Hiện nay đang có nhiều biện pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Ngoại Ngữ, đổi mới phương pháp dạy học nói chung, đổi mới cách thức rèn luyện các kĩ năng hay năng lực sử dụ
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: RÈN KĨ NĂNG VIẾT
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: MÔN TIẾNG ANH
3 Tác giả:
Ngày/ tháng/năm sinh: 05/11/1978
Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm Ngoại ngữ
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Nguyễn Trãi – Chí Linh Điện thoại: 0987653511
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có): Trường THCS Nguyễn Trãi -Chí Linh – Hải Dương SĐT: 03203 887 113
5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Dạy Tiếng Anh các khối lớp
6 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2013-2014
TÁC GIẢ
Vũ Thị Thanh Hiếu
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Trang 2Đất nước đang trên đà phát triển của khoa học kĩ thuật, công nghệ thông tin
và giao lưu quốc tế thì việc phát triển ngoại ngữ cũng không kém phần quan trọng, nó là chiếc cầu nối cho sự hợp tác giao lưu giữa các nước với nhau Nó
là một mắt xích để hợp tác, giúp đỡ và học tập lẫn nhau, giúp chúng ta tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại tiến kịp với các nước trên thế giới
Vì lẽ đó ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng ngày nay rất được xem trọng không chỉ ở nước ta mà còn ở tất cả các nước
Hiện nay đang có nhiều biện pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng dạy
và học Ngoại Ngữ, đổi mới phương pháp dạy học nói chung, đổi mới cách thức rèn luyện các kĩ năng hay năng lực sử dụng Tiếng Anh nói riêng là phù hợp với
xu thế đổi mới và phát triển chung của ngành giáo dục nước nhà, góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng sử dụng Ngoại ngữ của người Việt Nam đáp ứng yêu cầu để hòa nhập với các nước trên thế giới
Mục đích là làm rõ quan điểm cho rằng dạy học còn là một nghệ thuật, không có một phương pháp giảng dạy đúng duy nhất nào cả Vấn đề là có phương pháp thì ngoài những vấn đề, lý luận cơ sở, nhất thiết giáo viên phải có những thủ thuật, kỹ thuật giảng dạy và khả năng áp dụng chúng vào từng điều kiện, đối tượng và bài dạy cụ thể
Với mục đích đó để đáp ứng nhu cầu dạy và học, tôi xin đưa ra một số kỹ
năng giảng dạy tiếng Anh “Rèn kĩ năng viết”
Đề tài này tiến hành phương pháp dạy và khai thác bài viết ở các dạng viết theo từ gợi ý, viết theo tranh, viết theo chủ đề…qua bài học Tiếng Anh để
đi đến mục đích giao tiếp của học sinh trung học cơ sở Từ đó rút ra kinh nghiệm sáng kiến để tạo cho học sinh học tốt các bài viết, nhớ lâu và áp dụng tốt trong việc nâng cao khả năng giao tiếp Tiếng Anh và cao hơn nữa là khả năng viết bài văn, bài hội thoại dài, khó từ đó có khả năng linh hoạt, tự tin trong việc giao tiếp với bạn bè, thầy cô, đặc biệc là người nước ngoài
Đi sâu vào nghiên cứu phương pháp dạy bài viết và các thủ thuật để học sinh nhớ lâu và vận dụng vào kỹ năng giao tiếp.Ta có thể sử dụng các kỹ thuật dạy
và luyện các bài viết Tiếng Anh cho tất cả các khối lớp đặc biệt là lớp 8 và 9
Trang 3MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Trang 4Ngày nay nước ta đang thực hiện chính sách mở cửa, quan hệ hợp tác giữa
nước ta và những nước khác trên thế giới ngày càng được tăng cường và mở rộng Nhu cầu giao tiếp để mở mang kiến thức, nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật ngày càng lớn, đòi hỏi ở mỗi chúng ta và đặc biệt là các em học sinh bắt đầu và đang học ngoại ngữ - Tiếng Anh phải biết cách tiếp thu và vận dụng vào cuộc sống, làm nền móng cho việc giao tiếp lâu dài và không ngừng phát triển sau này.Để có khả năng giao tiếp bằng Tiếng Anh tốt, mỗi người học, ngoài kiến thức ngữ pháp, còn phải có một vốn từ vựng nhất định phối kết hợp linh hoạt bốn kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết
Mục tiêu của giáo dục hiện nay là tập trung vào việc phát triển tính năng động sáng tạo, chủ động tiếp nhận kiến thức của học sinh chứ không tiếp nhận kiến thức một cách thụ động như phương pháp cũ Vì vậy việc đổi mới phương pháp giảng dạy các môn học nói chung, môn Tiếng Anh nói riêng là vô cùng quan trọng
2.Cơ sở lý luận của vấn đề
Trải qua nhiều năm dạy môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở với phương pháp dạy truyền thống Đặc biệt là những năm gần đây tôi được học
phương pháp dạy mới “ Lấy học sinh làm trung tâm” của Bộ giáo dục - đào tạo
và Sở giáo dục đào tạo Hải Dương triển khai, được học và áp dụng phương
pháp dạy mới qua dự án: “English language teacher training project”.Tôi thấy
chất lượng học môn Tiếng Anh của các em ngày càng được nâng cao Đặc biệt
là kĩ năng viết trong chương trình THCS của các em trong việc giao tiếp bằng Tiếng Anh trong giờ học rất tiến bộ nhờ có phương pháp khai thác linh hoạt kết hợp với các thủ thuật phong phú, dễ hiểu do đó học sinh vận dụng, thực hành trong giao tiếp đạt kết quả rõ rệt
3 Thực trạng của vấn đề
Khảo sát về thực trạng việc dạy và học kĩ năng viết được thực hiện ở một số nội dung sau:
Trang 5- Kiểm tra vở ghi chép, vở bài tập, bài kiểm tra của học sinh còn thấy sai nhiều lỗi chính tả, sai ngữ pháp, lắp ghép các mẫu câu còn tùy tiện hiểu theo ý Tiếng Việt Bố cục bài viết chưa rõ ràng, phần mở bài, thân bài và kết luận Đặc biệt như ở một số mẫu câu như đơn, thư viết theo lối người Anh các em còn bỡ ngỡ và hay nhầm lẫn Trong giờ dạy viết một số học sinh có tâm lí ngại viết hoặc viết một cách sơ sài, chưa thực sự hào hứng viết bởi tâm lí sợ viết sai ngữ pháp hoặc sai cách dùng từ, hạn chế về từ vựng, nếu hoạt động nhóm thì phụ thuộc vào học sinh khá giỏi
- Trong các giờ kiểm tra học sinh thường viết bài viết sau cùng hoặc thậm chí còn bỏ luôn
- Thời gian 45 phút cho một tiết dạy không đủ cho các em vì có nhiều nội dung dạy trước khi viết
- Trong khi học Tiếng Anh, kĩ năng viết là phần mà học sinh ngại học nhất bởi vì càng học các em càng cần phải nhớ nhiều từ mới và cấu trúc câu thì mới hiểu được nội dung của bài Hơn nữa, để học sinh học rồi mà nhớ được lâu
và sử dụng những từ đã biết vào khả năng giao tiếp lại càng khó
- Trong quá trình giảng dạy tôi thấy học sinh thường ngại học các bài viết dài và khó hiểu Các em chưa thực sự chủ động tiếp nhận kiến thức, chưa được rèn luyện nhiều, chưa mạnh dạn trong học tập Tôi đã tiến hành khảo sát ở
2 lớp khác nhau trước khi áp dụng kinh nghiệm mới vào giảng dạy và thu được kết quả như sau:
Lớp Sĩ
số
Qua kết quả khảo sát trên ta có thể dễ dàng nhận thấy số học sinh nắm được cách viết, hiểu và viết bài còn rất hạn chế Các em chưa mạnh dạn, tự tin
và chủ động sáng tạo trong khi viết Nhưng khi áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy, học sinh đã chủ động hơn, hứng thú, say mê hơn trong việc học từ
Trang 6vựng Khi dạy và luyện các bài viết theo phương pháp mới này, mục tiêu của tiết dạy được thực hiện và đạt kết quả tốt, khả năng giao tiếp và nắm bài của học sinh nâng lên rõ rệt Trên cơ sở như vậy tôi muốn thể hiện những kinh nghiệm mà mình đã tích luỹ được với mong muốn cùng bạn bè đồng nghiệp trao đổi, đi đến thống nhất để cùng có một phương pháp dạy và khai thác bài viết đạt kết quả cao hơn
Hơn nữa tôi cho rằng thật cần thiết tạo cho học sinh một niềm say mê, hứng thú với môn học, thiết kế một kiểu bài phù hợp với trình độ của học sinh biết khắc phục những điểm yếu, phát huy những điểm mạnh kết hợp nhuần nhuyễn
kĩ năng viết với các kĩ năng nghe, nói, đọc hay cấu trúc ngữ pháp và từ vựng
Để thực hiện được điều này tôi đưa ra một số giải pháp sau:
4 Các phương pháp, biện pháp thực hiện.
- Nghiên cứu những vấn đề lý thuyết về các thủ thuật dạy kĩ năng viết.
- Nghiên cứu các thủ thuật dạy viết phù hợp với từng tiết dạy.
- Qua thực tế giảng dạy và áp dụng vào từng tiết dạy, luyện các bài viết ở chương trình Tiếng Anh THCS
- Qua quá trình tham dự lớp bồi dưỡng phương pháp giảng dạy mới của Phòng giáo dục và Sở giáo dục
- Qua việc học hỏi kinh nghiệm của bè bạn, tham khảo các tài liệu về đổi mới phương pháp
- So sánh kết quả của từng giai đoạn áp dụng để điều chỉnh việc dạy học đạt kết quả cao nhất
4.1 Các hình thức bài tập và hoạt động viết:
Trước hết giáo viên phải nắm được các hình thức bài tập và hoạt động viết để có thể sử dụng vào việc rèn luyện kĩ năng viết cho học sinh Sau đây là một số dạng bài tập:
1- Ghép từ (copying)
Trang 72- Ghép lại câu (copying)
3- Chép lại đoạn văn (copying)
4- Viết chính tả từ, câu, đoạn văn (dictation)
5- Viết câu trả lời ( answer the question)
6- Xây dựng bài hội thoại có hướng dẫn (constructing dialogue)
7- Bài tập điền từ vào chỗ trống (gap fill)
8- Viết đoạn văn có thay đổi thông tin (rewriting the passage)
9- Xây dựng câu, mở rộng câu dựa vào gợi ý (sentence building, expanding)
10- Viết câu hỏi theo gợi ý (idea frames)
11- Viết tương tự theo mẫu (parapell writing)
12- Viết lời đề nghị, lời nhắn (messages, notes)
13- Viết thư (writing letter)
14- Viết danh sách, liệt kê ( list making)
15- Viết phỏng vấn (interview)
16- Viết sắp xếp lại câu cho đúng thứ tự (ordering)
17- Viết ý chính, động não (brainstorming)
18- Viết tái tạo (reproducing)
19- Viết bài văn (composition)
Qua đó giúp cho giáo viên bám sát vào mục tiêu bài học và quyết định nên dùng loại hình nào cho phù hợp với bài dạy viết
4.2.Các dạng bài viết theo mẫu, viết có hướng dẫn và viết có sáng tạo:
Đối với học sinh THCS kĩ năng viết chủ yếu viết từ và viết câu bao gồm viết có hướng dẫn và viết có sáng tạo nhưng chủ yếu là viết có hướng dẫn
a- Viết có hướng dẫn (controlled writing)
Trang 8Loại bài tập này chủ yếu ở lớp SGK lớp 6,7 bao gồm cấp độ viết từ, câu, tập hợp câu dưới hình thức nối các câu trả lời với nhau thành một chủ đề hay một đoạn văn
Các dạng bài tập viết còn đơn giản chưa phong phú chỉ tập trung nhiều vào các loại bài tập điền từ vào chỗ trống, điền thông tin vào tờ khai, điền thông tin vào bảng biểu …
Loại này có những thuận lợi là tạo cảm giác tự tin, tạo cơ hội để học sinh thực hành viết câu Điểm không thuận lợi là nhàm chán với học sinh khá giỏi
b- Viết sáng tạo
Viết sáng tạo là hoạt động viết khó đối vời học sinh THCS nên cần sự hỗ trợ và hướng dẫn tỉ mỉ của giáo viên Các bài viết sáng tạo có thể ở các cấp độ
và dạng bài tập sau:
Cấp độ: Từ - Câu – Đoạn văn
Dạng bài tập viết
- Ghép từ riêng lẻ thành câu có nghĩa
- Sử dụng từ nối để ghép các câu khác nhau thành đoạn văn có nghĩa
- Đặt câu với các từ riêng lẻ rồi sắp xếp theo trật tự logic để tạo thành đoạn văn
- Viết một đoạn văn ngắn theo chủ đề
- Viết miêu tả
Vì thế giáo viên nên chuẩn bị kĩ lưỡng để giúp học sinh thực hiện các bài viết một cách hiệu quả Học sinh cũng cần phải chuẩn bị các bước sau:
- Từ vựng, đặt câu với từ
- Ghép các từ gợi ý thành câu hoàn chỉnh
- Thảo luận ý chính cần viết, động não suy nghĩ để nảy sinh những ý tưởng hay
- Viết dàn ý, sắp xếp ý chính theo logic
Giáo viên nên gợi mở ý tưởng, từ vựng và cấu trúc ngữ pháp cho học sinh nắm một cách cụ thể
Trang 94.3 Các bước tiến hành một tiết dạy:
Một bài dạy kĩ năng viết bao gồm 3 phần:
Trước khi viết (pre-writing), trong khi viết (while-writing) và sau khi viết (post-writing) Mỗi phần đều được tiến hành với mục đích khác nhau và thủ thuật dạy cũng khác nhau
a- Trước khi viết (pre-writing):
- Đây là phần không thể thiếu trong quá trình dạy kĩ năng viết vì học sinh
sẽ gặp không ít khó khăn khi làm một bài tập viết đặc biệt là bài viết tự do
- Giáo viên có thể cho học sinh nói, trao đổi thông tin cần thiết cho bài tập viết, chuẩn bị những ý tưởng, từ ngữ, cấu trúc câu, thì của động từ và quan trọng nhất là lập dàn ý Các hình thức thảo luận có thể là việc trả lời cho các câu hỏi gợi mở của giáo viên hay học sinh được viết dưới dạng ghi chép
Các hoạt động giáo viên cần tổ chức:
- Chuẩn bị ý tưởng, thông tin, cấu trúc bài viết
- Dạy trước cấu trúc ngữ pháp và từ vựng cần thiết
- Lập dàn ý với những bài viết sáng tạo
b- Trong khi viết (while-writing)
Các thủ thuật mà giáo viên thường dùng trong khi viết (while-writing) là:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh viết theo cấp độ: Câu – Từ/số - Đoạn văn
- Những bài viết thường được thực hiện sau khi nghe, đọc, sau khi học các cấu trúc ngữ pháp và đặc biệt sau khi nói
- Những bài tập này có thể thực hiện tại lớp, hoặc về nhà sau khi được giáo viên hướng dẫn kĩ
- Những bài tập này được làm dưới nhiều hình thức do cá nhân hay theo cặp hoặc nhóm
c- Sau khi viết (post-writing)
Sau khi viết có nhiều hoạt động như: Đọc hay kể lại nội dung câu chuyện, nhắc lại tiến trình viết hay những thông tin bắt buộc phải có trong một
Trang 10bài viết, hoạt động phổ biến nhất là chữa bài cho học sinh Tuy nhiên còn có nhiều thủ thuật mà giáo viên có thể áp dụng như:
- Học sinh trao đổi bài làm và so sánh bài viết với nhau
- Trưng bày kết quả viết, học sinh nhận xét
- Trưng bày kết quả viết, giáo viên nhận xét
Các cách này mang tính giao tiếp hơn nhưng giáo viên phải năng động hơn bởi chúng có các ưu điểm sau:
- Học sinh có thể sửa bài từ học sinh khác
- Học sinh có thể góp ý sửa chữa cho nhau
- Học sinh cảm thấy thoải mái, dễ chịu tiếp thu khi bạn khác sửa lỗi cho mình
Vì vậy giáo viên phải linh hoạt vận dụng tùy thuộc vào đối tượng học sinh cũng như nội dung bài dạy
Cách chữa lỗi cho học sinh:
- Giáo viên thu vở để chấm bài, chữa các lỗi vào vở học sinh, hoặc chữa những lỗi cơ bản mà học sinh mắc phải
- Giáo viên phát hiện lỗi, đánh dấu và yêu cầu học sinh tự sửa, giáo viên kiểm tra lại
- Giáo viên yêu cầu học sinh trao đổi bài cho nhau để chữa bài
- Giáo viên viết đáp án lên bảng (hoặc sử dụng bảng phụ ), học sinh tự sửa
4.4 Phương pháp dạy kĩ năng viết ở từng khối lớp và các dạng bài viết minh
họa.:
* Khối 6,7.
- Các bài tập trong sách phần lớn nhằm củng cố vốn ngữ liệu đã học và đánh giá mức độ hiểu bài của học sinh tiếp thu bài học Giáo viên nên tạo nhiều tình huống để hoạt động viết của học sinh trở nên có mục đích, có nghĩa chứ không chỉ những bài tập chép máy móc thụ động
Trang 11- Một số bài tập phần viết chỉ là phương tiện trả lời, thể hiện ở mức độ hiểu bài
như" Listen Then write … in your exercise book; Answer Then write the
answer in your exercise book; Complete the table in your exercise book "cũng có một số dạng bài viết ở mức độ cao hơn như dựa vào các từ gợi
ý để viết đoạn văn kể về các hoạt động trong ngày… Những loại bài tập này nên được thực hiện qua lời nói trước, phần viết có thể làm ở nhà sau đó sẽ chữa lại trên lớp
- Ví dụ 1: Unit 4- Class 6
Kể về hoạt động trong ngày của Ba dựa và từ gợi ý:
get up/ get dressed/ brush the teeth/ wash the face/ have breakfast/ go to
school/ play games/ go home/ do homework/ go to bed.
Ví dụ 2: hoàn thành phiếu khám sức khỏe sau:
Medical report
School:………
Class:………
Full name:………
Address:………
Male:………
Female:………
Age:………
Weight:………
Height:………
* Khối 8,9.
Nhìn chung các bài tập viết thường bắt đầu bằng một bài mẫu ở phần trên, thông qua hoạt động đọc hiểu, học sinh nắm bắt cách trình bày viết theo mục đích hay yêu cầu nhất định Ngoài ra, học sinh phải thực hiện các bài viết theo yếu cầu đề ra có hướng dẫn hoặc gợi ý sau đó là bài viết mở rộng mang tính sáng tạo và tự do
Để thực hiện được bài này, giáo viên cần thực hiện tốt phần hướng dẫn mẫu qua các bài đọc, sau đó mới giải thích yêu cầu bài viết
Trang 12Cần làm rõ tình huống và yêu cầu của bài viết, nên cho các gợi ý nếu thấy cần thiết Để làm tốt phần gợi ý giáo viên nên khai thác sự đóng góp phát biểu của học sinh trước khi thực hiện cá nhân
Một số bài viết có thể xây dựng bài nói trước, sau đó học sinh viết cá nhân có thể tại lớp hay ở nhà
Ví dụ 1: Write a formal letter to send to one of the language schools you want to attend to improve English
1 I/ see / your school’s advertisement / newspaper / yesterday
2 I / like / learn / English / and / I / like / information / school
3 I/ study / four years / but / listening / bad / and / want / improve it
4 You / send / details/ courses/ fees
5 I/ look/ forward/ hear/ you/ soon
Ví dụ 2: Write a paragraph about one of your friends, using the following questions
1 What is his/ her name?
2 How old is he/ she?
3.What does he/ she look like?
4.What is he/ she like?
5 Where does he/ she live?
6 Who does he/ she live with?
7 What does he/ she usually do in his/her free time?
8 Who is/ are his/ her friends?
Tóm lại để có một tiết dạy viết đạt hiệu quả cao giáo viên cần phải nắm vững phương pháp, thủ thuật một bài viết, các dạng bài tập dành cho viết, thể loại để thiết kế một bài dạy hợp lí và hướng dẫn tốt cho học sinh thực hiện bài viết đó
5 Kết quả đạt được:
Trên đây là một số thuật, phương pháp và các dạng khai thác bài viết mà tôi đã thực hiện trong những năm học qua và sẽ thực hiện tiếp trong thời gian tới Có thể nói trước khi thực hiện và sau khi thực hiện các phương pháp này