skkn một số BP phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 – 36 tháng

Đối với nhóm trẻ từ 24-36 tháng qua quan sát những giờ hoạtđộng học và giờ hoạt động vui chơi, các cháu rất thích được giao tiếp, thíchđược trò chuyện và thích được nói, nhưng vì ngôn ng

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

+ Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

3 Tác giả:

- Họ và tên: Dương Thị Hồng Trà

- Ngày tháng/ năm sinh: 9/ 4/ 1987

- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mầm Non

- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Mầm non- Trường Mầm non Sao Mai

- Điện thoại: 0936.802.227

4 Đồng tác giả ( không có)

5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tên đơn vị, địa chỉ, điện thoại

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu ( Nếu có): Tên đơn vị, địa chỉ, điện thoại

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến

8 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9/ 2014 đến tháng 2/2015

TÁC GIẢ XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG

(ký, ghi rõ họ tên) SÁNG KIẾN

Dương Thị Hồng Trà

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

Ngôn ngữ và ngữ pháp của Việt Nam rất đa dạng và phong phú Vì vậy

để hiểu và sử dụng được ngôn ngữ và cấu trúc của từ vựng Tiếng Việt thì ngay

từ lứa tuổi mầm non trẻ cần được học về từ ngữ và ngôn ngữ một cách chínhxác và có hiệu quả Lứa tuổi mầm non là thời kỳ phát cảm ngôn ngữ Đây làgiai đoạn có nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngôn ngữ nói và các

kỹ năng đọc viết ban đầu của trẻ

Ngôn ngữ là công cụ của tư duy vì thế ngôn ngữ có ý nghĩa quan trọngđối với sự phát triển nhận thức, giải quyết vấn đề và chức năng tư duy ký hiệutượng trưng ở trẻ Đối với nhóm trẻ từ 24-36 tháng qua quan sát những giờ hoạtđộng học và giờ hoạt động vui chơi, các cháu rất thích được giao tiếp, thíchđược trò chuyện và thích được nói, nhưng vì ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, cáccháu còn sử dụng ngôn ngữ thụ động nhiều, là một giáo viên trực tiếp giảngdạy nhóm trẻ trong độ tuổi từ 24- 36 tháng tuổi tôi thấy mình cần phải tìmnhiều biện pháp tác động để kích thích ngôn ngữ của trẻ phát triển

Chính vì tính cấp thiết của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở độ tuổimầm non, đặc biệt là trẻ trong độ tuổi 24- 36 tháng nên tôi đã chọn đề tài:

“ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24- 36 tháng”.

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến

- Điều kiện, thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 9/ 2014- tháng 2/ 2015

- Đối tượng áp dụng sáng kiến: Trẻ mầm non trong độ tuổi 24- 36 tháng

3 Nội dung sáng kiến

+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến:

- Phát huy sự chủ động, sáng tạo của giáo viên trong việc xây dựng kế hoạchchăm sóc - giáo dục trẻ nói chung và phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói riêng

- Giáo viên có thể áp dụng những phương pháp giáo dục khác nhau một cáchsáng tạo nhằm tích cực hóa hoạt động tư duy và ngôn ngữ của trẻ

- Phát huy khả năng hiểu biết và phát triển ngôn ngữ của cá nhân trẻ Trẻ đượcnói những gì mà trẻ biết thông qua ngôn ngữ diễn đạt một cách mạch lạc.

+ Khả năng áp dụng của sáng kiến ( Tính khả thi của các giải pháp):

Phát triển ngôn ngữ qua các tiết học

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các trò chơi

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua đọc thơ, ca dao, đồng dao

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi

Tất cả các giải pháp phát triển ngôn ngữ trên đều được thực hiện thôngqua các trò chơi, các tiết học, các hoạt động và được thực hiện ở mọi lúc mọinơi một cách có hiệu quả nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến

Sáng kiến phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng đã đem lại những hiệuquả thiết thực cho trẻ thông qua vốn từ vựng và ngữ pháp của trẻ được tăng lên

rõ rệt so với đầu năm học, trẻ mạnh dạn trong giao tiếp với bạn bè và có khảnăng nói được câu một cách đầy đủ, diễn đạt được ý muốn của mình thông quangôn ngữ

5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến

Sáng kiến này muốn được áp dụng rộng rãi trong trường mầm non thìtrước tiên phải được sự thống nhất và nhất trí thực hiện của ban giám hiệutrường mầm non nơi sáng kiến được đưa ra thực hiện Bản thân sáng kiến phảiđem lại giá trị thực hiện và hiệu quả cao

Mong ban giám hiệu tổ chức nhiều tiết học chuyên đề phát triển ngôn ngữ

để giáo viên có điều kiện giao lưu học hỏi kinh nghiêm giảng dạy của bạn bè,

về phía giáo viên cần có giọng điệu truyền cảm, phát âm chuẩn, gần gũi giaolưu với trẻ Có như vậy thì trẻ mới mạnh dạn giao tiếp, từ đó vốn từ ngữ mớiđược mở rộng

Những tiết học phát triển ngôn ngữ cần có sự đầu tư về thời gian, côngsức, đổi mới phương pháp dạy và học, sử dụng những dụng cụ trực quan sinhđộng tạo hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động một cách hiệu quả nhất

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

“Phong ba bão táp Không bằng ngữ pháp Việt Nam”

Từ trước đến nay ngữ pháp Việt Nam được coi là rất đa dạng và phongphú Vì vậy để hiểu và sử dụng được ngôn ngữ và cấu trúc của từ vựng TiếngViệt thì ngay từ lứa tuổi mầm non trẻ cần được học về từ ngữ và ngôn ngữ mộtcách chính xác và tích cực Lứa tuổi mầm non là thời kỳ ngôn ngữ được pháttriển nhất Đây là giai đoạn có nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hộingôn ngữ nói và các kỹ năng đọc viết ban đầu của trẻ Ở giai đoạn này trẻ đạtđược những thành tích vĩ đại mà ở các giai đoạn trước hoặc sau không thể cóđược

Ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực phát triểnkhác của trẻ Công cụ của tư duy chính là ngôn ngữ vì thế mà ngôn ngữ có ýnghĩa quan trọng đối với sự phát triển nhận thức, giải quyết vấn đề và chứcnăng tư duy ký hiệu tượng trưng ở trẻ

Đối với nhóm trẻ từ 24- 36 tháng, qua quan sát những giờ hoạt động vuichơi và giờ hoạt động học, tôi thấy các cháu rất thích được giao tiếp, thích đượctrò chuyện nhưng vì ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế nên tôi thấy mình cần phảitìm nhiều biện pháp để kích thích ngôn ngữ của trẻ phát triển

Phát triển vốn từ, nói đúng ngữ pháp và dạy trẻ phát âm chuẩn là việckhông thể tách rời giữa các môn học cũng như các hoạt động của trẻ Mỗi từcung cấp cho trẻ phải dựa trên một sự vật hiện tượng gần gũi với trẻ, từ phải cónghĩa, gắn liền với âm thanh và phù hợp với tình huống sử dụng chúng Ýnghĩa từ cung cấp cho trẻ cũng như ngữ pháp phải phụ thuộc vào hoạt động,khả năng tiếp xúc và nhận thức của trẻ

Nhận thấy tầm quan trọng của ngôn ngữ đối với trẻ mầm non nhất là trẻtrong độ tuổi 24-36 tháng, nên tôi đã chọn và nghiên cứu sáng kiến:

“ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24- 36 tháng”.

2 Cơ sở lý luận của vấn đề:

“ Trẻ lên ba cả nhà học nói”.

Do đặc điểm phát triển và nhu cầu giao tiếp của trẻ ở giai đoạn 24 - 36tháng tuổi phát triển rất nhanh và mạnh mẽ Vì vậy cần phát triển ở trẻ năng lựcquan sát, nhận biết các đồ vật, các hiện tượng khác nhau, đồng thời cho chúnglàm quen với những hoạt động sinh hoạt và lao động của người lớn Điều quantrọng là giúp trẻ nắm vững từ và cách sử dụng từ theo ý mình Giúp trẻ phát âmcác từ, các cụm từ rõ ràng, chính xác, sử dụng các từ, các câu đơn giản để trảlời câu hỏi khi giao tiếp Giúp trẻ biết biểu đạt hiểu biết, tình cảm, nhu cầu củabản thân, biết sử dụng các từ chỉ lễ phép khi nói chuyện với người lớn, thânthiện khi nói chuyện với bạn bè, mạnh dạn, hồn nhiên trong giao tiếp, biết thểhiện sự diễn cảm trong khi đọc thơ, kể chuyện

Ngôn ngữ của trẻ được hình thành và phát triển qua giao tiếp với conngười và các sự vật- hiện tượng gần gũi xung quanh Đối chiếu với tình hìnhthực tế, tôi nhận thấy sự chênh lệch về vốn từ của trẻ ở cùng một độ tuổi trongcùng một nhóm lớp là khá lớn

Qua quá trình tìm hiểu thực tế, tôi nhận thấy vốn từ của trẻ không phụthuộc vào điều kiện vật chất, kinh tế của gia đình mà liên quan rất nhiều đếnthời gian giao lưu trò chuyện với trẻ Cô và cha mẹ có lắng nghe trẻ kể chuyện

về sinh hoạt và bạn bè hay không? Có thường xuyên kể chuyện cho bé nghe vàhướng dẫn bé kể lại không? Ngày nghỉ bé có được đi chơi công viên hay đithăm họ hàng hay không? Tất cả những điều đó không chỉ làm tăng số lượngvốn từ của trẻ, sự hiểu biết nghĩa của từ, cách dùng từ của trẻ mà còn làmphong phú hiểu biết và xúc cảm của trẻ

- Được sự quan tõm giỳp đỡ của ban giỏm hiệu về chuyờn mụn xõy dựngphương phỏp đổi mới hỡnh thức tổ chức hoạt động giỏo dục mầm non, tạo mọiđiều kiện giỳp tụi thực hiện tốt chương trỡnh GDMN mới, lấy trẻ làm trung tõm.

Từ đú phỏt huy hết tớnh tớch cực của trẻ trong cỏc hoạt động

- Phụ huynh quan tõm đến con em mỡnh, nhiệt tỡnh ủng hộ trong việc dạy

dỗ cỏc chỏu v thà th ường xuyờn ủng hộ những nguyờn vật liệu để l m à th đồ dựngdạy học v vui chà th ơi cho cỏc chỏu, từ đú mà trẻ hứng thỳ với cỏc hoạt động,ham học núi một cỏch tớch cực hơn

- Đa số trẻ đều rất ngoan ngoón, hoà đồng với bạn bố, trẻ thích thỳ thamgia vào cỏc hoạt động vui chơi và giao tiếp

- Bản thõn tụi là một giỏo viờn mầm non đó tốt nghiệp Đại học sư phạmvới tấm lũng yờu nghề và đầy nhiệt huyết, cú kinh nghiệm nhiều năm trongviệc chăm súc và giỏo dục trẻ Tự nhận thấy tầm quan trọng của việc phỏt triểnngụn ngữ cho trẻ nờn bản thõn tụi luụn quan tõm gần gũi và giao tiếp với trẻmột cỏch tớch cực, tự sửa cỏch phỏt õm chưa chuẩn để từ đú dạy trẻ phỏt õmmột cỏch rừ ràng và chớnh xỏc nhất

b Khú khăn:

- Do 100% trẻ mới lần đầu đến trường và ở trong độ tuổi cũn nhỏ hay bị

ốm nờn đi học chưa đều, nhất là những ngày ma hoặc giá rét nờn trẻ vẫn cũnquấy khúc nhiều vỡ vậy trẻ ngại giao tiếp với cụ và cỏc bạn, vỡ thế mà vốn ngụnngữ của trẻ cũn bị hạn chế, việc giao tiếp cũn nhiều khú khăn

- Trớ nhớ của trẻ cũn hạn chế vỡ thế trẻ chưa biết diễn đạt được hết ýmuốn của mỡnh thụng qua lời núi Vỡ thế trẻ hay bỏ bớt từ khi núi Bờn cạnh đúcũn một số trẻ phỏt õm chưa chuẩn, cũn núi ngọng, núi lắp nhiều

VD: “Ăn cơm” thỡ núi là “Ăn mơm”, “ Khụng cú” thỡ núi là “ Hụng cú”hay “ màu xanh” thỡ núi là “ Màu xăn”

- Đa số phụ huynh bận công việc hoặc một lí do khách quan nào đó ít cóthời gian trò chuyện với trẻ và nghe trẻ nói Trẻ được đáp ứng quá đầy đủ vềnhu cầu mà trẻ cần.

Ví dụ: Trẻ chỉ cần chỉ tay hay nhìn vào đồ dùng, đồ vật nào là đã đượcđáp ứng ngay mà không cần dùng lời để yêu cầu hoặc xin phép Đây cũng làmột trong những nguyên nhân của việc chậm phát triển ngôn ngữ

- Với những khó khăn như thế tôi phải dần dần khắc phục, sửa đổi vàhướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng đắn nhất qua giao tiếp và tậpcho trẻ làm quen với các thể loại văn học như: Thơ, ca, truyện kể Cho trẻ tựgiới thiệu về bản thân, tự nói lên ý muốn của mình trong các hoạt động hàngngày ở trường

* Khảo sát thực trạng về việc phát triển ngôn ngữ được thống kê qua bảng sau : Thời

âm chưa chuẩn, nói chưa đầy đủ câu Bên cạnh đó người giáo viên phải thực sựtâm huyết với nghề, yêu thương trẻ như con, chăm sóc trẻ ân cần, chu đáo, cónhư vậy trẻ mới hợp tác và cởi mở với cô và các bạn Trẻ sẽ tích cực giao tiếpvới cô cũng như với các bạn trong các hoạt động hàng ngày, từ đó mà ngôn ngữcủa trẻ cũng dần được tăng lên một cách rõ rệt Qua các hoạt động thực tiễn

hàng ngày mà tôi đã thực hiện trên trẻ một cách trực tiếp, tôi đã mạnh dạn tìm

ra một số giải pháp biện pháp thực hiện như sau:

4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện

Để đạt được hiệu quả cao, giáo viên phải linh hoạt áp dụng nhiều

phương pháp trong chăm sóc và giáo dục trẻ như: Tổ chức hoạt động, các buổidạo chơi ngoài trời, các hoạt động vui chơi và sinh hoạt hàng ngày Qua đó,giúp cho trẻ phát triển vốn từ, tập cho trẻ biết nghe, hiểu và phát âm chính xác

và biết cách diễn đạt ý muốn của mình cho người khác hiểu Vì vậy, khi chotrẻ tiếp xúc với các sự vật hiện tượng thì phải cho trẻ biết gọi tên, đặc điểm củađối tượng mà trẻ tiếp xúc Kết hợp với việc uốn nắn cấu trúc từ của giáo viên,dần giúp trẻ hoàn thiện câu đầy đủ, rõ nghĩa, phát âm đúng các âm chuẩn củatiếng Việt, đảm bảo các nguyên tắc của giáo dục học như tính khoa học, tính hệthống, tính vừa sức Để đạt được mục tiêu đó tôi đã thực hiện nhiều biện pháp.Song chỉ xin trình bày cụ thể một vài biện pháp có hiệu quả nhất, đó là :

4.1 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các tiết học

Việc cho trẻ quan sát vật thật có ý nghĩ vô cùng to lớn đối với sự phát triểnngôn ngữ cho trẻ Điều này khêu gợi và duy trì sự chú ý có chủ định ở trẻ , lôicuốn sự chú ý, hứng thú của trẻ vào đối tượng, kích thích trẻ nói nhiều hơn.Mặt khác khi quan sát vật thật trẻ được trực tiếp tiếp xúc với vật cụ thể ( Trẻđược nhìn, nghe, được sờ vật ngay trước mặt ) Quan sát vật thật giúp trẻ nhậnbiết, tri giác một cách khái quát và cụ thể từng chi tiết Vì vậy tôi đã tổ chứccho trẻ quan sát vật thật trong các tiết học theo phân phối chương trình, khi dạochơi, hoạt động ngoài trời, hay tận dụng những tình huống có sẵn ( như trờimưa, gió, tiếng chim hót ) để phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Ví dụ : Khi hoạt động ngoài trời : Cho trẻ quan sát con chó

- Tôi đưa ra những câu hỏi :

Sau đó cô gợi mở cho trẻ kể lại những gì trẻ quan sát được Nếu trẻ không kểđược, tôi đưa ra các câu hỏi hướng trẻ quan sát và trả lời

Nhưng vì biểu tượng của trẻ còn chưa đầy đủ nên đôi lúc tôi đã bổ sungcâu trả lời cho trẻ giúp trẻ nói rõ ràng, đủ nghĩa Trong trường hợp trẻ khó nóiđược cả câu một cách đầy đủ tôi sẽ giới thiệu các đặc điểm của vật theo phươngpháp kể chuyện và yêu cầu trẻ nhắc lại theo mình

Trong quá trình cho trẻ quan sát vật thật không chỉ giải thích cho trẻ hiểunhững gì đang xảy ra mà còn phải phát triển khả năng suy nghĩ của trẻ Dạy trẻtập sử dụng các giác quan để so sánh đồ vật, hình thành giữa chúng sự giống vàkhác nhau :

+ Ví dụ: Khi dạy trẻ: Nhận biết tập nói: Quả Cam - Quả Táo

Sau khi cho trẻ quan sát, gọi tên quả và nêu một số đặc điểm của quả, tôi chotrẻ sờ, cảm nhận bằng xúc giác và tập so sánh sự giống nhau ( Quả Cam và quảTáo đều tròn) và phân biệt sự khác nhau giữa hai quả( Quả Cam vỏ sần, quảTáo vỏ nhẵn )

Như vậy quan sát vật thật có vai trò to lớn trong việc hình thành và pháttriển ngôn ngữ cho trẻ Ngoài ra tôi còn sử dụng rộng rãi các bức tranh để pháttriển ngôn ngữ của trẻ, bởi vì khi xem tranh sẽ gợi mở được tính tò mò, hamhiểu biết, trẻ rất nhạy cảm với các hình ảnh có màu sắc Cô cho trẻ xem tranh

và trò chuyện theo tranh về các hoạt động sinh hoạt của trẻ như:

- Tranh bé ngủ dậy

- Tranh mẹ chải đầu cho bé

- Tranh mẹ đưa bé đi học

- Tranh mẹ tắm cho bé

- Tranh cả nhà ngồi ăn ở bàn

+ Khi cho trẻ xem tranh này, cô kể cho trẻ nghe về các sự vật, sự việc, conngười, con vật và các hành động được thể hiện trong tranh Cô dùng các câunói ngắn gọn, dễ hiểu, sau đó đặt những câu hỏi đơn giản như Ai? Cái gì? Làmgì? Con gì? để trẻ trả lời, nhớ và nói được nội dung tranh bằng một số câu đơngiản

+ Hay khi cho trẻ xem tranh “ Cả nhà ăn dưa hấu” Lần đầu tiên cho trẻ xem tôi

sẽ giới thiệu : “ Các con hãy xem tranh và chú ý nghe nhé: Đây là bức tranh vẽ

“ Cả nhà ăn dưa hấu”, đây là bạn Hùng, đây là mẹ bạn Hùng, mẹ bạn Hùngđang bổ dưa Còn đây là chị Hoa, chị Hoa đang cầm miếng dưa hấu để mời bốđấy, chị Hoa mời: “Con mời bố ạ!” Đây là bố bạn Hùng này, bố khen chị Hoa:

“Con gái của bố ngoan quá!”

+ Lần sau khi xem bức tranh này, tôi chủ động hỏi trẻ : Các con chú ý nhìn và

kể cho cô nghe trong tranh có gì? Ai đây? Ai đây nữa? Mẹ bạn Hùng đang làmgì? Bố bạn Hùng đâu? Còn ai đây? Chị Hoa đang làm gì? Chị Hoa mời bố thếnào? Bố đã nói gì? …

Như vậy thông qua bức tranh trẻ đã ghi nhớ và giúp trẻ phát triển đượcvốn từ, biết sử dụng các từ đó vào trong ngôn ngữ giao tiếp, biết trả lời các câuhỏi của cô theo nội dung bức tranh Trẻ học được những hành vi ứng xử, mởmang được nhận thức của mình

Cho trẻ xem những bức tranh minh họa cho cho nội dung các câu chuyệncòn giúp trẻ nhớ lại nội dung câu chuyện dựa vào tranh mà không cần lời kể chitiết của cô Điều này sẽ phát triển trí nhớ, buộc trẻ phải suy nghĩ và kể lại câuchuyện theo tranh Khi trẻ gặp khó khăn tôi sẽ gợi mở bằng một số câu hỏi đểtrẻ nhớ và kể lại câu chuyện hoặc tôi kể lại cùng trẻ Như vậy giúp trẻ sử dụng

từ chính xác hơn, nói được lưu loát hơn

4.2 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các trò chơi

Vốn ngôn ngữ của trẻ còn được phát triển mạnh mẽ khi tham gia chơimột số trò chơi trong các tiết học hay chơi trong các hoạt động vui chơi hàngngày

*VD như chơi trò chơi:“Con Bọ Dừa” tôi cho trẻ vừa chơi vừa đọc thuộcbài đồng dao :

Bọ Dừa mẹ đi trước

Bọ Dừa con theo sauGió thổi ngã chổng quèo

Nó kêu Ối ối ối

Đối với trẻ 24 - 36 tháng tuổi, quá trình chơi và sự phát triển nội dungchơi phụ thuộc vào nhiều người xung quanh trẻ Chọn thời gian, địa điểm, cungcấp đồ chơi là chưa đủ mà cần phải cung cấp cho trẻ những hiểu biết về thế giớixung quanh

Trong quá trình trẻ chơi cạnh nhau, tôi đã gợi ý cho trẻ vào chơi cùngnhau bắng cách : Các con hãy nhìn bạn Hùng kìa , bạn Hùng đang xếp gara ôtôđấy ! con có muốn xếp giống như bạn không? Bạn Hùng ơi! Bạn xếp chiếc garalớn, còn bạn Dũng sẽ xếp giúp bạn chiếc gara nhỏ nhé! Hai bạn cùng thi xem aixếp đẹp hơn nhé Tôi gợi mở để trẻ giúp đỡ lẫn nhau : “ Bạn Hùng hướng dẫnbạn Dũng cùng xếp nào Trẻ sẽ nói : “Bạn phải xếp thế này này” Đôi khi trẻcòn đánh giá hoạt động của bạn, của mình (Cậu xếp kém quá, tớ biết xếp đâynày ) Hoặc trẻ còn dùng lời nói để ngăn chặn một hành động nào đó của bạn:

“Đừng động vào đây”

Ngoài ra tôi còn sử dụng một số trò chơi học tập nhằm phát triển ngôn

ngữ cho trẻ như trò chơi : “ Hãy nói lại cho đúng”

+ Mục đích : Tập cho trẻ chú ý lắng nghe, phân biệt sự thay đổi trong tiếng nói

+ Luật chơi : Ai nói sai sẽ nhảy lò cò

+ Cách chơi : Cho trẻ đứng vòng cung, yêu cầu cả lớp lắng nghe và nói lại chođúng Lúc đầu cô cho cả lớp lắng nghe và nói lại, sau đó cô cho cá nhân nói lại

VD : + Cô nói hai tiếng có cùng chữ cái đầu nhưng khác âm : Cân –Cơm, Chuối - Chiếu , Tai -Tay , Mắt - mũi

+ Cô nói hai tiếng có cùng âm chính chỉ khác chữ cái đầu : Ngan -gan, Cá - Lá ,Múi - Núi

+ Cô nói một tiếng với các thanh âm khác nhau như : Ca- Cà- Cá, La- Là- Lá

- Trẻ chơi trò chơi : “ Tiếng gì”

+ Mục đích: Rèn luyện thính giác, củng cố vốn từ và rèn luyện cách diễn đạttừng lời thành câu

+ Chuẩn bị : Một số đồ vật phát ra tiếng kêu khác nhau như: Chuông, xắc xô,kèn, trống

+ Cách chơi : Cô tạo ra các âm thanh khác nhau từ các đồ vật đã chuẩn bị , trẻphải lắng nghe và nói đúng tên của đồ vật phát ra tiếng kêu đó

Ví dụ : Kèn kêu : toe toe

Chuông kêu : kính koong

Trống kêu : Tùng tùng

Rèn luyện, phát triển ngôn ngữ cho trẻ mọi lúc mọi nơi cũng là một việc làmrất cần thiết đối với trẻ

4.3 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua đọc thơ, ca dao, đồng dao

Trong các giờ chơi tập có chủ đích cô dạy trẻ đọc thuộc các bài thơ, cácbài đồng dao, ca dao Khi đọc thơ cho trẻ nghe cô giáo phải đọc diễn cảm, rõràng toàn bộ cả bài, đôi khi phải kết hợp với động tác minh họa nhẹ nhàng, chú

ý hơn đến các từ tượng thanh, tượng hình, những từ ngữ giàu hình ảnh Ngoàicác giờ chơi tập có chủ đích dạy trẻ đọc thuộc các bài thơ, giáo viên nên đọccho trẻ nghe các bài ca dao, đồng dao, hò, vè phù hợp với hoàn cảnh lúc đó.Khi trẻ có hứng thú đọc theo cô, giáo viên nên khuyến khích trẻ để trẻ tự nhiênđọc theo cô nếu muốn

VD: Khi gọi tên và mô tả các con vật cô giáo có thể đọc cho trẻ nghe các câuthơ như: “ Hay nói ầm ĩ

Là con vịt bầuHay hỏi đâu đâu

Là con chó vệnHay chăng dây điện

Là con nhện con ”

4.4 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi

Như chúng ta đã biết, lứa tuổi nhà trẻ nói riêng và trẻ mầm non nóichung, đang ở giai đoạn phát triển và hoàn thiện các hệ cơ quan, trong đó cócác cơ quan phát âm Vì thế mà trẻ rất hay mắc lỗi khi phát âm Vậy nên giáoviên và các bậc phụ huynh đều cần xác định được các lỗi đó để sửa kịp thời chotrẻ Muốn vậy chúng ta cần quan sát lời nói của trẻ, nghe xem trẻ nói gì và chotrẻ nhắc lại những từ, những câu nói chưa chuẩn của trẻ Khi nhắc lại chúng ta

cần khẳng định những câu nói đúng Khi cần người lớn phải đưa ra các mẫucâu để cho trẻ biết và nói theo.

Ví dụ : Khi cho trẻ dạo chơi trong sân trường, trẻ nhìn thấy con chim bồcâu Có trẻ nói: “Con chim”, trẻ khác lại nói: “Chim bồ câu” Cô phải cho trẻnhắc lại đầy đủ : “Con chim bồ câu” Như vậy cô đã sửa từ sai cho trẻ mà còngiúp trẻ khác cũng phát âm được đúng từ: “Con chim bồ câu”

Hay trong giờ đón trả trẻ Có một trẻ muốn nhờ cô cởi áo khoác, trẻ nói:

“Cô cởi áo” Tôi liền nhắc lại: “Cô cởi áo giúp con” và cho trẻ nhắc lại Cónhững trẻ đứng bên cạnh thấy thế cũng bắt chước nói theo bạn Như vậy vừagiúp trẻ có thói quen cởi áo khi nóng mà còn giúp trẻ nói được câu lễ phép,đúng mực

Khi trẻ đang chơi một đồ chơi nào đó tôi gợi ý hỏi trẻ : Con đang chơi trò

gì ? đồ chơi này dùng để làm gì? Có thể trẻ nói, kể chưa đúng, chưa lưu loát,đôi khi còn ngọng thì tôi đưa ra mẫu câu đúng và đề nghị trẻ nhắc lại

Như vậy ở mọi lúc mọi nơi tôi đều có thể luyện phát âm và phát triểnngôn ngữ cho trẻ : Khi tập thể dục, khi dạo chơi, khi đón trả trẻ không nhấtthiết là chỉ trong tiết học, Quan trọng là cô phải nắm được khả năng phát âmcủa từng trẻ để lựa chọn thời điểm thích hợp luyện phát âm và phát triển ngônngữ cho trẻ Để làm được điều này tôi đã tiến hành khảo sát khả năng phát âmcủa trẻ ngay từ đầu năm học

Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ được chuẩn, đúng, chính xác thì giáo viênphải học cách phát âm chuẩn, không nói ngọng, nói lắp, nói sai lỗi chính tả, nóitiếng địa phương Có như vậy thì việc rèn cho trẻ phát triển ngôn ngữ mới đemlại hiệu quả cao nhất

Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở độ tuổi 24 - 36 tháng tôi đã luôn ápdụng các biện pháp khác nhau Trẻ luôn gặp những sự vật, hiện tượng mới Do

đó tất cả những gì liên quan đến trẻ tôi luôn chú ý phải diễn đạt bằng lời để chotrẻ dễ hiểu và nói theo Song chỉ hiểu đúng một tên gọi đơn giản thì chưa đủ Vìthế tôi đã đưa ra lời giải thích tỉ mỉ để chỉ ra ý nghĩa của đồ vật ( để làm gì ? )

so sánh cái trẻ đang nhìn thấy với cái trẻ đã nhìn thấy từ trước để giúp trẻ có tư