Qua thực hiện các biện pháp giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp dạy của từng bài để đặt câu hỏi sao cho phùhợp với đối tượng học sinh của lớp mình để các em dễ dàng lĩnh hội kiến th
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY ĐỌC HIỂU PHÂN MÔN TẬP ĐỌC LỚP 3
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Việt
3 Tác giả: Trần Thị Quyên Nam (nữ): Nữ
Ngày/ tháng/ năm sinh: 24/10/1977
Trình độ chuyên môn: Đại học tiểu học
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường Tiểu học Văn Đức
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường Tiểu học Văn Đức - Thị
xã Chí Linh - Tỉnh Hải Dương
Điện thoại: 03203930485
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Giáo viên lớp 3 đều có thể áp dụng sáng kiến này
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9/2014
HỌ VÀ TÊN TÁC GIẢ XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Trần Thị Quyên
Trang 2TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Nhận thức được tầm quan trọng của môn Tiếng Việt trong nhà trườngtiểu học, đặc biệt là phân môn Tập đọc Đây là là một phân môn quan trọng,
nó là môn học khởi đầu đồng thời là môn học công cụ Tập đọc là môn khôngchỉ giúp cho học sinh phát triển kĩ năng đọc mà còn giúp cho học sinh thônghiểu văn bản đọc Dạy phân môn tập đọc, không chỉ yêu cầu học sinh rènluyện kĩ năng đọc văn bản mà đòi hỏi học sinh phải thông hiểu văn bản Vìvậy dạy tập đọc có ý nghĩa vô cùng to lớn ở tiểu học Nó trở thành một trongnhững mục tiêu quan trọng khi dạy học Tiếng Việt ở tiểu học
Xuất phát từ thực tế dạy và học môn Tiếng việt nói chung và phân môn tập đọc nói riêng, tôi đã quyết tâm tìm tòi, thực nghiệm trên điều kiện cụ thể
để đưa ra các biện pháp dạy đọc hiểu phân môn tập đọc lớp 3
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến
2.1 Điều kiện:
- CSVC: Cần có đủ đồ dùng trực quan để sử dụng cho quá trình dạy,
giải nghĩa từ trong mỗi tiết dạy
- GV: Giáo viên phải đạt đến trình độ nhận thức rõ về vai trò quan
trọng của tiết tập đọc
- HS: Hs tích cực, hào hứng học tập.
2.2 Thời gian: Tháng 9 năm 2014.
2.3 Đối tượng áp dụng sáng kiến:
Tất cả các đ/c giáo viên dạy lớp 3 đều có thể áp dụng sáng kiến này vàogiảng dạy cho các em học sinh lớp 3 trong trường
3 Nội dung sáng kiến:
- Một số điểm mới của sáng kiến
Trang 3Qua quá trình thực hiện sử dụng các biện pháp trong sáng kiến này tôi nhận thấy Sáng kiến đã thể hiện rõ tính mới, tính sáng tạo so với các giải pháp
cũ đã thực hiện Sáng kiến thể hiện rõ 4 biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy đọc hiểu trong giờ tập đọc lớp 3 Qua thực hiện các biện pháp giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp dạy của từng bài để đặt câu hỏi sao cho phùhợp với đối tượng học sinh của lớp mình để các em dễ dàng lĩnh hội kiến thứcngay tại lớp và giáo viên phải là người biết rõ cách tổ chức lớp học, tạo khôngkhí vui tươi, gây hứng thú học tập cho học sinh Như vậy tiết học sẽ thành công
Mục đích của sáng kiến này là đưa giờ học tập đọc của lớp 3 thực sự cóhiệu quả, đạt được mục đích của tiết dạy, góp phần rèn luyện năng lực đọchiểu cho học sinh Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu bằng biện pháp sử dụng hệthống câu hỏi và phiếu bài tập hướng dẫn học sinh tìm hiểu trong giờ tập đọc
là phương pháp dạy tích cực mà giáo viên đã biết vận dụng và phát huy tácdụng tối đa của các phương pháp khác
4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
Qua quá trình áp dụng trên thực tế 2 lớp học tôi nhận thấy các em đượchọc với cách dạy và áp dụng các biện pháp sáng kiến đưa ra đạt kết quả tốthơn các em học với cách dạy và học thông thường Điều đó thể hiện rõ quakết quả khảo sát
5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến
Qua giảng dạy phân môn Tập đọc tôi nhận thấy để hỗ trợ cho việc dạyhọc sinh có kĩ năng đọc tốt, đọc diễn cảm, đọc hiểu, cần có thêm tài liệu thamkhảo về cảm thụ văn học cho giáo viên, cần có thêm một số đồ dùng trựcquan phục vụ cho việc giải nghĩa từ, để giúp cho học sinh học tập có hứng thú
và tiến bộ hơn Qua kết quả đạt được, tôi mong rằng mỗi giáo viên trong nhàtrường nói chung và giáo viên khối lớp 3 nói riêng tham khảo sáng kiến này
để áp dụng vào thực tế giảng dạy
Trang 4MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Trong mỗi chúng ta, những kiến thức cấp Tiểu học là nền móng cơ bản,
là bậc học nền tảng cung cấp những cơ sở ban đầu về tri thức, đặt nền móngcho việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh Với tiểu học yêucầu phải giáo dục toàn diện với nhiều môn học Trong đó, môn Tiếng Việt làmôn học cơ bản nhất, là tiền đề, là cơ sở tiếp thu những môn học khác trongnhà trường tiểu học, với chức năng chủ yếu là hình thành năng lực hoạt độngngôn ngữ cho học sinh thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết
Tiếng Việt có nhiều phân môn Nhưng Tập đọc là một phân môn quantrọng, nó là môn học khởi đầu đồng thời là môn học công cụ Tập đọc là mônkhông chỉ giúp cho học sinh phát triển kĩ năng đọc mà còn giúp cho học sinhthông hiểu văn bản đọc
Đọc không chỉ là công việc giải mã tín hiệu ngôn ngữ mà còn là quátrình nhận thức để hiểu tác phẩm Đọc trở thành đòi hỏi cơ bản đầu tiên đốivới mỗi người đi học Lúc đầu trẻ học để đọc, sau đó trẻ phải đọc để học Đọcgiúp trẻ chiếm lĩnh được một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập,tiếp thu tri thức của nhân loại, đọc chính là học, học nữa, học mãi, đọc để tựhọc, học cả đời
Mục tiêu của dạy Tập đọc là hình thành và phát triển kĩ năng đọc chohọc sinh Đây là một trong bốn kĩ năng của môn Tiếng Việt Kĩ năng đọcchính là đọc phải có chất lượng Đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức, đọcdiễn cảm chứ không phải đơn thuần chỉ là đọc thành tiếng, từ mà tách rờinghĩa nó ra khỏi quá trình đọc Bởi đọc và hiểu là hai nhiệm vụ của phân mônTập đọc, chúng luôn tác động và hỗ trợ qua lại lẫn nhau, có đọc tốt thì mớihiểu đúng và có hiểu đúng thì mới đọc tốt được Vì vậy mục đích cuối cùngcủa tiết dạy tập đọc là bước đầu cho học sinh tiếp xúc ngôn ngữ văn học, ngônngữ nghệ thuật và hình thành ở học sinh những năng lực cảm thụ
Trang 5Hiện nay nhà trường tiểu học đang từng bước đổi mới phương pháp dạycác môn học nói chung, môn Tiếng Việt nói riêng và đặc biệt là nâng cao chấtlượng dạy đọc hiểu trong giờ tập đọc Song qua qua nhiều năm trực tiếpgiảng dạy ở trường mình công tác, tôi thấy hiệu quả giờ dạy tập đọc khôngcao, kĩ năng đọc hiểu của học sinh còn nhiều hạn chế Trong quá trình dạynhiều giáo viên coi nhiệm vụ giờ tập đọc chỉ là luyện đọc đúng và đọc lưuloát Các bước lên lớp của giáo viên còn công thức, hệ thống câu hỏi tìm hiểubài đơn điệu, máy móc, chưa phát huy được tính tích cực sáng tạo của họcsinh dẫn đến các em tiếp thu bài một cách thụ động.
Trước thực tế trên tôi luôn suy nghĩ cần phải làm gì đó để giờ tập đọcthực sự có hiệu quả, đạt được mục đích của tiết dạy góp phần rèn luyện nănglực đọc hiểu cho học sinh Mặt khác tôi luôn mong muốn trau dồi nghiệp vụ,nâng cao trình độ chuyên môn, trao đổi cùng đồng nghiệp để đưa ra biện phápkhắc phục tồn tại và xây dựng một phương pháp hoàn thiện cho phân môn tậpđọc có chất lượng cao
2 Cơ sở lí luận
Tập đọc có vị trí hàng đầu ở tiểu học không dạy văn thành một mônđộc lập, nhưng thực chất là dạy văn học tích hợp với dạy tiếng trong phânmôn tập đọc Mục đích của dạy tập đọc ở tiểu học là dạy tiếng Việt kết hợpvới dạy văn Dạy tốt phân môn tập đọc đáp ứng một trong bốn kĩ năng sửdụng Tiếng Việt Với tư cách là một phân môn thực hành, tập đọc hình thành
và rèn luyện kĩ năng đọc cho học sinh: đọc đúng, đọc nhanh, đọc chính xác,
rõ ràng, mạch lạc và đọc diễn cảm Từ đó học sinh sẽ có những hiểu biết vềngôn ngữ, văn học
Dạy phân môn tập đọc, không chỉ yêu cầu học sinh rèn luyện kĩ năngđọc văn bản mà đòi hỏi học sinh phải thông hiểu văn bản Vì vậy dạy tập đọc
có ý nghĩa vô cùng to lớn ở tiểu học Nó trở thành một trong những mục tiêuquan trọng khi dạy học Tiếng Việt ở tiểu học
Trang 6Đọc là một dạng hoạt động lời nói, là quá trình tiếp nhận chữ viết của
từ, chuyển dạng thức chữ viết thành lời nói có âm thanh và thông hiểu nó, Làquá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không
có âm thanh, cả hai hình thức đọc thành tiếng và đọc thầm không thể tách rờiviệc hiểu những gì được đọc
Dạy đọc hiểu chính là dạy đọc có ý thức, hiệu quả của đọc hiểu được
đo bằng khả năng thông hiểu nội dung văn bản đọc Kết quả của đọc hiểu phảigiúp học sinh hiểu nghĩa của từ và cụm từ, câu, đoạn, bài là toàn bộ những gìđược đọc
Đọc hiểu có tác động qua lại lẫn nhau, đầu tiên là để nắm được phầnnào đó của văn bản Từ cách hiểu của mình, học sinh thể hiện qua việc đọcthành tiếng thể hiện giọng đọc đúng, phù hợp với tính cách con người trongtác phẩm với nội dung tác phẩm Vì vậy trong quá trình dạy tập đọc ngườigiáo viên phải kết hợp chặt chẽ quá trình đọc và quá trình hiểu
Mục đích của dạy đọc hiểu là hình thành ở học sinh kĩ năng, kĩ xảo đọchiểu Kĩ xảo đọc hiểu là yếu tố của kĩ năng được tự động hoá Hình thức kĩxảo đọc hiểu là giúp học sinh hiểu được văn bản đọc một cách chính xác trên
cơ sở học sinh nắm được hệ thống ngữ âm chuẩn từ đó học sinh thực hiện cácthao tác tư duy để tìm ra nội dung của văn bản
Dạy đọc hiểu là một bộ phận quan trọng trong phương pháp dạy họctập đọc, nó hình thành kĩ năng đọc và giúp học sinh cảm thụ văn bản Từ đóphát triển tư duy sáng tạo, phát triển trí tuệ óc thẩm mĩ, giáo dục tư tưởng, đạođức và giáo dục lao động ở học sinh
Kĩ năng đọc là một kĩ năng phức tạp, đòi hỏi một quá trình luyện tậplâu dài Việc hình thành kĩ năng được chia làm ba giai đoạn: phân tích, tổnghợp, tự động hóa Giai đoạn học vẫn là sự phân tích các chữ cái và đọc thànhtiếng theo âm Giai đoạn tổng hợp thì đọc nhanh cả từ chọn vẹn, trong đó sựtiếp nhận “ từ” bằng thị giác và phát âm hầu như trùng với nhận thức ý nghĩa.Tiếp theo là sự thông hiểu ý nghĩa của “ từ” trong cụm từ, câu đi trước sự phát
Trang 7âm, tức là đọc được thực hiện trong sự đoán nghĩ Mà ở lớp 2, 3 học sinh bắtđầu đọc tổng hợp Ngày nay dạy tập đọc quan tâm hơn tới sự hình thành kĩnăng đọc và kĩ năng làm việc với văn bản, nghĩa là đòi hỏi tổ chức giờ dạysao cho việc phân tích nội dung của bài tập đọc đồng thời hướng đến việchoàn thiện kĩ năng đọc, hướng đến đọc có ý thức bài đọc Việc đọc như thếnhằm vào sự nhận thức Chỉ có thể xem đứa trẻ biết đọc khi nó đọc được vàhiểu được điều mình đọc, đọc là hiểu nghĩa của chữ viết
Quá trình hiểu văn bản gồm các bước:
+ Hiểu các từ, các ngữ
+ Hiểu các câu
+ Hiểu các khối đoạn
+ Hiểu được cả bài
Học sinh tiểu học không phải bao giờ cũng dễ dàng hiểu được những điều mình đọc, mà khi chưa hiểu thì đọc không đúng yêu cầu Đây là cơ sở để
tôi đề xuất “ Một số biện pháp dạy đọc hiểu phân môn tập đọc lớp 3”.
3 Thực trạng của vấn đề
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi tiến hành điều tra thực tế việc dạytập đọc ở trường tôi nói chung và lớp 3 nói riêng và đã thu được một số điềuđáng lưu ý sau:
3 1 Quan điểm của Giáo viên về giờ dạy tập đọc ở lớp 3.
Nhìn chung giáo viên rất coi trọng giờ tập đọc: Trong 2 nhiệm vụ củagiờ tập đọc có người cho rằng thời gian tìm hiểu bài và thời gian luyện đọcnhư nhau Có người lại cho rằng luyện đọc nhiều hơn
Trong quá trình tìm hiểu bài, giáo viên bám sát sách giáo khoa, trungthành với câu hỏi trong sách giáo khoa và bài tập (100%) Giải thích từ khó70% còn 30% giáo viên sử dụng trực quan minh họa để học sinh tự tìm hiểu
Trang 8và giải thích Vấn đề tìm hiểu nghệ thuật có trong bài tập đọc ít được đề cậpđến, đa số giáo viên cho rằng đó là yêu cầu quá cao đối với học sinh lớp 3.
3 2 Thực trạng dạy phần tìm hiểu bài trong giờ tập đọc.
Qua điều tra tôi thấy cách tiến hành giờ dạy tập đọc có hai phần chính Tùytheo mỗi bài có thể dạy phần tìm hiểu bài trước hoặc sau phần tập đọc, cũng
có khi dạy hai phần này đan xen nhau và phần tìm hiểu bài giáo kết hợp cácphương pháp truyền thống: Hỏi, đáp, gợi mở trực quan, nêu vấn đề, thảo luận,luyện tập
- GV đọc diễn cảm toàn bài
- GV hướng dẫn học sinh luyện, kết hợp giải nghĩa từ:
Trang 9Cả lớp đọc đồng thanh một đoạn hoặc cả bài (không áp dụng với một
số bài có nội dung buồn)
3 Hướng dẫn tìm hiểu bài
Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc thầm và tìm hiểu bài dựa theo câuhỏi, bài tập đọc trong sách giáo khoa
4 Luyện đọc lại/Học thuộc lòng.
- Giáo viên đọc diễn cảm từng đoạn hoặc cả bài
- Giáo viên lưu ý học sinh về giọng điệu chung của đoạn hoặc bài,những câu cần chú ý
- Từng học sinh hoặc nhóm học sinh thi đọc Giáo viên uốn nắn cáchđọc cho học sinh
- Hướng dẫn HTL( Nếu sách giáo khoa yêu cầu)
5 Củng cố - Dặn dò.
Giáo viên đặt một số câu hỏi để củng cố kiến thức cho học sinh
* Qua tìm hiểu thực trạng giờ dạy tập đọc trong trường, tôi tiến hànhkhảo sát học sinh đọc và làm bài viết ở hai lớp 3A và 3D ( Theo đề khảo sát,Trình bày ở Phần phụ lục )
* Kết quả đạt được như sau:
- Kết quả khảo sát viết
Trang 10Bên cạnh đó, một số giáo viên trình độ còn hạn chế chưa xác địnhnhiệm vụ của giờ tập đọc, biến giờ tập đọc thành giờ giảng văn, coi nhẹ phầnluyện đọc Quen với phương pháp cũ, tiếp nhận phương pháp mới chưa đầy
đủ, nên giờ tập đọc giáo viên nhiều khi đã tách rời việc luyện đọc và tìm hiểubài dẫn đến hai hoạt động này không hỗ trợ được cho nhau, làm cho học sinhđọc rõ ràng lưu loát mà không hiểu nội dung bài đọc
Đa số giáo viên phụ thuộc vào sách giáo khoa hướng dẫn, coi sách làmmẫu là chuẩn mà chưa biết xử lý linh hoạt các lượng kiến thức cho phù hợpvới trình độ học sinh Khi đọc mẫu còn phát âm ngọng phụ âm đầu L-N, đồngthời giáo viên còn lúng túng trong việc phối hợp hệ thống câu hỏi tìm hiểu bàivới giải bài tập Bên cạnh đó chưa khai thác được hết vẻ đặc sắc của từng bài,nhiều câu hỏi bài tập có tính chất áp đặt, hạn chế sáng tạo của học sinh, chưahợp lý với nội dung cần tìm hiểu của bài Việc sử dụng đồ dùng dạy học chưahợp lý, nhiều khi lạm dụng đồ dùng trực quan làm phân tán sự tập trung chú ýcủa học sinh vào bài dạy Tranh ảnh minh họa còn ít, chất lượng không caodẫn đễn việc khai thác nội dung bài qua tranh còn bị hạn chế…
Trang 11- Về phía học sinh: Trong mỗi giờ tập đọc học sinh rất thích khi đượcđọc bài mà ít chú ý đến việc suy nghĩ tìm hiểu bài Vì vậy các em thườngquan tâm đến đọc nhanh, đúng, đọc diễn cảm nhiều hơn là tìm hiểu nội dungbài đọc Khi trả lời câu hỏi các em phụ thuộc nhiều vào sách giáo khoa, chứkhông chọn lọc ra ý để trả lời, chưa biết diễn đạt thành câu văn Học sinh tiếpthu bài không đầy đủ, hiểu bài hời hợt, không sâu, chưa cảm nhận được cáihay, cái đẹp của tác phẩm, chưa vận dụng kiến thức vào cuộc sống
4 Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đọc hiểu trong giờ tập đọc lớp 3.
Qua việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn giảng dạy tập đọc ở tiểuhọc nói chung và lớp 3 nói riêng, tôi nhận thấy việc dạy học tập đọc chưa đápứng được yêu cầu của phân môn Vì vậy để khắc phục được tình trạng trên,tôi xin đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy tập đọc (hiểu)
ở lớp 3 nói riêng và tiểu học nói chung
4 1 Biện pháp thứ nhất: Nâng cao trình độ giáo viên
Một giờ tập đọc thành công, đạt được mục tiêu của tiết học mà đạt chấtlượng cao hay không phụ thuộc rất nhiều vào trình độ chuyên môn và nghệthuật sư phạm của người giáo viên Điều đó đòi hỏi tất cả giáo viên phải đạtđến trình độ nhận thức chung về vai trò của tiết tập đọc Nhiệm vụ chủ yếucủa tiết tập đọc là dạy tiếng mặt khác dạy tập đọc cũng là dạy văn, dạy nănglực cảm thụ văn chương Từ đó giáo viên mới xây dựng được hệ thống câuhỏi và bài tập hướng dẫn tìm hiểu bài giúp học sinh hiểu nội dung và nghệthuật của các bài đọc đó, hình thành và rèn luyện kỹ năng đọc đúng, đọc hay,đọc diễn cảm và thông hiểu nội dung văn bản
Đứng trước nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học, người giáo viênphải biết cải tiến và lựa chọn phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá,kết hợp nhuần nhuyễn linh hoạt giữa các phương pháp dạy học vào bài giảngđạt kết quả cao nhất Với phương châm “ Học sinh làm trung tâm” giáo viênphải thực sự là người hướng dẫn điều khiển tổ chức mọi hoạt động của học
Trang 12sinh, huy động mọi khả năng của học sinh tự khám phá và tìm tòi ra kiếnthức, phát triển năng lực cho mỗi em, tạo cho các em niềm tin trong học tập.
Ở mỗi bài dạy giáo viên phải xác định rõ mục tiêu từng bài, phải chuẩn bị tốt
đồ dùng dạy học, xây dựng bài học phù hợp với thực tế học sinh của lớpmình
- Tóm lại: Giáo viên chính là nhân tố quyết định sự thành công của quátrình dạy học Vì vậy người giáo viên phải trau dồi vốn kiến thức khôngngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn để thực sự là người “ Khởiđộng” dẫn dắt hoạt động hướng dẫn học sinh chiếm lĩnh tri thức khoa học
4 2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng hệ thống câu hỏi
- Để đạt được mục đích của tiết dạy tập đọc: hình thành kỹ năng đọc vàgiúp học sinh thông hiểu nội dung văn bản, sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3
đã xây dựng hệ thống câu hỏi để dẫn học sinh khai thác đầy đủ các kiến thức
về văn học, kiến thức tiếng việt, kiến thức đời sống trong bài đọc, đồng thờigiúp học sinh nâng cao khả năng tư duy logic, giáo dục tình cảm cho học sinh
Hệ thống câu hỏi được xác lập lợp lý cả ba chức năng: Nhận thức-giáo thẩm mỹ, nó có tác dụng giúp cho giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu bài đểhọc tốt
- Khi xây dựng hệ thống câu hỏi, giáo viên phải xác định được mụcđích yêu cầu chính của từng câu hỏi và được sử dụng câu hỏi đó trong bài Hệthống câu hỏi thật ngắn gọn, cô đọng, hàm xúc, giúp cho học sinh hiểu nộidung bài tập đọc nói về vấn đề gì, đem lại những hiểu biết gì, để mở rộng tầmnhìn kiến thức và giáo dục đạo đức cho các em
+ Ví dụ: Câu chuyện “ Các em nhỏ và cụ già”, “ Tiếng ru” cho các emthấy được: Mọi người trong cộng đồng sống phải quan tâm đến nhau, chia sẻcùng nhau giúp cho mỗi người thấy bớt đi những lo lắng, buồn phiền trongcuộc sống, để cuộc sống tốt đẹp hơn
Trang 13Từ đó giáo dục các em biết quan tâm giúp đỡ mọi người, sẵn sàng giúp
đỡ họ trong bất kỳ hoàn cảnh nào
Mặt khác giáo viên đưa ra câu hỏi để khai thác kiến thức tiếng việt dướinhiều dạng: Câu hỏi về ngữ pháp, từ ngữ, câu hỏi liên tưởng, liên hệ …Giúphọc sinh cảm thụ tốt bài văn, bài thơ nhờ khai thác các yếu tố nghệ thuật Câu hỏi đưa ra không chỉ giới hạn trong kiến thức bài học mà cần phải
có những câu hỏi phát triển kích thích sự tìm tòi cái mới Hệ thống câu hỏiphải dựa vào đặc điểm tâm sinh lý học sinh, phù hợp với trình độ học sinh Tùy từng nội dung bài mà giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi tìm hiểubài một cách linh hoạt, không nhất thiết phải đi theo trình tự nhất định Có thể
đi theo hướng từ toàn thể đến bộ phận
- Tóm lại: Giáo viên xây dựng và sử dụng hệ thống câu hỏi tìm hiểu bàimang tính tích hợp, cụ thể hoá, bám sát nội dung chủ đề của bài, sẽ giúp chohọc sinh thực sự đạt được mục tiêu của tiết học Đọc có ý thức, đọc diễn cảm
và thông hiểu nội dung bài đọc
4 3 Biện pháp thứ 3: Xây dựng phiếu bài tập
- Trong quá trình giáo viên hướng dẫn sử dụng hệ thống câu hỏi để tìmhiểu bài đã giúp học sinh hiểu được nội dung bài học, hình thành cho học sinh
kỹ năng đọc đúng, đọc có ý thức Kỹ năng đọc hiểu sẽ được rèn luyện, kiểmtra đánh giá qua việc học sinh thực hiện phiếu bài tập
Nội dung phiếu bài tập bao gồm câu hỏi và bài tập Thực hiện phiếu bàitập đòi hỏi học sinh phải đọc, nhớ các chi tiết, nội dung bài tập đọc để nối, tô,đánh dấu
+ Ví dụ: Đánh dấu X vào ô trống trước đáp án đúng Từ mỗi tờ giấy
cô giáo đã làm ra:
Thuyền, mặt trời, mặt nước biển
Mây, thuyền, mặt nước biển
Trang 14Thuyền, mây, con người.
(Bài: Bàn tay cô giáo)
4 4 Biện pháp thứ tư: Hướng dẫn học sinh phát hiện thủ pháp nghệ thuật trong bài học.
Một văn bản(văn, thơ) được lựa chọn dạy trong chương trình Tập đọclớp 3 thường hay về nội dung và đẹp về nghệ thuật Để giúp học sinh hiểu sâu
về nội dung bài học, tiếp nhận vẻ đẹp của ngôn từ, vẻ đẹp của văn bản, giáoviên hướng dẫn học sinh phát hiện được những tín hiệu nghệ thuật và đánhgiá được giá trị của chúng trong việc biểu đạt nội dung
+ Ví dụ: Trong bài “ Anh đom đóm” tác giả đã dùng cách gọi củangười để gọi cho vật, tả vật bằng những từ ngữ tả người Bằng biện pháp nhânhoá tác giả đã tạo nên một thế giới loài vật sống động Từ đó học sinh cảmnhận được thế giới cảnh vật ở nông thôn vào ban đêm thật thú vị
Tóm lại, đối với từng bài tập đọc, giáo viên phải nắm chắc đặc trưngcủa ngôn ngữ trong văn bản, đặc trưng phản ánh nghệ thuật của văn bản đểhướng dẫn học sinh phát hiện về thủ pháp nghệ thuật của từng bài, hiểu sâusắc hơn về nội dung của bài học, nhờ vốn sống, trí tưởng tượng liên tưởng, tưduy của học sinh phát triển
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đọc hiểu tronggiờ tập đọc cho giờ tập đọc cho học sinh lớp 3 Tuỳ theo từng bài mà giáoviên sử dụng các biện pháp sao cho phù hợp Bên cạnh đó, để một giờ họcđảm bảo về thời gian và chất lượng, đòi hỏi học sinh phải đầy đủ tài liệu.Giáo viên phải chuẩn bị chu đáo về đồ dùng, giáo án cùng với tài, nghệ thuật
sư phạm của giáo viên, sẽ làm cho giờ dạy sôi nổi, học sinh hứng thú học tập
và đạt được kết quả cao
* Dạy thực nghiệm
Vận dụng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đọc hiểu trong giờtập đọc lớp 3, tôi tiến hành dạy thực nghiệm ở 2 lớp 3A và 3D của trường( 2
Trang 15lớp tôi chọn có cùng số học sinh và các em có nhận thức tương đối đồng đềunhư nhau Tôi đã chọ bài “ Bàn tay cô giáo ”- TV 3, tập 2 trang 25 để dạythực nghiệm và đối chiếu
* Thiết kế bài giảng
- Giáo án dạy thực nghiệm
- Giáo án đối chiếu
- Tôi đã soạn 2 giáo án chi tiết ( Trình bày ở phần phụ lục)
* Kiểm tra đánh giá kết quả
- Qua dạy thực nghiệm tôi tiến hành kiểm tra lớp dưới hình thức đọc cá
nhân và làm bài 15 phút ( Đề khảo sát trình bày ở phần phụ lục)
- Kết quả thu được như sau:
+ Kết quả đọc( Số học sinh mỗi lớp 22 em )