1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

SKKN hướng dẫn khai thác atlat, bản đồ, tranh ảnh trực quan

19 293 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 19
Dung lượng 869,2 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU -------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: HƯỚNG DẪN KHAI THÁC ATLAT, BẢN ĐỒ TRANH

Trang 1

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU



SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

HƯỚNG DẪN KHAI THÁC ATLAT, BẢN ĐỒ TRANH ẢNH TRỰC QUAN

Người thực hiện : TỐNG THỊ CÚC Lĩnh vực nghiên cứu :

Quản lý giáo dục : Phương pháp dạy học bộ môn :ĐỊA LÍ Phương pháp giáo dục :

Lĩnh vực khác ………

Có đính kèm: Mô hình Phần mềm

Năm học : 2012 – 2013

MỤC LỤC Lời cảm ơn 2

Trang 2

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 2

Lí lịch cá nhân 3

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU 4

Phần thứ hai: NỘI DUNG I.Giải quyết vấn đề

5

1.Cơ sở lí luận 5

2.Khảo sát thực tế 5

3 Rèn luyện kĩ năng sử dụng atlat, bản đồ cho học sinh lớp 12 nhằm nâng cao chất lượng dạy học địa lí 6

3.1 Rèn luyện kĩ năng nhận biết, chỉ và đọc tên các đối tượng địa lí trên bản đồ 7

3.2 Rèn luyện kĩ năng xác định phương hướng, tọa độ địa lí, vị trí địa lí, độ cao, độ sâu trên bản đồ 8

3.3Rèn luyện kỹ năng xác định, mô tả từng yếu tố thành phần của tự nhiên, kinh tế, xã hội, được biểu hiện trên bản đồ 9

3.4 Rèn luyện kĩ năng xác định mối liên hệ địa lí trên bản đồ 9

3.5 Rèn luyện kỹ năng mô tả tổng hợp địa lý một khu vực, tức mô tả khu vực đó về nhiều mặt: vị trí địa lý, địa hình, khí hậu, thuỷ văn, thực vật, động vật, dân cư, kinh tế 10

4 Sử dụng tranh ảnh trực quan giúp sinh động hóa các giờ học truyền thống 10

II.Kết quả thực hiện đề tài : 11

Phần thứ ba : KẾT LUẬN 13

Phần thứ tư: TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

Trang 3

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 3

LÍ LỊCH CÁ NHÂN

Xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu,tổ trưởng và các thầy cô giáo trong tổ bộ môn Địa lí trường THPT Vĩnh Cửu đã tạo

cơ hội, điều kiện và khích lệ, động viên để tôi hoàn thành đề tài này !

Đây là những thử nghiệm mang tính chủ quan nên chắc chắn còn nhiều hạn chế, thiếu sót Rất mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô, xin chân thành tiếp thu và tri ân !

Người Thực hiện

Tống Thị Cúc

Trang 4

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 4

Năm học 2012 – 2013

===== *@* =====

LÍ LỊCH GIÁO VIÊN

Họ và tên : Tống Thị Cúc

Quê quán: Hà Bắc – Hà Trung – Thanh Hóa

Chức vụ: Giáo viên Địa Lí

Trình độ chuyên môn : Cử Nhân -Đại học sư phạm TP.HCM

Chuyên ngành: Địa Lí

Nơi đào tạo : Đại học sư phạm TP.HCM

Ngày vào ngành: 1 tháng 7 năm 2005

Đơn vị công tác : Trường THPT Vĩnh Cửu

Nhiệm vụ được phân công trong năm học 2012 – 2013

- Chủ nhiệm lớp 10A6

- Giảng dạy môn Địa Lí ở các lớp : 12a6,12a7,12a9,12a11,12a12

10a5,10a6,10a7,10a8.

Phần thứ nhất:

Trang 5

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 5

MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong lĩnh vực giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học ( PPDH) là một vấn đề đã được đề cập và bàn luận rất sôi nổi từ nhiều thập kỉ qua Các nhà nghiên cứu PPDH đã không ngừng nghiên cứu, tiếp thu những thành tựu mới của lý luận dạy học hiện đại để đưa nền giáo dục nước ta ngày càng hiện đại hơn đáp ứng được nhu cầu học tập ngày càng cao của nhân dân Những năm gần đây, định hướng đổi mới PPDH đã được thống nhất theo tư tưởng tích cực hoạt động hóa hoạt động của học sinh dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên: Học sinh tự giác chủ động tìm tòi, phát hiện giải quyết nhiệm vụ nhận thức

và có ý thức vận dụng linh hoạt sáng tạo các kiến thức kỹ năng đã thu nhận được Nhưng những định hướng này cũng mới chỉ đến với giáo viên qua những tài liệu mang tính lý thuyết hơn là hướng dẫn thực hành Hoạt động chỉ đạo chuyên môn hay bồi dưỡng giáo viên thường xuyên vẫn còn thiên nhiều về việc tìm hiểu nội dung môn học hơn là tìm hiểu những vấn đề chính của PPDH Vì thế không tránh khỏi việc hiểu và vận dụng đổi mới PPDH một cách máy móc, thậm chí sai lệch ở một số giờ dạy của giáo viên

Trong năm học, vấn đề “Hướng dẫn khai thác atlat, bản đồ, tranh ảnh trực quan” là một chương trình giúp các em hiểu sâu về địa lí tự nhiên – kinh tế xã hội Việt

Nam Khi đã hiểu rõ, nắm chắc các kiến thức đó các em sẽ có cơ sở áp dụng các biện pháp

để khai thác kiến thức từ bản đồ giáo khoa, và thông qua hệ thống tranh ảnh sẽ giúp khắc sâu kiến thức các em có được, từ đó các em cũng có thể hình dung ra những vùng đất, con người ở những vùng đất khác nhau trên dải chữ S, tạo điều kiện cho hoạt động học tập và lao động có hiệu quả chất lượng, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kì mở cửa và hội nhập

Trong một giờ học nếu được trang bị tốt các phương tiện dạy học đặc biệt là bản đồ, tranh ảnh sẽ giúp học sinh có thể hình dung ra được các đặc điểm của các vùng đất mà các em chưa có điều kiện đến, kích thích sự tìm hiểu, tính sáng tạo, đồng thời giúp các em

có thể hiểu nhanh và sâu kiến thức trong bài học trong đề tài này phương pháp chủ yếu tôi muốn cùng đồng nghiệp trao đổi về phương pháp phát huy tính tích cực chủ động tìm tòi kiến thức của học sinh qua các phương tiện trực quan: Atlat, bản đồ - tranh ảnh

Trước đây, học sinh chỉ học địa lí với phương tiện chủ yếu là bản đồ giáo khoa treo tường Các em được quan sát bản đồ từ xa và thường chỉ có một hoặc hai biểu đồ đơn lẻ vì vậy việc đọc bản đồ đã khó chứ chưa nói tới việc qua đó rút ra những kiến thức mới , tìm

ra mối liên hệ cần thiết

Làm thế nào để các em tiếp thu bài ngay trên lớp, hiểu sâu kiến thức, biết liên hệ thực

tế, đòi hỏi người giáo viên phải có phương pháp giảng dạy phù hợp để giúp các em học tập năng động thoải mái sáng tạo, phát huy trí thông minh của các em Đó là lí do tôi

muốn trao đổi với các bạn đồng nghiệp kinh nghiệm“Hướng dẫn khai thác atlat, bản

đồ, tranh ảnh trực quan”

Phần thứ hai

Trang 6

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 6

NỘI DUNG

I Giải quyết vấn đề:

1 Cơ sở lý luận :

Để góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục, đào tạo học sinh thành những con người năng động, độc lập và sáng tạo, tiếp thu được những tri thức khoa học kĩ thuật hiện đại, biết vận dụng tìm các giải pháp hợp lí cho những vấn đề trong cuộc sống bản thân và xã hội thì việc giảng dạy học sinh vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế là điều thầy cô luôn mong muốn

Với nội dung học tập của môn Địa lí chứa đựng cả một kho tàng kiến thức sinh động

và phong phú, hấp dẫn, dễ kích thích tính tò mò ham hiểu biết của học sinh, tạo điều kiện cho việc hình thành động cơ, nhu cầu nhận thức cũng như hứng thú học tập của học sinh Địa lí là môn khoa học của các môn khoa học, tri thức địa lí chủ yếu được hình thành bằng các phương pháp quan sát, mô tả thực nghiệm, thực hành, tưởng tượng, liên hệ địa phương Muốn thực hiện các bài học trên lớp Giáo viên phải là người hướng dẫn các em chủ động trong giờ học Và giống như nữ hộ sinh: Nữ hộ sinh là người biết rõ làm thế nào

để có thể sinh em bé nhưng họ không thể làm điều đó thay người mẹ được mà họ chỉ có thể là người chỉ cho người mẹ biết cách “vượt cạn” như thế nào là hiệu quả nhất Người giáo viên đứng lớp cũng vậy họ không thể thay học sinh tìm hiểu kiến thức mà họ chỉ có thể là người hướng dẫn học sinh cách để tự tìm ra kiến thức Và có lẽ công cụ hiệu quả tối

ưu nhất cho quá trình học địa lí chính là hệ thống tranh ảnh bản đồ Qua thực tế hiện nay bản đồ, tranh ảnh không chỉ là phương tiện giúp cho giáo viên và học sinh có thể đạt được một giờ dạy – học tốt , mà nó còn là phương tiện giúp các em rèn luyện các kĩ năng quan sát, phân tích, đánh giá, tổng hợp các vùng đất, các đối tượng và có thể dễ dàng liên

hệ với thực tiễn Và phải xem bản đồ là kho tàng kiến thức chứ không phải là phương tiện

để minh họa.Vì những cơ sở trên đây tôi muốn trao đổi với các bạn tìm ra phương pháp tối

ưu nhất để các giờ dạy địa lí đạt kết quả cao nhất nhờ phương “ Hướng dẫn khai thác atlat, bản đồ, tranh ảnh trực quan”

2 Khảo sát thực tế:

- Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy khả năng sử dụng Atlát, bản đồ của các em còn kém HS chưa biết khai thác các thông tin từ các bản đồ, lược đồ, biểu đồ trong Atlát vào các bài học để phát hiện kiến thức cũng như củng cố kiến thức.Vì vậy kết quả học tập chưa cao, trong quá trình học việc sử dụng Atlát, bản đồ của các em còn lúng túng, các em chưa có hứng thú nhiều với môn học, điểm số trong các bài kiểm tra nhất là những bài cần

sử dụng Atlát còn thấp

- Học sinh chưa hứng thú với các kiến thức có trong bài học địa lí

- Nguyên nhân:

+ Theo quan niệm của của xã hội, của HS và một số bộ môn khác thì đây là môn học phụ Cho nên có sự thiên lệch trong nhận thức về tầm quan trọng của môn học, không khuyến khích HS học tập tốt môn địa lý

+ Thực tế của môn địa lý chưa đáp ứng nhu cầu thực tế về việc lựa chọn ngành nghề trong tương lai

+ Môn địa lý là môn học khó (vừa có kiến thức tự nhiên vừa có kiến thức xã hội)

- Từ thực tế trên tôi đã khảo sát đối tượng học sinh khối 12

Trang 7

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 7

- Đối tượng khảo sát là toàn bộ học sinh lớp 12A6,7,9,11,12

- Phương pháp thực hiện là đánh giá học sinh và lấy vào điểm 15 phút

- Nội dung khảo sát : yêu cầu học sinh làm bài 15 phút

Đề bài: Dựa vào atlat địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, em hãy: Nêu đặc điểm của

vùng núi Tây Bắc ? Đặc điểm đó có ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu?

Đáp án:

Đặc điểm của vùng núi Tây Bắc có địa hình cao nhất nước ta (1đ)

-Hướng nghiêng: Tây Bắc – Đông Nam(1đ)

-Gồm 3 dải địa hình:

+Dãy Hoàng Liên Sơn ở phía Đông (1đ)

+Các cao nguyên Mộc Châu, Sơn La ở giữa

+ Các dãy núi chạy dọc biên giới Việt Lào (1đ)

 Nêu hưởng đến khí hậu

+ Làm gió mùa Đông Bắc đến chậm hơn, yếu hơn

+Khí hậu phân hóa theo đai cao

Trong đáp án này ưu tiên dành nhiều điểm cho phần nêu ảnh hưởng đến khí hậu nhằm khuyến khích những học sinh có khả năng tìm ra các mối liên hệ giữa tự nhiên với tự nhiên trong địa lí

Kết quả khảo sát như sau:

Lớp Tổng số

học sinh

Số học sinh

% Số

học sinh

% Số

học sinh

% Số học

sinh

%

-Tự đánh giá kết quả khảo sát: Qua khảo sát học sinh đầu năm học tôi nhận thấy tỉ lệ

học sinh trung bình, yếu, kém là cao, kĩ năng sử dụng atlat, bản đồ địa lí Việt Nam để giải quyết yêu cầu của đề bài là gần như chưa có Học sinh chưa hứng thú với các bài học địa

lí vì vậy tôi cho rằng cần phải trang bị cho học sinh kĩ năng atlat và hướng học sinh tới các bài học địa lí sinh động hơn và bắt tay vào thực hiện đề tài này

3 Rèn luyện kĩ năng sử dụng atlat, bản đồ cho nhằm nâng cao chất lượng dạy học địa lí:

- Tùy theo mỗi bài dạy mà có những phương pháp khác nhau áp dụng ở mỗi lớp khác nhau Tuy vậy, nhưng ở chương trình lớp 12 những phương pháp để rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh theo tôi cần phải đi từ đơn giản đến phức tạp , từ thấp đến cao

Có thể qua 5 bước sau đây:

+Rèn luyện kĩ năng nhận biết, chỉ và đọc tên các đối tượng địa lí trên bản đồ

Trang 8

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 8

+Rèn luyện kĩ năng xác định phương hướng, tọa độ địa lí, vị trí địa lí, độ cao, độ sâu trên bản đồ

+ Rèn luyện kĩ năng mô tả từng yếu tố thành phần tự nhiên, kinh tế, xã hội được biểu hiện trên bản đồ

+ Rèn luyện kĩ năng xác định các mối liên hệ địa lí trên bản đồ

+ Rèn luyện kĩ năng mô tả tổng hợp địa lí một khu vực tức là mô tả khu vục đó về nhiều mặt: vị trí địa lí, địa hình, khí hậu, thủy văn, thực vật, động vật, dân cư, kinh tế

3.1 Rèn luyện kĩ năng nhận biết, chỉ và đọc tên các đối tượng địa lí trên bản đồ

Atlat địa lí Việt Nam là một cuốn sách giáo khoa đối với học sinh trong khi học địa nhằm giúp học sinh nhớ lại kiến thức đã học trong sách giáo khoa để làm bài kiểm tra Mặt khác, Atlat còn giúp học sinh tái hiện lại kiến thức đã học trong sách giáo khoa, để làm bài kiểm tra Mặt khác, atlat còn giúp học sinh biết trực tiếp khai thác kiến thức từ bản

đồ, bổ sung và cập nhật kiến thức nhằm phân tích sâu hơn, tổng hợp hơn

Trong chương trình 12 có 4 nội dung chính là :

+Phần địa lí tự nhiên

+ Phần địa lí dân cư

+ Phần địa lí kinh tế

+Phần địa lí địa phương

Dù dạy địa lí tự nhiên, hay địa lí dân cư, địa lí kinh tế Việt Nam chúng ta cũng cần hình thành cho các học sinh những nội dung cơ bản sau:

- Về kiến thức: Cần nắm những kiến thức cơ bản nào?

- Về kĩ năng: Cần rèn luyện kĩ năng gì?

- Về thái độ: Giáo dục học sinh về thái độ… và tìm ra biện pháp thực hiện

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh muốn đọc và phân tích atlat tốt cần phải:

+ Nắm được cấu trúc của atlat:Để đơn giản hơn học sinh nên nhớ số trang và tên của mỗi trang atlat Ví dụ trang 3-mục lục; trang 4,5 bản đồ hành chính Việt Nam… để làm đươc điều đó lúc đầu sẽ hơi khó khăn nhưng trong quá trình sử dụng lâu dần, học sinh nếu thường xuyên sử dụng sẽ nhớ được các đặc điểm này

+ Nắm được các phương pháp thể hiện bản đồ sử dụng trong atlat

Ví dụ : Trang 9 dùng để các phương pháp kí hiệu đường chuyển động , trang 8 kí hiệu hình học , trang 12 phương pháp kí hiệu tượng hình …

+Nắm được các kí hiệu trong chú giải bản đồ: bằng các kí hiệu, hay bằng các thang màu… + Nắm được mục đích yêu cầu khi đọc để tìm kiếm và rút ra các thông tin cần thiết, nhanh

+ Biết huy động kết hợp các kiến thức đã học trong sách giáo khoa hay tài liệu vào việc cắt nghĩa sự phát triển và phân bố của các địa lí cần tìm hiểu qua atlat

+ Biết đọc atlat theo trình tự khoa học : Nắm được các nội dung kiến thức trong bài học với các mục đích cụ thể trong atlat để từ đó rút ra các thông tin cần thiết, đồng thời giúp khai thác các mối liên hệ giũa các đối tượng địa lí cần tìm hiểu

+ Đọc cuốn atlat địa lí phải theo trình tự khoa học và lôgic

Ví dụ: Muốn tìm hiểu những nhân tố ảnh hưởng đến sự phân hóa khí hậu nước ta thì trước tiên cần dựa vào phụ lục để biết nội dung cần tìm hiểu nằm ở các trang nào của atlat Tiếp theo là đọc chú giải để biết nội dung được thể hiện trên bản đồ và rút ra được các kiến thức cần thiết Riêng đối với các câu hỏi không có trong quyển atlat như yêu cầu học

Trang 9

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 9

sinh phải tư duy như đường lối kinh tế, hướng khắc phục…,học sinh phải biết được mối quan hệ giữa các số liệu( kênh chữ, kênh hình) và đưa ra nhận định

Vì thế, cũng phải lưu ý: Để học sinh sử dụng thành thạo quyển atlat thì trong quá trình học phải thường xuyên hướng dẫn các em học bài gắn với atlat Nếu chỉ học ôn theo quyển atlat không thì không đủ, vì đề thi vừa dựa vào kiến thức trong quyển atlat,vừa dựa vào kiến thức trong sách giáo khoa

+Đọc bản đồ trước hết phải đọc bản chú giải cho phép ta nắm được chìa khóa hiểu nội dung được thể hiện trên bản đồ Không những thế, còn rút ra được các kiến thức nhất định có tính tổng quát

+ Đọc bản đồ phải đi từ nhận định khái quát đến chi tiết

+ Yêu cầu học sinh chỉ bản đồ Giáo viên hướng dẫn cho học sinh chỉ bản đồ

+ Cuối cùng cho học sinh tổng hợp vào bảng kết quả

3.2 Rèn luyện kĩ năng xác định phương hướng, tọa độ địa lí, vị trí địa lí, độ cao, độ sâu trên bản đồ

- Giáo viên sử dụng atlat địa lí Việt Nam giới thiệu hệ thống kinh vĩ tuyến để xác định phương hướng trên bản đồ, nhận biết cá điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây của nước ta

- Giới thiệu với học sinh tọa độ địa lí của nước ta cả trên đất liền và trên biển, học sinh

có thể sử dụng atlat để tính tọa độ địa lí

- Vị trí địa lí của một số đối tượng địa lí bao gồm vị trí địa lí tự nhiên,vị trí địa lí kinh

tế, vị trí địa lí chính trị Giáo viên nên cho học sinh xác định vị trí của cả nước rồi mới đến

vị trí của các vùng các tỉnh thành phố

- Độ cao độ sâu trên các bản đồ địa hình có trong atlat địa lí Việt nam được thể hiện bằng các màu sắc, với 8 bậc thể hiện độ cao và 9 bậc thể hiện độ sâu, ngoài ra còn có dùng chữ số chỉ mét Học sinh xác định độ cao, độ sâu, độ dốc của địa hình dựa vào phân tầng màu của bản đồ

Ví dụ : Khi dạy bài 2 – Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Giáo viên có thể rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc bản đồ bằng cách đặt câu hỏi:

+ Nhận xét vị trí địa lí nước ta trong giáp với những nước nào?

+ Tọa độ địa lí?

+Nhận xét màu sắc của bản đồ?

Hay khi ta dạy bài “Đất nước nhiều đồi núi” Giáo viên sử dụng bản đồ tự nhiên Việt Nam, Atlat địa lí tự nhiên Việt nam Yêu cầu học sinh mở bản đồ trang 6,7

- Giáo viên hướng dẫn học sinh: Trong bản đồ địa hình các em chú ý đến các thang màu Học sinh quan sát

+ Về đặc điểm chung của địa hình:

+ Màu chiếm phần lớn trên bản đồ là màu gì? Thể hiện dạng địa hình nào?

+ Các dạng địa hình ở Việt Nam

+ Cách phân loại điạhình theo độ cao: Địa hình cao, địa hình núi trung bình và địa hình có

độ cao dưới 1000m

Quan sát bản đồ và Átlat

+ Hãy xác định hướng nghiêng chung của địa hình và của các dãy núi, kể tên các dãy núi hướng vòng cung và hướng tây bắc - đông nam

+ Qua đó nhận xét về cấu trúc địa hình…

Trang 10

Giáo viên: TỐNG THỊ CÚC - TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU - Page 10

3.3.Rèn luyện kỹ năng xác định, mô tả từng yếu tố thành phần của tự nhiên, kinh tế,

xã hội, được biểu hiện trên bản đồ

- Để mô tả địa hình, ban đầu giáo viên nên hướng dẫn học sinh mô tả một dạng địa hình đơn giản như Đồng Bằng Sông Hồng Dựa vào bản đồ địa lí tự nhiên học sinh tập phân tích xem Đồng Bằng sông Hồng có hoàn toàn bằng phẳng hay không? Nơi nào cao hơn, thấp hơn? Sau đó để học sinh tập mô tả các dạng địa hình khác rồi mới tiến hành mô

tả địa hình của cả một khu vực, cả nước

- Để mô tả khí hậu của một khu vực, một vùng trong cả nước đều phải đề cập đến 3 yếu tố chủ yếu là nhiệt độ, mưa, gió Trên Atlat địa lí Việt Nam nhiệt độ, lượng mưa được thể hiện bằng nền màu gió được thể hiện bằng đường chuyển động ( Atlat địa lí Việt Nam- trang 9) Học sinhcó thể mô tả khí hậu trên bản đồ bằng cách mô tả lần lượt các yếu tố nhiệt độ, mưa, gió…

- Để mô tả sông ngòi trên bản đồ một cách tổng quát có thể dựa vào Bản đồ Hình thể ( Trang 6,7 Atlat Địa lí Việt Nam) Có thể mô tả một con sông, một hệ thống sông rồi đến sông ngòi của cả nước Khi mô tả nên nêu lần lượt về mạng lưới sông, phân bố, hướng chảy, nguồn cung cấp nước…

Ví Dụ: - Hướng dẫn HS lập dàn ý và dựa vào đó để mô tả một con sông:

+ Những nét chung của sông ngòi: mạng lưới ra sao, sông chảy theo hướng nào, nguồn cung cấp nước cho sông

+ Các hệ thống sông chính: Bắt nguồn từ đâu, chảy theo hướng nào, dài hay ngắn, có nhiều hay ít sông nhánh, các sông chảy về đâu…

- Khi HS đã nắm được cách mô tả một con sông, chuyển sang hướng dẫn các em mô tả một hệ thống sông

- Cuối cùng hướng dẫn các em tập mô tả sông ngòi của một nước

3.4 Rèn luyện kĩ năng xác định mối liên hệ địa lí trên bản đồ

Đây là kĩ năng hết sức quan trọng cần rèn luyện trong suốt quá quá trình học tập địa lí

ở phổ thông Để rèn luyện kĩ năng này không chỉ dựa vào bản đồ mà còn phải dựa vào vốn kiến thức địa lí của mình, nhất là những hiểu biết về các qui luật địa lí Nó có thể phân thành ba loại:

- Những mối liên hệ giữa các hiện tượng tự nhiên với nhau: Ví dụ giữa khí hậu với địa hình như địa hình vùng núi Trường Sơn Bắc và khí hậu vùng Bắc Trung Bộ, địa hình vùng núi Đông Bắc với khí hậu của đồng bằng Bắc Bộ…

Ví dụ cụ thể:khi Gv dạy xong phần đặc điểm vùng núi Đông Bắc Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hướng núi và vốn hiểu biết của bản thân cho biết đặc điểm vùng núi Đông Bắc có ảnh hưởng gì tới khí hậu của vùng?

- Mối liên hệ giữa các hiện tượng địa lí kinh tế với nhau: Chẳng hạn như công nghiệp khai thác dầu khí với công nghiệp sản xuất điện bằng tuốc-bin khí ( Bản đồ công nghiệp năng lượng - Atlat Địa lí Việt Nam trang 22)

- Những mối liên hệ giữa tự nhiên và kinh tế: Chẳng hạn như tài nguyên rừng và công nghiệp chế biến gỗ ở Tây Nguyên ( Atlat Địa lí Việt Nam - Trang 28)

- Những mối liên hệ trên có thể là nhân - quả cũng có thể chỉ là những mối liên hệ thông thường

Ngày đăng: 29/07/2016, 21:35

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w