuật,khoa học cơ bản ) chiếm 46% và đang cần tiếp tục bồi dỡng kiến thức về quản

lý kinh tế

Thứ ba: Cơ cấu cán bộ quản lý kinh tế đang có sự mất cân đối lớn xét cả

về độ tuổi và giới tính, lẫn sự phân bổ theo ngành nghề, theo vùng, giữa cấpchiến lợc hoạch định chính sách và cấp trực tiếp quản lý kinh doanh ở cácdoanh nghiệp Số liệu điều tra 10 bộ cho thấy có gần 50% cán bộ quản lý kinh

tế vĩ mô có độ tuổi > 45 tuổi, chỉ 1/5 số cán bộ dới 35 tuổi, tuổi bình quân là 46tuổi, cán bộ trẻ nhất (<35 tuổi) thuộc 2 ngành ngân hàng và tài chính: ngânhàng nhà nớc có 43% và Bộ Tài chính có 44% cán bộ quản lý vĩ mô thuộcnhóm tuổi dới 35 Ngợc lại số cán bộ ở độ tuổi dới 35 tuổi chỉ chiếm 5% ở BộThơng mại và 4% ở Bộ Công nghiệp Bộ Công nghiệp và Bộ Nông nghiệp -PTNT có tỷ lệ cán bộ >45 tuổi cao nhất Tỷ lệ này ở Bộ Công nghiệp là 76% và

Bộ Nông nghiệp-PTNT là 69% Đến năm 2005 có khoảng 80% số cán bộ quản

lý kinh tế vĩ mô hiện nay đến tuổi nghỉ hu Sự già hoá của đội đội ngũ cán bộquản lý kinh tế sẽ gây nên tình trạng hẫng hụt cán bộ quản lý kinh tế kế cận

ở nhiều tỉnh miền núi, cán bộ quản lý kinh tế là ngời dân tộc thiểu sốchiếm tỷ lệ rất thấp và phần lớn cha đợc qua đào tạo về quản lý kinh tế ở Đắclắc chỉ có 1 trong 475 cán bộ quản lý ở cấp tỉnh và huyện là ngời dân tộc thiểu

số có trình độ từ cao đẳng trở lên ở Lào cai có tới 49% cán bộ là ngời dân tộccha qua đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ

Cán bộ quản lý kinh tế vĩ mô hiện nay chủ yếu là nam, nữ chiếm bộ phậnthiểu số Tuy nhiên tuỳ theo chức năng nhiệm vụ cụ thể thì tỷ lệ nam nữ cũngcao thấp khác nhau: tỷ lệ nam bình quân chiếm trên 65%, nữ chỉ có khoảng34% Tỷ lệ nam cao nhất là ở Bộ Thơng mại (81%) và tỷ lệ nữ cao đông nhất là

ở Ngân hàng Nhà nớc (48%)

Thứ t : Công tác đào tạo cán bộ nói chung và cán bộ quản lý kinh tế nói

riêng cha gắn với quy hoạch cán bộ Hơn nữa, việc bố trí sử dụng cán bộ chathật hợp lý và trong nhiều trờng hợp còn nặng về cơ cấu, thiếu mạnh dạn đề bạtcán bộ trẻ, cha có giải pháp cụ thể để thực sự khuyến khích những cán bộ cónăng lực và cha mạnh dạn bố trí, sắp xếp lại hoặc đa ra khỏi biên chế nhữngcán bộ không còn đáp ứng đợc yêu cầu, nhiệm vụ mới

II Thực trạng đào tạo cán bộ quản lý kinh tế

vĩ mô ở Việt Nam hiện nay:

Hiện nay ở nớc ta việc đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế trớc hết tậptrung vào cán bộ quản lý Nhà nớc về kinh tế vì đội ngũ này vừa có vai trò quyết

định trong việc xây dựng cơ chế vận hành mô hình kinh tế mới, vừa là ngờinghiên cứu, hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô, sử dụng các chính sách vàcông cụ quản lý kinh tế để điều tiết quản lý các hoạt động kinh tế trên bìnhdiện toàn bộ nền kinh tế quốc dân Vậy để đáp ứng yêu cầu tiếp tục đổi mới vàhội nhập hiện nay đòi hỏi chúng ta phải xây dựng đợc đội ngũ cán bộ quản lýtầm vĩ mô đủ về số lợng, mạnh về chất lợng và có cơ cấu hợp lý Ngoài các tiêuchuẩn chung mà Đại hội Trung ơng (Khoá 8) đã đề ra Cán bộ quản lý kinh tế

vĩ mô phải hiểu biết sâu sắc đờng lối, quan điểm kinh tế của Đảng, có kiến thức

về kinh tế thị trờng, có khả năng đề xuất, hoạch định các cơ sở kinh tế và sửdụng các công cụ quản lý kinh tế để quản lý, điều tiết các hoạt động của nềnkinh tế quốc dân phát triển theo các mục tiêu Kinh tế - Xã hội mà Đảng đãvạch ra

Nhận thức rõ vai trò của cán bộ quản lý kinh tế nh trên nên Đảng và Nhànớc ta đã đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp đào tạo cán bộ quản lý kinh tế Tuynhiên cũng vẫn còn những hạn chế

Chúng ta đã xây dựng đ ợc 1 hệ thống các cơ sở đào tạo đại học

và trên đại học về kinh tế trên phạm vi cả n ớc với số l ợng ngày càng tăng:

Cụ thể các trờng công lập nớc ta từ trờng đại học tài chính tế toán thànhphố Hồ Chí Minh sát nhập với trờng ĐHKT thành phố để trở thành thành viênmới của đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh Còn các trờng khác vẫn giữnguyên Tuy nhiên quy mô đào tạo của từng trờng đã đợc mở rộng ra rất nhiều

so với trớc, thông thờng là tăng khoảng 10 lần

Các khoa kinh tế của các trờng Đại học kỹ thuật cũng có sự mở rộng quymô đào tạo, thờng gia tăng từ 4-5 lần so với trớc

Việc đào tạo cán bộ quản lý kinh tế dờng nh đợc tiến hành ở tất cả cáctrung tâm hoặc các trờng đào tạo, bồi dỡng cán bộ của các tỉnh, thành phố trongcả nớc Tuy nhiên nét đặc trng nhất của hệ thống các cơ sở đào tạo cán bộ quản

lý kinh tế hiện nay là cùng với sự ra đời của nền kinh tế nhiều thành phần, cáctrờng đại học dân lập mở ra khá nhiều, cho đến nay cả nớc đã có trên 15 trờng

đại học dân lập đợc thành lập Các trờng này đợc tập trung ở 3 thành phố lớn là:

Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng Điều đáng quan tâm là phần lớn cáctrờng đại học dân lập đều có đào tạo về kinh tế

Ngoài ra viện đại học mở Hà nội, đại học mở bán công thành phố HCMcũng là 2 cơ sở đào tạo cán bộ quản lý quy mô nhỏ

Bên cạnh các trờng đại học còn có nhiều trờng Cao đẳng kỹ thuật, cácngành, các địa phơng cũng tham gia vào việc đào tạo đội ngũ cán bộ quản lýkinh tế

Việc mở rộng một cách ồ ạt các cơ sở đào tạo kỹ thuật bậc đại học thuộcmọi thành phần có mặt tốt là tạo điều kiện cho nhiều ngời đợc tham gia học tập

và cũng nhanh chóng tạo ra cho đất nớc một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế

đông đảo Tuy nhiên cũng có mặt không tốt trong đó quan trọng nhất là khóbảo đảm đợc chất lợng của đội ngũ cán bộ đào tạo ra.

Chúng ta biết rằng chất lợng đào tạo đại học nói chung, đại học kinh tế nóiriêng, phụ thuộc rất nhiều yếu tố: Điều kiện học tập, tham khảo tài liệu, khảosát thực tế, điều kiện ăn ở sinh hoạt Song quyết định nhất vẫn là đội ngũ thàygiáo tốt Nhng trong thời gian qua, các cơ sở đào tạo đại học kinh tế đợc mở rarất nhiều, song các điều kiện để đảm bảo cho việc dạy và học tốt thì không bảo

đảm Qua số liệu điều tra của về số lợng giáo viên và sinh viên ở một số trờng

đại học kinh tế năm 1995-1996 của Viện nghiên cứu kinh tế và đại học KTQDthì ta đánh giá đợc hiện tợng có thể nói là chảy máu chất xám từ các trờng cônglập sang các trờng dân lập

Tên trờng Số giảng viên Số sinh viên Số sinh viên

hiện có đang học tuyển năm 1995

Điều này càng khẳng định là có sự chảy máu chất xám từ các trờng cônglập sang trờng dân lập