UBND TỈNH HẢI DƯƠNGSỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ HỌC SINH THỰC HÀNH KĨ NĂNG NGHE BỘ MÔN: TIẾNG ANH 9 Năm học 2014 - 2015... Kết quả kiểm tra của h
Trang 1UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ HỌC SINH THỰC HÀNH KĨ NĂNG NGHE
BỘ MÔN: TIẾNG ANH 9
Năm học 2014 - 2015
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Một số phương pháp hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng trong giảng dạy bộ môn TiếngAnh 9
3 Tác giả: Họ và tên: Hoàng Thị Thủy Nam (nữ): NữNgày / tháng / năm sinh: 07/11/1981
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiếng Anh
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Lê Lợi – Chí Linh –Hải Dương Điện thoại: 0986 148 815
4 Đồng tác giả (nếu có): Không có
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THCS Lê Lợi
Địa chỉ: Thị Tứ - Lê Lợi - Chí Linh - Hải Dương ĐT: 03203 593 126
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường THCS Lê Lợi
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Đầu tư nghiên cứu bài giảng, phương pháp dạy học và kiểm tra đánhgiá theo nội dung đổi mới
- Nghiên cứu và nắm chắc về phương pháp giảng dạy kĩ năng nghe
- Học sinh phải có ý thức và tích cực học tập bộ môn Nắm được cáchnghe hiểu một thông tin bằng Tiếng Anh
- Xây dựng hệ thống kiến thức cần cung cấp cho học sinh thật đầy đủ,ngắn gọn và lôgíc
8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: năm học 2012 – 2013.
HỌ TÊN TÁC GIẢ (KÝ TÊN)
Hoàng Thị Thủy
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN, ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
TÓM TẮT SÁNG KIẾN
Trang 3Qua thực tế giảng dạy chương trình Tiếng Anh 9 nhiều năm ở mộttrường thuộc xã miền núi khó khăn, điều kiện học tập của học sinh nhìnchung còn rất thiếu thốn, chưa kể sự quan tâm, đầu tư cho việc học tậpmôn Tiếng Anh từ phía gia đình và học sinh còn thấp Từ đó, việc họctrên lớp cũng như tự học để cải thiện bộ môn của các em còn hạn chế,đặc biệt là việc luyện thực hành các kĩ năng giao tiếp nói chung, kĩ năngnghe nói riêng Kết quả kiểm tra của học sinh qua các bài tập liên quanđến kĩ năng nghe còn rất thấp do một số nguyên nhân cơ bản: học sinhchưa nắm chắc được phương pháp luyện nghe một thông tin bằng TiếngAnh, thiếu vốn từ, vấn đề phát âm Vì vậy, làm thế nào để giúp họcsinh nâng cao hiệu quả luyện nghe tiếng Anh là mong muốn đạt đượctrong sáng kiến
Một phương pháp truyền thống khi luyện nghe tiếng Anh của họcsinh là nghe trước, chữa sau Thực tế cho thấy nếu ta làm ngược lại, hiệuquả sẽ tốt hơn Đây được gọi là “phương pháp ngược” Đầu tiên, ta chohọc sinh tiếp xúc với file nghe văn bản của bài nghe, đọc và dịch, để họcsinh hiểu bài trước Sau khi đọc xong, giáo viên cho các em vài giâyhình dung lại tổng thể cả bài nói về cái gì và chuyển sang nghe một cáchchăm chú Thường thì các em chỉ nghe được lõm bõm vài ba từ, nhưng
do đã đọc văn bản nên các em nghe được nhiều từ hơn Giáo viên chocác em nghe thêm một hoặc hai lần nữa Sau đó mới chuyển sang “cày”bài nghe, tức là giải quyết các bài tập chính của bài
Sáng kiến nghiên cứu kĩ lưỡng các nội dung kiến thức, phương phápgiảng dạy liên quan đến kĩ năng nghe như: vị trí, vai trò của kĩ năngnghe trong chương trình Tiếng Anh 9 và các hoạt động dạy học theo babước cho kĩ năng nghe; tổng hợp lại các bài tập bổ trợ liên quan theomột hệ thống từ bài 1 đến bài 10 trong chương trình Tiếng Anh 9; đưa raphương pháp hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe; đồng thời cũngminh họa cho phương pháp đó bằng một giáo án cụ thể Hệ thống bài tập
Trang 4được đưa ra trong sáng kiến chủ yếu nhằm áp dụng sau phần listening, trong phần đầu while-listening của tiết hướng dẫn thực hành kĩnăng nghe để hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ chính ở phần while-listening và phần post-listening hiệu quả hơn.
Sáng kiến cũng trình bày rõ ràng việc đánh giá kết quả thực nghiệmtrước và sau khi áp dụng với các đối tượng học sinh đại trà lớp 9 tạitrường THCS qua hai năm học 2012-2013 và 2013-2014, đồng thời đưa
ra điều kiện để sáng kiến được nhân rộng cùng với những kết luận vàkhuyến nghị
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Trang 51 Cơ sở lí luận
Mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc phát triểntính năng động sáng tạo và tích cực của học sinh nhằm tạo khả năngnhận biết và giải quyết vấn đề cho các em Trong chương trình TiếngAnh 9, các kĩ năng được luyện phối hợp trong các dạng bài tập khácnhau nhằm tạo điều kiện cho học sinh có thể phát triển khả năng nghe,nói, đọc, viết, qua đó nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ nói chung Một trong những yếu tố không thể thiếu được trong quá trình họcTiếng Anh của học sinh, đó chính là thực hành kĩ năng nghe Không chỉvới những người còn đang học tiếng Anh, mà cả với những người đãhọc và đang sử dụng ngôn ngữ này thường xuyên thì kĩ năng nghe vẫn làmột kĩ năng khó Rất hiếm khi có ai học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai
mà có thể hiểu 100% tất cả từng câu từng từ người nước ngoài nói Tuynhiên, nếu rèn luyện đúng phương pháp và đều đặn, việc cải thiện kĩnăng nghe trong tiếng Anh là hoàn toàn có thể
Chính vì suy nghĩ này, tôi đã đi sâu nghiên cứu "một số phương pháp
hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe" môn Tiếng Anh lớp 9, nhằm trao
đổi với các bạn đồng nghiệp trong việc hướng dẫn học sinh thực hành kĩnăng nghe nói riêng, giảng dạy và nâng cao trình độ của các em nóichung, để cùng tìm ra một phương pháp giảng dạy có tính khả thi nhất
2 Cơ sở thực tiễn
Tôi đã được trực tiếp tham gia các buổi thảo luận chuyên đề bồi ưỡng giáo viên Tiếng Anh về phương pháp mới với các tài liệu về đổimới phương pháp dạy học Ngoài ra, tôi cũng dựa vào việc tham khảomột số sách thiết kế bài dạy, sách giáo viên, tài liệu bồi dưỡng thườngxuyên cho giáo viên, sách một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạyhọc môn Tiếng Anh THCS
Được thực tế trực tiếp giảng dạy chương trình SGK mới năm nay lànăm thứ 12, được tham gia các kì hội giảng, các buổi sinh hoạt chuyên
Trang 6đề của trường, của thị xã, tôi cũng đã tích lũy và rút ra một số bài họckinh nghiệm trong quá trình giảng dạy Hơn nữa, qua những buổi dự giờcủa các bạn đồng nghiệp trong trường, trong thị xã, tôi vẫn thấy một sốgiáo án được thiết kế để giảng dạy kĩ năng này còn sơ sài và yêu cầu quásức đối với học sinh Theo tôi, việc hướng dẫn học sinh thực hành kĩ
năng nghe như vậy là chưa thực sự hiệu quả Vì vậy, trong phạm vi ương trình THCS, tôi xin mạnh dạn nêu ra "một số phương pháp hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe” trong môn Tiếng Anh 9 một cách có
ch-hệ thống, đảm bảo được mục tiêu bài giảng, hoàn thành bài tập đúngthời gian chương trình quy định
3 Các biện pháp, giải pháp thực hiện
3.1 Nội dung nghiên cứu
3.1.1 Vị trí và vai trò của kĩ năng nghe trong môn Tiếng Anh 9
SGK Tiếng Anh 9 được biên soạn nhằm tiếp tục nâng cao trình độtiếng Anh của các em bằng cách phối hợp rèn luyện các kỹ năng nghe -nói - đọc - viết ở mức độ cao hơn, các kĩ năng được dạy một cáchchuyên sâu hơn qua các mục dạy cụ thể cho từng kĩ năng Cụ thể, cấutrúc mỗi một đơn vị bài học bao gồm các mục sau:
Trang 7nghe để đoán nghĩa / ý qua ngữ cảnh Hết lớp 9, học sinh có khả năng sửdụng những kiến thức tiếng Anh đã học trong phạm vi chương trình đểnghe hiểu được nội dung chính và nội dung chi tiết các đoạn độc thoại /hội thoại có độ dài khoảng 100-120 từ trong phạm vi các nội dung chủđiểm đã học trong chương trình, hiểu được các văn bản ở tốc độ tươngđối chậm
3.1.2 Các hoạt động dạy học theo ba bước cho kĩ năng nghe
Thực hiện ba bước dạy nghe: trước khi nghe (Pre-listening), trongkhi nghe (While-listening) và sau khi nghe (Post-listening)
Những hoạt động trước khi nghe (Pre-listening) có thể là: giới thiệunội dung sắp nghe; ra một số câu hỏi trước khi nghe; ra nhiệm vụ để họcsinh thực hiện khi nghe; giới thiệu một số từ mới hoặc cấu trúc ngữ phápmới chủ chốt có trong bài nghe có ảnh hưởng đến việc hiểu nội dung bàinghe Tuy nhiên, cần lưu ý là không nên giới thiệu mọi từ mới khôngquan trọng trong bài hoặc cần để cho học sinh đoán nghĩa từ trong ngữcảnh
Trong khi nghe (While-listening) có thể cho học sinh nghe hai lầntrước khi kiểm tra đáp án sơ bộ, chưa cho đáp án đúng Cho các em cơhội nghe thêm lần nữa để tự tìm hết đáp án hay tự sửa lỗi trước khi giáoviên sửa lỗi và cho đáp án Nên cho nghe hết cả nội dung bài, khôngdừng từng câu một, trừ trường hợp câu khó muốn cho học sinh tìmthông tin chi tiết chính xác
Sau khi nghe (Post-listening), cần phối hợp nhiều cách kiểm tra cácđáp án như: để học sinh hỏi lẫn nhau, học sinh trao đổi đáp án và chữachéo, hay một học sinh hỏi trước lớp và chọn người trả lời trước khigiáo viên cho đáp án cuối cùng
3.2 Hệ thống bài tập và phương pháp hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe
Trang 8Sau đây là phần tổng hợp các bài tập cơ bản đã được sắp xếp theomột hệ thống để áp dụng trong việc hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năngnghe từ Unit 1 đến Unit 10
Exercise 1 (Unit 1- A visit from a pen pal):
Mục thực hành kĩ năng nghe trong bài 1 không phải là khó Tuynhiên, đây là thời điểm học sinh bắt đầu tiếp cận với chương trình TiếngAnh 9, lại là bài học đầu tiên trong chương trình, các em sẽ không thểtránh khỏi bỡ ngỡ nếu không có sự hỗ trợ từ phía giáo viên Để giúp các
em thuận lợi hơn trong việc giải quyết nhiệm vụ chính của bài, giáo viên
có thể đưa ra một bài tập bổ trợ trước đó như sau:
Listen and complete the following sentences:
a Carlo! Be careful You’re walking the grass!
b I didn’t the sign.
c We want the 130.
d I can eat Mexican food at .
e I’d rather hamburgers.
Đối với bài tập trên, các câu được đưa ra sát với các câu mà các emnghe được, những từ cần điền khá đơn giản để nghe, vừa tạo hứng thúcho các em tiếp tục nhiệm vụ học tập, đồng thời những thông tin trongbài tập này cũng hỗ trợ cho các em trong việc giải quyết yêu cầu chínhcủa bài
a Carlo! Be careful You’re walking on the grass!
b I didn’t see the sign.
c We want the number 130.
d I can eat Mexican food at home.
e I’d rather eat hamburgers.
Exercise 2 (Unit 2- Clothing):
Tương tự như ở bài 1, mục thực hành kĩ năng nghe trong bài 2 cũng
Trang 9không quá khó Tuy nhiên, học sinh thường gặp khó khăn trong việcphân biệt và miêu tả chính xác các loại trang phục Vì vậy, ngoài việchướng dẫn, gọi mở cho các em nhớ lại những từ chỉ quần áo, giày déptrước khi nghe, để giúp các em thuận lợi hơn trong việc giải quyếtnhiệm vụ chính của bài, giáo viên có thể đưa ra một bài tập bổ trợ trướcnhư sau:
Listen and fill in each blank with one word you hear:
a Her name’s Mary and she is (1) years old
b She has (2) dark hair.
c She’s wearing shorts – blue (3) and a long-sleeved (4) blouse
d She’s wearing a pair of shoes – brown (5) .
Đối với bài tập trên, các câu được đưa ra sát với các câu mà các emnghe được, vừa giúp học sinh nhớ lại cách miêu tả trang phục, giày dép,đồng thời những thông tin trong bài tập này cũng hỗ trợ cho các emtrong việc giải quyết yêu cầu chính của bài
a Her name’s Mary and she is (1) three years old
b She has (2) short dark hair.
c She’s wearing shorts – blue (3) shorts and a long-sleeved (4) white blouse
d She’s wearing a pair of shoes – brown (5) shoes.
Exercise 3 (Unit 3- A trip to the countryside):
Thực tế cho thấy đôi khi ta làm ngược lại một phương pháp truyềnthống vẫn thường áp dụng từ trước, hiệu quả sẽ tốt hơn Đây được gọi là
“phương pháp ngược” Đầu tiên, ta cho học sinh tiếp xúc với file nghevăn bản của bài nghe để học sinh hiểu bài trước Sau khi đọc xong, giáoviên cho các em vài giây hình dung lại tổng thể cả bài nói về cái gì vàchuyển sang nghe một cách chăm chú Giáo viên cho các em nghe thêmmột hoặc hai lần nữa Sau đó mới chuyển sang giải quyết các bài tập
Trang 10chính của bài Để áp dụng “phương pháp ngược” một cách hiệu quả,giáo viên có thể thiết kế một bài tập bổ trợ như sau để học sinh giảiquyết trước khi vào nhiệm vụ chính:
Listen and fill in each blank with one word you hear:
highway small turning paddy bamboo coming family lot Bridge big
At 6.30 in the morning, the bus collected Ba and his (1) from their home After picking everyone up, the bus continued north on Highway Number 1 It crossed the Dragon (2) and stopped
at the gas station to get some more fuel Then, it left the (3) and turned left onto a smaller road westward This road ran between green (4) fields, so the people on the bus could see a lot of cows and buffaloes The road ended before a (5) store beside a pond Instead of (6) left towards a small airport, the bus went in the opposite direction It didn’t stay on that road for very long, but turned left onto a road which went through a small (7) forest Finally, the bus dropped everyone off at the parking (8) ten meters from a big old banyan tree It parked there and waited for people to come back in the evening.
Với bài tập trên, giáo viên không chỉ đơn thuần cung cấp file văn bảncủa bài nghe cho học sinh, mà đã giao thêm một nhiệm vụ đơn giản vừasức cho các em thực hiện, giúp các em tập trung hơn vào bài
At 6.30 in the morning, the bus collected Ba and his (1) family from their home After picking everyone up, the bus continued north on Highway Number 1 It crossed the Dragon (2) Bridge and stopped at the gas station to get some more fuel Then, it left the (3) highway and turned left onto a smaller road westward This road ran between green (4) paddy fields, so the people on the bus could see a lot of cows and buffaloes The road ended before a (5) big store beside a pond Instead
Trang 11of (6) turning left towards a small airport, the bus went in the opposite direction It didn’t stay on that road for very long, but turned left onto a road which went through a small (7) bamboo forest Finally, the bus dropped everyone off at the parking (8) lot ten meters from a big old banyan tree It parked there and waited for people to come back in the evening.
Exercise 4 (Unit 4- Learning a foreign language):
Giống như ở bài 3, mục nghe của bài 4 cũng khá dài và khó, vì vậy,
để hỗ trợ học sinh thực hành kĩ năng nghe hiệu quả tốt hơn, giáo viên cóthể áp dụng “phương pháp ngược” Ở bài này, giáo viên hãy thiết kế mộtbài tập bổ trợ như sau để học sinh giải quyết trước khi vào nhiệm vụchính:
Listen and fill in each blank with one word you hear:
international problem work English can
job writing university school national
Host: Kate, can I introduce you to Nga? She’s studying English here in
London.
Kate: Hello, please to meet you.
Nga: Please to meet you, too.
Kate: Where are you from, Nga?
Nga: I’m from Viet Nam.
Kate: Why are you studying (1) here?
Nga: I need it for my (2) .
Kate: Really? So, what do you do?
Nga: I work for a bank, an (3) bank in Ha Noi.
Kate: Oh, I see Did you learn English at (4) ?
Nga: Yes, and at (5) , too But I’ve forget er…forget…
Kate: Forgotten.
Nga: Yes, of course I’ve forgotten a lot of it I want to improve my (6)
Trang 12skills You know…sometimes I have to write letters in English.
Kate: What about listening, Nga?
Nga: It’s terrible This is my biggest (7) People talk very
quickly and I can’t understand them.
Kate: Do you like studying English?
Nga: Oh, yes It’s an interesting language and it’s very useful; and I (8)
talk to people from all over the world…and I can understand the words of my favorite songs, too.
Kate: Well That’s very good Good luck to you, Nga.
Với bài tập trên, giáo viên đã giao thêm một nhiệm vụ đơn giản vừasức cho các em thực hiện, giúp các em tập trung hơn vào bài, đồng thờitạo thuận lợi cho các em giải quyết các nhiệm vụ tiếp theo
Host: Kate, can I introduce you to Nga? She’s studying English here in
London.
Kate: Hello, please to meet you.
Nga: Please to meet you, too.
Kate: Where are you from, Nga?
Nga: I’m from Viet Nam.
Kate: Why are you studying (1) English here?
Nga: I need it for my (2) job.
Kate: Really? So, what do you do?
Nga: I work for a bank, an (3) international bank in Ha Noi.
Kate: Oh, I see Did you learn English at (4) school?
Nga: Yes, and at (5) university, too But I’ve forget er…forget…
Kate: Forgotten.
Nga: Yes, of course I’ve forgotten a lot of it I want to improve my (6)
writing skills You know…sometimes I have to write letters in English.
Kate: What about listening, Nga?
Trang 13Nga: It’s terrible This is my biggest (7) problem People talk very
quickly and I can’t understand them.
Kate: Do you like studying English?
Nga: Oh, yes It’s an interesting language and it’s very useful; and I (8)
can talk to people from all over the world…and I can understand the words of my favorite songs, too.
Kate: Well That’s very good Good luck to you, Nga.
Exercise 5 (Unit 5- The media):
Mục nghe trong bài 5 khá khó cả về từ vựng và nội dung kiến thức xãhội Chính vì vậy, học sinh rất cần đến sự hỗ trợ của giáo viên mới cóthể thực hành tốt kĩ năng nghe trong bài này Các câu hỏi và trả lời trongđoạn đối thoại mà học sinh luyện nghe rất rõ ràng, logic, nên giáo viên
có thể thiết kế một bài tập bổ trợ như sau:
Listen and match the questions with the right answers:
Questions Answers
1 What is the assignment about?
2 Where and when did the first
printed newspaper appear, Dad?
3 When was the telegraph
invented?
4 Do you know what two new
forms of news media appeared in
the early 20 th century?
5 When did television become
commercially viable, can you
guess?
6 When did the Internet become
a major force in journalism?
a Radio and newsreels.
b In the mid-and late 1990s.
c It’s about the important dates
of the media
d Perhaps it was in the late 19 th
century
e It was in 1950s.
f It first appeared in the 7 th or 8 th
century AD, in China.
Các câu hỏi và trả lời được sử dụng trong bài tập trên chính là những
Trang 14câu mà các em sẽ nghe được trong bài nên việc nối chúng không quákhó khăn Sau khi giải quyết xong phần bài tập này, học sinh sẽ dễ dànghoàn thành nhiệm vụ chính của mục nghe.
1 – c 2 – f 3 – d 4 – a 5 – e 6 – b
Exercise 6 (Unit 6- The environment):
Nội dung của bài luyện nghe này có bố cục rất rõ ràng với các từ như: firstly, secondly, thirdly, next, finally Tuy nhiên, thông tin trong bài khá dài, chủ điểm cũng không dễ đối với học sinh, vì vậy giáo viên
có thể thiết kế bài tập đơn giản hơn để việc luyện nghe vừa sức hơn đối với học sinh:
Listen and fill in each blank with one word you hear:
oil garbage pumped from factories on six
a Firstly, there is raw sewage, which is directly into the sea.
b Secondly, ships drop about million tons of garbage into the sea each year
c Thirdly, there are spills from ships
d Next, there are waste materials from
e Finally, oil is washed the land
Các câu đưa ra trong bài tập này sát với những gì các em nghe được nên các em sẽ dễ nhận biết hơn, sau đó có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ chính
a Firstly, there is raw sewage, which is pumped directly into the sea.
b Secondly, ships drop about six million tons of garbage into the sea each year
c Thirdly, there are oil spills from ships
d Next, there are waste materials from factories
e Finally, oil is washed from the land