SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC VIÊN CHƯA NGOAN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VĨNH CỬU Người thực hiện: HÀ VĂN HOÀNG Lĩnh vực nghiên cứu: Quản lý giáo dục Phư
Trang 11
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VĨNH CỬU
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC VIÊN CHƯA NGOAN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VĨNH CỬU
Người thực hiện: HÀ VĂN HOÀNG
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục Phương pháp dạy học bộ môn: Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác:
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2012- 2013
BM 01-Bia SKKN
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: HÀ VĂN HOÀNG
2 Ngày tháng năm sinh: 6 tháng 8 năm 1963
3 Nam, nữ: Nam
4 Địa chỉ: Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai
5 Điện thoại: (CQ)/ 0613961454 (NR); ĐTDĐ: 0902601269
6 Fax: 0613961454 E-mail: havanhoangtp@gmail.com
7 Chức vụ: Q.Giám Đốc
8 Đơn vị công tác: Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu, tỉnh ĐN
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Đại Học
- Năm nhận bằng: 1999
- Chuyên ngành đào tạo: Toán
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Quản lý Giáo dục
Số năm có kinh nghiệm: 25 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
+ Quản lý giáo dục học sinh ngoài giờ lên lớp
BM02-LLKHSKKN
Trang 3Tên sáng kiến kinh nghiệm:
QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC VIÊN CHƯA NGOAN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN VĨNH CỬU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nước ta đã mở rộng thương mại quốc tế, thu hút nhiều nguồn lực bên ngoài để phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống cho nhân dân , khẳng định vị thế của dân tộc ta trên trường quốc tế Tuy nhiên chính sự biến đổi sâu sắc và toàn diện nói trên đã làm cho giá trị đạo đức xã hội thay đổi nhanh chóng và diễn biến hết sức phức tạp, đặc biệt là đối tượng học viên trong các trung tâm giáo dục thường xuyên Một
bộ phận nhỏ học viên không phấn đấu rèn luyện, có biểu hiện không đúng về nhận thức, đạo đức, lối sống Ngại học tập, trong thi cử còn đối phó, chạy theo lối sống thực dụng, buông thả, đua đòi Thực trạng nói trên là mối lo của toàn xã hội, các bậc cha mẹ học viên và trung tâm
Hiện nay toàn Đảng, toàn dân ta đang tiếp tục cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhất là trong nhận thức, tạo cho chúng ta niềm tin và quyết tâm khắc phục những hạn chế, khuyết điểm để nâng cao hiệu quả việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển nhanh, bền vững Cùng với toàn xã hội, ngành giáo dục đang triển khai cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học, tự sáng tạo”, phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Đây là dịp để những người làm công tác giáo dục và bản thân tôi tự rèn luyện bản thân mình, đồng thời tìm ra những giải pháp để giáo dục đạo đức học viên và nhất là quản lý giáo dục đạo đức học viên chưa ngoan
Như vậy, nhiệm vụ giáo dục đạo đức học viên chưa ngoan là một nhiệm
vụ thiết yếu góp phần giáo dục toàn diện trong Trung Tâm Giáo dục Thường xuyên
2.Với mong muốn tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng toàn diện
BM03-TMSKKN
Trang 4cho học viên tại Trung tâm Giáo dục Thường xuyên huyện Vĩnh Cửu, tôi đã
chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: ”Quản lý giáo dục đạo đức học viên chưa ngoan tại Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu” như là một cách thể
hiện trách nhiệm trước sự nghiệp giáo dục thường xuyên tại huyện nhà
II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1 Thuận lợi
Giáo dục đạo đức cho học viên được Đảng, Nhà nước và xã hội quan tâm Điều đó được thể hiện trong các văn kiện của Đảng, Chính phủ, các cơ quan, các
Bộ liên quan
Được sự chỉ đạo sâu sát của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai, Sở Giáo dục đã thành lập phòng Công tác Chính trị học sinh, để chỉ đạo thực hiện một phần nhiệm vụ này
Công tác giáo dục đạo đức học viên chưa ngoan được sự quan tâm đặc biệt của Chi bộ, chính quyền, các đoàn thể Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu
Cán bộ quản lý, giáo viên đã nhận thức đúng đắn vai trò, tầm quan trọng của việc giáo đục đạo đức cho học viên chưa ngoan
Đoàn Thanh niên và giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình
Có sự phối kết hợp giáo dục chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài Trung tâm
Cơ sở vật chất của Trung tâm được đầu tư, xây dựng mới
2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi, vẫn còn những bất cập hạn chế:
Ý thức trách nhiệm của một vài giáo viên đôi lúc chưa cao, chưa thực sự tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về công tác giáo dục đạo đức học viên chưa ngoan
Nội dung giáo dục còn chậm đổi mới, hình thức nghèo nàn, chưa thực sự tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, hấp dẫn
Việc kiểm tra đôn đốc chưa thường xuyên Công tác thi đua khen thưởng chưa đổi mới, chưa phát huy nhằm động viên khuyến khích mọi người
Nhiều giáo viên nhà ở xa Trung tâm, việc đi lại ảnh hưởng nhiều đến sức
Trang 5khoẻ và khó khăn trong việc sâu sát học viên
Học viên của Trung tâm gồm nhiều đối tượng, do vậy đặc điểm về tâm lý, mục đích, động cơ thường không nhất quán Những em không trúng tuyển vào trung học phổ thông, được tuyển sinh vào Trung tâm Giáo dục Thường xuyên bước đầu học lực chỉ đạt trung bình, một số em có đạo đức trung bình, yếu, tự ti, mặc cảm
3 Số liệu thống kê
3.1 Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu hiện có 16 cb.gv.cvn ( Trong đó: Ban giám đốc: 2, Giáo viên: 10, Nhân viên:4 )
Trong những năm qua Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu đã thực hiện tốt việc đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục, tích cực hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “ Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, thực hiện tốt các phong trào thi đua
Chất lượng giáo dục toàn diện của học viên năm học 2011- 2012 đã đạt kết quả, như số liệu ở bảng sau:
Nhìn vào bảng thống kê, chúng tôi thấy: số học viên có hạnh kiểm trung bình cao, làm cho những người làm công tác quản lý giáo dục phải suy nghĩ, trăn trở Các em học viên này, có một số em lười học, ỷ lại, ham chơi, bỏ giờ, có học lực yếu, phải rèn luyện trong hè, thi lại, lưu ban
3.2 Danh sách một số học viên chưa ngoan đầu năm học 2012- 2013 và những biểu hiện:
học trễ, trốn chào cờ
trong giờ học
không đồng phục
Trang 66 Trương Duy An 10C Nghỉ học, hút thuốc, không mang
sách vở
sách vở
sách vở, đi học trễ
quán xá
tiết, nghỉ học
hút thuốc
thoại, không ghi bài, đồng phục
14 Nguyễn Thị Thu Thuý 12B Nghỉ học, trốn tiết, sử dụng điện thoại, không ghi bài
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1 Cơ sở lý luận
Lứa tuổi học viên vào học ở Trung tâm Giáo dục Thường xuyên hiện nay có độ tuổi từ trung bình từ 16 đến 18 tuổi, thuộc lứa tuổi vị thành niên Ở lứa tuổi đang có sự chuyển hoá trở thành người lớn Giai đoạn này các em đều
có sự phát triển mạnh mẽ vể thể chất và có sự thay đổi rõ rệt về tâm sinh lý Nhiều em rất hăng hái tích cực trong mọi hoạt động, nhiều em lại tự ti, dể nổi cáu, dễ mất bình tĩnh, thiếu tự tin trong trong xử lý tình huống, dễ bị kích động dẫn đến có những hành vi không kiểm soát được bản thân Các em đều muốn tự khẳng định mình, đều muốn mọi người coi mình đã là người lớn Vì vậy nếu không hiểu được tâm lý lứa tuổi thì việc giáo dục sẽ có kết quả không theo mong đợi Nếu coi các em còn trẻ con quá hoặc coi các em hoàn toàn như là người lớn đều có những thiếu sót trong giáo dục
Các em có nhu cầu giao tiếp với bạn bè rất lớn, muốn thể hiện mình qua nhiều hoạt động, muốn thoát khỏi sự quản lý của cha mẹ Nếu thầy cô và gia đình không hiểu được tâm lý lứa tuổi, không quan tâm đúng mức thì dễ bị các
em chống đối, khó giáo dục Để thể hiện mình các em thích tụ tập chơi đùa hoặc làm những việc dễ bị rủ rê, lôi kéo vào những hoạt động không lành mạnh như chơi game, đánh bài,…
Học viên chưa ngoan thường có các biệt biểu hiện ở 4 nhóm :
Trang 7- Gây gỗ, kết bè nhóm giữa học viên trong lớp, trong và ngoài trung tâm
- Bỏ giờ trốn học dẫn đến học tập sa sút, một bộ phận học viên vì điều kiện học tập thiếu, tiếp thu chậm dẫn đến năng lực học tập hạn chế, thường không thuộc bài, sợ bị kiểm tra ở những môn học khó, hoặc thầy cô khó, nên bỏ giờ dần dần thành thói quen hay bỏ giờ trốn học và từ đó lực học sa sút và có khả năng bỏ học giữa chừng hoặc do bạn bè lôi cuốn vào những trò chơi vô bổ
mà bỏ giờ trốn học
- Nghịch phá, thiếu nghiêm túc trong học tập, không tập trung nghe giảng, tiếp thu hạn chế, không hiểu bài dẫn đến ý thức học tập kém, thường xuyên quậy phá, không tập trung cho việc học tập
- Đua đòi, không nghe lời thầy cô giáo, ý thức tổ chức kỷ luật kém, không chấp hành những qui định của lớp, khi được lưu ý nhắc nhở, có vẻ ăn năn sửa sai nhưng rồi vẫn thường xuyên vi phạm
Học viên vi phạm đều ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách và năng lực học tập Nếu không kịp thời uốn nắn, giáo dục các em thì dễ dẫn đến từ những vi phạm nhỏ đến việc làm không có ý thức khác, rồi bỏ học
Học viên chưa ngoan đều có nguyên nhân của nó, ở đây chỉ nêu lên hai nguyên nhân chính làm ảnh hưởng trực tiếp đến học viên làm cho các em trở thành học viên chưa ngoan
Ảnh hưởng của xã hội phát triển theo cơ chế thị trường kéo theo một bộ phận không lành mạnh khác như dịch vụ giải trí không lành mạnh, phim ảnh ảnh bạo lực, tình cảm lứa đôi quá trớn… Do sự quản lí không chặt chẽ của nhà nước, các dịch vụ game, internet…lôi cuốn, hấp dẫn các em vào các trò chơi vô bổ
Ảnh hưởng của môi trường giáo dục gia đình, thời gian hoc viên học tập, sinh hoạt ở Trung tâm chỉ từ 4-5 giờ trong ngày, việc sinh hoạt học tập đều có sự quản lí hướng dẫn của Quản sinh, Chi đoàn, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, đó là điều kiện để các em học tập tốt và rèn luyện nhân cách Nhưng phần lớn thời gian các em sinh hoạt ở gia đình Nếu các em chưa ý thức được việc học tập, đồng thời gia đình không quan tâm và không tạo điều kiện cho các em học tập thì việc học tập các em không đến nơi đến chốn, chất lượng học tập bị ảnh hưởng, các em học tập yếu, thua sút bạn bè dẫn đến chán học, bỏ học Môi
Trang 8trường giáo dục gia đình không tốt, đó là: Gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, gia đình chỉ lo làm ăn, không quan tâm đến việc học của con cái, gia đình
có cha mẹ bất hòa, không có hạnh phúc Với môi trường giáo dục của gia đình như vậy, học viên khó có thể trở thành con ngoan trò giỏi, nếu không có sự động viên kịp thời của bạn bè, nhà trường và thầy cô giáo
2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
2.1 Tiếp tục nâng cao vai trò lãnh đạo của Chi bộ và Ban giám đốc trong quản lý giáo dục đạo đức học viên
Để nâng cao chất lượng giáo dục học viên chưa ngoan, phải được sự quan tâm chỉ đạo thể hiện trong Nghị quyết của Chi bộ, cũng như nghị quyết chuyên
đề Mọi đảng viên và cán bộ giáo viên phải hiểu và thống nhất quan điểm giáo dục như trên Mọi chủ trương phải được chi bộ định hướng chỉ đạo Việc thực hiện được sự kiểm tra giám sát thường xuyên, chặt chẽ của Ban giám đốc, có sự thống nhất từ trên xuống trong tập thể cán bộ, giáo viên trung tâ
2.2 Phát huy vai trò của Đoàn thanh niên và quản sinh:
Đoàn Thanh niên và Quản sinh có vai trò quan trọng trong việc tham gia
tổ chức các hoạt động ngoài giò lên lớp để thu hút học viên vào các hoạt động lành mạnh, giáo dục truyền thống cách mạng, xây dựng nề nếp, đáp ứng đượng nhu cầu giao lưu, nhu cầu thích vận động của học viên Đoàn thanh niên còn là lực lượng tổ chức các phong trào thi đua của học viên, là lực lượng theo dõi giám sát việc thực hiện nề nếp nội quy của từng lớp, từng học viên
Trên cơ sở phân loại các đối tượng học viên chưa ngoan gồm: chưa ngoan
về hoàn cảnh gia đình, chưa ngoan về học tập ( học lực kém, thiếu ý thức học tập ), Chưa ngoan về đạo đức Đoàn Thanh niên phối hợp với giáo viên chủ nhiệm tiến hành tìm hiểu cụ thể hoàn cảnh gia đình các học viên chưa ngoan như: thu nhập hàng ngày của gia đình, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình như thế nào? Có êm ấm hạnh phúc không? Có nhiều thành kiến gây ra xào xáo bất đồng mục đích là để hiểu rõ học viên này Nên xử lý mềm mỏng, thậm chí dịu ngọt đối với học viên cá biệt này, nếu không sẽ không có hiệu quả, có khi gặp phản ứng không tốt ngược trở lại về phía học sinh Tuy nhiên cũng có đôi lúc phải cứng rắn: chẳng hạn như
Trang 9trong vấn đề xử phạt Giáo viên nên thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc nhở, động viên học viên học tập, có thái độ thân thiện với học viên Tạo cho học viên cảm thấy gần gũi với giáo viên, chứ không phải sợ bị la mắng Không tạo cho học viên có tâm lý bất cần Phải tạo cho học viên có cảm giác giáo viên như là một người bạn thân, sẵn sang lắng nghe ý kiến, khi học viên khi vui, khi buồn đều có thể chia sẻ với thầy cô, khích lệ học viên khi gặp khó khăn trong gia đình, bế tắc trong học tập Giáo viên cần hướng dẫn cụ thể những việc
mà học viên hỏi, tránh để học viên cảm thấy mình bị lạc lõng, cảm giác
vì học dở nên không ai quan tâm, ai cũng khi dễ mình, không ai thèm chơi, không ai để ý đến mình Phải giáo dục từng bước, chậm rãi từ từ những công việc nhỏ Chẳng hạn phải thức sớm một chút để không đi học trễ, học yếu thì nên chịu khó, siêng năng làm bài tập hơn các bạn, khi nào làm bài tập thấy mệt thì nên giải lao để tinh thần thoải mái rồi làm tiếp, không nên cố gắng quá sức Giáo viên không nên giáo dục ào
ạt khi chưa hỏi han lý do mà đã la mắng học viên cho dù học viên đó
có vi phạm nhẹ, như vậy sẽ mất hiệu quả giáo dục Bởi vì đấy là những học viên cá biệt, tính tình ương ngạnh, tâm lý bất cần, học hay không đối với học viên không quan trọng mà học viên vào lớp chỉ là trốn tránh công việc gia đình hàng ngày, không phải làm những công việc mặng nhọc bằng tay chân ở nhà Phải tác động vào động cơ học tập, để các em thấy rõ tầm quan trọng của việc học Có thể đưa ra một số tranh ảnh về nạn thất học, phải làm những công việc nặng nhọc của người lớn rồi lại bị bạn bè khinh thường, xa lánh, cơm không đủ ăn, áo không
đủ mặc Ngược lại, những em có học thì làm việc thuận lợi dễ dàng, càng ngày càng tiến thân , bạn bè ngưỡng mộ phải trầm trồ khen ngợi, cha mẹ được nở mày, nở mặt
2.3 Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn
Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng nòng cốt quan trọng nhất trực tiếp quản
lý giáo dục đạo đức học viên Trước hết phải xây dựng được đội ngũ giáo viên chủ nhiệm có tinh thần trách nhiệm cao, có đủ năng lực và kinh nghiệm để quản
Trang 10lý và giáo dục học viên cá biệt Nếu giáo viên chủ nhiện không nhiệt tình, không
có trách nhiệm cao, thiếu kinh nghiệm giáo dục học viên chưa ngoan thì hiệu quả không thể đảm bảo được Thực tế trong những năm qua Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Vĩnh Cửu đã xây dựng được một độ ngũ giáo viên đáp ứng ngày càng tốt cho nhiệm vụ này
Giáo viên bộ môn là những người trực tiếp giảng dạy các bộ môn từng tiết học, từng ngày, trong từng lớp học Đây cũng là lực lượng trực tiếp quản lý và giáo dục học viên chưa ngoan Giáo viên bộ môn ngoài việc có chuyên môn vững vàng, có phương pháp dạy học tốt để đảm nhiệm việc giảng dạy cho các đối tượng học viên chưa ngoan Giáo viên bộ môn phải cùng giáo viên chủ nhiệm tham gia trực tiếp quản lý giáo dục ý thức học viên chưa ngoan trong từng tiết học và trong cả quá trình năm học Sự phối hợp giữa giáo viên bộ môn
và giáo viên chủ nhiệm phải chặt chẽ, thường xuyên, có hiệu quả
Ghi chép đầy đủ các hoạt động của lớp, của từng học viên trong sổ chủ nhiệm, đối với học viên yêu cầu mỗi em phải có một cuốn sổ, tự học viên phải ghi vào để biết công việc của tuần tới, biết những sai phạm của tuần qua, biết những buổi phụ đạo các môn,…
Thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc nhở, động viên học viên học tập, có thái độ thân thiện với học viên, nhất là học viên chưa ngoan Điều quan, trọng là làm sao tạo cho học viên có cảm giác giáo viên như là một người bạn thân, bạn tâm tình, sẵn sàng lắng nghe ý kiến của mình, khi mình vui buồn đều có thể chia sẻ với thầy cô, khích lệ khi gặp khó khăn trong gia đình, bế tắc trong học tập
Trong quá trình chủ nhiệm, cần hướng dẫn cụ thể những việc mà học viên hỏi, tránh để học viên thấy mình lạc lõng, cảm giác vì học dở nên không ai quan tâm, ai cũng khi dể mình, không ai thèm chơi, để ý đến mình
2.4 Giáo dục thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp
Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp như văn nghệ, thể thao có tác dụng rất lớn đến học viên chưa ngoan Học viên trong trung tâm và nhất là học viên chưa ngoan thường có nhu cầu hoạt động cao Trên thực tế tổ chức hoạt động các em rất tích cực, hứng thú tham gia các hoạt động này, thông qua các