skkn chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh hoạt tổ CM ở trường tiểu học

Chúng ta có thể có nhiềubiện pháp bồi dưỡng như: tự học tự bồi dưỡng của mỗi giáo viên, bồi dưỡng thaysách giáo khoa mới, bồi dưỡng theo chu kỳ, bồi dưỡng chuẩn hoá và nâng chuẩn...Nhưng

NHÂN DÂN THỊ XÃ CHÍ LINH TRƯỜNG TIỂU HỌC

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN

“CHỈ ĐẠO TỐT CÔNG TÁC CHUYÊN ĐỀ TRONG SINH HOẠT

TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC "

BỘ MÔN: QUẢN LÝ

NĂM HỌC : 2014

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên

môn ở trường Tiểu học.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chuyên đề trong các trường tiểu học

3 Tác giả:

- Họ và tên: Phạm Thị Thủy Nữ

- Trình độ chuyên môn: Đại học tiểu học

- Ngày, tháng, năm sinh: 09/10/1972

- Chức vụ, đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng, trường Tiểu học Hưng Đạo, thị xãChí Linh, tỉnh Hải Dương

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 2/2015

HỌ TÊN TÁC GIẢ (KÝ TÊN) XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Nghị quyết TW II khoá VIII đã chỉ rõ: "Động lực số một quyết định chất

lượng giáo dục trong nhà trường là đội ngũ giáo viên"

Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên?

Đây là một câu hỏi khó, đòi hỏi các nhà quản lý giáo dục phải tìm ra phươngcách và đáp án chính xác, có như vậy mới đáp ứng được việc thực hiện nhiệm vụnâng cao chất lượng giáo dục Một trong những biện pháp nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục ở bậc Tiểu học đó chính là công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ của đội ngũ cán bộ giáo viên trong mỗi nhà trường Chúng ta có thể có nhiềubiện pháp bồi dưỡng như: tự học tự bồi dưỡng của mỗi giáo viên, bồi dưỡng thaysách giáo khoa mới, bồi dưỡng theo chu kỳ, bồi dưỡng chuẩn hoá và nâng chuẩn Nhưng một trong các biện pháp bồi dưỡng đó thì việc tổ chức tốt các chuyên

đề dạy học ở trường Tiểu học là con đường nhanh nhất, ngắn nhất góp phần nângcao chất lượng dạy- học, thực hiện tốt nhiệm vụ năm học cũng như nhiệm vụ chínhtrị, kinh tế, xã hội của mỗi địa phương, của đất nước

Trong thực tế, việc tổ chức chuyên đề ở một số trường Tiểu học nói chungchưa được cán bộ quản lý quan tâm một cách sâu sắc, còn giao phó cho các tổchuyên môn Các tổ chuyên môn thì thực hiện theo chỉ tiêu số lượng chuyên đề từkhâu chọn chuyên đề, tổ chức thực hiện chuyên đề còn hình thức, chiếu lệ, hiệu quảchưa cao nên thực sự chất lượng, hiệu quả chuyên đề của mỗi nhà trường chưa cao.Muốn thực sự nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, mỗi nhà trường cầnlàm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ giáo viên Một trong

những biện pháp đó là việc tổ chức “Chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh

hoạt tổ chuyên môn ở trường Tiểu học "

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:

- Điều kiện áp dụng sáng kiến: Các trường tiểu học có các tổ chuyên môn thườngxuyên sinh hoạt theo định kỳ

- Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 9/2014 đến tháng 2/2015

- Đối tượng áp dụng sáng kiến: Toàn bộ giáo viên và học sinh ở trường Tiểu họcnơi tôi làm công tác quản lý

3 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến:

Sáng kiến đề ra một số biện pháp “Chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh hoạt

tổ chuyên môn ở trường Tiểu học" góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên

cũng như chất lượng giáo dục toàn diện ở mỗi nhà trường trong giai đoạn hiện nay;gồm các biện pháp mới:

3.1 Bồi dưỡng nâng cao nhận thức về công tác tổ chức chuyên đề trong sinh hoạt

tổ chuyên môn

3.2 Bồi dưỡng về vấn đề đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài

học

3.3 Lựa chọn và xây dựng kế hoạch chuyên đề

3.4 Tiến hành thực hiện các chuyên đề

3.5 Áp dụng các chuyên đề vào thực tiễn giảng dạy

4 Khả năng áp dụng của sáng kiến: các giải pháp được đề cập trong sáng kiến cóthể áp dụng rộng rãi ở tất cả các tổ chuyên môn trong trường Tiểu học

5 Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Sáng kiến đã góp phần nâng cao chất lượng sinhhoạt tổ chuyên môn trong các nhà trường tiểu học, nâng cao nhận thức và ý thứctrách nhiệm của mỗi cán bộ, giáo viên trong việc tổ chức chuyên đề, góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường tiểu học

6 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến:

Chúng tôi mong muốn các biện pháp “chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh

hoạt tổ chuyên môn ở trường Tiểu học" có thể áp dụng ở tất cả các trường tiểu học

trong toàn quốc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Từ xa xưa ông cha ta đã có câu: "Không thầy đố mày làm nên" đó là một thực tế

sinh động đúc kết từ vai trò, vị trí của người thầy giáo trong quá trình thực hiệnnhiệm vụ và sứ mệnh cao cả của mình Bất kỳ một cấp học nào cũng vậy đội ngũthầy giáo, cô giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục Đội ngũ giáo viên thế

nào thì phong trào nhà trường thế ấy Thực tế đã chứng minh: "Thầy nào thì trò ấy"

có thầy giỏi thì sẽ có trò giỏi Đồng chí Phạm Văn Đồng có một ý kiến rất xác

đáng: "Để đảm bảo chất lượng Giáo dục - Đào tạo phải giải quyết tốt vấn đề thầy

cô giáo phải đổi mới hệ thống sư phạm, phải quan tâm đến vấn đề đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng sau đào tạo để có một đội ngũ giáo viên giỏi, có trách nhiệm, có lương tâm, có lòng tự hào về nghề nghiệp."

Sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo là sự nghiệp trồng người, chăm lo đến sự nghiệptrồng người là nhiệm vụ của toàn xã hội song đội ngũ thầy cô giáo là người xungkích tiên phong trực tiếp và đóng vai trò quyết định đưa sự nghiệp giáo dục đi đếnthắng lợi

Hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm của nhà trường mà tổ chuyên môn lànơi tổ chức, quản lý chặt chẽ, thường xuyên quá trình đó dưới sự quản lý, theo dõi,chỉ đạo của các Phó Hiệu trưởng Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn rất phongphú trong đó hoạt động chuyên đề là hoạt động cơ bản, giúp giáo viên trực tiếpgiảng dạy tháo gỡ được những khó khăn vướng mắc trong chuyên môn Qua hoạtđộng chuyên đề chất lượng giảng dạy của người thầy được nâng lên, phát huy nănglực, sáng kiến của từng thành viên trong tổ khối, nhân rộng những kinh nghiệm tốt,cách làm hay trong tổ, trong toàn trường, từ đó không ngừng nâng cao chất lượnghọc tập ở học sinh

Thực tế hiện nay chương trình giáo dục luôn coi trọng thực hành, vận dụngchương trình theo hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học ở

Tiểu học Giáo viên chủ động lựa chọn nội dung và phương pháp thích hợp đểgiảng dạy sát với từng đối tượng học sinh trên lớp, có lồng ghép các nội dung giáodục bảo vệ môi trường, giáo dục kĩ năng sống vào các môn các bài có địa chỉ lồngghép trong chương trình Tuy nhiên trong quá trình thực hiện dạy- học nảy sinhnhững vấn đề cần phải giải quyết và cần có biện pháp khắc phục kịp thời Vì vậy,hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ giáo viên là rất cần thiết Thực hiệnviệc bồi dưỡng này có thể tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau Nhưng vấn đềđặt ra ở đây, biện pháp nào vừa hiệu quả vừa tiện lợi cho người giáo viên nhất ? Đóchính là các biện pháp “chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên

môn ở trường Tiểu học" giúp giáo viên học tập và vận dụng trong giảng dạy đạt

hiệu quả

2

Cơ sở lý luận

Mục tiêu giáo dục Tiểu học được xác định trong điều 27 của luật giáo dục:

“Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở”

Do vậy người giáo viên Tiểu học có vị trí, vai trò quan trọng trong việc đàotạo thế hệ trẻ có kiến thức, kĩ năng và phát triển toàn diện Muốn đạt được mục tiêunày trước hết người quản lý cần phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, từ đónâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục học sinh

Người giáo viên Tiểu học có tầm quan trọng đặc biệt, lao động của thầy côgiáo là lao động khoa học, tính nghệ thuật và tính sáng tạo cao Thầy cô giáo Tiểuhọc chính là hình ảnh trực quan, gần gũi, sinh động và toàn diện để học sinh noitheo học tập để hoàn thiện nhân cách của mình

Người giáo viên Tiểu học là người tổ chức quá trình phát triển của trẻ bằngphương pháp nhà trường do vậy người giáo viên cần đạt được các yêu cầu cơ bản

về đạo đức nhân cách, thể chất, kiến thức và kỹ năng xã hội, đặc biệt là kiến thứcphổ thông, kỹ năng sư phạm nói chung và kỹ năng dạy học nói riêng

Có nhiều con đường để bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên như: cử giáoviên đi học các lớp đại học, cao đẳng, lớp dự án phát triển giáo viên, thao giảngkhối, tổ chức chuyên đề Trong đó tổ chức chuyên đề là một nhiệm vụ quan trọngtrong hoạt động chuyên môn của trường tiểu học Việc tổ chức tốt các chuyên đề ởtrường Tiểu học là con đường nhanh nhất, ngắn nhất góp phần nâng cao chất lượngdạy và học.

Các chuyên đề tập trung triển khai thường là những vấn đề mới và tìm giảipháp khắc phục, những vấn đề khó được nảy sinh trong quá trình dạy học Nhữngvấn đề khó có thể là vướng mắc của thầy khi dạy hoặc những sai lầm thường mắccủa trò khi học

3.Thực trạng việc tổ chức chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên môn

Qua điều tra thực trạng việc tổ chức, thực hiện chuyên đề ở đơn vị trường Tiểuhọc do tôi làm công tác quản lý thì trong những năm gần đây thực hiện chươngtrình SGK mới, tôi nhận thấy, bên cạnh những tổ chuyên môn và những cá nhânlàm tốt việc bồi dưỡng chuyên môn qua việc tổ chức thực hiện chuyên đề vẫn còn

có những cá nhân và tổ chuyên môn chưa thực sự làm tốt công việc này Đó là một

số tồn tại, hạn chế của việc tổ chức, thực hiện chuyên đề trong nhà trường như sau:

3.1 Đối với tổ chuyên môn:

- Việc lựa chọn chuyên đề đôi khi chưa thiết thực, chưa mạnh dạn đi vào nhữngvấn đề khó hoặc mới trong quá trình dạy học

- Phần viết và báo cáo lý thuyết một số chuyên đề còn bỏ qua hoặc viết còn chungchung, sơ sài, mang nặng tính hình thức, chủ quan của người viết

- Các tiết dạy minh hoạ do giáo viên lựa chọn đôi khi chưa phù hợp, chưa tiêu biểu,giáo viên dạy chưa mạnh dạn tiếp cận với phương pháp dạy học tích cực, một sốtiết dạy minh hoạ chưa thống nhất với báo cáo lý thuyết

- Phần thảo luận đã có song thường chỉ xuôi chiều theo ý kiến chỉ đạo của tổ trưởng

mà chưa có sự thảo luận sôi nổi, đầy đủ của các thành viên trong tổ chuyên môn.Đặc biệt , có chuyên đề chưa đưa ra được những giải pháp khắc phục khó khăn, hạn

chế trong giảng dạy; hiệu quả tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong giảng dạy chogiáo viên chưa cao.

- Phần kiểm tra đánh giá sau chuyên đề của tổ trưởng chưa được sâu sát và chưathường xuyên

- Phần tổng kết đánh giá thi đua khen thưởng chưa được thực hiện thường xuyên,chưa rút ra được những bài học thiết thực về từng khâu trong quá trình thực hiệnchuyên đề

3.2 Đối với giáo viên:

- Nhận thức về việc tổ chức, thực hiện chuyên đề của một bộ phận giáo viên cònhạn chế Có giáo viên còn xem nhẹ việc học tập, nghiên cứu chuyên đề còn một sốthì học tập và thực hiện chuyên đề theo hình thức chiếu lệ

- Phần thực hiện dạy áp dụng sau chuyên đề: Một số giáo viên vận dụng chưa thậtlinh hoạt, thiếu sáng tạo, thiếu hiệu quả về nội dung, phương pháp, hình thức tổchức dạy học, khai thác và sử dụng thiết bị

Vì thế trong những năm trước đây việc tổ chức, thực hiện chuyên đề của cáctrường Tiểu học nói chung và trường tiểu học nơi tôi công tác nói riêng chưa thực

sự có hiệu quả, tỉ lệ chuyên đề được xếp loại tốt chưa cao

4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện

Xuất phát từ cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và những tồn tại, hạn chế nêu trêncũng như qua thực tế nhiều năm trực tiếp làm giáo viên giảng dạy, quản lý tổchuyên môn và hiện nay với cương vị là phó hiệu trưởng, tôi được trực tiếp chỉ đạo

tổ chức, thực hiện chuyên đề ở trường Tiểu học, tôi mạnh dạn đề ra một số giải

pháp “chỉ đạo tốt công tác chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường

Tiểu học " góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên cũng như chất lượng

giáo dục toàn diện ở mỗi nhà trường trong giai đoạn hiện nay như sau:

4.1 Bồi dưỡng nâng cao nhận thức về công tác tổ chức chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên môn.

Hoạt động dạy và học là hoạt động trung tâm của nhà trường mà tổ chuyên môn lànơi tổ chức, quản lý chặt chẽ, thường xuyên quá trình đó dưới sự quản lý, theo dõi,chỉ đạo của ban giám hiệu Ban giám hiệu phải giúp cho giáo viên hiểu về nội dunghoạt động của tổ chuyên môn rất phong phú trong đó hoạt động chuyên đề là hoạtđộng cơ bản, giúp giáo viên trực tiếp giảng dạy tháo gỡ được những khó khănvướng mắc trong chuyên môn Qua hoạt động chuyên đề chất lượng giảng dạy củangười thầy được nâng lên, phát huy năng lực, sáng kiến của từng thành viên trong

tổ khối, nhân rộng những kinh nghiệm tốt, cách làm hay trong tổ, trong toàntrường, từ đó không ngừng nâng cao chất lượng học tập ở học sinh

Thực tế hiện nay chương trình giáo dục luôn coi trọng thực hành, vận dụngchương trình theo hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học ởTiểu học Giáo viên chủ động lựa chọn nội dung và phương pháp thích hợp đểgiảng dạy sát với từng đối tượng học sinh trên lớp, có lồng ghép các nội dung giáo

dục bảo vệ môi trường, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục sử dụng năng lượng tiết

kiệm và hiệu quả vào các môn các bài có địa chỉ lồng ghép trong chương trình Tuy nhiên trong quá trình thực hiện dạy- học nảy sinh những vấn đề cần phảigiải quyết và cần có biện pháp khắc phục kịp thời Vì vậy, hoạt động bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ giáo viên là rất cần thiết và có thể tiến hành bằng nhiều hìnhthức khác nhau Nhưng biện pháp vừa hiệu quả vừa tiện lợi nhất cho người giáoviên đó chính là tổ chức tốt các chuyên đề trong sinh hoạt tổ chuyên môn

Thông qua các chuyên đề, giáo viên được trang bị đầy đủ về lý luận dạy họccòn hổng thông qua phần báo cáo lý thuyết của chuyên đề GV được minh chứngsáng tỏ lý luận dạy học đó thông qua phần dạy minh hoạ GV được trao đổi thôngtin hai chiều xoay quanh những vấn đề còn vướng mắc cùng với những đồngnghiệp giàu kinh nghiệm thông qua phần thảo luận chuyên đề để tìm ra giải phápthực hiện hữu hiệu nhất Giáo viên được tự kiểm nghiệm những giải pháp đó quathực tiễn phần dạy vận dụng sau chuyên đề Giáo viên được đánh giá rút kinhnghiệm sớm nhất thông qua phần kiểm tra sau chuyên đề của cán bộ quản lý để từ

đó giáo viên sớm có giải pháp cải tiến phương pháp và hình thức tổ chức dạy họccũng như điều chỉnh nội dung dạy học sao cho phù hợp với đặc điểm học sinh lớpmình, nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy của bản thân và từ đó mỗi GV đều nhậnthức được tổ chức chuyên đề là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao chất lượngdạy và học ở mỗi nhà trường

4.2 Kết hợp bồi dưỡng về vấn đề đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học

Năm học 2014-2015 này, cán bộ giáo viên các nhà trường tiểu học trong toàntỉnh ta được tiếp cận với vấn đề đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứubài học

4.2.1 Vậy thế nào là đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học?

- Là hoạt động chuyên môn nhưng ở đó GV tập trung phân tích các vấn đề liênquan đến người học (học sinh)

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học không tập trung vào việcđánh giá giờ học, xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ranguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp đểnâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho học sinh được tham gia vào quá trìnhhọc tập; giúp giáo viên có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung, phương phápdạy sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh

4.2.2.Các bước tiến hành sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

Bước 1 Xây dựng kế hoạch bài học

- Nhóm trưởng cần xác định mục tiêu kiến thức và kĩ năng mà học sinh cần đạtđược khi tiến hành nghiên cứu Đề xuất với thành viên trong tổ (nhóm) chuyênmôn Giáo viên trong tổ (nhóm) sẽ thảo luận chi tiết, cụ thể chọn bài học, thời giantiến hành bài dạy, lớp thực hiện bài dạy minh họa, giáo viên thực hiện dạy minhhọa

- Giáo viên trong tổ (nhóm) thảo luận xây dựng giáo án cho bài học minh họa.+ Cần xác định mục tiêu, phương pháp trong bài học

+ Đặt câu hỏi xem đây là loại bài học gì?

+ Cách giới thiệu bài học như thế nào?

+ Sử dụng các phương pháp và phương tiện dạy học thế nào cho đạt hiệu quảcao?

+ Nội dung bài học chia ra những đơn vị kiến thức nào?

+ Dự kiến tổ chức hoạt động dạy học nào tương ứng?

+ Dự kiến tích hợp nội dung giáo dục nào là phù hợp?

+ Dự kiến cách suy nghĩ, khả năng tiếp nhận của học sinh vào bài học, các tìnhhuống dạy học xảy ra, dự kiến cách kết thúc bài học

Sau khi kết thúc cuộc thảo luận, giáo viên thực hiện dạy minh họa sẽ nghiêncứu, phát triển … các ý kiến góp ý của tổ (nhóm) chuyên môn Giáo viên thực hiệnhoàn thiện giáo án dạy minh họa và chuẩn bị điều kiện tốt nhất cho tiết dạy

Bước 2 Tiến hành bài học và dự giờ

- Sau khi hoàn thành xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết, giáo viên sẽ dạy minh hoạbài học nghiên cứu ở một lớp đã chuẩn bị trước

- Các yêu cầu cụ thể của giờ dạy minh họa như sau:

+ Chuẩn bị lớp dạy minh hoạ, bố trí lớp có đủ chỗ ngồi quan sát thuận lợicho người dự

+ Điều chỉnh số lượng người dự ở mức vừa phải, không quá đông

+ Việc dự giờ cần đảm bảo không ảnh hưởng đến việc học của học sinh,không gây khó khăn cho người dạy minh hoạ

- Giáo viên dạy và dự cần quan sát học sinh học, cách phản ứng của học sinh tronggiờ học, cách làm việc nhóm học sinh, những sai lầm học sinh mắc phải, thái độ

tình cảm của học sinh Quan sát tất cả đối tượng học sinh, không được “bỏ rơi”

một HS nào

- Giáo viên dự từ bỏ thói quen đánh giá giờ qua hoạt động của giáo viên dạy, người

dự cần học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy, đặt mình vào vị trí

của người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của học sinh để tìmcách giải quyết.

Bước 3 Suy ngẫm, thảo luận về bài học nghiên cứu.

Tạo điều kiện cho giáo viên dạy chia sẻ cảm nhận, bày tỏ những cái tâm đắc,hoặc những điều chưa hài lòng về tiết dạy Suy ngẫm và chia sẻ các ý kiến của giáoviên về bài học sau khi dự giờ Các ý kiến đưa ra nhiều hay ít, tinh tế và sâu sắc hayhời hợt và nông cạn sẽ quyết định hiệu quả học tập, phát triển năng lực của tất cảgiáo viên tham gia vào sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

- Người dự tập trung quan sát việc học của học sinh, đưa ra minh chứng về những

gì họ nhìn thấy được về cách học, suy nghĩ, giải quyết vấn đề của học sinh trên lớphọc, để rút kinh nghiệm, bổ sung, đưa ra biện pháp nâng cao hiệu quả

- Mọi người phải lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau khi thảo luận, không nênquan tâm đến các tiêu chuẩn truyền thống của một giờ dạy

- Các thành viên không nên phê phán đồng nghiệp, không xếp loại giờ dạy minh hoạ trong sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học Bởi giờ dạy đó là sản

phẩm chung của mọi người khi tham gia sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bàihọc

- Lấy hành vi học tập của học sinh làm trung tâm thảo luận

- Tổ trưởng không nên áp đặt, tạo cơ hội cho giáo viên trong tổ phát biểu, có sự dẫndắt để giáo viên trong tổ cùng thảo luận

Bước 4 Áp dụng cho thực tiễn dạy học hàng ngày

- Sau khi thảo luận về tiết dạy đầu tiên, tất cả giáo viên cùng suy ngẫm xem có tiếp

tục thực hiện nghiên cứu bài học này nữa không? Nếu bài học nghiên cứu vẫn

chưa hoàn thiện thì cần tiếp tục nghiên cứu để tiến hành dạy ở các lớp sau cho hoànthiện hơn

- Cuối cùng các giáo viên viết bài báo cáo vạch ra những gì họ được học liên quanđến chủ đề nghiên cứu và mục tiêu của họ trong giảng dạy

4.2.3 Để tổ chức tốt sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, điều kiện để

thực hiện nghiên cứu bài học đó là:

- Phải tổ chức nhóm giáo viên hợp tác xây dựng giáo án

- Tiết học minh hoạ là tiết học như bình thường hàng ngày

- Phát giáo án của tiết học cho giáo viên dự giờ

- Vị trí giáo viên dự giờ có thể quan sát được nét mặt, thái độ của học sinh

- Các giáo viên cần học cách quan sát

- Nêu lại những ấn tượng của mình khi quan sát học sinh học

- Chỉ ra thực tế và có bằng chứng (quay video, chụp ảnh)

- Không đánh giá giờ dạy của giáo viên.

- Nhận được sự ủng hộ từ phía lãnh đạo

4.2.4 Việc tổ chức thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học đượcthực hiện theo hai giai đoạn sau:

Giai đoạn thứ nhất: Hình thành cách dự giờ, suy ngẫm, xây dựng quan hệ đồng nghiệp mới.

Trong giai đoạn này, sinh hoạt CM cần tập trung thực hiện các mục tiêu sau:

- Luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của sinh học trong giờ học, cókhả năng phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạy phù hợp, việchọc của học sinh

- Làm thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cảm nhận của giáo viên về học sinh trongtừng hoàn cảnh khác nhau

- Hình thành thói quen lắng nghe lẫn nhau; rèn luyện cách chia sẻ ý kiến, từ đóhoàn thành mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau

Giai đoạn thứ hai: Tập trung phân tích các nguyên nhân, các mối quan hệ trong giờ học và tìm biện pháp cải tiến, nâng cao chất lượng các bài học.

- Đi sâu nghiên cứu, phân tích các phương án dạy học đáp ứng tối thiểu việc họccủa học sinh, các mối quan hệ trong lớp học, các kĩ năng cần thiết để nâng cao chấtlượng việc học của học sinh

- Tăng cường, vận dụng, thử nghiệm những ý tưởng sáng tạo khi dạy minh hoạ, lấyhọc sinh làm trung tâm đều được vận dụng, trải nghiệm trong sinh hoạt chuyênmôn

- Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học nên tổ chức càng nhiều lần càngtốt

4.3 Lựa chọn và xây dựng kế hoạch chuyên đề

Thông thường quy trình thực hiện một chuyên đề qua các bước như sau:Xây dựng kế hoạch Tổ chức thực hiện Kiểm tra đánh giá Bài học kinhnghiệm

Sau khi đã bồi dưỡng nâng cao nhận thức về công tác tổ chức chuyên đề trongsinh hoạt tổ chuyên môn, chúng tôi chỉ đạo các tổ chuyên môn tiến hành cho giáoviên thảo luận để chọn lựa chuyên đề sao cho sát thực, khoa học, hợp lý và tậptrung vào những vấn đề mới khó cần thiết đối với việc dạy và học

Đây là giai đoạn khá quan trọng quyết định sự thành công của chuyên đề

Những vấn đề đưa ra phải thực sự “ thiết thực, cấp bách ”, là vướng mắc mà giáo

viên đang cần tháo gỡ trong chuyên môn

Chuyên đề phải xuất phát từ nhu cầu của các tổ chuyên môn giáo viên.Không nên tổ chức hàng loạt chuyên đề mà không thật sự cần thiết làm lãng phíthời gian và công sức của giáo viên và học sinh

Đầu năm học 2014 - 2015, sau khi các tổ chuyên môn họp bàn bạc, thảo luận cácchuyên đề cần tổ chức trong năm tôi lên kế hoạch tổ chức các chuyên đề và thôngbáo đến các tổ chuyên môn nắm chắc kế hoạch thực hiện các chuyên đề như sau:

4.3.1 Chuyên đề cấp trường

TT Môn Khối Lớp Tên chuyên đề Thời gian thực hiện Người thực hiện Người dự

1 Tổ chứclớp 1-5 Áp dụng mô hình lớphọc Vinel 9/2014Tháng CBQL GV toàntrường

2 SKKN GV Lựa chọn và viếtSKKN 10/2014Tháng CBQL GV toàntrường

3 PPĐG 1-5

Đổi mới về ĐGHSTH theoTT30/2014

Tháng10/2014

Tháng

GV khối 4; 5

2 Chính tả 4

Cách khắc phục lỗi chính tả, rèn chữ viết cho HS lớp 4;5

Tháng10/2014 GV GV khối 4;5

3 Khoahọc 5

Áp dụng phương pháp bàn tay nặn bột trong môn Khoa học

Tháng11/2014

GV

GV khối 4,5

4 Tập viết 2

Rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp trong môn Tập viết

Tháng10/2014

GV

GV Tổ2+3

5 TNXH 2+3

Áp dụng phương pháp bàn tay nặn bột trong môn TN&XH

Tháng11/2014

Tháng12/2014

GV

GV Tổ 2+3

7 TiếngViệt 1 Nâng cao chất lượng dạy học môn TV tăng 10/2014Tháng

Tháng03/2015

GV

GV Tổ 1

Sau khi đã lựa chọn được chuyên đề, tiến hành xác định được thời điểm tổchức, phân công giáo viên tham gia (một nhóm giáo viên báo cáo lý thuyết, mộtmột nhóm giáo viên soạn và dạy minh hoạ ) để những GV thực hiện chuyên đề cóthời gian suy nghĩ, nghiên cứu, tìm tòi tài liệu, thiết bị phục vụ cho chuyên đề củamình

Khi phân công, Ban giám hiệu cần định hướng, lựa chọn các đồng chí giáoviên có năng lực, trình độ, giàu nhiều kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, cónhư vậy việc thực hiện chuyên đề mới thật sự có chất lượng, hiệu quả và thiết thực

4.4 Tiến hành thực hiện các chuyên đề.

Sau khi đã xây dựng được kế hoạch tổ chức chuyên đề thì khâu tiếp theo hết sức quan trọng là tổ chức thực hiện chuyên đề đúng quy trình, đúng kế hoạch và

thực hiện hiệu quả ở từng khâu để khai thác, phát huy tối đa năng lực trí tuệ của tậpthể giáo viên - học sinh

Các bước tổ chức chuyên đề có thể được tiến hành như sau:

4.4.1 Viết báo cáo lý thuyết chuyên đề:

Chúng tôi chọn những giáo viên có trình độ, có năng lực, có nhiều kinhnghiệm trong quá trình giảng dạy và giáo dục, đặc biệt giáo viên đó phải có khảnăng tổng hợp lý luận và có kỹ năng viết báo cáo Khi hướng dẫn giáo viên viết báocáo lý thuyết, chúng tôi yêu cầu giáo viên cần tập trung làm sáng tỏ những vấn đềsau:

- Sự cần thiết của việc tổ chức chuyên đề.

- Mục đích của chuyên đề

- Nội dung, phương pháp tiến hành

- Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình giảng dạy

- Các biện pháp, giải pháp thực hiện

- Những đề xuất với tổ chuyên môn, nhà trường

Sau khi giáo viên đã viết xong báo cáo lý thuyết của chuyên đề thì tổ trưởng

và cán bộ quản lý tiến hành duyệt nội dung báo cáo Thông qua việc duyệt báo cáo,người quản lí sẽ đưa ra những ý kiến chỉ đạo, bổ sung, chỉnh lý, sửa chữa giúp chobáo cáo chuyên đề hoàn thiện hơn

4.4.2 Xây dựng kế hoạch bài học và Dạy minh hoạ:

Đây là hoạt động thực tế nhằm làm sáng tỏ và minh chứng cho những vấn đề

đã được trình bày trong báo cáo và nhằm giải quyết những vấn đề thực tế tronggiảng dạy Bài dạy minh hoạ chuyên đề cần lựa chọn tiêu biểu, phù hợp Chúng tôichọn những giáo viên có trình độ, có năng lực, có nhiều thành tích trong giảng dạy(thường là những giáo viên đã từng đạt giáo viên giỏi cấp huyện)

Khi dạy minh hoạ, giáo viên cần đảm bảo tính thống nhất cao với lý thuyết đãtrình bày Đặc biệt, giáo viên cần thực hiện tốt một số yêu cầu sau:

- Phải xác định đúng mục tiêu về mức độ kiến thức kỹ năng, thái độ phù hợpvới từng nhóm đối tượng HS

- Phải mạnh dạn đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, phải chủđộng tiếp cận với những phương pháp dạy học tích cực

- Phải đảm bảo dạy chuẩn kiến thức kỹ năng và phù hợp với từng đối tượng

HS nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo, tìm tòi khám phá chiếm lĩnhkiến thức của HS

- Tiết dạy minh hoạ cần đảm bảo tính thống nhất với báo cáo lý thuyết Nếukhông đảm bảo tính thống nhất thì giờ dạy sẽ không làm rõ thêm, không minhchứng được những nội dung đã đề cập đến trong báo cáo lý thuyết của chuyên đề

Để đảm bảo được những yêu cầu trên, người dạy minh hoạ cần có sự trao đổi,bàn bạc kỹ lưỡng với người viết báo cáo chuyên đề (nếu người viết báo cáo lýthuyết không trực tiếp dạy minh hoạ) và bài soạn của người dạy minh hoạ phảiđược tổ chức và CBQL duyệt trước khi dạy.

Một số điểm cần lưu ý:

+ Thời gian xác định dạy minh hoạ nếu trùng với thời điểm hội giảng, hội họcthì chúng ta nên tổ chức gắn liền để thu hút được đông đảo GV tham gia và tạo sựhứng thú cho GV và HS khi dạy minh hoạ

+ Việc dự giờ, nhận xét, rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp đóng mộtvai trò rất quan trọng đối với mỗi giáo viên và nhà trường vì:

- Dự giờ đồng nghiệp để được học tập về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm

- Rút ra được những kinh nghiệm quý trong quá trình dạy và học

- Bổ sung, hoàn thiện từng bài dạy cụ thể và tổng quát cho từng môn học

- Kiểm tra được quá trình học tập và tiếp thu kiến thức của học sinh

- Đánh giá được năng lực giảng dạy của từng giáo viên và chất lượng học tậpcủa mỗi lớp tại thời điểm đó

- Là căn cứ để lãnh đạo nhà trường, tổ chuyên môn điều chỉnh kịp thời quátrình giảng dạy của giáo viên và quá trình học tập của học sinh

4.4.3 Thảo luận thống nhất chuyên đề:

Sau khi nghe báo cáo lý thuyết, giờ dạy minh hoạ chuyên đề, bước tiếp theo làthảo luận, thống nhất những nội dung chính của chuyên đề

Việc thảo luận, thống nhất đó cần phải được tổ chức một cách khoa học, phảitạo điều kiện để các thành viên tham gia thảo luận sôi nổi và tập trung vào nhữngvấn đề sau:

- Về nội dung báo cáo lý thuyết:

Có nhất trí với nội dung báo cáo không? Còn điều gì bất cập? Cần bổ sungnhững vấn đề gì?

- Về nội dung giờ dạy minh hoạ:

Giờ dạy đã bám sát nội dung chuyên đề chưa? Có những phần nào, điểm nàokhi dạy chưa thể hiện đúng tư tưởng chỉ đạo của báo cáo?

Trong quá trình tổ chức thảo luận cần lưu ý: Trong quá trình dạy học có

những vấn đề, những tình huống nảy sinh đòi hỏi GV phải giải quyết cấp bách kịpthời thì chúng ta nên chỉ đạo các tổ chuyên môn lồng ghép vào phần thảo luận củacác chuyên đề để tìm ra những biện pháp giải quyết nhanh chóng hiệu quả

4.4.4 Dạy áp dụng chuyên đề vào giảng dạy hàng ngày:

Chuyên đề sau khi được thống nhất được áp dụng dạy trong toàn tổ (chuyên

đề cấp tổ), với sự tham gia của tất cả thành viên trong

Trong việc thực hiện dạy áp dụng chuyên đề chúng tôi yêu cầu GV thực hiệntốt một số vấn đề sau:

- Phải thể hiện các giải pháp của chuyên đề một cách linh hoạt, sáng tạo, hiệuquả tất cả các vấn đề của một tiết dạy như: nội dung - phương pháp - hình thức tổchức dạy học - khai thác và sử dụng thiết bị dạy học nhằm tạo cơ hội cho HS khá,giỏi, HS năng khiếu thể hiện được sự sáng tạo đồng thời cũng không gây áp lực cho

HS trung bình, yếu và phải tạo điều kiện cho HS có hoàn cảnh khó khăn, HSkhuyết tật được học tập

- Phải chịu trách nhiệm về chất lượng mỗi giờ dạy để mọi HS đều có cơ hộitham gia học tập, tuyệt đối không để một số HS ngồi ngoài lề mỗi tiết dạy

- Phải kiểm tra đánh giá mọi đối tượng HS trong lớp xem các em có được họckhông và học được những vấn đề gì? Để từ đó có kế hoạch điều chỉnh về nội dung -

phương pháp - hình thức tổ chức dạy học sao cho phù hợp và đạt hiệu quả caonhằm đảm bảo chất lượng GD.

4.4.5 Kiểm tra đánh giá việc vận dụng giảng dạy sau chuyên đề:

Để nắm bắt được kết quả của công tác tổ chức chuyên đề thì sau mỗi chuyên

đề BGH và tổ trưởng chuyên môn nên tiến hành dự giờ kiểm tra đánh giá 100%

GV Mục đích của kiểm tra:

- Để nắm bắt được ý thức thái độ cũng như khả năng vận dụng của từng GV vềnội dung - phương pháp - hình thức tổ chức dạy học và hiệu quả học tập của từngđối tượng HS đặc biệt là HS yếu kém và HS khuyết tật

- Quan sát tiết học xem HS được học và học được những vấn đề gì?

- Từ đó có biện pháp chỉ đạo để GV điều chỉnh về nội dung, phương pháp hìnhthức tổ chức dạy học vận dụng sau chuyên đề được hiệu quả hơn

5 Thực nghiệm

Trong các chuyên đề đã vận dụng các giải pháp trên đây, một trong những chuyên

đề đạt hiệu quả cao đó là chuyên đề: “Khắc phục lỗi chính tả, rèn chữ viết cho họcsinh khối 4; 5” mà chúng tôi đã tiến hành cho học sinh khối 4+5 tại trường tôi trongnăm học vừa qua

5.1 Lý do xây dựng chuyên đề:

Trong giảng dạy môn Chính tả, giáo viên đã nắm vững quy trình tiết dạy song việc vận dụng các phương pháp còn mang tính hình thức, chưa mang tính tích cực.Việc soạn bài chưa chú ý nhiều đến một số mẹo, quy tắc chính tả hay chưa cung cấp cho hs một số từ liên quan đến hiện tượng chính tả trong bài, dẫn đến hs viết chưa đúng mẫu chữ, còn sai chính tả rất nhiều về âm đầu, vần và cách đánh dấu thanh ở âm chính

Từ kết quả soạn bài và dạy học, học sinh nắm kiến thức một cách thụ động không phát huy được tính tự giác, sáng tạo của học sinh Bên cạch đó, việc ghi nhớcác hiện tượng chính tả của các em còn hời hợt, chưa sâu sắc, chưa mang tính vữngchắc; việc triển khai rèn luyện các hiện tượng chính tả trong phần bài tập còn qua

loa đại khái (có khi còn bỏ mặc cho HS tự làm bài); việc liên hệ hiện tượng chính tảvới thực tế chưa cao; khả năng tự rèn luyện của học sinh lại rất hạn chế, khiến cho những lỗi chính tả của học sinh bị lặp lại nhiều lần

Kĩ năng viết chính tả thực sự cần thiết đối với mọi người, nhất là học sinh tiểuhọc Với văn bản được viết đúng chính tả, người đọc có cơ sở hiểu đúng nội dungvăn bản; ngược lại, một văn bản sai nhiều lỗi chính tả, người đọc khó nắm bắt nộidung và có thể hiểu sai hoặc không hiểu được đầy đủ văn bản Vì vậy, muốn đọcthông, viết thạo, học sinh tiểu học cần được rèn luyện về phân biệt chính tả, nắmvững các quy tắc chính tả, từ đó hình thành các kỹ năng viết (đọc, hiểu chữ viết)thông thạo Tiếng Việt Chính vì vậy chúng tôi chỉ đạo tổ 4+5 thảo luận và đi đếnthống nhất thực hiện chuyên đề “Khắc phục lỗi chính tả, rèn chữ viết cho học sinhtiểu học”

5.2 Mục đích của chuyên đề:

Chuyên đề sẽ giúp giáo viên thấy được thực trạng mắc lỗi chính tả phổ biến của HS, nguyên nhân mắc lỗi chính tả, từ đó đưa ra các biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho các em Thông qua chuyên đề, GV nắm vững hơn về quy trình tiết chính tả, lựa chọn được phương pháp dạy học phù hợp, phát huy được hết khả năngcủa học sinh, đảm bảo tiết học hiệu quả, nhẹ nhàng

Qua chuyên đề giúp cho GV tăng cường việc rèn luyện cho hs kĩ năng nghe, viết (viết đúng tốc độ, viết đẹp, rèn các kĩ năng phân biệt các hiện tượng chính tả,

từ đó giúp hs viết đúng chính tả; khắc phục được những lỗi chính tả khi viết)

Qua nội dung các bài chính tả, giáo dục các em về tình yêu với quê hương đất nước; có ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, rèn các kĩ năng sống; hình thành nhân cách con người mới

5.3 Nội dung, phương pháp thực hiện chuyên đề

5.3.1 Viết báo cáo lý thuyết chuyên đề:

Chúng tôi đã thảo luận và phân công nhóm giáo viên gồm 3 đồng chí nghiên cứu vàchuẩn bị viết báo cáo lý thuyết, tổ chuyên môn đã lựa chọn những nội dung sau: