UBND THỊ XÃ CHÍ LINHPHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN GIẢI TOÁN TÌM SỐ TRUNG BÌNH CỘNG PHÙ HỢP VỚI TỪNG ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH LỚP 4 MÔN TOÁN Năm học
Trang 1UBND THỊ XÃ CHÍ LINH
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN GIẢI TOÁN TÌM SỐ TRUNG BÌNH CỘNG PHÙ HỢP VỚI TỪNG ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH LỚP 4
MÔN TOÁN
Năm học 2014 - 2015
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp hướng dẫn giải toán
Tìm số trung bình cộng phù hợp với từng đối tượng học sinh lớp 4
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy Toán trung bình cộng cho học sinh lớp 4
3 Tác giả:
Họ và tên: Phạm Thị Vượng Nữ
Ngày tháng/năm sinh: 24/10/1976
Trình độ chuyên môn: Đại học Tiểu học
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Cộng Hoà - Chí Linh - Hải Dương Điện thoại: 01684272437
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Cộng Hoà
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Lớp 4A
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Các thuật ngữ toán học để phân tích tóm tắt và giải toán
- HS khối lớp 4
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học: 2013-2014
TÁC GIẢ
Phạm Thị Vượng XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN ……….
………
………
………
………
………
……….
Trang 3PHẦN 1 TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cản h nảy sinh sáng kiến :
Các bài toán Trung bình cộng là một trong những dạng bài quan trọng điểnhình trong chương trình toán 4 Dạng toán này thời lượng chiếm không nhiều vànằm rải rác và đan xen trong các dạng toán điển hình khác Chính vì thế khi họchọc sinh gặp nhiều khó khăn Đặc biệt tìm số trung bình cộng khi các số hạng bị
ẩn hay tìm số hạng khi biết số trung bình cộng Để học sinh nắm vững dạngtoán này và có thể giải toán một cách dễ dàng tôi đã nghiên cứu đưa ra một sốgiải pháp giúp giáo viên dạy học hình thành khái niệm, quy trình và cách trình
bày bài giải bài toán về tìm số trung bình cộng cho học sinh lớp 4
- GV phải vận dụng một cách linh hoạt sáng tạo các phương pháp dạy học Sựlinh hoạt sáng tạo ấy được thể hiện ở việc GV là người phải nắm rõ đối tượng
HS của mình Từ đó đưa ra hệ thống câu hỏi bài tập phù hợp với từng đối tượngHS
- Kiên trì trong việc hình thành cũng như tiếp nhận kết quả phản hồi của họcsinh Luôn động viên khuyến khích những tiến bộ dù rất nhỏ và kịp thời uốn nắnnhững sai sót của các em để các em có nhận thức đúng đối tượng ngay từ đầutiếp cận
- Luôn xem HS là nhân vật trung tâm của việc hình thành tri thức Phát huy tíchcực tính chủ động sáng tạo của các em
- Không nên làm thay hay áp đặt các em mà có thể lấy kết quả của học sinh đểkhuyến khích học sinh
Trang 4- Phải có kế hoạch một cách thường xuyên trong việc hình thành khái niệm và kĩnăng giải toán Trung bình cộng cho các em vì dạng toán này nằm xuyên suốttrong chương trình Toán 4.
2.2 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đ ầu: Năm học 2013-2014.
2.3.
Đ ối t ư ợng áp dụng
- Đối tượng: Học sinh lớp 4A của trường Tiểu học tôi đang dạy
3 Nội dung sáng kiến.
3.1 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến:
Trong phần trình bày sáng kiến, thay vì đưa ra những quy tắc công thức,trong sáng kiến này tôi nêu các biện pháp dạy cụ thể cho từng đối tượng họcsinh dựa trên nhận thức và tính lôgic trong toán học của các em
3.2 Khả n ă ng áp dụng của sáng kiến.
- Áp dụng dạy học các tiết hình thành kiến thức mới và tiết luyện tập, ôn buổi 2
3.3 Hiệu quả của sáng kiến.
- Học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản về dạng toán trung bình cộng làm thànhthạo các bài toán trong SGK và vở bài tập Toán
- HS được hiểu sâu hơn và có khả năng vận dụng kiến thức đã học giải quyết bàitoán nâng cao và áp dụng thực tiễn: tính bình quân thu nhập, trung bình lượngmưa trong tháng, bình quân tăng dân số,
4 Kết quả đ ạt đư ợc
Bằng các giải pháp trong sáng kiến tôi thấy học sinh được rèn luyện nhiều
kĩ năng: phân tích bài, chọn phương pháp giải và lập kế hoạch giải toán, trìnhbày và thử lại bài toán Đặc biệt HS biết trình bày hoàn chỉnh bài toán với cáchgiải ngắn gọn và hiệu quả đạt được rất cao
5
Đ ề xuất kiến nghị đ ể thực hiện áp dụng sáng kiến.
Để áp dụng sáng kiến hiệu quả, tôi có kiến nghị sau:
- Có nguồn kinh phí để nhân rộng sáng kiến
- Tổ chức hội thảo cấp tổ để mọi giáo viên đều được thảo luận nắm được cácgiải pháp để cùng áp dụng sáng kiến
Trang 5PHẦN 2 MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Trong chương trình toán 4, dạng toán Tìm số trung bình cộng chiếm một
vị trí quan trọng Là dạng bài góp phần tư duy lôgic cho học sinh đồng thời cónhiều ứng dụng trong cuộc sống Qua thực tế giảng dạy, tôi thấy khi dạy dạngtoán này vẫn còn giáo viên lúng túng, chất lượng giảng dạy chưa cao Do giáoviên chưa hệ thống dạng bài, chưa lựa chọn phương pháp phù hợp, bài tập đưa
ra chưa phát huy năng lực của các đối tượng học sinh Giáo viên còn phụ thuộcnhiều vào sách giáo khoa, sách giáo viên bài dạy còn mang tính áp đặt, học sinhtiếp thu một cách thụ động
Để học sinh nắm vững được cách giải quyết dạng bài Tìm số trung bình cộng dưới nhiều dạng toán khác nhau từ dễ đến khó đạt kết quả tốt thì người
thầy phải nắm chắc ý nghĩa vai trò của dạng toán trong chương trình và trongthực tiễn cuộc sống Đặc biệt là các bài toán mạch số học có liên quan đến dạng
Tìm số trung bình cộng.
Sách giáo khoa Toán 4 chỉ đề cập đến một số bài toán tương đối đơn giảnxuôi chiều Song trong các tài liệu tham khảo đặc biệt chương trình giải toántrên mạng Internet dành cho học sinh Tiểu học hay trong toán nâng cao thì dạngtoán trung bình cộng được đưa ra dưới nhiều dạng khác nhau, đòi hỏi học sinhphải nắm chắc bản chất của dạng bài và tư duy lôgic
Nếu chúng ta chỉ dạy xuôi chiều thì học sinh khá, giỏi không thể phát triển
tư duy được đồng thời khi gặp những bài toán đòi hỏi tư duy sâu thì các em sẽgặp khó khăn khi giải toán
Từ thực tế đó tôi đi sâu vào nghiên cứu tìm tòi tài liệu tích cực dự giờ thămlớp, học hỏi đồng nghiệp tìm hiểu tâm lí học sinh,….đúc rút kinh nghiệm dạydạng toán này cho học sinh lớp mình đạt hiệu quả Tôi xin mạnh dạn trình bàysáng kiến của mình để bạn bè đồng nghiệp cùng tham khảo
2 Cơ sở lí luận, thực tiễn.
2.1 Cơ sở lí luận
Dạy học phải dựa vào tâm lí học, đặc biệt quy luật nhận thức toán học, mức
Trang 6độ yêu cầu về tư duy ở từng lớp từng cấp Học sinh Tiểu học sự chú ý không chủđịnh còn chiếm nhiều ưu thế, những cái mới, sinh động luôn gây sự chú ý khôngchủ định ở học sinh Bên cạnh đó chú ý có chủ định cũng được hình thành songchưa bền vững, tư duy còn hạn chế Các hình ảnh sinh động trực quan dễ nhớhơn những câu chữ trừu tượng khô khan.
Với những đặc điểm nhận thức đó, người giáo viên Tiểu học phải nắmđược để lựa chọn phương pháp dạy môn Toán nói chung và giải các bài toán về
Tìm số trung bình cộng nói riêng Trong quá trình dạy học người thầy cần
chọn phương pháp dạy sao cho tri thức đến trước các em như một đối tượng thuhút sự quan tâm, tìm hiểu khám phá Từ đó các em chủ động chiếm lĩnh bằngviệc tìm tòi cách giải như vậy tiết học mới thực sự đạt hiệu quả tốt nhất
2 2 Cơ sở thực tiễn:
Dạng toán Trung bình công được đưa vào trong chương trình Toán 4 vớithời lượng không nhiều, nằm khá rải rác Dạng bài tập trung vào 01 tiết cung cấpquy tắc và công thức tìm số trung bình cộng của các số, 01 tiết luyện tập ápdụng công thức vừa học và tiết ôn tập về tìm số trung bình cộng trong phần ôntập cuối năm
3 Thực trạng dạy - học dạng toán Tìm số trung bình cộng
3.1 Đối với giáo viên:
- Giáo viên chỉ chú ý nhiều đến kết quả mà chưa quan tâm đến việc học sinhnắm chắc phương pháp giải toán Chưa thật sự đầu tư cho HS hiểu bản chất củatìm số trung bình cộng, chưa xây dựng được hệ thống câu hỏi, bài tập dành chotất cả các đối tượng học sinh
- Có quan tâm đến các đối tượng học sinh trong lớp song chỉ mang tính hìnhthức chưa thật sự đạt hiệu quả Mỗi bài toán chưa có hướng phát triển để bồidưỡng học sinh khá giỏi cũng như chưa kèm cặp học sinh yếu
- Khi giảng dạy giáo viên chỉ dựa vào quy tắc ở sách giáo khoa, lệ thuộc bài tập trong SGK chưa có sự sáng tạo linh hoạt về nội dung, hình thức, phương pháp,
sự gắn bó liên hệ thực tế nên việc học toán của các em càng khó, xa lạ và trừu tượng
Trang 73.2 Đối với học sinh.
- Chưa chủ động sáng tạo trong lĩnh hội kiến thức
- Kĩ năng vận dụng để giải các dạng toán cuùng dạng chưa hiệu quả, nhất là cácbài phải tư duy, nâng cao một chút
- Kĩ năng phát triển bài toán theo các hướng còn lúng túng
- Nhiều em gặp khó khăn trong bài toán ngược, cần có sự vận dụng kiến thức cơbản để giải: như cho biết số trung bình cộng, 1 số hạng, tìm số hạng còn lại
- Do tiếp thu hạn chế nên nhiều em không hứng thú khi học dạng toán này, nhất
là học sinh yếu và trung bình
Thực tế trên đã được khẳng định khi tôi tiến hành giảng dạy, dự giờ, khảo sátchất lượng ở lớp 4 tôi giảng dạy ( sau đây gọi là lớp thực nghiệm- viết tắt là TN)
và lớp khác cùng khối 4 ( sau đây gọi là lớp đối chứng - viết tắt là ĐC) Hai lớpnày có sĩ số bằng nhau, trình độ nhận thức của HS của hai lớp tương đối đồng đều
Kết quả điều tra năm học 2013- 2014
Đề bài
Câu 1 (3 điểm) Tìm số trung bình cộng của
a) 45; 49; 54 b) 24km; 46km; 35km
c) 20 kg ; 47 kg; 64kg; 72 kg
Câu 2.(4 điểm) Tổ Một thu hoạch được 120 kg rau xanh, tổ Hai thu hoạch nhiều
hơn tổ Một 12kg ra xanh Hỏi trung bình mỗi tổ thu hoạch được bao nhiêu gam rau xanh?
ki-lô-Câu 3 (2 điểm) Trung bình cộng của hai số là 54, biết một số hạng là 50 Tìm
số hạng còn lại
Câu 4 (1 điểm) Cho dãy số: 4; 7; 10; …; 25 Tìm số trung bình cộng của dãy số
trên ?
Với đề bài này kết quả khảo sát như sau:
Trang 8Nhìn vào bảng tổng hợp kết quả khảo sát như vậy tôi không khỏi suy nghĩ.Xem bài làm của học sinh, tìm hiểu nguyên nhân Tôi thấy các em chỉ máy móc
áp dụng công thức, quy tắc không nắm được bản chất của vấn đề, không có sựtuy duy mở rộng Cụ thể:
+ Không xác định được tổng của hai số khi biết trung bình cộng của hai số.+ Chưa nắm được cách tìm số trung bình cộng của một dãy số cách đều, có emliệt kê các số trong dãy số ra rồi áp dụng công thức: mất thời gian và làm tínhcòn nhầm lẫn khi cộng nhiều số hạng
+ Có em khi tìm số trung bình cộng của các số có đơn vị đo không ghi đơn vị đo
Từ thực tế đó tôi đã nghiên cứu xây dựng một số biện pháp dạy học dạng
Toán tìm số trung bình cộng cho học sinh lớp 4 theo hướng phù hợp với từng
đối tượng của HS nhằm tích cực hoá hoạt động của các đối tượng học sinh
4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện.
4.1 Hướng dẫn học sinh nắm chắc các bước giải toán
Khi hướng dẫn học sinh giải toán, đối với giải các dạng toán nói chung vàgiải toán trung bình cộng nói riêng tôi hướng dẫn thực hiện theo quy trình sau:
Bước 1: Tìm hiểu đề bài ( phân tích, nhận dạng toán)
Bước 2 Lập kế hoạch giải
Bước 3 Trình bày bài giải
Bước 4 Kiểm tra lời giải, đánh giá cách giải.
Với quy trình trên ta có thể tìm thấy cách giải khoa học nhất, ưu việt nhất
4.2 Dạy hình thành khái niệm về số trung bình cộng.
Để làm tốt các bài toán về trung bình cộng HS phải nắm chắc khái niệm về
số trung bình cộng, hiểu bản chất số trung bình cộng là gì
Bài toán 1: Rót vào can thứ nhất 6 lít dầu, rót vào can thứ hai 4 lít dầu Hỏi số lít
dầu đó rót đều vào hai can thì mỗi can có bao nhiêu lít dầu?
Trang 9- Qua bài toán này tìm ra cách giải chung cho bài toán Tìm số trung bình cộng.
- Bài toán cho biết yếu tố: số lít dầu rót vào can thứ nhất: 6 lít, số lít dầu rót vàocan thứ hai: 4 lít Yếu tố cần tìm là khi rót đều vào mỗi can thì mỗi can có baonhiêu lít dầu ?
- Dựa vào sơ đồ học sinh nhận biết được ngay số lít dầu của mỗi can lúc đầu và
số lít dầu của mỗi can sau khi rót đều
B
ư ớc 2 : Lập kế hoạch giải.
- Từ sơ đồ trên ta thấy muốn biết số dầu trong mỗi can khi được rót đều thì phải
đi tìm tổng số dầu của cả hai can
- Sau khi tìm được tổng số dầu cả hai can ta chỉ việc chia tổng đó cho 2 là tìmđược số lít dầu rót đầu vào mỗi can
B
ư ớc 3 : Thực hiện kế hoạch giải.
Tổng số lít dầu của hai can là: 6 + 4 = 10 (l )
Số lít dầu được rót đều vào mỗi can là: 10 : 2 = 5 (l)
Đáp số: 5 lít
B
ư ớc 4 : Kiểm tra: Tổng số dầu: 5 x 2 = 10
10 – 4 = 6 (l)
Kết luận và ghi đáp số 5 l dầu
- Em có thể trình bày bài giải trên cho ngắn gọn hơn ?
+ HS nêu : ( 6+4) : 2 = 5 (l)
- GV chốt: Can thứ nhất đựng 6 lít dầu, can thứ hai đựng 4 lít dầu, mỗi can có sốlít đều nhau là 5 lít dầu Ta nói trung bình mỗi can có 5 lít dầu Vậy 5 là trungbình cộng của 6 và 4
- Vậy em hiểu số trung bình cộng có nghĩa là gì ? + Mức bằng nhau, đều nhau
- Khi dạy khái niệm như trên, tôi đã khái quát kiến thức cho HS như sau:
Trang 10- Từ đó tôi đưa dạng tổng quát: ( a + b) : 2
- Cho HS phát biểu thành quy tắc: Muốn tìm số trung bình cộng của nhiều số, ta tính tổng các số đó rồi chia tổng đó cho số các số hạng
4 3 Dạy dạng bài áp dụng trực tiếp quy tắc, công thức.
Ví dụ 1: Tìm số trung bình cộng của các số sau:
a) 96; 121; và 143 b) 35; 12; 24; 21; 43
( Bài 1- SGK Toán 4 - Trang 28)
- Muốn tìm số trung bình cộng ta làm thế nào?
+ Tìm tổng các số
+ Lấy tổng đó chia cho số các số hạng
- HS vận dụng quy tắc để làm bài: HS rất hay sai ở chỗ tính tổng của nhiều sốhạng vì vậy tôi hướng dẫn các em vận dụng tính chất giao hoán của phép cộng
để tính thuận tiện
B
ư ớc 3 Trình bày bài giải.
( 35 + 43 +12 + 24 +21) : 5 = 27
Ví dụ 2: Tìm số trung bình cộng của các số tự nhiên liên tiếp từ 1 đến 9
( Bài 3- SGK Toán 4 - Trang 27)
B
ư ớc 1: Phân tích đề bài:
- Bài toán cho biết gì ? Các số tự nhiên liên tiếp từ 1 đến 9
- Bài toán hỏi gì ? Tìm số trung bình cộng của dãy số đó
B
ư ớc 2: Lập kế hoạch giải.
- Để giải được bài toán này các em phải tìm yếu tố nào trước?
+ Các số còn lại của dãy số
Trang 11- Sau khi xác đinh các số hạng bước tiếp theo cần làm gì?
+ Tính tổng của các số hạng đó
- Muốn tìm số trung bình cộng ta làm thế nào?
+ Lấy tổng đó chia cho số các số hạng ( 9 số hạng)
B
ư ớc 3: Thực hiện kế hoạch giải.
Trung bình cộng của các số tự nhiên từ 1 đến 9 là:
( 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 ) : 9 = 5
Đáp số: 5
* Bài tập phát triển năng lực HS:
Để phát huy khả năng của HS năng khiếu sau khi làm xong bài tập trên tôicho HS nhận xét về số trung bình cộng của như sau:
- Em có nhận xét gì về số trung bình cộng đó?
+ Số 5 nằm giữa dãy số gồm 9 số hạng
+ Số 5 là trung bình cộng của số 1 và 9
Trên cơ sở đó tôi nâng mức độ của bài tập trên như sau:
Bài tập: Cho dãy số 1, 2, 3, 4,… ( dãy số gồm 9 số )
Tìm số trung bình cộng của dãy số trên?
* Tôi đặt câu hỏi gợi mở như sau: - HS dựa vào bài tập trên để trả lời
- Em có nhận xét gì về dãy số trên ? + Là dãy số cách đều 1 đơn vị
- Muốn tìm số hạng cuối của một dãy số cách đều ta làm như thế nào? (Lấy sốkhoảng cách nhân với giá trị một khoảng cách rồi cộng với số hạng đầu)
- Muốn tìm số trung bình cộng trong dãy số cách đều ta có thể tính theo cáchnào ? Số TBC = ( số hạng đầu + số hạng cuối ) : 2
* Quy tắc: Số trung bình cộng trong dãy số tự nhiên cách đều bằng nửa tổng của số hạng đầu và cuối.
- Tôi hướng dẫn HS trình bày bài giải như sau:
Số cuối của dãy số đã cho là: 8 x 1 + 1 = 9
Trung bình cộng của dãy số đã cho là: ( 1 + 9) : 2 = 5
* Cách làm bài: Muốn tìm số trung bình cộng của dãy số cách đều n đơn vị ta
tính trung bình cộng của số hạng đầu và cuối của dãy số Nếu dãy số có số lẻ số
Trang 12hạng thì trung bình cộng chính là số ở giữa .
4.4 Dạy dạng bài Tìm số trung bình cộng khi ẩn số hạng.
Ví dụ 1: Một của hàng ngày đầu bán được 120 m vải, ngày thứ hai bán được
- Bài toán hỏi gì ? Trung bình mỗi ngày cửa hàng bán bao nhiêu mét vải ?
B
ư ớc 2 Lập kế hoạch giải: (xác định từng số hạng và số số hạng)
- Muốn tìm được TB cộng của ba ngày ta cần biết gì ?
+ Số gạo ngày thứ hai và thứ ba
- Bước tiếp theo làm thế nào ? + Tính tổng số vải bán được trong 3 ngày
- Trung bình mỗi ngày cửa hàng bán bao nhiêu mét vải ta làm thế nào?
+ Lấy tổng số mét vải bán trong ba ngày chia cho 3
B
ư ớc 3: Trình bày bài giải.
Số vải bán cửa hàng bán được trong ngày thứ hai là:
ư ớc 4: Kiểm tra kết quả:
- Tổng số vải bán trong 3 ngày là: 140 x 3 = 420 (m)
- Tổng số mét vải ngày thứ 2 và 3 bán là: 420 – 120 = 300 (m)
Trang 13- Số vải bán trong ngày thứ hai là 120 x 1
2 = 60 (m)
- Số vải bán trong ngày thứ ba là: 300 – 60 = 240 (m)
- Vậy trung bình mỗi ngày cửa hàng bán 140 mét vải
Ví dụ 2: Một cửa hàng tuần đầu bán 329 m vải, tuần sau bán được nhiều hơn
tuần đầu 70 mét vải Hỏi trong hai tuần đó trung bình mỗi ngày cửa hàng bánđược bao nhiêu mét vải? ( Biết cửa hàng mở cửa tất cả các ngày trong tuần)
( Bài 4- SGK Toán 4 - Trang 164)
B
ư ớc 1: Tìm hiểu đề bài
- Bài toán cho biết gì ? Tuần đầu : 329 m, tuần sau nhiều hơn: 70 m
- Bài toán hỏi gì ? Trung bình mỗi ngày cửa hàng bán bao nhiêu mét vải
B
ư ớc 2 Lập kế hoạch giải
- Ở bài toán này HS dễ sai khi xác định số hạng cho rằng tuần hai bán được 70mét vải và xác định sai số số hạng (chia cho 2 vì nghĩ là có hai số hạng trongtổng ) Vì vậy khi HDHS, tôi lưu ý bằng câu hỏi sau:
- Tuần hai bán hơn tuần 1 là 70m vậy số vải trong tuần hai đã biết chưa ?
+ Phải đi tìm tuần 2 ( số hạng ẩn)
- Cửa hàng mở cửa tất cả các ngày trong tuần thì cửa hàng bán trong bao ngày?
+ 1 tuần = 7 ngày, vậy 2 tuần = 14 ngày ( ẩn số số hạng)
B
ư ớc 3 : Trình bày bài giải:
1 tuần = 7 ngày
Số vải tuần hai bán được là: 329 + 70 = 399 (m)
Số ngày cửa hàng bán vải là: 7 x 2 = 14 (ngày)
Trung bình mỗi ngày cửa hàng bán số mét vải là:
( 329 + 399) : 14 = 52 (m)
Đáp số: 52 m vải
B ư ớc 4 : Kiểm tra kết quả:
Tổng số vải bán trong 2 tuần là: 52 x 14 = 728 (m)
Số vải bán trong tuần đầu là: (728 -70) : 2 = 329 (m)
* Bài tập phát triển năng lực HS:
Trang 14Với bài toán trên, tôi nâng độ khó cho HS theo một hướng giải như sau: Một cửa hàng tuần đầu bán 329 m vải, tuần sau bán được nhiều hơn tuần đầu
70 mét vải Hỏi trung bình mỗi ngày của tuần nào bán được nhiều hơn và nhiềuhơn bao nhiêu mét vải? ( Biết cửa hàng mở cửa tất cả các ngày trong tuần)
B ư ớc 2 Lập kế hoạch giải:
- Hỏi trung bình mỗi ngày của tuần nào bán được nhiều hơn ta cần biết yếu tốnào ? + Tìm trung bình mỗi ngày cửa hàng bán trong từng tuần
- Tuần 2 đã biết chưa ? Ta cần tìm tuần 2 rồi mới tìm được trung bình mỗi ngày
- Sau đó làm thế nào để biết trung bình mỗi ngày tuần nào nhiều hơn bao nhiêumét ? + So sánh và làm phép tính trừ
Vì 57m > 47m nên trung bình mỗi ngày của tuần hai bán được nhiều hơn
và nhiều hơn số mét vải là: 57 – 47 = 10 (m)
Dù cũng là tìm số trung bình cộng với dữ liệu như nhau nhưng với cách hỏikhác nhau độ khó đã tăng lên, đòi hỏi HS phải có kiến thức tổng hợp và suy luậnlogic
* Cách làm bài: Muốn tìm số trung bình cộng khi ẩn số hạng ta cần tìm số
hạng và xác định số số hạng ( số chia), sau đó áp dụng quy tắc làm bài.
4.5 Dạy dạng bài tìm số hạng khi biết số trung bình cộng.
Ví dụ 1: Số trung bình cộng của hai số là 9 Biết một trong hai số là 12 Tìm số kia (Bài 5- SGK Toán 4 – Trang 28)
- Ở dạng bài này tôi yêu cầu HS:
+ Nêu cách tìm tổng của nhiều số khi biết số trung bình cộng của các số hạng + Dựa vào tổng các số và mối quan hệ giữa các số đã biết để tìm số hạng còn lại