Bài tập nhóm quản trị kinh doanh quốc tế

Khái niệm hợp đồng BOT, BT Tại Việt Nam, theo Nghị định số 108/2009/NĐ-CP của Chính phủ: Về khái niệmđầu tư theo hình thức Hợp đồng xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao, Hợp đồng xâydựng

BAN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

BÀI TẬP NHÓM MÔN: QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Câu hỏi:

Mục đích và nội dung thâm nhập thâm nhập thị trường quốc tế thông qua hình thức hợp đồng BOT và BT? Hãy phân tích ưu nhược điểm và cách thức áp dụng qua một ví dụ cụ thể.

GVHD : PGS TS NGUYỄN THỊ NHƯ LIÊM NHÓM THỰC HIỆN:

1 TRẦN THỊ ĐỨC HẠNH

2 PHÙNG HỮU MINH

3 NGUYỄN NGỌC MINH

4 NGUYỄN THỊ HỒNG LĨNH

5 ĐÀO THỊ THU TRINH

6 NGUYỄN HOÀNG TUẤN

Lớp : CH K23.QTR.ĐN-NG

Đà Nẵng, tháng 6/2012

Câu 12 : Mục đích và nội dung thâm nhập thâm nhập thị trường quốc tế thông qua hình thức hợp đồng BOT và BT? Hãy phân tích ưu nhược điểm và cách thức áp dụng qua một ví dụ cụ thể.

BÀI LÀM

Cơ sở hạ tầng đóng một vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế và xã hội Sựphát triển của cơ sở hạ tầng giúp nâng cao mức sống của xã hội thông qua việc mang lạinhững sản phẩm, dịch vụ công cộng tốt hơn Đồng thời, cơ sở hạ tầng cũng hỗ trợ cho sựtăng trưởng kinh tế và củng cố vị trí cạnh tranh của các nước trên thị trường quốc tế Vìvậy, tất cả các nước đều có nhu cầu đầu tư để phát triển và nâng cấp hệ thống cơ

sở hạ tầng của nước mình Tuy nhiên, đầu tư vào cơ sở hạ tầng rất khó khăn do đặc điểmcủa lĩnh vực đầu tư này là yêu cầu nguồn vốn lớn nhưng thu hồi vốn chậm Chính vì thế

mà ở rất nhiều nước phải đối mặt với nhiều thử thách khi đầu tư vào lĩnh vực này cho dù

có tỷ lệ tăng trưởng kinh tế cao Ra đời với mục tiêu là giải quyết những thử thách này,phương thức BOT, BT đã nhanh chóng được chấp nhận và áp dụng rộng rãi và được biếtđến như một phương thức đầu tư hiệu quả nhất trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng

PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Khái niệm hợp đồng BOT, BT

Tại Việt Nam, theo Nghị định số 108/2009/NĐ-CP của Chính phủ: Về khái niệmđầu tư theo hình thức Hợp đồng xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao, Hợp đồng xâydựng - Chuyển giao - Kinh doanh, Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao như sau:

Hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (gọi tắt là hợp đồng BOT) là

hình thức đầu tư được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xâydựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng trong một thời hạn nhất định; hết thời hạn,nhà đầu tư chuyển giao không bồi hoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam

Hợp đồng xây dựng - chuyển giao (gọi tắt là hợp đồng BT) là hình thức đầu tư

được ký giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư để xây dựng công trình kếtcấu hạ tầng; sau khi xây dựng xong, nhà đầu tư chuyển giao công trình đó cho Nhà nướcViệt Nam; Chính phủ tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác để thu hồi vốnđầu tư và lợi nhuận hoặc thanh toán cho nhà đầu tư theo thoả thuận trong hợp đồng BT

Trong phạm vi của đề bài, chúng tôi chỉ đi sâu vào phân tích mục đích, nội dung và

ưu nhược điểm của hợp đồng BOT, BT của chủ thể là nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vàoViệt Nam và nhà đầu tư Việt Nam ra nước ngoài

2 Mục đích

Các hình thức BOT, BT có ý nghĩa quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư vào cơ

sở hạ tầng (giao thông, sản xuất và kinh doanh điện, cấp thoát nước, xử lý chất thải…).Thay vì phải đầu tư vốn để xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng quan trọng này, Chínhphủ đã áp dụng những chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư để có được hệ thống hạ tầng cơ sởthông qua việc nhận chuyển giao quyền sở hữu các công trình bằng những phương thứcchuyển giao khác nhau từ phía nhà đầu tư nhằm:

Cải thiện thực trạng, nâng cấp và xây dựng thêm nhiều công trình cơ cấu hạ tầng,từng bước tạo ra hệ thống cơ sở hiện đại, đồng bộ với nhiều công trình thiết yếu phục vụcho nhu cầu phát triển kinh tế Đồng thời tăng khả năng cạnh tranh và thu hút vốn đầu tưcủa các nước khác

Thông qua việc hợp tác đầu tư với nước ngoài, chính phủ không chỉ tranh thủ đượcvốn, kỹ thuật, khoa học công nghệ mà còn tiếp thu được những kinh nghiệm, năng lựccũng như trình độ quản lý của nhà đầu tư nước ngoài

Khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên trong nước và tạoviệc làm cho người lao động

3 Nội dung

3.1 Nội dung của hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao ( BOT)

- Chủ thể ký kết hợp đồng: Chủ thể tham gia đàm phán và ký kết hợp đồng dự án baogồm cơ quan Nhà nước của nước chủ nhà và nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức đầu tư vốnthực hiện dự án

- Đối tượng của hình thức đầu tư theo hợp đồng BOT là các công trình kết cấu hạtầng Các dự án trong lĩnh vực này có thể là xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạtầng hoặc mở rộng, cải tạo, hiện đại hóa và vận hành, quản lý các công trình

- Nội dung của bất kỳ dự án nào cũng là sự thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của cácbên liên quan đến những nghĩa vụ mà mỗi bên phải thực hiện trong hợp đồng vì quyền lợicủa bên kia

Trong hợp đồng BOT, bao gồm sự thỏa thuận về quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư

và Chính phủ nước chủ nhà liên quan đến việc xây dựng, kinh doanh và chuyển giao côngtrình cho Chính phủ Nhà đầu tư sẽ bỏ vốn để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ

tầng trong một thời gian cụ thể đã thỏa thuận trong hợp đồng Khi hết thời hạn, công trìnhnày được chuyển giao không bồi hoàn cho Chính phủ

Về phía nhà đầu tư, sau khi được cấp giấy chứng nhận đầu tư và kí kết hợp đồngBOT thì có các quyền lợi và nghĩa vụ cơ bản như: quyền thực hiện dự án theo hợp đồng,quyền quản lý kinh doanh công trình, quyền được hưởng các ưu đãi, đảm bảo đầu tư songsong với các nghĩa vụ vận hành, công trình cung ứng sản phẩm dịch vụ chuyển giao chonhà nước Theo đó, Chính phủ nước chủ nhà với tư cách là một bên chủ thể của hợp đồng

dự án cũng phải thực hiện các cam kết với nhà đầu tư, tôn trọng và hỗ trợ trong việc thựchiện các lợi ích của họ

- Về thời điểm chuyển giao quyền sở hữu công trình gắn liền với quyền quản lý, vận

hành, khai thác của nhà đầu tư cho nhà nước và phương thức thanh toán đền bù của Chínhphủ cho nhà đầu tư:

Đảm bảo thực hiện đầy đủ những cam kết, thỏa thuận trong hợp đồng khi xây dựngxong công trình, nhà đầu tư tiến hàng quản lý và kinh doanh công trình này trong một thờihạn nhất định để thu hồi vốn đầu tư và có lợi nhuận hợp lý Hết thời hạn kinh doanh nhàđầu tư chuyển giao không bồi hoàn công trình cho Chính phủ Điều này tạo niềm tin chocác nhà đầu tư yên tâm đầu tư vốn xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng

Dự án đầu tư BOT đầu tiên được cấp phép vào tháng 3/1995 ở Việt Nam là hợpđồng triển khai nhà máy nước Bình An được kí kết giữa UBND TP HCM và tập đoànEmas Utilities Sadec Malaysia với công suất 100.000m3/ ngày Tập đoàn này sẽ đầu tư100% vốn ( 30 triệu USD) sau 25 năm hoạt động toàn bộ nhà máy sẽ chuyển giao cho ViệtNam với giá tượng trưng là 1 USD

Trong hơn một thập kỷ qua, nhu cầu điện ở Việt nam đã tăng tốc độ 14%/ năm.Nguồn cung cấp điện hiện nay của Việt Nam chủ yếu dựa vào thủy điện, rất phụ thuộc vàothời tiết Vì vậy cần có thêm các nguồn từ các nhà máy nhiệt điện khác như tuốc bin khí,diesel để cung cấp nguồn điện và ngày càng gia tăng Trong dự án tại Việt Nam hỗ trợ giảiquyết vấn đề thiếu điện, một nhà máy điện tuốc bin khí hỗn hợp công suất 716,8 MW gầnthị trấn Phú Mỹ đươc xây dựng theo mô hình BOT giữa Bộ Công Nghiệp và Công ty BOT

Phú Mỹ 3, một công ty được thành lập tại Việt Nam bởi các Công ty BP Holdings BV(một đơn vị trực thuộc của hãng BP pls), SembCorpUtilities Private Limited và tập đoàngồm KyushuElectric Power Co., Inc và Nissho Iwai Corporation Tổng công ty Điện lựcViệt Nam sẽ mua điện do nhà máy điện mới sản xuất theo hợp đồng 20 năm, có tổng kinhphí là 412 triệu USD, mang lại nhiều lợi ích phát triển cho Việt Nam Khi hợp đồng BOTchấm dứt, nhà máy sẽ được chuyển giao lại cho Chính phủ Việt Nam Dự án là một giảipháp thích hợp cho môi trường để giải quyết vấn đề cung cấp điện Nó sẽ cung cấp điện sửdụng cho quốc gia, cho các khu vự sản xuất công nghiệp và khu dân cư ở TPHCM Nhưvậy, những khu vực được dự án cung cấp điện sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu

tư từ đó kích thích tăng trưởng kinh tế tạo công ăn việc làm, mua sắm hầu hết vật liệu xâydựng trong nước đồng thời thu hút thêm nguồn vốn đầu tư để phát triên cơ sở hạ tầng ởViệt Nam

3.2 Nội dung của hợp đồng xây dựng - chuyển giao ( BT)

Hợp đồng BT cũng tương tự như hợp đồng BOT về chủ thể ký kết, đối tượng hợpđồng Chỉ khác là nếu như hình thức BOT thì nhà đầu tư thực hiện đầy đủ các cam kết củaḿnh liên quan đến cả 3 hành vi xây dựng, kinh doanh, chuyển giao công trình thì ở hìnhthức này nghĩa vụ mà nhà đầu tư phải thực hiện chỉ là xây dựng và chuyển giao các côngtrình đó cho Chính phủ mà không được quyền kinh doanh chính công trình này Vì vậythỏa thuận và quyền và nghĩa vụ của hai bên trong trường hợp đồng cũng như cam kếtthực hiện sẽ ít hơn trong hợp đồng BOT nhưng vẫn phải đảm bảo lợi ích kinh tế của nhàđầu tư

Về thời điểm và phương thức chuyển giao, sau khi xây dựng xong công trình nhà

đầu tư sẽ phải chuyển giao ngay công trình cho Chính phủ nước chủ nhà, Chính phủ có thểbồi hoàn cho nhà đầu tư toàn bộ hoặc một phần giá trị theo sự thỏa thuận trong hợp đồng

có thể từ một dự án khác mà Chính phủ đã cam kết dành cho họ và tạo mọi điều kiện chonhà đầu tư thực hiện dự án đó để thu hồi vốn và có lợi nhuận hợp lý Hay nói cách khác,việc quy định mô hình đầu tư này cần phải đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa chính sáchđầu tư của Chính phủ, hiệu quả kinh tế, xã hội của những dự án đầu tư đồng thời vẫn đảmbảo nhà đầu tư có được lợi nhuận gián tiếp từ chính dự án đầu tư này

Hiện nay ở nhà nước ta thì hình thức đầu tư theo hợp đồng BT cũng đã được một sốnhà đầu tư lựa chọn để thực hiện dự án đầu tư của mình Tuy nhiên số lượng lại khôngnhiều

So sánh giữa các hình thức đầu tư theo hợp đồng BOT, BT.

Giống nhau:

- Chủ thể của hợp đồng đều gồm một bên là Chính phủ của nước chủ nhà và một bên

là nhà đầu tư

- Đối tượng của hợp đồng là các công trình kết cấu hạ tầng

- Cả hai phương thức đầu tư này đều có sự chuyển giao công trình kết cấu hạ tầng từnhà đầu tư sang cho Chính phủ nước chủ nhà

Khác nhau:

Quyền và nghĩa vụ của nhà

đầu tư trong hợp đồng

Có đủ cả quyền và nghĩa vụliên quan đến ba hành vi Xâydựng – Kinh doanh – Chuyểngiao công trình

Chỉ có hai quyền và nghĩa vụchính là xây dựng và chuyểngiao công trình cho CP

Thời điểm chuyển giao

quyền sở hữu

NĐT được xây dựng, kinhdoanh công trình kết cấu hạtầng trong một thời hạn nhấtđịnh, sau khi hết thời hạn thìnhà đầu tư chuyển giaokhông bồi hoàn công trình đócho CP

Sau khi xây dựng xong, nhàđầu tư chuyền giao công trìnhcho CP, CP sẽ tạo điều kiệncho NĐT thực hiện dự ánkhác để thu hồi vốn và lợinhuận hoặc thanh toán chonhà đầu tư theo thỏa thuậntrong hợp đồng

Tính bồi hoàn của dự án

Phân biệt hình thức thâm nhập thông qua hợp đồng BOT với hình thức liên doanh:

- Đều là những hình thức thâm nhập thị trường quốc tế

- Có sự hình thành 1 pháp nhân độc lập để thực hiện hoạt động kinh doanh Mục đích của nhà đầu

tư là tìm kiếm lợi nhuận thông qua pháp nhân này:

1 Bản chất Là hợp đồng được ký giữa Cơ quan nhà

nước có thẩm quyền và NĐT để xâydựng, kinh doanh công trình kết cấu hạtầng trong một thời hạn nhất định; hếtthời hạn, NĐT chuyển giao không bồihoàn công trình đó cho Nhà nước

Được hình thành bởi sự cam kết giữacác bên – trên cơ sở đồng góp vốn,đồng sở hữu và quản lý Hệ quả củaquá trình này là một doanh nghiệpliên doanh ra đời

2 Chủ thể Luôn phải có sự tham gia của cơ quan

nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tưtrong nước hoặc nước ngoài, nếu không

có sẽ không hình thành quan hệ đầu tưtheo hợp đồng BOT

Bắt buộc phải có sự kí kết của mộthoặc nhiều nhà đầu tư trong nước vớimột hoặc nhiều nhà đầu tư nướcngoài, sự tham gia của nhà đầu tưtrong nước là điều kiện cần thiết để

hình thành nên hợp đồng liên doanh.

3 Lĩnh vực

đầu tư Thường được thực hiện trong các lĩnhvực như: xây dựng, vận hành công trình

kết cấu hạ tầng mới hoặc cải tạo, mởrộng, hiện đại hoá, vận hành, quản lýcác công trình giao thông, kinh doanhđiện, cấp thoát nước và xử lý chất thải

Có quyền được đầu tư vào tất cả cáclĩnh vực mà pháp luật không cấm

3 Nội dung

hợp đồng NĐT kinh doanh trong thời hạn nhấtđịnh sau đó mới chuyển giao cho nhà

nước Vì vậy nội dung hợp đồng cần có:

quyền và nghĩa vụ của hai chủ thể,phương thức thực hiện hợp đồng, việcthành lập doanh nghiệp BOT, thời điểmchuyển giao công trình…

Vì việc kí kết hợp đồng dẫn đến việcthành lập một pháp nhân độc lập theoLuật Doanh nghiệp Việt Nam nên nộidung của sự thỏa thuận phải có: loạihình doanh nghiệp, ngành nghề kinhdoanh, điều kiện chấm dứt và giải thểdoanh nghiệp

4 Triển khai

hoạt động

NĐT phải thành lập doanh nghiệp BOT

để tổ chức, quản lý, có tư cách phápnhân để thực hiện các hoạt động kinhdoanh công trình Hết thời hạn phảichuyển giao không bồi hoàn cho nhànước quản lý

Doanh nghiệp liên doanh được hìnhthành trên vốn góp của các bên nêncùng có sự tham gia quản lý điềuhành Tính hiệu quả trong quá trìnhđầu tư của nhà đầu tư sẽ được phảnánh qua chính tình hình hoạt động củadoanh nghiệp liên doanh đó

Xu hướng hiện nay các nước thường sử dụng hình thức hợp đồng BOT – BT thaycho hình thức liên doanh vì thời gian hiện diện của nhà đầu tư ngắn thường 20 – 30 năm,còn hình thức liên doanh là lâu dài nước chủ nhà khó kiểm soát và quản lý

4 Ưu điểm, nhược điểm của hợp đồng BOT, BT

4.1 Đối với nước chủ nhà:

Hình thức BOT, BT cho các dự án cơ sở hạ tầng có rất nhiều lợi thế tiềm năng Đây

là một phương pháp lựa chọn có tính sống còn đối với hầu hết các quốc gia so với phươngpháp truyền thống có sử dụng vốn vay của Chính phủ hoặc các nguồn từ ngân sách Nướcchủ nhà có thể tiến hành tiếp nhận đầu tư mà không làm tăng thêm nợ hiện tại, do ở giaiđoạn chuyển giao, có thể tiết kiệm được tiền lãi để trả cho các khoản vay, đồng thời huyđộng tính hiệu quả của các thành phần kinh tế khác Khai thác mọi tiềm năng kinh tế phục

vụ xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là thành phần kinh tế tư nhân, thúc đẩy nềnkinh tế phát triển toàn diện và thu hút thêm FDI để phát triển kinh tế

Riêng với các nước đang phát triển thì giải quyết được những eo hẹp về nguồn vốn,kinh nghiệm và nguồn nhân lực dồi dào Sử dụng vốn, sáng kiến và bí quyết công nghệcủa khu vực tư nhân để làm giảm chi phí xây dựng dự án, rút ngắn thời gian và nâng cao

hiệu quả hoạt động Khai thác được luồng đầu tư của khu vực tư nhân vào phát triển cơ sở

hạ tầng Các nguồn vốn này cho phép nước chủ nhà thúc đẩy nhanh việc xây dựng các dự

án quan trọng mà không phải chờ đợi các nguồn vốn hạn chế từ Chính phủ Đồng thờigiảm chi phí xây dựng, vận hành do có sự tham gia của khu vực tư nhân với mục đích tìmkiếm lợi nhuận từ các công trình này Cam kết bằng nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn thu

từ chính sản phẩm từ vốn đầu tư tạo cho các nhà đầu tư tư nhân những động lực khuyếnkhích nhằm phát triển, thiết kế, xây dựng và vận hành dự án một cách hiệu quả nhất Qua

đó, chuyển giao công nghệ mà không mất thêm chi phí chuyển giao, đào tạo nhân sự củađịa phương và phát triển thị trường vốn quốc gia

Nếu như trước đây Chính phủ độc quyền trong các dự án cơ sở hạ tầng thì đồngnghĩa với việc gánh chịu mọi rủi ro và chi phí, với sự tham gia của khu vực tư nhân thì rủi

ro sẽ được phân bổ cho cả khu vực tư nhân và Chính phủ

Không giống như phương pháp tư nhân hoá hoàn toàn, ở đây Chính phủ vẫn duy trìquyền kiểm soát có tính chiến lược đối với dự án Hơn nữa khi công trình chuyển giao choChính phủ thì vẫn có một thời hạn bảo lãnh của nhà đầu tư đối với lợi ích thu được từ dự

án Các dự án đầu tư dưới dạng BOT, BT thường là các dự án có kỹ thuật cao, công nghệtiên tiến do đó tạo cơ hội học hỏi về kỹ thuật, bí quyết, trình độ quản lý cho các cán bộ,chuyên gia cũng như người lao động của nước nhận đầu tư

 Nhược điểm:

Các dự án BOT, BT là vô cùng phức tạp về cả phương diện pháp lý cũng như tàichính Các dự án này cần thời gian dài để đàm phán và phát triển Sự tham gia của Chínhphủ, môi trường và tính ổn định của nền kinh tế, pháp lý và nhiều yếu tố khác đều có ảnhhưởng lớn đến dự án Sự phức tạp của dự án này còn thể hiện ở chỗ có nhiều bên thamgia: Chính phủ, các nhà đầu tư, ngân hàng, các nhà cung cấp, các nhà thầu, các nhà chovay và sự phụ thuộc giữa các bên càng làm tăng tính phức tạp của dự án Quy trình phứctạp, nhiều bên tham gia vào quá trình đàm phán với thời gian dài đã làm cho dự án chứađựng rất nhiều rủi ro

Các dự án BOT, BT thường tập trung vào khai thác tối đa những vùng, địa phương

và lĩnh vực đầu tư có lợi thế tốt, tỷ suất lợi nhuận cao nên dễ gây ra tình trạng mất cân đối

về đầu tư và cơ cấu kinh tế giữa các vùng, giữa các lĩnh vực kinh tế Do đặc điểm của dự

án là vốn đầu tư lớn, thời gian dài, lại nhiều rủi ro do vậy Chính phủ cần có nhiều ưu đãi

để có thể thu hút được các nhà đầu tư đầu tư vào các dự án này Điều này tạo ra một môitrường kinh doanh bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp khác, những ưu đãi về thuế khiếncho Chính phủ nước chủ nhà sẽ mất đi một nguồn thu thuế lớn

Đặc biệt, đối với Hợp đồng BT là nhà đầu tư bỏ tiền ra xây dựng, hoàn thành rồi thìchuyển giao cho Chính phủ nước chủ nhà và Chính phủ nước chủ nhà thanh toán trở lạicho công trình xây dựng đó thường là đất đai thuận lợi để khai thác dự án mới Dẫn đến tàinguyên đất đai bị coi rẻ và bị thất thu Nhà đầu tư sẽ thắng rất lớn, hình thành các đối thủcạnh tranh trong tương lai cho các doanh nghiệp nước chủ nhà nếu không có cơ chế quản

lý chặt chẽ

Chính phủ nước chủ nhà có thể gặp khó khăn trong việc vận hành công trình saukhi nhận chuyển giao từ các nhà đầu tư đầu tư do hạn chế về trình độ quản lý và vận hànhcủa đội ngũ cán bộ trong nước Do vậy, sau thời điểm chuyển giao, công trình có thể vẫnphụ thuộc vào các nhà đầu tư

Một bất cập khác là công trình dự án không còn sinh lợi vào thời điểm chuyển giao,thậm chí có thể để lại gánh nặng nợ nần cho nước chủ nhà

4.2 Đối với nhà đầu tư

về chính sách, đất đai…để thực hiện dự án khác nhằm thu lại vốn đầu tư

Dưới phương thức đầu tư này, doanh nghiệp được hưởng một số đặc quyền mà cáchình thức đầu tư khác không có, như các ưu đãi về thuế, thủ tục hành chính, được bảo hộ

về vốn và các bảo lãnh, cam kết của nước chủ nhà đối với đầu ra hoặc đầu ra của côngtrình

Đối với hình thức BOT, doanh nghiệp chủ động quản lý, điều hành, tự chủ kinhdoanh lợi nhuận trong một thời gian để thu hồi được vốn và có lợi nhuận hợp lý, tránhđược những rủi ro bất thường ngoài khả năng kiểm soát Không giống như các hình thứcđầu tư khác, nhà đầu tư bỏ vốn ra kinh doanh và hoàn toàn chịu mọi trách nhiệm và rủi rođối với kết quả kinh doanh của mình và Chính phủ cùng chia sẻ rủi ro với các nhà đầu tư

 Nhược điểm:

Việc đàm phán và thực thi hợp đồng thường gặp nhiều khó khăn, tốn kém về thờigian, tiền bạc như chi phí lập nghiên cứu khả thi, thuê chuyên gia tư vấn, chi phí quảnlý… Dự án BOT, BT vốn phức tạp và có nhiều rủi ro nên nếu không được Chính phủnước chủ nhà bảo trợ thì việc vận hành công trình để thu lợi là khó khăn Ví dụ, đối vớinhà đầu tư BOT có thể gặp khó khăn về việc tiêu thụ đầu ra nếu không có cam kết mua lạisản phẩm thông qua hợp đồng bao tiêu sản phẩm của Chính phủ, hoặc những đảm bảonhất định về hạn mức đầu ra của công trình, hay những hạn chế đối với những đối thủcạnh tranh trong lĩnh vực đầu tư đó

Vốn đầu tư lớn cũng là một khó khăn đối với các nhà đầu tư, chỉ có các nhà đầu tư

có tiềm lực vốn lớn mới có thể tham gia vào các dự án Dự án có thể được tài trợ từ nguồnvốn chủ sở hữu hoặc nguồn vốn vay, tuy nhiên, hầu hết các luật điều chỉnh phương thứcnày đều quy định một tỷ lệ vốn tối thiểu của các nhà đầu tư (Ví dụ như Nghị định Số:108/2009/NĐ-CP của Việt Nam quy định tỷ lệ này là 15%), tỷ lệ này phải đủ để ràng buộclợi ích của nhà đầu tư vào sự thành công của dự án

Tuy phương thức BOT, BT vẫn còn tồn tại khá nhiều hạn chế, nhưng đây vẫn làmột lựa chọn tốt đối với các nước đặc biệt là các nước đang phát triển nhằm phát triển vànâng cấp cơ sở hạ tầng, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, theo kịp với trình độ pháttriển kinh tế của các nước khác

Ở Việt Nam, đơn cử như Dự án cầu Yên Lệnh do liên danh Tổng công ty Xây dựngThăng Long và Tổng công ty XDCTGT 4 làm chủ đầu tư Mặc dù dự án đã thực hiện thuphí để hoàn vốn được 3 năm nhưng hiện tại khả năng hoàn vốn là rất khó Đường 2 đầucầu thi công chậm tiến độ 2 năm so với dự tính ban đầu, lưu lượng xe giảm do phải chia sẻvới nhiều tuyến đường được xây dựng sau đó, xe ô tô qua trạm thu phí chủ yếu là các xechở vật liệu thường mua vé tháng là những lý do chính ảnh hưởng đến khả năng hoàn vốncủa dự án Ngoài ra, lãi suất ngân hàng tăng cao đột biến trong thời gian vừa qua cũng lànguyên nhân làm cho hiệu quả đầu tư của chủ đầu tư giảm đi rất nhiều

Tháng 7/2008, Bộ GTVT đã phải tổ chức cuộc họp để bàn giải pháp tháo gỡ khókhăn tài chính cho liên danh Tổng công ty Xây dựng Thăng Long và Tổng công tyXDCTGT 4 tại Dự án BOT cầu Yên Lệnh Khả năng kéo dài thời gian thu phí và tăngnguồn vốn đầu tư ban đầu của Nhà nước có thể phải tính đến để gỡ khó cho các nhà đầu

tư

5 Những chính sách khuyến khích đầu tư theo hình thức BOT, BT của Việt Nam

Để khuyến khích, thu hút đầu tư của tư nhân vào lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng.Ngày 27/11/2009 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 108/2009/NĐ - CP về đầu tư theohình thức Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (Hợp đồng BOT), Hợp đồngXây dựng - Chuyển giao - Kinh doanh (Hợp đồng BTO), Hợp đồng Xây dựng - Chuyểngiao (Hợp đồng BT).

Những nội dung cơ bản của nghị định này là:

Nghị định này ra đời nhằm tạo khung pháp lý hoàn thiện cho việc hợp tác giữa Nhànước và tư nhân, tạo nên các chính sách chung nhất quán nhằm khuyến khích, thu hút đầu

tư, đặc biệt là đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng

Theo đó, Chính phủ khuyến khích thực hiện theo hình thức Hợp đồng BOT, BTO,

BT các dự án xây dựng và vận hành, quản lý công trình kết cấu hạ tầng mới hoặc dự án cảitạo, mở rộng, hiện đại hóa và vận hành, quản lý các công trình hiện có trong các lĩnh vực:đường bộ, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ, đường sắt, cầu đường sắt,hầm đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, cảng sông, hệ thống cung cấp nước sạch, hệthống thoát nước, hệ thống thu gom, xử lý nước thải, chất thải, nhà máy điện, đường dâytải điện

Danh mục dự án BOT, BTO và BT của ngành, địa phương sẽ được các bộ, ngành,UBND cấp tỉnh tổ chức lập danh mục dự án và công bố trong tháng 1 hàng năm Trongvòng 30 ngày làm việc kể từ ngày danh mục dự án được đăng tải lần cuối, nhà đầu tư lựachọn và đăng ký thực hiện dự án mà mình quan tâm

Đối với dự án trong danh mục dự án đã công bố, nếu có từ hai nhà đầu tư trở lêncùng đăng ký thực hiện, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải tổ chức đấu thầu rộng rãitrong nước hoặc quốc tế để lựa chọn nhà đầu tư có kinh nghiệm và năng lực tài chính.Việc chỉ định nhà đầu tư chỉ áp dụng khi:

- Chỉ có một nhà đầu tư đăng ký thực hiện dự án;

- Nhà đầu tư đề xuất dự án và được phê duyệt

- Dự án cần thực hiện để đáp ứng nhu cầu cấp bách về việc sử dụng công trình kếtcấu hạ tầng do Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đề nghị của bộ, ngành, ủyban nhân dân cấp tỉnh và báo cáo thẩm định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Để đảm bảo điều kiện triển khai thực hiện dự án, Nghị định đã ràng buộc doanhnghiệp dự án phải đáp ứng tỷ lệ vốn chủ sở hữu và số tiền bảo đảm thực hiện nghĩa vụ

 Về tỷ lệ vốn chủ sở hữu

Nếu dự án có tổng vốn đầu tư đến 1.500 tỷ đồng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu của doanhnghiệp dự án không được thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư của dự án

Đối với dự án có tổng vốn đầu tư trên 1.500 tỷ đồng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu củadoanh nghiệp dự án được xác định theo nguyên tắc lũy tiến từng phần như sau: (i) Đối vớiphần vốn đầu tư đến 1.500 tỷ đồng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp dự án khôngđược thấp hơn 15% của phần vốn này; (ii) Đối với phần vốn đầu tư trên 1.500 tỷ đồng, tỷ

lệ vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp dự án không được thấp hơn 10% của phần vốn này

 Về số tiền bảo đảm nghĩa vụ

Nếu dự án có tổng vốn đầu tư đến 1.500 tỷ đồng, số tiền bảo đảm nghĩa vụ thựchiện hợp đồng dự án không được thấp hơn 2% tổng vốn đầu tư Đối với dự án có tổng vốnđầu tư trên 1.500 tỷ đồng, số tiền bảo đảm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng dự án được xácđịnh theo nguyên tắc lũy tiến từng phần như sau: (i) Đối với phần vốn đầu tư đến 1.500 tỷđồng, số tiền bảo đảm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng dự án không thấp hơn 2% của phầnvốn này; (ii) Đối với phần vốn đầu tư trên 1.500 tỷ đồng, số tiền bảo đảm nghĩa vụ thựchiện hợp đồng dự án không thấp hơn 1% của phần vốn này

 Các ưu đãi về thuế:

Thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng thuế suất 10% lợi nhuận thu được vàđược thực hiện suốt thời gian thực hiện dự án Ngoài ra, doanh nghiệp BOT được miễnthuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm kể từ khi kinh doanh có lãi và giảm 50% trong 4năm tiếp theo Trường hợp đầu tư vào địa bàn khuyến khích đầu tư được miễn thuế trong

8 năm kể từ khi kinh doanh có lãi

Thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài đuợc áp dụng thuế suất 5% lợi nhuận chuyển

ra nước ngoài Doanh nghiệp BOT và nhà thầu phụ được miễn thuế nhập khẩu để thựchiẹn dự án BOT, BTO, BT đối với: Thiết bị, máy móc nhập khẩu để tạo tài sản cố định( kể cả thiết bị, máy móc, phụ tùng sử dụng cho khảo sát, thiết kế, thi công, xây dựng côngtrình); Phương tiện vận tải chuyên dùng nằm trong dây truyền công nghệ để tạo tài sản cốđịnh và để đưa rước công nhân; Linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng, gá lắp, khuônmẫu, phụ kiện đi kèm thiết bị, phương tiện vận chuyển; Nhiên liệu, nguyên liệu, vật tưnhập khẩu để thực hiện dự án BOT,BTO,BT kể cả để phục vụ sản xuất, vận hành côngtrình

Các đối tượng sở hữu công nghiệp đang trong thời hạn bảo hộ, bí quyết kỹ thuật,quy trình công nghệ, dịch vụ kỹ thuật để thực hiện dự án được miễn các loại thuế có liênquan đến chuyển giao công nghệ

 Biện pháp bảo đảm đầu tư:

Việc chuyển nhượng vốn trong doanh nghiệp BOT được thực hiện như quy địnhđối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Ngân hàng Nhà nước bảo đảm cho doanh nghiệp BOT được chuyển đổi tiền ViệtNam thu được do thực hiện dự án BOT,BTO,BT và dự án khác ra tiền nước ngoài để đápứng nhu cầu hoạt động kinh doanh, trả nợ vốn và lãi các khoản vay, chuyển lợi nhuận vàvốn ra nước ngoài

Trong qúa trình thực hiện dự án, doanh nghiệp được cầm cố, thế chấp các tài sảnsau đây: Thiết bị, nhà xưởng, công trình kiến trúc và bất động sản được mua sắm, xâydựng bằng vốn đầu tư của mình, Các tài sản thuộc sở hữu của doanh nghiệp BOT, Giá trịquyền sử dụng đất, Các quyền tài sản của doanh nghiệp

Chính phủ Việt Nam bảo đảm cho doanh nghiệp được sử dụng đất đai, đường giaothông và các công tŕnh phụ trợ công cộng khác để thực hiện dự án

Doanh nghiệp BOT được miễn tiền thuê đất trong thời gian thực hiện dự án

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi có dự án đầu tư có trách nhiệm tổ chức việc đền bù,giải phóng mặt bằng, hoàn thành thủ tục giao đất cho doanh nghiệp Chi phí đền bù, giảiphóng mặt bằng do nhầ đầu tư nước ngoài trả và được tính vào tổng vốn đầu tư

PHẦN 2 PHÂN TÍCH ƯU NHƯỢC ĐIỂM VÀ CÁCH THỨC ÁP DỤNG HỢP ĐỒNG BT VÀ BOT QUA VÍ DỤ CỤ THỂ

I DỰ ÁN NHÀ MÁY XỬ LÝ NƯỚC THẢI YÊN SỞ (DỰ ÁN BT)

1 Sơ lược về công ty: Cty TNHH Gamuda Land Việt Nam

Người đại diện: Ông Cheong Ho Kuan

Chức vụ: Tổng Giám Đốc

Loại công ty: 100% Vốn Nước Ngoài

Ngành nghề hoạt động: Xây Dựng-Tư Vấn , Địa Ốc

Địa chỉ doanh nghiệp: Phòng 02A, Tầng 6, Tòa Nhà Prime, 53 Quang Trung, Q.Hai Bà Trưng, Hà Nội

và hệ thống giao thông công cộng nhanh chóng, công trình biển và các cảng, và các tòanhà, cung cấp thông qua thiết kế chung, ký kết hợp đồng và xây dựng, chìa khóa trao tay,cũng như các phương pháp tiếp cận BOT Gamuda Berhad luôn chú trọng về sự khác biệt,giá trị sáng tạo và hoạt động xuất sắc đã cho phép Tập đoàn luôn cung cấp những cơ sở hạtầng đặc biệt và các ngôi nhà mang dấu ấn của sự đổi mới, chất lượng cao, giá trị nổi bật

và hoàn thành vào thời gian Gamuda

Thành tích tại Việt Nam : Giải thưởng Rồng Vàng dànhcho “Doanh nghiệp phát triển đô thị xanh tiên tiến nhất tại Việt

Nam” đã được trao cho ông Cheong Ho Kuan, Tổng

Giám đốc công ty Gamuda Land Việt

Nam (Tháng 03/2012)

Năm 2007, Công ty TNHH Gamuda

Land Việt Nam được thành lập để trực

tiếp quản lý và phát triển dự án Gamuda

City Đây là dự án xây dựng và cải tạo môi trường tự nhiên sẵn có tại khu vực Yên Sở,

quận Hoàng Mai, Hà Nội trở thành một công viên đẳng cấp quốc tế tích hợp với hai khutrung tâm thương mại mang tên Gamuda Central, Gamuda Plaza và hai khu đô thị mangtên Gamuda Gardens Dự án có quy mô 500 hécta này hứa hẹn sẽ mang lại những thay đổitích cực cho khu vực phía Nam Hà Nội Một hạng mục trọng điểm khác tại Hà Nội là côngtrình xây dựng nhà máy xử lý nước thải Yên Sở với công suất 200.000m3/ ngày, giúp xử

lý khoảng một nửa lượng nước thải của TP Hà Nội Nhà máy hiện đã đi vào hoạt động và

sẽ sớm được bàn giao cho UBND TP Hà Nội Dự án này phản ánh bốn giá trị chất lượngcốt lõi của công ty Gamuda Land Việt Nam: Thiết kế chuẩn mực, Cộng đồng và Tiệnnghi, Lối sống lành mạnh và An toàn an ninh

Nằm trong quy hoạch mở rộng chiến lược của Thủ đô Hà Nội, công viên Yên Sở là

dự án lớn bao gồm một công viên công cộng đẳng cấp quốc tế :

Khu trường học

Khu triển lãm và khu bảo tồn văn hóa

Khu trung tâm thương mại gồm hai tòa tháp văn phòng dành cho các tập đoàn đaquốc gia

Hệ thống nạo vét lòng hồ, kênh mương đang ô nhiễm

Nhà máy xử lý nước thải

Hệ thống giao thông thuận tiện cho du khách đến từ sân bay và các Thành phố vệtinh trong tương lai

2 Dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở

a Giới thiệu dự án :

Nhà máy Xử lý nước thải Yên Sở được khởi công xây dựng vào tháng 1/2008 theohình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (hợp đồng BT) của Tập đoàn Gamuda Berhad(Malaysia) với tổng kinh phí ước tính 233,1 triệu USD trên diện tích khoảng 8,2ha Nhàmáy xử lý nước thải Yên Sở có khả năng xử lý 200.000 m3 nước thải mỗi ngày từ sôngKim Ngưu và sông Sét Đây là nhà máy xử lý nước thải lớn nhất từ trước đến nay trên địabàn thành phố nói riêng và là nhà máy xử lý nước thải lớn nhất từ trước đến nay ở ViệtNam nói chung Nhà máy có công nghệ xử lý nước thải hiện đại, nước thải sau xử lý sẽđạt các tiêu chuẩn Việt Nam QCVN 24:2009/BTNMT Dự kiến 35% lượng nước thải của

TP Hà Nội sẽ được xử lý triệt để thông qua nhà máy này và hệ thống xử lý nước thải tậptrung đã có Nhà máy xử lý nước thải mới sẽ đóng vai trò chủ chốt trong kế hoạch tổng thể