Giáo trình sản xuất giống và nuôi cá biển

Nuôi cá trong ao l ng.. Ph ng pháp cho n trong ao nuôi c ng gi ng nh trong nuôi l ng... Epinephelus malabaricus Cá mú hoa nâu Epinephelus fuscogustatus Cá mú hoa nâu Epinephelus fuscogu

2006

V SINH H C VÀ K THU T NUÔI CÁ CHÌNH 31

6.3.1 Nuôi cá trong ao qu ng canh c i ti n 44

VIII C I M M T S LOÀI CÁ KHÁC CÓ TI M N NG NUÔI

CH NG I

T NG QUAN V S N XU T GI NG VÀ NUÔI CÁ BI N

1.1 T NG QUAN

Theo th ng kê c a FAO, s n l ng nuôi th y s n th gi i đang ti p t c t ng

N m 2004, s n l ng nuôi th y s n đ t 59,4 tri u t n, trong đó, s n l ng nuôi bi n

đ t 30,2 tri u t n (Hình 1) M i n c đ ng đ u v s n l ng nuôi th y s n g m Trung Qu c, n , Indonesia, Nh t B n, Bangladesh, Thái Lan, Nauy, Chilê, Vi t Nam và M

i v i nuôi bi n, nhuy n th và rong bi n có s n l ng l n nh t, tuy nhiên, giáp xác và cá bi n l i có giá tr cao S n l ng cá bi n nuôi không ng ng t ng lên

v i t c đ nhanh, trung bình 9,5%/n m, ch sau giáp xác 11,0%/ n m trong giai

đo n 1970-2002 c bi t, s n l ng cá bi n t ng 12,3% /n m trong giai đo n 1990-2000 Theo FAO, n m 2004, s n l ng cá bi n đ t g n 2,7 tri u t n và giá tr

g n 10 tr êu USD (Hình 2) Trong s này, s n l ng cá h i chi m u th v i g n 2 tri u t n (Hình 3) Các nhóm cá khác chi m t l khá nh , tuy nhiên r t phong phú

v thành ph n đ i t ng nuôi và t p trung ch y u vùng nh êt đ i i v i Vi t nam, ngh nuôi cá bi n còn khá m i m , ch m i đ c b t đ u t nh ng n m đ u

B ng 1.1: M t s đ i t ng cá bi n nuôi vùng nhi t đ i (Silva, 1998)

Chú thích: Co - s n xu t đ i trà, D - s n xu t qui mô nh , L – qui mô nghiên c u thí nghi m, I

– nuôi tham canh, E- nuôi quãng canh, Po-nuôi k t h p, C- nuôi l ng, P- nuôi ao, S-n c bi n, B-n c l , F-n c ng t

i v i nhóm cá đ i, cá đ i Mugil cephalus đ c nuôi ph bi n nh t do đ c

tính phân b r ng, r ng mu i, n t p Cá có th đ c nuôi đ n, nh ng th ng là nuôi k t h p v i các loài cá khác

i v i nhóm cá v c, cá ch m và cá mú đ c nuôi ph bi n nh t Cá ch m

r ng mu i nên có th đ c nuôi c vùng n c m n l n n c ng t Cá mú có giá tr cao trên th tr ng th gi i so v i các đ i t ng cá khác Cá phân b r ng vùng nhi t đ i đ n á nhi t đ i, r ng mu i, l n nhanh Cá có th đ c nuôi trong l ng hay

ao, đ t kích c 600-800g sau 7-8 tháng nuôi

i v i nhóm cá tráp, có ít nh t 17 loài đ c nuôi trên th gi i Cá tráp đ

(Pagrus major) đ c nghiên c u và nuôi ph bi n nh t S n l ng cá tráp đ chi m trên 90% s n l ng các loài cá tráp nuôi trên th gi i N i nuôi ph bi n là Nh t

B n Cá tráp đ có th đ t 600-700g sau 1,5 n m nuôi

Nhóm cá h ng (Lutjanus sp) phân b r ng Tuy nhiên, ngh nuôi ch a ph

bi n l m trên th gi i a s các loài cá h ng thích nghi đ m n cao, riêng cá h ng

b c (L argantimaculatus) có th thích nghi đ m n th p Nhóm cá cam (Seriola sp.) là cá bi n r t đ c a chu ng đ nuôi, đ c bi t là Nh t b n S n l ng cá cam

đ ng th hai sau cá h i (Salmo sp) Cá cam có th đ t 1-1,5kg sau 1 n m nuôi i

v i cá b p (Rachysentron canadum), đây là loài cá đang đ c phát tri n nuôi l ng nhi u n i Cá l n nhanh và kích c l n

Nhóm cá dìa (Siganus sp.) đ c khai thác và nuôi nhi u Châu Á Cá dìa

r ng mu i, phân b r ng Cá n th c v t hay n t p Cá m ng (Chanos chanos) là

cá nuôi truy n th ng các n c Châu Á, nh t là Indonesia, Philippines, ài Loan Hình th c nuôi ph bi n là qu ng canh c i ti n

1.3 XU H NG PHÁT TRI N S N XU T GI NG VÀ NUÔI CÁ BI N 1.3.1 Phát tri n s n xu t gi ng

S n xu t gi ng các loài cá bi n đã và đang đ t đ c nhi u ti n b Nh ng thành t u này bao g m k thu t nuôi v cá b m , kích thích sinh s n, ng nuôi u trùng, dinh d ng và th c n cho cá b m và u trùng, phòng tr b nh cá trong giai

đo n s n xu t gi ng và di truy n

i v i k thu t nuôi v và cho sinh s n cá b m , tr c đây, h u h t đ u d a vào ngu n cá b m đánh b t t nhiên và kích thích cho đ ch không đ c nuôi

v T nh ng n m 1980, nhi u loài cá có th đ c b t t t nhiên và nuôi v trong

ao hay l ng ngoài tr i hay nuôi b trong nhà tr c khi cho đ Nuôi v cá b m trong l ng cho k t qu thành th c t t h n, tuy nhiên nhi u loài có th nuôi v trong

ao Trong nh ng n m 1990, cá b m có th đ c nuôi t cá con đ c s n xu t

gi ng nhân t o đ n giai đo n tr ng thành trong l ng hay ao Trong nuôi v , th c

n ch y u là cá t p, tuy nhiên, th c n nhân t o ch t l g cao đang d n đ c phát tri n đ thay th hay k t h p v i cá t p, đ ng th i c i thi n ch t l ng tr ng và cá con H u h t các loài cá nuôi trong ao hay l ng có th đ t t trong đi u ki n b sau khi kích thích hormon, tuy nhiên, nhi u loài c ng không c n kích thích hormon Các hormon th ng dùng g m não thu , HCG, LHRH và DOM Trong nuôi v và sinh

h n, kh e h n và tránh n nhau h n H n n a, ng cá con trong ao ngoài tr i c ng

r h n, có th ng đ c đ n giai đo n cá l n h n, áp d ng cho qui mô l n h n Chính vì th , ph ng pháp k t h p bao g m giai đo n đ u ng trong b trong nhà, sau đó chuy n ng trong ao đ t ngoài tr i đ c xem là t t nh t

Trong k thu t th c n cho u trùng ng nuôi, các lo i th c n th ng dùng

là tr ng th tinh c a nhuy n th , rotifer, Artemia, t o hi n vi, copepod, cladocera,

giun và th t cá tôm Th c n đ u tiên c a cá ph thu c vào kích c mi ng c a u trùng T l cá ch t nhi u đa s giai đo n u trùng h n giai đo n cá h ng Chính vì th , ch t l ng th c n là r t quan tr ng và đang ngày càng đ c phát

tri n Vi c giàu hoá Rotifer và Artemia b ng các ch ph m giàu axit béo cao không

no (HUFA) là r t quan tr ng trong ng nuôi u trùng cá bi n

1.3.2 Phát tri n nuôi cá th ng ph m

Nuôi cá n c l truy n th ng đã đ c th c hi n t lâu nhi u qu c gia v i

mô hình nuôi cá m ng và cá đ i qu ng canh c i ti n Tuy nhiên, h u h t các loài cá khác hi n nay đ u đ c nuôi theo h ng bán thâm canh hay thâm canh trong b , ao,

đ ng hay l ng i v i nuôi b , có nhi u lo i b khác nhau nh b s i th y tinh (composite) hay b xim ng, kích c vài ch c đ n vài tr m mét kh i Ao nuôi thâm canh có kích c vài tr m đ n vài ngàn mét kh i Nuôi thâm canh đ c trang b h

th ng c p ôxy, c p thay n c hoàn ch nh i v i nuôi cá trong đ ng qu ng, hình

th c này ph bi n Philippines tr c đây đ nuôi cá m ng, tuy nhiên c ng suy

gi m t nh ng n m 1980 do m t s tr ng i trong khâu qu n lý và r i ro khác i

v i nuôi l ng, có 3 qui mô g m qui mô đ n gi n nh giai-l ng c đ nh đ t đ m – phá; hay qui mô bán hi n đ i g m giàn l ng n i đ t eo, v nh g n b , kín gió; và qui mô hi n đ i đang đ c phát tri n g m nh ng l ng ng m, nuôi bi n kh i, nh t

Hình 4: M t s mô hình nuôi cá bi n (a) Nuôi cá ao, (b) Nuôi cá trong l ng qui mô đ n

gi n, (c) Nuôi cá trong l ng qui mô bán hi n đ i, (c) Nuôi cá trong l ng qui mô

hi n đ i

1.4 TÁC NG C A NGH NUÔI CÁ BI N VÀ PH NG PHÁP QU N

LÝ NUÔI B N V NG

Ngh nuôi cá bi n đang phát tri n nhanh chóng, góp ph n phát tri n kinh t xã

h i quan tr ng cho các vùng ven bi n Tuy nhiên, c ng có m t s tr ng i trong ngh này Do đa s các loài cá nuôi vùng nhi t đ i và á nhi t đ i Châu Á – Thái Bình D ng đ u là loài cá n th t, có nhu c u đ m đ ng v t cao trong th c n ch

bi n, vì th , chí phí th c n cao, giá thành cao và s n l ng nuôi th ng th p Do các n c đang phát tri n th ng có xu h ng t p trung nuôi m t s loài cá có giá tr cao đ xu t kh u sang Nh t, B c M và Châu Âu, nên đôi khi c nh tranh r t l n v

th tr ng, giá cá, d n đ n khó xu t kh u và giá gi m th p, gây tr ng i kinh t xã

h i cho ng i nuôi Chính vì th , không nên t p trung quá m c vào m t vài loài có giá tr cao xu t kh u mà nên có nh ng loài khác nuôi h tr tiêu th n i đ a Vi c

t p trung nuôi nh ng loài cá n th t và s d ng quá m c ngu n cá t p c ng gây tr

ng i v ngu n th c n, ngu n l i t nhiên và ô nhi m môi tr ng

Hi n nay, ngh nuôi cá bi n tuy đ t đ c m t s thành t u quan tr ng trong

s n xu t gi ng nhân t o cho ng nuôi, nh ng r t nhi u loài cá v n còn l thu c vào ngu n gi ng đánh b t t nhiên i u này gây tr ng i là kh n ng cung c p gi ng không đ y đ , thi u ch đ ng và ch t l ng gi ng c ng khó đ m b o H n n a, n u khai thác quá m c s gây tr ng i v ngu n l i cá t nhiên Trong khi đó, gi ng cá nhân t o v a thi u, v a có th g p tr ng i v ch t l ng do b nh t t, thoái hoá

gi ng do thi u cá b m

Chính vì th , tiêu chu n l a ch n đ i t ng cá nuôi thích h p c n ph i d a vào nhi u y u t nh nhu c u, giá tr kinh t c a loài, k thu t nuôi, đ c đi m sinh

h c cá, đi u ki n môi tr ng n i nuôi… K thu t nuôi ngày càng đ c phát tri n,

nh ng c n ph i ch n l a gi i pháp k thu t sao cho v a đ t hi u qu kinh t cao,

v a đ m b o thân thi n môi tr ng Chính vì th , nuôi k t h p vùng ven n i đ a

và nuôi thâm canh trong l ng bi n kh i là ph ng án ch n l a quan tr ng trong th i gian t i Ngoài ra, nuôi cá bi n là m t trong nh ng ho t đ ng quan tr ng trong vùng ven bi n, chính vì th , c n đ c qu n lý th a đáng trong khuôn kh qu n lý t ng

h p vùng ven bi n Các ho t đ ng qu n lý t ng h p bao g m:

- Phân vùng nuôi phù h p v i qui ho ch chung toàn vùng

- Xây d ng lu t, chính sách, qui ch , qui t c qu n lý nuôi th y s n b n v ng

và phù h p v i các lu t, qui t c c a các ngành kinh t khác

- Xây d ng c s h t ng

- Gi i quy t xung đ t gi a các thành ph n kinh t , các ho t đ ng

- ánh giá tác đ ng k thu t, môi tr ng cho t ng d án phát tri n nuôi bi n, tránh gây tác đ ng x u đ n kinh t , xã h i và môi tr ng chung trong vùng

CH NG II SINH H C VÀ K THU T NUÔI CÁ CH M

2.1 C I M SINH H C

2.1.1 c đi m hình thái – phân lo i

Cá ch m còn g i là cá v c, có tên ti ng Anh là Seabass và thu c v trí phân

Loài: Lates calcarifer

Cá ch m có thân hình thon dài và d p bên, cu ng đuôi khuy t sâu u nh n, nhìn bên cho th y phía trên h i lõm xu ng gi a và h i l i l ng Mi ng r ng và h i

so le, hàm trên kéo dài đ n phía d i sau h c m t R ng d ng nhung, không có r ng nanh, trên n p mang có gai c ng, vây l ng g m có 2 vi: vi tr c có 7-9 gai c ng và vi sau có 10-11 tia m m Vi h u môn có 3 gai c ng, vi đuôi tròn và có hình qu t V y

d ng l c và có kích c v a ph i, có 61 vãy đ ng bên

Khi cá còn nh , trên m t l ng có màu nâu, m t bên và b ng có màu b c khi

s ng trong môi tr ng n c bi n, màu nâu vàng khi s ng trong môi tr ng n c ng t Khi cá đ t giai đo n tr ng thành s có màu xanh l c hay vàng nh t trên l ng và màu vàng b c m t b ng

Hình 2.1 Cá ch m (Lates calcarifer)

(Ngu n: http://www.fistenet.gov.vn/DMSP/images/cabien/anhgioithieu/nhomcaran/image018.jpg

iên, c ng có nh ng cá cái đ c phát tri n tr c ti p t tr ng và

đ c g i là cá cái s c p Chính vì th trong th i gian đ u (1.5- 2 kg) ph n l n là cá

- Cá đ c có mõm h i cong, cá cái thì th ng

- Cá đ c có thân thon dài h n cá cái

i) có t p tính di c và sinh s n vào chu k tr ng, lúc

tr ng t

ng 0,86 mm và gi t d u n m

ía tr

45-90 so v i m t ph ng ngang C th thon, d p, s c t hình thành t ng đi m r i rác không đ u trên thân, m t, h th ng tiêu hóa có th nhìn th y rõ

ho ng 70% và cá nh 30% Cá ch

b ng c th c a chúng Cá ch m ch b t m i s ng và di đ ng

2.1.4 c đi m sinh s n c

c đi m n i b c trong vi c sinh s n c a cá ch m là có s chuy n đ i gi i tính

t cá đ c thành cá cái sau khi tham gia l n sinh s n đ u tiên và đây đ c g i là cá

ch m th c p Tuy nh

đ c, nh ng khi cá đ t 4- 6 kg, ph n l n là cá cái

Thông th ng, r t khó phân bi t gi i tính ngo i tr vào mùa sinh s n, có th

d a vào đ c đi m sau:

- Cùng tu i, cá cái s có kích c l n h n cá đ c

- Trong mùa sinh s n, nh ng v y g n l huy t c a cá đ c s dày h n cá cái

- B ng c a cá cái to h n cá đ c vào mùa sinh s n

Cá thành th c (3- 4 n m tu

ròn hay tr ng non vào bu i t i khi tri u lên Cá đ quanh n m nh ng t p trung vào tháng 4- 8 Tr c khi đ , cá có t p tính tách đàn và ng ng n 1 tu n, cá đ c và cá cái b i l i g n nhau th ng xuyên trên t ng m t khi cá s p đ , cá đ nhi u đ t trong vòng 7 ngày, cá có tr ng l ng 5,5- 11 kg có th đ 2,1- 7.1 tri u tr ng Trong đi u

ki n nhi t đ 28- 32o

C, đ m n 30- 32%o, tr ng n trong vòng 17- 18 gi , u trùng

m i n có chi u dài kho ng 1,5 mm, có túi noãn hoà

ph c Khi n c đ ng im, cá d ng đ ng thân trong n c, đ u h ng lên khi l i,

u trùng làm thành g c o

ràng xu t hi n u trùng tiêu h t noãn hoàng ngày th 4

2 1.52 ± 0.06 Noãn hoàn h u nh bi n m t, mi ng m , u trùng t p trung n i s c

khí và h ng sáng, gi t d u trong su t

3 2.61± 0.008 Bóng h i xu t hi n, túi noãn hoàn đã b tiêu bi n h t nh ng gi t d u

v n còn

4 2.78 ± 0.15 Mi ng m , hàm trên và hàm d i phát tri n, l m i xu t hi n, vây

ng c phát tri n d ng tròn, ng tiêu hóa phát tri n dày h n, s c t đen xu t hi n trên phía l ng b ng, đ ng gi a c th và b ng, gi t

và vây đuôi phát tri n, các

11 3.87 ± 0.24 c a vây l ng và vây h u môn khuy t sâu, c gai c ng

10 3.81± 0.27 Ba gai c ng phát tri n vi ng sau c a x ng n p mang, đ u h i

tròn, chi u cao thân r ng, g c vây l ngtia m m có phân đ t xu t hi n

b ng, vây đuôi và vây h u môn, m t dãy màu tr ng xu t hi n t

gi a vây l ng t i vây h u môn v i m t l ra 1-2 gai c

16 6.56 ± 0.56 Các vây bi t l p nhau, s gai c

môn không đ i, 11 và 19 t ng ng, các gai d ng r ng c

vi ng tr c x ng n p mang bi ng m t

18 5.5 ± 0.40 L m i phát tri n, hàm trên m rông đ n gi a m t, chi u cao c th

t ng, vây ng c khá phát tri n, c th có 2 đ ng màu tr ng ngang thân

21 8.90 ± 1.19 V y xu t hi n gi a m t bên phía trên vây h u môn, màu s c c

th chuy n t đen thàng nâu

ng nh các i t ng cá tôm khác, tr c khi xây d ng tr i, c n ch n v trí

c, giao thông , n ng l ng, đ a hình và quan tr ng là ph i

m n thích h p cho vi c s n xu t gi ng, tùy vào nhu c u con

ng mà xác

m

đ nh quicó: b tr

mô tr i cho thích h p Nhìn chung, m t tr i s n xu t gi ng cá

á b m , b đ , b p, b ng, b nuôi t o, b nuôi luân trù

th c p n c và hí hoàn ch nh

i b trong tr i s n xu t gi ng cá ch m

B nuôi v cá b m 50-200 B xim ng, hình ch nh t hay vuông

B composite hay nh a, tròn, đáy chóp hay

ph ng

B xim ng hay composite, tròn hay hình

đáy ph ng hay b tròn đáy chóp ho c

B xi m ng hay ao đ t c ng có th d ng đ nuôi cá b m Nuôi cá trong ao

l ng B nuôi nên có kích c t 75- 150 m 1.5 m) M t đ th trung bình 1

3

(5 x 10 x

kg cá /m n c Duy trì ch

Các thông s môi tr ng th

Nhi t đ : 28-32 C

m n: 29-32%0

6.8-8

2.2.2.2.Cá b m đánh b t t t nhiên:

l i rê hay l i vây Tuy nhiên l i vây

t h n, do h n ch th ng tích cho cá Cá đánh b t đ c v n chuy n trong các b

n có th b xây xát, vì v y tr c khi th nuôi

t e 5ppm trong 2-3gi , Oxytetraxyline

Ch đ cho n c ng t ng t nh nuôi trong l ng

Cá b m có th đánh b t ngoài t nhiên trong su t mùa cá sinh s n Tuy nhiên,

hi u qu đánh b t c ng ph thu c vào nhi u y u t nh ng tr ng, kinh nghi m đánh

b t, ph ng ti n đánh b t .Cá đánh b t c ng d b s c, do đó, ph i th t th n tr ng trong đánh b t, cá có th đ c đánh b t b ng

Vào mùa sinh s n, cá đ c s ch y s khi v

ó b ng m m, l sinh d c l i ra, màu đ h ng Khi tru

c

ch

,2 mm đ hút tr ng Cá có đ ng kính tr ng 0,4-

Cá ch m có th cho đ b ng cách dùng hormon hay ngay c kích thích t nhiên

Tr c khi cho đ 4 tu n, chuy n cá b m vào b đ m t đ 1 kg/m3

v i t l đ c cái

là 1:1 c n thay n c hàng ngày v i t l 80- 100 % đ duy trì ch t l ng n c t t, duy trì đ m n 30%o , c ng có th phun n c hay s c khí cho b

Trong đi u ki n môi tr ng n c và ch t l ng n c thích h p, cá cái s d n

d n tr ng b ng lên kho ng 1- 2 tu n tr c khi đ , cá cái tách đàn, gi m n trong khi con đ c ho t đ ng bình th ng và ch đ ng

2 là 100- 200 UI HCG và 1.5 -2 dose não thùy sau khi tiêm l n đ u 12 gi , tiêm kích

d c t ph i tính sao cho con cái đ vào lúc t i

2.2.3.3 Kích thích cá đ b ng cách đi u ch nh môi tr ng:

D a vào đ c đi m t nhiên c ng nh các nhu c u sinh thái cho s sinh s n c a

cá ch m, có th áp d ng bi n pháp đi u ch nh môi tr ng đ kích thích cá đ trên các

l ng hay ao nuôi tr c đây

Sau 2- 3 ngày, cá đã thích nghi thì b t đ

%o, gi cá v i đ m n này trong vòng 7 ngày, sau đó hàng

n c đ nâng cao d n đ m n lên 30- 32 %o gi ng nh lúc cá

Vào nh ng ngày tr ng non, hay tr ng tròn, lúc gi a tr a h m c n c xu ng còn 30 cm và ph i n ng 3- 4 gi đ t ng nhi t đ lên đ n 30 – 32o

C, sau đó cho n c

bi n m i và

N u cá chín mu i sinh d c t t thì chúng s đ ngay đêm đó, n u k

i hay tiêm hormon

2.2.4 Thu tr ng và p tr ng

Có th thu tr ng t b đ b ng cách dùng l i có m c l i m n 200 µm đ kéo vào sáng bu i hôm sau, tuy nhiên b ng đ ng tác này ph i ng ng s c khí, và đ ng tác kéo l i s gây s c cho cá b m , đ c bi t khi m t đ dày Do đó nên cho cá đ theo

c xanh hay n c trong

l vào ngày

th 2,

ùng đ t 8- 10 ngày tu i, cho u trùng n thêm n thêm u

i m t đ 1- 1,5 con /ml, sau đó t ng d n t i m t đ 4- 5 con/ml

trùng

đ uân trùng (100µm) v i m t đ 2-3 con /ml M t đ luân trùng sau đó t ng d n 3-5 con/ml t ngày 3- 10, và 5- 10 con/ml t ngày 11- 14, cùng lúc kích c luân trùng cho n c ng đ c t ng d n t 100- đ n 200µ sau ngày th 5, sau

đ m n, t l n s khác nh

ng b chìm xu ng đáy, nhđ

ng u trùng có th đ c chia thành 2 giai đo n: ng t lúc n đ n c 4- 6

mm (10 - 14 ngày) trong nhà và t 6- 10 mm (15- 21 ngày) v sau ngoài tr i

2.2.5.1 ng trong nhà

Trong hai tu n đ

Hàng ngày thay n c kho ng 1

ng u trùng theo ph ng pháp n

i v i ng n c xanh, sau khi ng u trùng đ t 2- 3 ngày tu i, t o

Chlorella hay Tetraselmis đ c cho vào b ng v i m t đ t ng ng là 3-4 x 103

hay 8-10 x 103 t bào/ ml đ v a làm th c n cho u trùng, luân trùng, v a n đ nh

ch t l ng n c Luân trùng đ c cho vào b ng v i m t đ 2- 3 con/ m

3- 5 con/ ml t ngày 3- 10 và 5- 10 con/ lít t ngày 11-14

Hàng ngày, tr c khi thay n c nên đ nh l ng m t đ luân trùng còn l i trong

b đ đi u ch nh l ng th c n cho thích h p, tùy theo kích c c a u trùng mà kh

n ng b t m i s thay đ i

Ngoài ra, khi u tr

trùng Artemia m i n v

khi đ t 15 ngày tu i, và 6-7 con /ml khi đ t 20 ngày tu i

i v i ng u trùng trong h th ng n c trong, hai ngày sau khi n , u

cá ch m c cho n v i l

ngày t

2.2.5.2 ng ngoài tr i

th c n h n h p, và cho n 8 l n/ngày

n c và chuy n cá h ng t i b ng khác, v i m t đ 10-

20 con

gày 30, sau 30 ngày

tu i chuy n cá t i ao hay l ng đ ng ti p theo

Sau khi ng trong nhà 14 ngày, phân c và chuy n u trùng t i b ng ngoài

tr i đ ng t i ngày tu i 21 Trong giai đo n này m t đ ng t 20- 40 u trùng / lít , đ m n c ng gi m xu ng đ n 25- 26%o và hàng ngày thay n c kho ng 50%, các

lo i th c n s d ng có th là Acetes, Artemia tr ng thành, hay

2.2.6 ng cá h ng

Sau 21 ngày tu i, phâ

/lít m n gi m đ n 20- 25%o và thay n c hàng ngày v i t l kho ng 80% Trong giai đo n này th c n ch y u là cá xay, v i t l 10-15% tr ng l ng cá ng

Artemia tr ng thành c ng có th cho n t ngày tu i 21 đ n n

ng cá trong ao đ t, ao dùng đ ng cá ch m con (có kích c kho ng 1-2 cm thành cá kho ng 8-10 cm) có di n tích 20-50m2, sâu 0.8- 1m M t đ ng t 20- 50 con/ m2 Hàng ngày thay n c kho ng 30% n c ao Th c n ch y u là cá xay hay

th c n nhân t o v i l ng th c n 8- 10% tr ng l ng c th

N u

m t l i 1mm, cá h ng

cho n gi ng nh ng trong ao, sau 45 ngày

kho ng 10g, có th đem đi nuôi th t

B ng 2.3: Th c n cho các giai đo n ng nuôi c a cá ch m

2

5

2- 3 3- 5

5-7 6- 10

- T p tính b i l i: N u cá b i l i ch đ ng, đ u h ng xu ng, t p trung g n

đáy b , hay trong t ng n c do kích thích ánh sáng đó là cá kh e, cá kh e

c ng thích gi 1 kho ng cách v i đá b t

T p tính n: Cá kh e b i l i ch đ ng xung quanh b tìm th c n, sau khi n

no, chúng b i l i ch m ch p và đùa gi n trên m t n c

- Tính phân c : Khi đ c qu n lý t

nh á y h àu đ nh á k

S c á kh màu đ u, thân, đuôi p n t t

- sâu ph i b o đ m đáy l ng cách đáy bi n ít nh t 2-3m

Ít sóng to, gíó l n (tránh n i song cao

(d i 1 m/giây) n u không s làm h h ng l ng, trôi th c n, làm cho cá

ho t đ ng y u gây ch m l n và sinh b nh

0,6 m/giây) mà có th d n đ n cá ch t do thi u oxy, th c n th a , mùn bã

c ng tích l y đáy l ng gây ô nhi m

m33%

Ng ài ra các vùng c n ven b có th phát tri n ki u l ng c đ nh b ng cách

và c c g bao quanh khu nuôi

Hình 2.3 Nuôi cá ch m trong l ng

.3.1.3 K thu t nuôi và qu n lý l ng

Tr c khi th cá gi ng vào l ng, c n ph i thu n hóa đ cá thích nghi v i nhi t

và đ m n n c n i nuôi Cá gi ng nên phân c theo nhóm và nuôi trong nh ng

Do ngu n cá t p m t s n c hi m và đ t, cám g o và t m đ c dùng tr nthêm đ gi m l ng h th c n v n còn cao m c dù

áp d ng ph ng pháp h giá này Ph i h p nguyên li u làm th c n có th là cá t p 0% và cám ho c t m 30%

Nên dành m t s bè tr ng, đ s

d ng khi c n thi t nh chuy n cá gi ng hay đ i l i cho l ng nuôi khi b t c n c do

vi sinh v t bám Thông qua vi c chuy n đ i l ng giúp phân c và đi u ch nh m t đnuôi

Cá t p là ngu n th c n đ c dùng ch y u cho cá ch m Cá t p đ c b m nhcho n hai l n m i ngày vào bu i sáng (8 gi ), bu i chi u (5 gi ) v i t l 10% tr ng

l ng cá trong 2 tháng đ u Sau 2 tháng ch cho n m t l n/ngày vào bu i chi u v i t

l 5% tr ng l ng cá Ch cho cá n khi cá b i l i g n m t n c

cá t p s d ng Tuy nhiên gíá thàn7

Th c n m c ng có th đ c dùn

Nuôi đ n là hình th c nuôi m t đ i t ng cá ch m H th ng nuôi này có đi m

t l i là nó hoàn toàn ph thu c vào vi c cho n b sung

Nuôi ghép là ph ng th c nuôi tri n v ng nh t do làm gi m s l thu c c a

g i nuôi vào ngu n th c n cá t p, n u không th hoàn toàn Ph ng pháp này là s

t h p đ n gi n gi a m t loài làm th c n (nh cá rô phi) v i cá ch m trong ao

phá h i b i các đ ng v t th y sinh nh cua, rái cá, N u l ng b h h ng ph i l p t c

s a ch a ho c thay m i Ngoài ra, l ng có th b b t kín do l ng đ ng phù sa hay rong

t o bám C n v sinh l i th ng xuyên hay thay l i cho l ng

/l

oC

< 1 mg/l 0,3 mg/l

< 10 mg/l

Vùng t t nh t cho nuôi cá ch m nên có biên đ tri u v a ph i t 2-3m t có thành ph n sét đ y đ đ đ m b o gi đ c n c cho ao C n tránh nh ng vùng b nhi

ng, tr giúp k thu t, kh

ng v

ích c 2.000m2 đ n 2ha, sâu t 1,2-

m phèn Giao thông là v n đ quan tr ng c n xem xét trong vi c ch n đ a đi m nuôi Ngoài ra, m t s y u t khác nh kh n ng v lao đ

n th tr ng và đi u ki n xã h i thích h p c ng c n đ c xem xét khi ch n l a

đ n khi cá t hi n nhi u thì th cá ch m gi ng và

u n lý ao, ch m sóc và cho n

hiên trong ao nên c n h n ch s thay đ i n c cho

ao nuôi theo d ng k t h p nh k 3 ngày thay m t l n v i l ng kho ng 50% Tuy nhi t

Trong ao nuôi ghép không c n ph i b sung th c n, nh ng ao nuôi đ n thì ph

Chu n b ao nuôi th t bao g m các b c nh ng chu

ên rong ao nuôi đ n do có cung c p th c n hàng ngày, th c n d th a s gây cho

n c nhi m b n, vì v y c n ph i cung c p n c thêm hàng ngày

i cho n hàng ngày Ph ng pháp cho n trong ao nuôi c ng gi ng nh trong nuôi

l ng

CH NG III SINH H C VÀ K THU T NUÔI CÁ MÚ

3.1 C I M SINH H C

Hi n nay trên th gi i đã phát hi n đ c trên 400 loài cá mú Vi t nam, có 30 loài cá và phân b kh p n i Kích th c c a các loài cá đa d ng, có loài ch dài 20 cm

và n ng 100g, song c ng có loài có th đ t đ n 1,5 m và n ng trên 300 kg

Cá mú có màu s c r t s c s , tuy nhiên tùy t ng loài khác nhau mà màu s c c ng khác bi t và đây c ng là m t trong nh ng đ c đi m phân bi t c a chúng Cá mú có thân hình kho m nh, d p hai bên, mi ng l n và có th co du i, hàm l i ra R ng trong

c a hai hàm t ng đ i l n và có th n xu ng, r ng chó v i s l ng không nhi u và phía tr c hai hàm Vi n sau x ng n p mang tr c có r ng c a, vi n d i hàm tr n láng, x ng n p mang có hai gai to L c mang ng n và s l ng không nhi u V y

l c bé, có m t s n d i da, b ph n tia vây l ít nhi u đ u có v y, đ ng bên hoàn toàn Vây l ng có XI gai c ng và 14-18 tia m m Vây h u môn có III gai c ng và 7-9

vi m m Vi đuôi m m ho c b ng ph ng, đôi khi lõm vào trong Vây b ng có I gai

c ng và 5 tia m m

M t đ c đi m đi n hình c a nhóm này là cá r t d , có tính n th t và b t m i theo

ph ng th c rình m i Cá có tính ho t đ ng v đêm, ban ngày ít ho t đ ng mà n n p trong các hang đá, r n san hô, th nh tho ng m i đi tìm mu i Tuy nhiên, khi đ c thu n d ng trong đi u ki n nuôi, cá có th n đ c c vào ban ngày

M t hi n t ng khá lý thú là có s chuy n đ i gi i tính nhóm cá này Khi còn

nh chúng là cá cái, nh ng khi đ t đ n kích c và tu i nh t đ nh thì chuy n thành cá

đ c Cá có kích c dài 45-50 cm tr l i th ng là nh ng cá cái, trong khi trên 74 cm

và n ng trên 11kg tr thàng cá đ c Hi n t ng l ng tính th ng tìm th y cá kích

c 66-72cm Cá mú có th đ quanh n m, nh ng t p trung vào nh ng tháng l nh, nhi t

đ th p, vì th tùy t ng vùng khác nhau mùa v xu t hi n cá gi ng c ng khác nhau

S c sinh s n c a cá khá cao, m i con cái có th đ t vài tr m ngàn đ n vài tri u tr ng

n c ta nh ng loài có giá tr kinh t cao và đ c nuôi nh : Cá mú ch m đ

(Epinephelus akaara), Cá mú ch m t ong (E merra), Cá mú hoa nâu (E fuscoguttatus), cá song m (E tauvina), cá song Bleekeri (E bleekeri), cá mú d t (Cromileptes altivelis)

Cá mú ch m đ (Epinephelus akaara)

Cá có hình thoi, d t bên, chi u dài b ng 2,7-3,2 l n chi u cao Mõm nh n, mi ng

r ng, s c nh n Vây đuôi l i, màu h g xám, có nhi u ch m nh Chi u dài thông

th ng 30cm, t i đa 60cm Cá phân b vùng bi n n , Indonesia, Nh t b n, Trung Qu c n c ta, cá phân b t B c vào Nam S ng ch y u các r ng san hô, sâu 20-50m Nhi t đ thích h p 22-28o

C Cá chuy n gi i tính t n m th 4, v i kích

c 28-34cm, n ng 0.5-1kg

Epinephelus malabaricus

Cá mú hoa nâu (Epinephelus fuscogustatus)

Cá mú hoa nâu ( Epinephelus fuscoguttatus)

Cá có kích th c l n, c khai thác trung bình 40-70cm, t i đa 120cm Cá có r ng hàm d i t 3 hàm tr lên Cá nh bình th ng có 5-6 s c đen d c vây l ng Trên

l ng có nhi u đ m đen nh Cá l n các s c l n ra, phân b kh p thân làm mình cá có màu đen

Trong t nhiên có th b t g p cá trong r n san hô đ sâu 60m, cá nh có th s ng

n i c n h n mi n Trung, cá phân b nhi u Bình Thu n, Khánh Hòa, Qui Nh n

ây là các loài cá có t c đ l n nhanh, v i kích c 30-50gam, sau 6-8 tháng nuôi

có th đ t 0,5-1 kg/con

Cá mú ch m t ong (E merra)

ây là loài có kích c trung bình Kích c khai thác thông th ng t 20-30cm, cá

l n nh t có th đ t đ n 50cm Toàn thân hình có r t nhi u ch m đen h t d , có lúc hình thành 6 c nh đ c gi i h n b ng nh ng đ ng vàng nh t nh t ong ôi khi c ng có

m t s ch m tr ng Trên g c vây l ng và sóng cu ng đuôi, các đ m này th ng có màu h i đ Cá phân b vùng c a sông và xu t hi n nhi u khu v c mi n Trung vào tháng 2-7

Cá song m (Epinephelus tauvina)

u và thân cá có màu xanh nh t hay màu nâu v i các ch m tròn có màu đ , g ch hay nâu t i Các ch m này có rìa nh t, trung tâm màu đ m h n Có m t v t đen trên

Cá mú bleekeri (Epinephelus bleekeri)

Cá mú ch m t ong (Epinephelus merra)

Hình 3.1 M t s loài cá mú nuôi ch y u

l ng, d i g c gai 4 đ n gai cu i c a vây l ng Cá có chi u dài thông th ng 50cm,

l n nh t là 75cm, n ng 12kg Cá phân b vùng n - Thái Bình D ng n c

ta, cá phân b d c b bi n t B c vào Nam Cá th ng s ng các r ng san hô, n i có

đ sâu 1-300m, th ng kho ng 50m, đ m n 15-32%o, nhi t đ 20-30o

C Cá l n nhanh trong 3 n m đ u Cá b t đ u chuy n đ i gi i tính khi đ t chi u dài 65-75cm

Cá song Bleekeri (Epinephelus bleekeri)

Cá có thân hình thon dài, d t bên Chi u dài b ng 3-3,5 l n chi u cao Thân có màu nâu sáng, ph n b ng nh t h n phân l ng Phía d i vây đuôi và rìa vây h u môn có màu r t đ c tr ng, nâu hay nâu đ m Kích c l n nh t là 76cm, thông th ng b t g p 30-50cm Cá phân b vùng n - thái Bình D ng n c ta, cá phân b t vinh

B c B đ n Khánh Hoà Cá thích s ng n i có đ sâu 5-100m, nhi t đ 15-32o

C

Cá mú d t (Cromileptes altivelis)

Cá có hình thoi, d t bên Chi u dài thân g p 2,6-3 l n chi u cao Mõm nh n, đ nh trán lõm xu ng Vây đuôi l i và tròn Toàn thân màu nâu xám v i nhi u ch m đen nâu Chi u dài thông th ng 40-50cm, l n nh t 70cm Cá phân b khu v c Tây Thái Bình D ng và ông n D ng Cá s ng n i có đ sâu 2-40m, ven các r n san

hô

3.2 K THU T S N XU T GI NG CÁ

3.2.1 Nuôi cá b m và cho sinh s n

M t trong nh ng v n đ quan tr ng trong s n xu t gi ng cá mú là v n đ cá b m

có kích c l n 3-7kg N u trong đàn không đ cá đ c thì có th dùng hormon Methyltestostrone đ c y vào c th cá v i li u l ng 1-2 mg/kg tr ng l ng cá b ng cách tr n vào th c n Trong vòng 2-3 tháng, cá s chuy n thành cá đ c M t đ nuôi

17a-cá là 1 con/3 m3 T l đ c:cái th ng là 1:2 hay 1:1 Trong quá trình nuôi, cho cá n

ch y u là cá t p v i t l 1-2% tr ng l ng thân C n duy trì đ m n 30-31%o, nhi t

đ 28-30o

C Trong quá trình nuôi c n thay n c h ng ngày 50-80% hay 200%, s c khí m nh liên t c Cá đ c thành th c, khi vu t và ép b ng, tinh d ch s ch y ra Cá cái thành th c có b ng to, vu t b ng và có th dùng que th m tr ng đ thu tr ng quan sát Khi cá thành th c, có th cho cá sinh s n t nhiên hay kích thích hormon Nhi u loài cá có th cho đ t nhiên b ng cách kích thích môi tr ng n c, đ c bi t là thay

đ i n c kho ng 5 ngày tr c th i k tr ng non ho c tr ng tròn Kho ng 80% n c

đ c thay t sáng s m và c p ch y liên t c trong ngày đ n chi u t i thì ng ng S thay đ i nu c m i và nhi t đ s giúp cá đ tr ng và phóng tinh Mùa v cá sinh s n t nhiên th ng t tháng 5-8 Cá sinh s n t nhiên có t l thu tinh th ng cao h n so v i sinh s n nhân t o do tr ng và tinh đã đ c chín mu i

i v i sinh s n nhân t o, có th tiêm hormon 1-4 ngày tr c th i k tr ng tròn

đ cho sinh s n

nhân t o Có th tiêm v i cá v i HCG li u th I là 500 UI/kg cá cái, li u th II là 500

UI HCG + 20 mg não thùy th i đi m 54-60 gi sau li u I Sau 10-12 gi , cá s đ

i v i cá đ c, ch tiêm 1 li u nh cá cái Vi c cho th tinh b ng cách vu t tr ng cá cái và vu t s cá đ c Nhi u loài cá đã đ c cho kích thích sinh s n nhân t o

Cá mú đ vào ban đêm, kho ng 21-24 gi Tr ng th tinh tr ng n c, có đ ng kính 0,8-0,9mm và n i S c sinh s n t 0,6-1,9 tri u tr ng /con cá cái Thu tr ng vào

bu i sáng, b ng l i có m t l i 0.2-0.3mm Tr ng sau khi thu đ c chuy n đ n b

Th c n cho u trùng bao g m luân trùng, Artemia và cá t p xay cho nh ng giai

đ an khác nhau Luân trùng (SS) có kích c 80-140µm đ c dùng cho cá n t ngày

th 3 sau khi cá n T ngày th 5, có th cho n b ng luân trùng l n h n M t đ luân trùng trong b ng là 10-20 cá th /ml Cho cá n luân trùng đ n 30 ngày tu i Luân trùng nên đ c giàu hóa HUFA tr c khi cho n T ngày tu i 15, cho cá n b sung u trùng Artemia v i m t đ 1-3 cá th /ml và t ng d n lên 7-10 cá th /ml đ n ngày tu i 25-35 t 30-35 ngày tu i, cho cá n b ng Artemia tr ng thành Cho n Artemia 5 l n/ngày Sau 45 ngày tu i, cho n b ng th c n nhân t o và cá t p b m

nh

Hình 3.2 Cá mú mè ng trong b Indonesia

(http://www.indo.ausaid.gov.au/photos/images/regionalfish.jpg)

Lúc b trí, ch cho n c vào n a b , trong quá trình ng nuôi, c n b sung t o

Chlorella và n c m i ngày đ n khi d y b vào ngày 5-10 Sau đó, thay n c 10-20%

m i ngày T l thay t ng lên 30% m i ngày t ngày 20, 40% t ngày 30 và 50% t ngày 45 Th i gian ng là 50-60 ngày Hút c n đáy b b t đ u t ngày 12, lúc đ u 3-

5 ngày/l n, sau đó hút c n h ng ngày khi cá n th c n nhân t o và cá t p S c khí nh vào đ u giai đ an ng, sau 25 ngày, s c khí m nh t t

3.2.3 ng cá con

u trùng cá mú chuy n sang cá b t sau kh ang 40 ngày tu i và đ c chuy n ng

b m i B ng cá b t có th tích 5-10m3, tròn hay hình ch nh t M t đ ng thích

h p là 400-500 con/m3 Th c n cho cá g m Artemia, cá t p b m hay th c n nhân

t o Khi cho n th c n nhân t o c n ph i t p d n cho cá quen Hàm l ng đ m trong

th c n nhân t o ph i cao h n 45% Thay n c 50% m i ngày Hút c n b m i ngày 2

l n Phòng ng a b nh k trong giai đ an này Các đ t 4-5cm thì thu h ach đ nuôi

ch t th i công nghi p, n c th i sinh ho t và tàu bè

3.3.1.2 Thi t k và xây d ng l ng

Thông th ng m t dàn l ng đ c thi t k g m nhi u ô l ng nh , m i ô l ng có kích c 3 x 3 x 3 m hay 5 x 5 x 4m Nh th s thu n l i cho vi c phân c và th gi ng

đ c đ ng lo t cho t ng l ng riêng, đ ng th i đ tr ng m t l ng không nuôi cá dành

đ thay l ng khi x lý b nh cá hay x lý rong t o b n đóng trên l ng

M c d u có th s d ng các v t li u r ti n nh tre, g , đ làm l ng nh nhi u

n i tr c đây, song s d b h h ng Vì th , ch nên làm khung trên l ng b ng g v i kích c thông th ng lo i 8 x 15 cm Khung đáy l ng dùng b ng ng n c đ ng kính 15/21 và đ c m k m đ t ng tu i th l ng L i l ng t t nh t nên là Polyetylen không gút, hay c ng có th thay th b ng Polyamide Kích th c m c l i có th thay

đ i tùy vào kích c cá nuôi C cá 1-2 cm dùng m c l i 0,5 cm, c cá 5-10 cm dùng

m c l i 1 cm; c cá 20-30 cm dùng m c l i 2 cm và c cá trên 25 cm dùng m c l i

4 cm

gi bè n i, dùng phao b ng thùng nh a (1x 0,6 m) hay thùng phuy đ c s n k

và b trí nâng khung g S l ng phao có th thay đ i tùy theo l ng có nhà hay không C đ nh hay l ng dây treo đ tránh b n c cu n trôi S l ng neo th ng 4 cái và dây neo l n Φ = 24 mm v i chi u dài kho ng 30-50 m

Ngoài ra các vùng c n ven b có th phát tri n ki u l ng c đ nh b ng cách dùng

l i và c c g bao quanh khu nuôi

b nh ký sinh trên cá

Tùy theo kích c c a cá gi ng, có th th v i m t đ khác nhau, cá 10-20 cm th 30-40 con/m3; và cá >20 cm th 20-25 con/m3 Cá gi ng th nuôi c n đ ng c , v i giàn l ng g m 4 l ng ch nên th cá nuôi trong 3 l ng, m t l ng còn l i đ x lý cá khi b b nh hay đ i l ng đ v sinh khi l ng nuôi b d b n, do sinh v t mùn bã bám vào

Hình 3.2 ng nuôi cá mú trong l ng V ng Tàu

3.3.1.4 Ch m sóc - qu n lý

Th c n cho cá nuôi ch y u là các lo i cá t p có ch t l ng cao Tuy nhiên cá

c n ph i t i s ch đ tránh gây b nh cho cá nuôi Nên lo i b các ký sinh trên cá t p

b ng cách ngâm trong n c ng t tr c khi cho n Tùy vào kích c cá mà cho n v i

cá xay nhuy n hay c t khúc, cá c 10-20 cm n m i 2 cm, trên 20 cm n m i c 5 cm

T l cho cá n hàng ngày cho cá gi ng là 10% tr ng l ng thân, cá 100 g là 8%; cá

200 g là 5% và cá 500g là 3% Cho cá n ngày hai l n vào kho ng 8-9 gi sáng và 3-4

gi chi u C n cho cá n trên sàng n

Trong quá trình nuôi, c n ph i th ng xuyên theo dõi l ng, đ phòng l ng b h

h ng do cá hay sinh v t khác nh cua ho c do sóng gió Ngoài ra l ng c ng d b các sinh v t khác bám vào làm n c không l u thông Vì v y c n c r a hay thay l ng

đ nh k Phân c và đi u ch nh m t đ cá nuôi đ nh k m i tháng m t l n

Tùy theo kích c cá gi ng nuôi mà sau 3 tháng có th thu t a nh ng con l n Sau 6-12 tháng, h u h t cá đ t 0,5-0,8 kg thì thu ho ch đ ng lo t

ao nuôi… Ao có ch t đ t là sét hay sét pha cát Ao nuôi ti n l i giao thông và an ninh

t t C n tránh n i sóng gió m nh, hay n i d xói l Tránh n i ô nhi m n c th i nông nghi p hay công nghi p

Ao nuôi có qui cách khác nhau tùy theo nuôi quãng canh hay bán thâm canh và thâm canh Ao nuôi quãng canh c i ti n t ng t nh ao nuôi tôm quãng canh c i ti n

và ao nuôi cá bán thâm canh hay thâm canh c ng t ng t nh ao nuôi tôm thâm canh Nhìn chung, ao nuôi cá bán thâm canh và thâm canh có kích c 100 m2 đ n 1 ha T t

nh t nên t 0,1-0,5 ha, sâu 1-2m, có b đ t hay kè bê tông Ngoài ra, c n có ao ch a

n c đ ch đ ng x lý và c p cho ao nuôi

C n chu n b ao k tr c khi nuôi Các công tác bao g m tháo c n n c ao, ph i

ao, sên vét ao, di t t p, bón vôi và bón phân gây màu D êt cá t p b ng dây thu c cá

v i l ng 2-4 kg/1000m2 Bón vôi CaCO3 v i l ng 1-2 t n/ha hay vôi CaO v i l ng 200-300 kg/ha Sau khi cho n c vào 30-40 cm thông qua l i l c m n, c n bón phân gây màu b ng phân gà 1-2 t n/ha hay phân vô c (DAP, NPK) v i l ng 20-50 kg/ha Sau 5-7 ngày, n c s có màu xanh thì ti n hành th gi ng

bán thâm canh và thâm canh, m t đ th là 2-7 con/m2

tùy kích c gi ng và đi u ki n

ch m sóc

Khi nuôi cá mú ghép v i rô phi, m t đ cá rô phi phong phú thì cho cá mú n b ng

cá t p b m nh v i t l 5% tr ng l ng thân N u nuôi đ n, cho cá n b ng cá t p v i

t l 10% tr ng l ng thân hay b ng th c n nhân t o v i t l 3% tr ng l ng thân Cho n 2 l n m i ngày Khi cá đ t 200g, gi m l ng cá t p xu ng còn 5% hay th c n nhân t o xu ng còn 2% tr ng l ng thân và cho n 1 l n m i ngày

C n thay n c cho ao 2 tu n m t l n v i t l thay 20-50% Duy trì m c n c ao trên 1,2 m Ao t t nên có màu n c xanh, pH 7,5-8,3; nhi t đ 25-32o

C; đ m n 20-32

%o; Oxy hoà tan 4-8 ppm; Nitrite < 0,05 ppm; và NH3 d i 0,02 ppm

C n đ nh k ki m tra kích c cá và phân c cá đ nuôi trong nh ng ao riêng hay thu nh ng cá l n Khi cá đ t kích c 500-800 g sau 10-12 tháng nuôi thì thu ho ch T

l s ng th ng 50-80%

CH NG 4 SINH H C VÀ K THU T NUÔI CÁ GIÒ

4.1 C I M SINH H C

Cá giò hay còn g i là cá b p, có tên khoa h c là Rachycentron canadum, là đ i

di n duy nh t thu c h Rachycentridae, ti ng Anh là Cobia

Cá có thân hình thon dài, chi u dài b ng 5,5-7,5 l n chi u cao u x p, mõm

nh n và có hàm d i dài h n hàm trên L ng và hai bên l ng có màu nâu s m Có 2

s c h p màu tr ng b c hai bên thân V y cá nh và sát vào da Vây l ng phía tr c

có các gai ng n riêng r ây là loài cá quan tr ng trong nuôi tr ng, khai thác và câu cá gi i trí

Cá phân b r ng vùng bi n nhi t đ i và c n nhi t đ i n - Tây Thái Bình

D ng Cá s ng nhi u n i khác nhau nh n i đáy bùn, cát s i, san hô hay vùng

r ng ng p m n Cá có th đ c đánh b t đ m n t 22-44‰ nh ng có th nuôi

đ m n th p đ n 5‰ Cá s ng d n l hay t ng đàn nh

Cá giò là loài cá n th t Th c n là cá t p, giáp xác Cá sinh tr ng nhanh, có

th đ t 3-5 kg sau 1 n m nuôi Cá có th đ t kích c l n 2m và n ng 61kg Cá cái

l n nhanh và l n con h n cá đ c Cá có th s ng 15 n m trong t nhiên

Cá giò có th thành th c sau 2 n m tu i v i kích c con đ c dài 60-65cm và con cái dài 80cm Cá giò thành th c đ y đ sau 4 n m Cá cái có th đ nhi u l n trong n m Khi thành th c, cá theo t ng nhóm nh Chúng đ g n b hay c xa b

M i con cái có th đ 0,4-0,5 tri u tr ng

Hình 4.1 Cá giò (Rachycentron canadum)

(Ngu n: http://www.fishpc.com/fish/images/cobia.jpg)

4.2 K THU T S N XU T GI NG

4.2.1 Nuôi cá b m và cho sinh s n

Cá b m có th thu t t nhiên ho c ch n cá có kích c l n t nuôi th t C n

ch n cá trên 2 tu i, t t nh t là trên 3 tu i v i kích c trên 90 cm, n ng trên 10kg Nuôi v cá b m b t đ u t tháng 2-3, t c kho ng 3-4 tháng tr c khi cho sinh s n nhân t o Cá đ c nuôi trong l ng Th c n cho cá là cá t p, m c, gh v i t l 4-5% tr ng l ng thân B sung vitamin và khoáng cho cá i v i cá đ c, c n b sung 17a-Methyltestosterone v i l ng 0,3-0,8 mg/kg cá Nuôi t t, cá có th thành

th c trên 85%

Chu n b b cho cá đ k tr c khi cho cá đ B đ có th tích l n kho ng 60m3, sâu 2,5m Cá thành th c đ c kích thích cho đ b ng 1 li u hormon duy nh t

là LRHa 20mg/kg cho cá cái Con đ c tiêm li u b ng ½ li u cá cái Cá s đ sau

24-28 gi v i t l đ 65-75% T l th tinh trung bình đ t 90% Thu tr ng th tinh

b ng cách cho tr ng vào n c có đ m n cao (35-36‰), thu tr ng n i, lo i b tr ng chìm Kích c tr ng kho ng 1,2-1,4mm p tr ng trong b p v i m t đ 2000-

3000 tr ng/lít Thay n c b p 200-300% m i ngày S c khí nh liên t c Tr ng n sau 23 gi đ v i t l n trung bình 60%

Hình 4.2 Cá giò b m và u trùng s n xu t t i Vi t nam

(http://www.enaca.org/modules/news/article.php?storyid=622)

4.2.2 ng u trùng

u trùng cá giò có th ng trong các b xi m ng, b composite hay ao đ t Ao nuôi

có di n tích 400-500m2, sâu 1-1,2m C n c i t o k và bón phân đ gây màu và

th c n t nhiên trong ao tr c khi th u trùng ng N u th c n t nhiên kém thì

ph i b sung rotifer M t đ ng trong ao là 1.500-2.000 con/m2

Sau 22-25 ngày

ng, có th cho u trùng n th c n nhân t o b sung