Các Xu hướng Hiện đại hoá Hệ thống Thông tin Quản lý Tài chính (FMIS) Và Công bố Dữ liệu Ngân sách Mở

Định nghĩa  Một hệ thống thông tin quản lý tài chính FMIS có thể được định nghĩa chung là một tập hợp các giải pháp tự động hoá nhằm tạo điều kiện cho chính phủ lập kế hoạch, thực hiện

Trang 1

Nguyễn Văn Minh & Cem Dener

Ngân hàng Thế giới (WB)

Các Xu hướng Hiện đại hoá

Hệ thống Thông tin Quản lý Tài chính (FMIS)

Và Công bố Dữ liệu Ngân sách Mở

Hội thảo Tài chính Việt Nam 2014 Khách sạn Melia, Hà nội, 12/ 9, 2014

Trang 2

FMIS

Nội dung

• FMIS là gì?

• Những thách thức trong triển khai FMIS

• Đo lường kết quả: Tác động của FMIS

• Chuyển đổi sang FMIS tích hợp > Dữ liệu mở

• Kết luận từ Nghiên cứu của WB về FMIS và Dữ

liệu mở

Trang 3

Các xu hướng cải cách QLTCC

Tài chính Việt Nam, Tháng 9/2014 Hiện đại hoá FMIS của Chính phủ 3

Các Xu hướng Cải cách Quản lý Tài chính Công

> MTEF

Các nước yếu kém Thu nhập thấp/TB thấp TB cao / OECD

• Nhu cầu tự động hoá & xây

Trang 4

Hệ thống Thông tin Quản lý Tài chính (FMIS) là gì?

Định nghĩa

 Một hệ thống thông tin quản lý tài chính (FMIS) có thể được định nghĩa chung là một tập hợp các giải pháp tự động hoá nhằm tạo điều kiện cho chính phủ lập kế hoạch, thực hiện và giám sát ngân sách

 Bất kỳ khi nào FMIS và các hệ thống thông tin quản lý tài chính công (QLTCC) khác

(v.d Hệ thống quản lý nhân sự/lương, Mua sắm) cùng chia sẻ cơ sở dữ liệu tập trung

để ghi chép và báo cáo về toàn bộ các giao dịch tài chính hàng ngày, cung cấp kết quả tổng hợp hỗ trợ ra quyết định, giám sát hiệu quả hoạt động, công khai qua web, khi

đó ta có thể gọi nó là FMIS tích hợp (hoặc IFMIS )

 Các giải pháp IFMIS trong thực tế không nhiều , và không nên được coi là đồng nghĩa với tính năng FMIS lõi để tránh đem lại những kỳ vọng không thực tế

 Các hệ thống FMIS hiện đại giúp chính phủ tuân thủ các chuẩn mực báo cáo, các quy định quản lý tài chính trong nước và quốc tế, và hỗ trợ các hoạt động phân cấp qua các giải pháp tập trung trên nền web nhằm đem lại khả năng tiếp cận cho một số

lượng lớn người sử dụng ngân sách có thẩm quyền ở tất cả các cấp

 Tóm lại, các giải pháp FMIS đem lại tiềm năng lớn về nâng cao minh bạch, trách nhiệm giải trình của chính phủ, sự tham gia của công chúng

Trang 5

T Hệ thống kho bạc lõi

(Chấp hành Ngân

sách)

Hệ thống Thông tin Quản lý Tài chính (FMIS) là gì?

Quản lý dự toán ngân sách

Báo cáo tài khoá &

đánh giá ngân sách

Kiểm toán và Đánh giá

Lập Ngân sách

Đánh giá và Xây dựng

Chính sách

QL Nhân sự/ Tính Lương bổng

Cổng Web / Kho dữ liệu

Công khai / giám sát

Đầu tư Công

Thuế & Hải quan

Hoạt động Thị trường/ Chứng khoán

Trang 6

Các Chức năng của FMIS Các phương án triển khai chung

 Dự báo kinh tế vĩ mô CDSW / các Mô hình hiện hành

 Lập ngân sách CDSW / COTS

 Hệ thống kho bạc lõi COTS (tuỳ chỉnh tối thiểu)

 Kế toán (Sổ cái tổng hợp)

 Cam kết / Mua sắm /đặt hàng + Giao diện với cơ quan mua sắm

 Quản lý tài sản / hàng tồn kho + CDSW / COTS

 Báo cáo tài chính

 Hỗ trợ tác nghiệp cho đơn vị chi NS CDSW cho đơn vị chi tiêu (qua Cổng Web)

 Quản lý nợ trong nước CDSW / Giao diện với hệ thống QL Nợ

 Quản lý nợ nước ngoài và viện trợ Giao diện với hệ thống QL Nợ

 Cơ sở dữ liệu nhân sự/ lương CDSW / COTS

 Hỗ trợ kiểm toán Báo cáo tự lập

 Công bố trên (Cổng Web) CDSW

 Hỗ trợ ra quyết định (DW / MIS) CDSW / COTS

[ COTS : Phần mềm thương mại có sẵn để “tuỳ chỉnh” CDSW : Phần mềm tự xây dựng TSA : Tài khoản kho bạc duy nhất ]

Tính năng FMIS / Các phương án triển khai

Trang 7

FMIS tại các nền kinh tế APEC

• Tài khoản kho bạc duy nhất (TSA) bao quát toàn bộ các giao dịch thu chi ngân quỹ

• FMIS lõi (B+T) gồm các chức năng lập và chấp hành ngân sách tích hợp

Lợi ích của FMIS tích hợp và dịch vụ điện tử:

• Cung cấp dịch vụ công kịp thời cho công dân và doanh nghiệp

• Quản lý hiệu quả thu chi công quỹ

• Cải thiện độ tin cậy và an toàn của các cơ sở dữ liệu QLTCC

• Hỗ trợ dự báo, ra quyết định và giám sát hiệu quả hoạt động

• Cải thiện minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia

Hàn Quốc (F) Hoa Kỳ (F)

Ốt-xtrây-lia (F) Ca-na-đa (F)

Sing-ga-po (F) Phi-líp-pin (T>F)

Papua New Guinea (T>F)

Pê-ru (F) Thái Lan (F)

Việt Nam (T>F)

Hiện đại hoá FMIS

Hiện đại hoá kho bạc

Quá độ từ Kho bạc sang FMIS

Quá độ sang FMIS tích hợp

Trang 8

FMIS

Nội dung

liệu mở

Trang 9

Điều kiện ban đầu của FMIS

Điều kiện tiền đề để triển khai FMIS

Về chức năng nghiệp vụ

• Cải thiện về phân loại ngân sách (các phân đoạn chính về nguồn vốn, tổ chức, ngành/lĩnh vực, nội dung kinh tế, chương trình/dự án/ mã hoạt động)

• Xây dựng kế toán đồ thống nhất, tích hợp với mục lục ngân sách (nội dung kinh tế)

• Cải thiện hoạt động tài khoản kho bạc duy nhất (hướng tới TSA tập

trung)

• Xây dựng cơ chế giám sát và kiểm soát cam kết chi

• Thiết lập chức năng quản lý ngân quỹ

Về khía cạnh kỹ thuật

• Thiết lập mạng thông tin truyền thông an toàn bao phủ toàn quốc

• Chuẩn bị các trung tâm dữ liệu/ hệ thống

Nhân lực

• Có một đội ngũ các chuyên gia CNTT&TT cốt cán trong các tổ chức

QLTCC

Trang 10

Phương pháp luận xây dựng FMIS năm > 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

• Hỗ trợ tư vấn cải cách QLTCC

• Đánh giá nguồn lực & Kỹ năng

CNTT&TT hiện hành

1 Xác định nhu cầu cải cách QLTCC của Chính phủ (Cái gì? Tại sao?)

• Đánh giá năng lực & thông lệ QLTCC

• Hỗ trợ xây dựng năng lực QLTCC

•Đặc tả kỹ thuật ([Hồ sơ ICB]

• Xây dựng chiến lược CNTT&TT/CPĐT

• Thiết kế hệ thống

2 Xây dựng các giải pháp tuỳ chỉnh (Thế nào? Ở đâu? Khi nào?)

• Xây dựng chiến lược cải cách QLTCC

• Thiết kế ý tưởng

3 Tăng cường năng lực và triển khai dự án (Ai?)

• Nhóm QLDA và triển khai DA

• Phối hợp với các nhà tài trợ khác

Chuẩn bị

• Hỗ trợ nâng cao năng lực kỹ thuật

• Phối hợp với các đề án CPĐT khác

• Mua sắm giải pháp CNTT&TT [ ICB ]

• Triển khai FMIS

• Giám sát & đánh giá

• Xây dựng năng lực & quản lý sự thay

Hậu bảo hành

Thiết kế và triển khai FMIS

có thể mất ít nhất 6-7 năm, mặc dù đã có những tiến bộ về công nghệ

Khung thời gian và phương pháp luận triển khai

Trang 11

• Kể từ 1984, Ngân hàng Thế giới (WB)

đã hỗ trợ 66 quốc gia thiết kế và triển

khai các giải pháp Hệ thống Thông tin Quản lý Tài chính và Kho bạc (FMIS)

khoảng 4,2 tỷ USD, bao gồm cả đối

ứng của bên vay và đồng tài trợ của

các nhà tài trợ khác, và gần 1,4 tỷ $

trong số này được chi tiêu cho các giải pháp CNTT&TT liên quan đến FMIS

FMIS do Ngân hàng Thế giới tài trợ

Trang 12

Những thách thức của FMIS

10 thách thức hàng đầu về mua sắm FMIS

 Thời gian chuẩn bị dự án ngắn, dẫn đến:

 Thiếu chiến lược rõ ràng trong thiết kế (hệ thống) dự án

 Thiếu chi tiết trong mô tả hoạt động, kết quả dự kiến, và kế hoạch triển khai

 Thiếu hoặc không lập kế hoạch mua sắm đầy đủ

 Không xác định được loại phần mềm ứng dụng (COTS/tự phát triển trong nước)

 Yêu cầu kỹ thuật và chức năng FMIS chưa đầy đủ do thiếu chuyên môn CNTT liên quan đến lĩnh vực

 Thiếu khả năng/ sự tinh tế để tận dụng phương pháp đấu thầu 1 giai đoạn so với

2 giai đoạn (Đấu thầu Cạnh tranh Quốc tế - ICB)

 Có sự thiên vị

 Thiếu cán bộ chuyên môn mua sắm CNTT để chuẩn bị tốt các hồ sơ mời thầu

(ICB)

 Thiếu giám sát việc công khai các thông báo mua sắm (không ăn khớp giữa loại

hệ thống và loại quy trình đấu thầu, thời hạn nộp thầu ngắn, v.v.)

 Thành phần các thành viên ban chấm thầu phía Chính phủ

 Sự phức tạp của hồ sơ mời thầu ICB

 Thiếu cơ sở dữ liệu hợp đồng/mua sắm toàn diện cho các hợp đồng ICB lớn

Trang 13

Những thách thức của FMIS

10 thách thức hàng đầu về quản lý hợp đồng FMIS

 Chưa hiểu rõ nhu cầu/ yêu cầu của nhà cung cấp

 Năng lực phần mềm chưa phù hợp với yêu cầu nghiệp vụ, và tuỳ chỉnh quá mức

 Nhà cung cấp đề xuất các kiến trúc kỹ thuật phức tạp chưa được kiểm nghiệm

 Phương thức phát triển & kiểm thử hệ thống: làm tại chỗ so với làm từ xa

 Năng lực chuyên môn và kinh nhiệm của nhà cung cấp và các nhà thầu phụ

 Không thống nhất về ngày đóng băng yêu cầu

 Yêu cầu thay đổi trong quá trình triển khai hợp đồng (được quản lý chưa hợp lý)

 Không áp dụng các biện pháp khắc phục hợp đồng (bồi thường thanh lý HD, giải quyết tranh chấp)

 Nhu cầu cần giám sát chặt chẽ và hỗ trợ thẩm định/xác nhận hoàn thành nghĩa

vụ hợp đồng

 Thiếu chuyên gia CNTT&TT ở cả bên Chính phủ và các nhà tài trợ, bắt đầu từ giai đoạn xác định dự án (sử dụng tư vấn quá mức, trong khi những người này không thể hỗ trợ chính phủ trong đánh giá và xác nhận giải pháp)

Trang 14

FMIS

Nội dung

liệu mở

Trang 15

Đo lường tác động của FMIS

 Các dự án tại các khu vực khác nhau gặp khó khăn ở các mức độ khác nhau trong việc đo lường lợi ích FMIS/TSA

 Liên quan đến tác động về QLTCC, thông lệ thường là đo lường lợi ích về số

 Hầu hết các giải pháp FMIS đều tạo cơ sở hạ tầng cần thiết để xây dựng các

tập trung thanh toán và hành thu của chính phủ

 Tổng số tiền thanh toán của chính phủ được xử lý qua các hệ thống TSA này khoảng 105 tỷ $ (bình quân 20,2% GDP), và tổng số thu thực hiện là khoảng

87 tỷ $ (bình quân 17,1% GDP) năm 2009

 Các hệ thống TSA tập trung dẫn đến giảm đáng kể thời gian xử lý thanh toán, hàng ngàn tài khoản ngân hàng của chính phủ được loại bỏ (tránh số dư nhàn rỗi) tại nhiều quốc gia nhận vốn ưu đãi (IDA) của NHTG

Đo lường tác động của TSA/FMIS tại các quốc gia IDA

Trang 16

Những lợi ích được ghi nhận của TSA

1 Graham S Scott, “ Government reform in New Zealand ”, IMF, 1996

2 Alan Gustafsson and Mohan Joseph, Improving cash management in Kenya East Afritac Report, March 2009

3 Yuen Yuen Ang, “ Centralizing Treasury Management in China: The Rationale of the Central Reformers ”, Published online 24 July 2009 in Wiley InterScience (www.interscience.wiley.com) DOI: 10.1002/pad.537

 Niu Di-lân 1 : “… So với hệ thống cũ khi các bộ ngành nắm giữ số dư nhàn rỗi trong các tài khoản ngân hàng của họ, hệ thống mới tiết kiệm hàng năm

được khoảng 20 triệu USD.”

 Ken-nya 2 : “… Chi phí cơ hội của các số dư ròng (nhàn rỗi) trong các tài

khoản của Chính phủ tại NHTW Ken-nya lên đến khoảng 43 triệu USD năm 2008.”

 Trung Quốc 3 : “… Quản lý kho bạc tập trung cho phép Bộ Tài chính phát hiện sai phạm về tài khoá tại 61 bộ ngành trung ương lên đến 2,96 tỷ NDT (358

 Liên bang Nga : “… Khoảng 233 triệu USD thu từ lãi suất từ tồn ngân của các quỹ ngân sách tại TSA năm 2011 (đến tháng 9/2011).”

 In-đô-nê-sia: “… Lợi ích tài chính trực tiếp cho Kho bạc khi hợp nhất được tồn ngân của chính phủ và áp dụng trả lương từ Ngân hàng Trung ương lên đến xấp xỉ 4 ngàn tỷ IDR (400 triệu US$) mỗi năm (Báo cáo năm 2013).”

Trang 17

Tác động của FMIS

Tài chính Việt Nam, Tháng 9/2014 Hiện đại hoá FMIS Chính phủ 17

 Các giải pháp IFMIS hỗ trợ cải thiện QLTCC tại hầu hết trong số 31 quốc gia thu nhập thấp

 Nhờ triển khai TSA và các hệ thống thanh toán điện tử tại 25 quốc gia trong số các nền kinh tế này, những lợi ích tiềm năng được báo cáo/ghi nhận bao gồm:

kiệm/chi phí đó vào khoảng từ 0,1% đến 0,7% chi tiêu công)

chi tiêu khác giảm từ 3 – 4 tuần xuống 1 – 3 ngày trong hầu hết các trường hợp)

3 Cải thiện về minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của người dân (công chúng được tiếp cận tốt hơn thông tin về ngân sách và hiệu quả hoạt động thôn qua công khai số liệu chiết suất từ các cơ sở dữ liệu FMIS)

 Do những tiết kiệm hoạt động đó, giai đoạn hoàn vốn thông thường cho hầu hết

liệu FMIS của khoảng 99 dự án)

Tác động của FMIS tại các quốc gia thu nhập thấp (LIC)

Trang 18

FMIS

Nội dung

liệu mở

Trang 19

Tại sao cần FMIS tích hợp?

Quá độ sang FMIS tích hợp

thống FMIS/Kho bạc vận hành tốt và Tài khoản kho bạc duy nhất (TSA) để giải quyết các vấn đề kỹ thuật/ tác nghiệp

 Các giải pháp FMIS thế hệ tiếp theo được thiết kế nhằm kết hợp giữa các hệ thống tác nghiệp về QLTCC (OLTP) với năng lực kho dữ liệu mạnh và chức năng truy vấn phân tích đa chiều (OLAP) để hỗ trợ dự báo/lập kế hoạch hiệu quả, giám sát hiệu quả hoạt động, và hỗ trợ việc ra quyết định

 Ngày càng có sự quan tâm đến việc công khai thông tin tài chính công dưới

Trang 20

Tại sao cần FMIS tích hợp?

Các tổ chức khu vực công

Công dân, tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp OLTP : Xử lý giao dịch trực tuyến OLAP : Xử lý phân tích trực tuyến ETL : Trích xuất, chuyển, tải BI : phân tích nghiệp vụ DM : truy vấn dữ liệu

Kế toán

Báo cáo

Kiểm toán

Theo dõi

& đánh giá

Hệ thống thông tin quản lý tài chính tích hợp

Truy vấn phân tích đa chiều

Hình ảnh: jscreationzs / FreeDigitalPhotos.net

Mục tiêu: Ghi chép và báo cáo dữ liệu tài chính công hàng ngày + cải thiện cung cấp dịch vụ

Dữ liệu Ngân sách

Mở

Trang 21

FMIS & Minh bạch tài khoá

FMIS và Minh bạch tài khoá

 Thông tin chính nhằm hỗ trợ minh bạch tài khoá:

• Các kế hoạch ngân sách (bao gồm cả MTEF/Kế hoạch đầu tư công)

• Kết quả thực hiện ngân sách (thu + chi)

• Mua sắm / hợp đồng

• Tài sản có & tài sản nợ

• Báo cáo về kết quả thực hiện ngân sách

• Báo cáo quyết toán/ báo cáo kiểm toán

 Để đảm bảo độ tin cậy và trung thực của thông tin tài chính công (TCC)

công bố trên các trang web của các tổ chức tài chính và làm cơ sở cho các nghiên cứu đánh giá về QLTCC, Dữ liệu ngân sách mở liên quan tốt nhất phải được lấy từ cơ sở dữ liệu FMIS / DW

 Mặc dù có nhiều nỗ lực, việc thiết kế các giải pháp FMIS vững chắc

làm nguồn dữ liệu ngân sách mở đáng tin cậy, và việc đo lường hiệu quả tác động của FMIS lên minh bạch ngân sách vấn tiếp tục là những

thách thức lớn tại nhiều quốc gia

Trang 22

FMIS & Minh bạch ngân sách

Nền kinh tế theo mức thu nhập * Số nền kinh

Z

Chuyển tiếp

Yếu kém

Các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp ($1.006

Các nguồn dữ liệu TCC cụ thể của quốc gia

Z

Nguồn dữ liệu tài chính công

Dữ liệu tài chính công toà cầu

Tương thích: UNSD, IMF, WBG

Nhu cầu của quốc gia

định

Nhu cầu của WBG

FBS)

Trang 23

Những thách thức về FMIS

Những thách thức cụ thể của quốc gia

Những thách thức chính trong việc tạo lập Dữ liệu Ngân sách Mở (OBD) là gì?

 Thống nhất Kế toán đồ/ Phân loại ngân sách (BC/CoA)

 Cải thiện các phân đoạn BC/CoA để ghi chép và báo cáo mọi dữ liệu tài chính công

với mức độ chi tiết đầy đủ (nắm bắt dữ liệu chi tiêu theo chương trình/hoạt động

và lĩnh vực/vùng)

 Vận hành Tài khoản kho bạc duy nhất (TSA) tập trung để giám sát thu chi hàng ngày

 Đơn giản hoá các yêu cầu báo cáo và thủ tục QLTCC

 Nắm bắt toàn bộ các giao dịch tài chính công ( hàng ngày ), và tổng hợp kết quả ( hàng tuần/hàng tháng ) đáp ứng nhu cầu báo cáo và kết toán của toàn bộ khu vực công

 Chuyển đổi dữ liệu TCC cụ thể của quốc gia sang các chuẩn GFS của IMF hoặc COFOG

 Vai trò và trách nhiệm về lập và công bố dữ liệu tài chính công trên web ( khuôn khổ hành chính và pháp lý )

 Sự trung thực và độ tin cậy của các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu dùng để lập

Dữ liệu Ngân sách Mở (OBD)

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	2,16 MB