- Hiểu được thực trạng và phân bố ngành lâm nghiệp của nước ta và vai trò của từng loại rừng.. - Phân tích bản đồ, lược đồ lâm nghiệp thủy sản để thấy rõ sự phân bố của các loại rừng, bã
Trang 1I Mục Tiêu.
Sau bài học này học sinh cần đạt được:
1 Kiến Thức.
- Hiểu được thực trạng và phân bố ngành lâm nghiệp của nước ta và vai trò của từng loại rừng.
- Hiểu được sự phát triển và phân bố ngành thủy sản.
2 Kĩ Năng.
- Phân tích bản đồ, lược đồ lâm nghiệp thủy sản để thấy rõ sự phân bố của các loại rừng, bãi tôm, bãi cá, vị trí các ngư trường trọng điểm.
- Phân tích bảng số liệu, biểu đồ để hiểu và trình bày sự phát triển của lâm nghiệp, thủy sản.
- Làm việc nhóm và trình bày trước đám đông.
3 Thái Độ.
Bảo vệ rừng, tránh khai thác rừng bừa bãi.
4 Định hướng phát triển năng lực.
- Năng lực chung: Giao tiếp, hợp tác, đọc, sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề, sáng tạo.
- Năng lực chuyên biệt: Sử dụng bản đồ, số liệu thống kê, tranh ảnh, tư liệu.
II Chuẩn bị của GV và HS.
1 Chuẩn bị của GV.
- TBDH: Bản đồ kinh tế chung Việt Nam, lược đồ lâm nghiệp và thủy sản.
- Học liệu: Sgk, tài liệu, tranh ảnh về hoạt động lâm nghiệp, thủy sản của nước ta.
Tuần:
Tiết:
NS:
ND:
Trang 22 Chuẩn bị của HS.
- Sưu tầm tranh ảnh, video liên quan đến bài học
- Chuẩn bị sgk, tài liệu tham khảo liên quan.
III Tổ chức các hoạt động dạy học.
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Quan sát hình 8.2 Lược đồ nông nghiệp Việt Nam, hãy nhận xét và giải thích sự phân bố các vùng trồng lúa ở nước ta
3 Vào bài mới: (2 phút)
GV: Hiện nay, tài nguyên rừng đã bị cạn kiệt ở nhiều nơi Năm 2000 độ che phủ rừng tính chung toàn quốc là 35% Trong điều kiện của nước ta (ba phần tư diện tích là đồi núi) thì tỉ lệ này vẫn còn thấp Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?
GV: Cho HS xem cac tranh anh liên quan để gựi ý cho các em liên tưởng đến bài học mới.
GV: Nước ta có ¾ diện tích là đồi núi và đường bờ biển dài đến 3260km, đó là những điều kiện thuận lợi để cho ngành lâm nghiệp và thủy sản phát triển Vậy hiện nay ngành lâm nghiệp và thủy sản có bước phát triển như thế nào? Chúng được phân
bố ra sao? Để trả lời cho các câu hỏi trên ta sẽ đi vào bài học hôm nay để tìm câu trả lời?
* Hoạt động 1: Tổ chức cho học sinh tìm hiểu để biết được sự phân bố Lâm Nghiệp.
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học: Đàm thoại gợi mở, nêu và giải quyết vần đề, thảo
luận nhóm.
- Hình thức tổ chức dạy học: trên lớp
20’
Gv: Dù khái niệm rừng vàng
không còn như trước kia
nhưng lâm nghiệp vẫn là một
thế mạnh của nước ta và có
một vị trí đặc biết trong phát - Chú ý lắng nghe
Trang 3triển kinh tế xã hội và giữ gìn
môi trường sinh thái Sự phân
bố và phát triển lâm nghiệp
hiện nay như thế nào? Ta sẽ
cùng tìm hiểu ở mục I
Gv: Cho HS xem đoạn video
về thực trang tài nguyên rừng
nước ta hiện nay
CH: Dựa vào sgk và vốn hiểu
biết của mình, cùng với đoạn
video vừa xem em hãy cho biết
thực trạng rừng của nước ta
hiện nay như thế nào?
CH: Vậy nguyên nhân nào làm
cho rừng của nước ta suy
giảm?
CH: Dựa vào bảng 9.1 cho biết
cơ cấu các loại rừng của nước
ta gồm những loại nào?
CH: Vậy các loại rừng của
nước ta có ý nghĩa như thế
nào?
Gv: Rừng phòng hộ của nước
- Trước đây VN là một nước giàu tài nguyên rừng, nhưng hiện nay tài nguyên rừng của nước ta bị cạn kiệt nhiều nơi, năm 2000 diện tích đất lâm nghiệp có rừng gần 11,6 triệu
ha, độ che phủ toàn quốc 35%, đây là tỉ lệ tương đối thấp
- Do chiến tranh, do khai thác bừa bãi…
- Rừng phòng hộ, rừng sản xuất, rừng đặc dụng
- Rừng phòng hộ là rừng phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường
I Lâm Nghiệp.
1 Tài Nguyên Rừng.
- Tài nguyên rừng đang bị cạn kiệt, tổng diện tích đất lâm nghiệp có rừng chiếm
tỉ lệ thấp khoảng 35% (2000)
- Rừng phòng hộ là rừng
Trang 4ta có ý nghĩa quan trọng đối
với môi sinh, dọc theo các lưu
vực sông lớn là các khu rừng
đầu nguồn, có tác dụng to lớn
đối với việc điều hòa nước
sông, chống lũ, chống xói
mòn, dọc theo dải ven biển
miền trung là các cánh rừng
chống cát bay, còn ven biển
đồng bằng sông Hồng, đồng
bằng sông Cửu Long có dãi
rừng chắn sóng Rừng phòng
hộ còn là 1 trong các loại rừng
có vai trò to lớn trong việc hạn
chế biến đổi khí hậu ở Việt
Nam,…(giải thích thêm)
Gv: Rừng sản xuất cung cấp gỗ
cho công nghiệp chế biến gỗ,
ngoài ra việc trồng rừng còn
đem lại việc làm và thu nhập
cho người dân
Gv: Rừng đặc dụng chính là
các vườn quốc gia và các khu
dự trữ tự nhiên như: Cúc
Phương, Ba Vì, Ba Bể, Bạch
Mã, Cát Tiên…
CH: Dựa vào sgk em hãy cho
- Chú ý lắng nghe
- Chú ý lắng nghe
- Chú ý lắng nghe
phòng chống thiên tai, bảo
vệ môi trường
- Rừng sản xuất cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp dân dụng, xuất khẩu
- Rừng đặc dụng: bảo vệ
hệ sinh thái, bảo vệ các giống loài quý hiếm
2 Sự Phát Triển Và Phân Bố Ngành Lâm Nghiệp.
Trang 5biết hàng năm nước ta khai
thác bao nhiêu khối lượng gỗ?
CH: Vậy nước ta khai thác gỗ
nhằm mục đích gì?
CH: Dựa vào sgk em hãy cho
biết loại rừng này phân bố chủ
yếu ở đâu?
CH: Với diện tích rừng của
nước ta chiếm tỉ lệ còn thấp,
thì việc trồng rừng là vấn đề
cấp bách, vậy hiện nay nước ta
có chính sách về trồng rừng
như thế nào?
CH: Vậy mô hình nông lâm
kết hợp có vai trò như thế nào?
Gv: Các em hãy quan sát hình
9.1 mô hình kinh tế trang trại
nông lâm kết hợp Việc kết
hợp này nhằm bảo vệ đất rừng
và tài nguyên rừng ở nước ta,
lấy ngắn nuôi dài, tận dụng tôt
quỹ đất, nâng cao đời sống
nhân dân
CH: Hiện nay Đảng và nhà
nước ta rất chú trọng đầu tư và
bảo vệ rừng, vậy đầu tư rừng
mang lại lợi ích gì? Tại sao
- Khoảng 2.5 triệu m3 gỗ
- Cung cấp gỗ cho xây dựng, chế biến gỗ…
- Phân bố chủ yếu ở miền núi và trung du
- Phấn đấu đến năm 2010 trồng mới 5 triệu ha rừng đưa tỉ lệ che phủ rừng lên 45%, chú ý bảo vệ rừng phòng hộ, rừng đặc dụng
và trồng cây gây rừng, phát triển mô hình nông lâm kết hợp
- Mô hình nông lâm kết hợp đang được phát triển, góp phần bảo vệ rừng và nâng cao đời sống nhân dân
- Khai thác và chế biến gỗ, lâm sản chủ yếu ở miền núi và trung du
- Mô hình nông lâm kết hợp đang được phát triển, góp phần bảo vệ rừng và nâng cao đời sống nhân dân
Trang 6chúng ta vừa khai thác vừa bảo
vệ rừng? gv chia lớp ra làm 2
nhóm để thảo luận 2 vấn đề
trong thời gian 4 phút, hết thời
gian giáo viên gọi đại diên
nhóm lên trình bày nhóm khác
cú ý lắng nghe và bổ sung, sau
đó giáo viên chuẩn lại kiến
thức
Nhóm 1: Cho biết đầu tư rừng
đem lại lợi ích gì?
Nhóm 2: Tại sao chúng ta vừa
khai thác vừa bảo vệ rừng?
CH: Nếu diện tích rừng ngày
càng bị thu hẹp sẽ ảnh hưởng
như thế nào đến bầu khí
quyển?
GV: giải thích, cho xem các
đoạn video về bảo vệ rừng và
biến đổi khí hậu ở Việt Nam
- Thảo luận nhóm
- Bảo vệ môi trường sinh thái, hạn chế bão, lũ lụt, hạn hán và
sa mạc hóa
- Góp phần hình thành và bảo
vệ đất, chống xói mòn, bảo vệ nguồn gen quí giá
- Cung cấp nhiều lâm sản thỏa mản nhu cầu sản xuất và đời sống
- Để tái tạo nguồn tài nguyên quí giá và bảo vệ môi trường
- Ổn định việc làm nâng cao đời sống nhân dân
- Không có cây xanh để lọc sạch không khí dẫn đến ô nhiễm bầu khí quyển, gây hiệu ứng nhà kính,…
Trang 7Liên hệ địa phương và việc trồng cây xanh trong trường và lớp học Cụ thể sau bài dạy giáo viện cùng HS đi tham quan thực tế kết hợp ngoại khóa tại khu du lịch sinh thái Xẻo Quýt (Cách trường khoảng 7km, đi bằng xe đạp nhằm giáo dục ý thức bảo vệ bầu khí quyển, tổ chức cho các
em trồng cây xanh tại khu du lich sinh thai và trường học)
=> giáo dục bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu
GV: Tuy nhiên, trong những
năm gần đây, rừng bị chặt phá quá nhiều nên lượng khí các-bon-níc thải vào bầu khí quyển ngày càng nhiều Do đó khí hậu đang thay đổi và sẽ gây ra nhiều tác động tiêu cực cho con người, tác động tới môi trường toàn cầu nhưng rõ rệt nhất là việc sụt giảm nguồn nước ngầm, bão tố, lũ lụt, nắng hạn…thường xuyên xảy ra, đã ảnh hưởng đến đời sống dân
cư, hủy hoại sản xuất nông nghiệp và làm suy thoái đa dạng sinh học và tài nguyên
Trang 8- Như vậy, việc bảo vệ và phát
triển rừng ngoài việc mang lại
lợi ích trực tiếp cho cuộc sống
người dân hàng ngày mà còn
hạn chế được những tác động
bất lợi của biến đổi khí hậu
Do đó chúng ta cần nỗ lực,
chung sức góp phần bảo vệ và
phát triển rừng “Bảo vệ rừng
là bảo vệ cuộc sống của
chúng ta”.
*Chuyển ý: Với đường bờ
biển dài 3260km, cùng với 28
tỉnh thành giáp biển đã tạo cho
khai và chế biến thủy sản là
ngành kinh tế quan trọng, có ý
nghĩa to lớn về kinh tế - xã hội
và góp phần bảo vệ chủ quyền
vùng biển của nước ta Để tìm
hiểu xem ngành thủy sản được
phát triển và phân bố như thế
nào chúng ta sẽ đi vào phần II
Ngành thủy sản
* Hoạt động 2: Tổ chức cho học sinh tìm hiểu để biết được sự phát triển và phân bố ngành thủy sản.
- Phương pháp, kỹ thuật dạy học: Đàm thoại gợi mở, nêu và giải quyết vần đề.
- Hình thức tổ chức dạy học: trên lớp
Trang 9hs tìm hiểu về Ngành Thủy
Sản.
CH: Nước ta có những điều
kiện thuận lợi nào để phát triển
ngành khai thác thủy sản?
CH: Hãy xác định trên hình
9.2, 4 ngư trường lớn: Cà Mau
– Kiên Giang, Ninh Thuận –
BÌnh Thuận – Bà Rịa Vũng
Tàu, Hải Phòng – Quảng Ninh,
ngư trường quần đảo Hoàng Sa
và Trường Sa
CH: Bên cạnh những thuận lợi,
ngành thủy sản của nước ta
cũng gặp một số khó khăn, vậy
em hãy cho biết đó là những
khó khăn gì?
CH: Quan sát hình 9.2, nhận
xét sự phát triển của ngành
- Có 4 ngư trường trọng điểm
- Dọc bờ biển có các bãi triều, đầm phá, các dãi rừng ngập mặn
- Nhiều biển ven đảo, vũng, vịnh, thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản nước mặt
- Nhiều sông, suối, ao, hồ…
- Xác định
- Quy mô nhỏ, nhiều vùng ven biển môi trường suy thoái, nguồn lợi thủy sản bị khai thác khá mạnh
- Sản lượng thủy sản tăng liên tục, tư 890,6 nghìn tấn (1990)
1 Nguồn Lợi Thủy Sản.
- Thuận lợi:
+ Có 4 ngư trường trọng điểm
+ Dọc bờ biển có các bãi triều, đầm phá, các dãi rừng ngập mặn
+ Nhiều biển ven đảo, vũng, vịnh, thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản nước mặt
+ Nhiều sông, suối, ao, hồ…
- Khó khăn: Quy mô nhỏ, nhiều vùng ven biển môi trường suy thoái, nguồn lợi thủy sản bị khai thác khá mạnh
2 Sự Phát Triển Và Phân Bố Ngành Thủy Sản.
Trang 10thủy sản?
CH: Sản lượng khai thác có sự
phát triển như thế nào?
CH: Dựa vào hình 9.2, em hãy
xác định tên một số tỉnh khai
thác nhiều thủy hải sản?
CH: Sản lượng nuôi trồng có
sự phát triển như thế nào?
CH: Dựa vào sgk em hãy cho
biết những tỉnh nào có sản
lượng nuôi trồng thủy sản lớn?
CH: Nhờ sản lượng thủy sản
ngày càng tăng, nên hiện nay
tình hình xuất khẩu thủy sản
của nước ta hiện nay như thế
nào?
Gv: Năm 1999, xuất khẩu
nước ta đạt 971 triệu usd, thì
đến năm 2002 đạt được 2014
triệu usd (sau dầu khí và may
mặc) Xuất khẩu thủy sản là
đòn bẩy tác động đến toàn bộ
các khâu khai thác, nuôi trồng
và chế biến
CH: Dựa vào bảng 9.2 nhận
xét xem sản lượng khai thác và
lên 2647,4 nghìn tấn (2002)
- Sản lượng khai thác tăng nhanh từ 728,5 nghìn tấn lên 1802,6 nghìn tấn
- Kiên Giang, Cà Mau, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Thuận
- Sản lượng nuôi trồng thủy sản phát triển khá nhanh, đặc biệt là nuôi tôm cá
- Cà Mau, An Giang, Bến Tre
- Xuất khẩu thủy sản có bước tiến vượt bậc
- Chú ý lắng nghe
- Hiện nay sản lượng khai thác vẫn chiếm tỉ trọng lớn, sản
- Sản lượng khai thác tăng khá nhanh Các tỉnh dẫn đầu về khai thác là Kiên Giang, Cà Mau, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Thuận
- Sản lượng nuôi trồng thủy sản phát triển khá nhanh, đặc biệt là nuôi tôm cá
- Những tỉnh dẫn đầu về nuôi trồng là: Cà Mau, An Giang, Bến Tre
- Xuất khẩu thủy sản có bước tiến vượt bậc
Trang 11nuôi trồng, sản lượng ngành
nào lớn hơn?
Gv: Ngư nghiệp thu hút 3,1%
lao động cả nước với 1,1 triệu
người (gồm 45 vạn người làm
nghề đánh bắt, 56 vạn nuôi
trồng, 6 vạn torng lĩnh vực chế
biến )
lượng nuôi trồng chiếm tỉ trọng nhỏ, nhưng tốc độ tăng nhanh
IV Tổng kết và hướng dẫn học tập.
1 Tổng kết.
- Xác định trên hình 9.2 các vùng phân bố rừng chủ yếu?
- Xác định trên hình 9.2 các tỉnh trọng điểm nghề cá?
2 Hướng dẫn học tập.
- Về nhà học bài và chuẩn bị bài tiếp theo Làm bài tập 3 vẽ biểu đồ cột
- Về nhà các nhóm chuẩn bị các nội dung đã được phân công trong dự án: “Vai trò của rừng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam”.
- Thời gian chuẩn bị là 1 tuần để hoàn thành sản phẩm giữa các nhóm Cuối dự án sẽ tổ chức một buổi tham quan ngoại khóa nhằm hiểu khắc sâu hơn về kiến thức đã được tìm hiểu.
BẢNG PHÂN CÔNG CÁC NHÓM TRONG DỰ ÁN
STT Nhóm báo
cáo Tên chủ đề Công việc được giao Sản phẩm
1 Nhóm văn
chương
Vai trò của rừng đối với đời sống con người trong quá trình biến
- Làm 1 hoặc 2 bài văn nghị luận về vai trò của rừng đối với đời sống con người trong quá trình biến đổi khí hậu ở Việt Nam Liên hệ với địa
- 1 hoặc 2 bài văn nghị luận trên giấy nộp, 1 bài trên
PowerPoint có
Trang 12đổi khí hậu ở Việt Nam.
phương về các khu du lịch sinh thái (rừng tràm) ở Đồng Tháp.
hình ảnh kèm theo.
2
Nhóm em
làm họa sĩ
Vẻ tranh cổ động, tuyên truyền về bảo
vệ tài nguyên rừng và hạn chế biến biến đổi khí hậu.
- Chuẩn bị giấy, bút chì, gom, bút sáp màu Suy nghĩ
ý tưởng để vẽ một số bức tranh tuyên truyền và cổ động về tầm quan trong của rừng Tuyên truyền về bảo
vệ tài nguyên rừng và hạn chế biến biến đổi khí hậu.
- Một số tranh cổ động và tuyên truyền về tầm quan trọng của rừng, bảo vệ tài nguyên rừng và hạn chế biến biến đổi khí hậu.
English
Dịch, trả lời các câu hỏi tiếng anh liên quan đến vai trò của rừng.
- Dịch một đoan văn từ tiếng anh sang tiếng việt Đọc đoạn văn tiếng anh và trả lời các câu hỏi bằng tiếng anh liên quan đến vai trò của rừng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu.
- Dịch 1 đoạn văn, trả lời câu hỏi tiếng anh Tìm kiến tranh ảnh, video về tiếng anh nói về tầm quan trọng của rừng và biến đổi khí hậu.
4 Nhóm thực
hành
Xử lý số liệu, vẽ biểu đồ trên giấy và trên máy tính.
- GV cho HS một bài tập thực hành vẽ biểu đồ độ che phủ rừng của Việt Nam qua các năm, GV đưa bài tập,
HS sẽ xử lý số lệu Chuẩn bị các dụng cụ để vẽ biểu đồ trên giấy và trên máy tính để báo cáo Tìm một số tranh ảnh về rừng và biến đổi khí hậu Soạn thảo bài báo cáo
- Một biểu đồ vẻ trên giấy và trên máy.
- Bài báo cáo trên
Powerpoint.
