Báo cáo thực tập chuyên ngành chính trị học

vai trò của công tác xây dựng nông thôn mới ở huyện nghi xuân tỉnh hà tĩnh

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho phép tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới trường Đại học Vinh, các thầy cô giáo trong Khoa Giáo Dục Chính Trị Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo T.S Vũ Thị Phương Lê đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ và chỉ bảo tận tình tôi trong suốt thời gian thực tập

Đồng thời, tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới cơ quan Huyện ủy

huyện Nghi Xuân, đặc biệt là các bác, anh chị trong Ban Dân vận đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình thực tập tại ban để tôi có thể hoàn thành tốt nhiệm

vụ của mình Trong quá trình thực tập cũng như trong việc hoàn thành báo cáo thực tập không thể có một vài thiếu sót nhất định, mong nhận được góp ý nhận xét của thầy cô giáo và các anh chị

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 04 năm 2016 Sinh viên thực hiện

Nguyễn Chí Công

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm Ngày 04/6/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 800/QĐ-TTg về Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 với mục tiêu: Xây dựng cộng đồng xã hội văn minh, có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ngày càng hoàn thiện; cơ cấu kinh tế hợp lý, các hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến; gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ và du lịch; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; từng bước thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, trình độ dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, an ninh trật tự được giữ vững, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện và nâng cao

Nghi Xuân là một trong năm huyện được Trung ương chọn làm điểm chỉ đạo xây dựng nông thôn mới Để đạt được mục tiêu trở thành huyện nông thôn mới trong thời gian sớm nhất, ngoài các nguồn lực hỗ trợ của cấp trên và các địa phương trong cả nước, một trong những yếu tố hết sức quan trọng có tính quyết định là phát huy tối đa vai trò của công tác dân vận để khơi dậy mạnh mẽ các nguồn lực trong nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn vàn kính yêu đã khẳng định “Dễ mười lần không dân cũng chịu Khó trăm lần dân liệu cũng xong”, “Dân vận kém thì việc gì cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” Trong quá trình thực tập tại cơ quan, tôi thấy được tầm quan trọng của công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới, từ thực tiễn

đó tôi quyết định chọn đề tài: “ Công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghi Xuân, Tỉnh Hà Tĩnh hiện nay ”

2 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng và nâng cao hiệu quả công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới

- Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh

- Đề xuất quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đề tài nghiên cứu vấn đề công tác dân vận nói chung và công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới nói riêng

- Tập trung khảo sát, nghiên cứu công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2010 đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp như: phân tích và tổng hợp; thống kê

số liệu; phỏng vấn trực tiếp; điều tra bằng phiếu, trong đó phương pháp phân tích và tổng hợp được xem là phương pháp chủ đạo

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,tiểu luận được kết cấu thành 2 chương

NỘI DUNG Chương 1 CÔNG TÁC DÂN VẬN VÀ VAI TRÒ CÔNG TÁC

DÂN VẬN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

1.1 Dân vận và công tác dân vận

1.1.1 Khái niệm dân vận và công tác dân vận

1.1.1.1 Khái niệm dân vận

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho"

Dân vận được hình dung không chỉ ở con người và tổ chức mà được

hình dung là một hoạt động, bao gồm cả tuyên truyền, giảng giải, thuyết phục, vừa là phong trào xã hội, từ thi đua yêu nước, vận động đoàn kết, vừa là công tác thực tế hàng ngày Đó là công tác để xây dựng xã hội, tổ chức cuộc sống cho các cộng đồng dân cư, tham gia xây dựng chính thể, thực hành dân chủ, chống quan liêu tham nhũng, chống tham ô lãng phí

Dân vận là thước đo của một xã hội phát triển, một nhà nước pháp

quyền, một nền dân chủ và hệ thống chính trị đổi mới, phát triển

Tầm quan trọng đặc biệt của "Dân vận" đòi hỏi hệ thống chính trị, với Nhà nước là giường cột phải thực sự là hệ thống chính trị của dân, do dân, vì dân Hệ thống chính trị hiện nay đang ra sức đổi mới để khắc phục những yếu kém và phát huy dân chủ làm cho hệ thống chính trị thực sự là của dân để phục vụ dân Đổi mới toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực của đời sống, các thiết chế và thể chế, trong đó có hệ thống chính trị để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và pháp chế

xã hội

1.1.1.2 Khái niệm công tác dân vận

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh: Công tác dân vận là vận động nhân dân làm cách mạng Toàn Đảng phải làm công tác dân vận, phụ trách công tác dân vận và chịu trách nhiệm cao nhất đối với công tác này bởi Đảng có trọng trách lãnh đạo và cầm quyền Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh, công tác dân vận không phải là nhiệm vụ của riêng của một cá nhân cán bộ, đảng viên hay tổ chức nào Nghĩa là, mọi cấp chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang đều phải có trách nhiệm, thường xuyên làm công tác dân vận

Công tác dân vận của Đảng được thực hiện trong điều kiện "nước ta là nước dân chủ" và do vậy người dân được biết, được bàn, được làm, được kiểm tra các công việc của Đảng và Chính phủ, trong đó có "công tác dân vận" Như vậy có thể hiểu rằng, trong công tác dân vận của Đảng không thể không tính đến dự luận xã hội từ phía người dân Điều này thể hiện đặc biệt rõ trong bối cảnh mô hình dân vận ở nước ta đang biến đổi từ mô hình cũ đặc trưng cho thời kỳ cách mạng, thời kỳ kinh tế vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang thời kỳ đổi mới kinh tế theo cơ chế thị trường

Công tác dân vận do Đảng trực tiếp lãnh đạo là nhiệm vụ, trách nhiệm

tổ chức thực hiện của Nhà nước, chính quyền các cấp; Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể các cấp làm nòng cốt, tham mưu Công tác dân vận phải thu hút và lôi cuốn sự tham gia, cộng đồng trách nhiệm, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác các nguồn lực, phối hợp các nguồn lực và sáng kiến hoạt động của tất cả mọi thành viên của hệ thống chính trị, của cộng đồng xã hội, dân tộc và tôn giáo,

kể cả sự tham gia của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

1.1.2 Nội dung công tác dân vận

Nội dung công tác dân vận của Đảng bao gồm hai vấn đề lớn là thực hiện các nhiệm vụ chính trị và chăm lo lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân.

Về thực hiện các nhiệm vụ chính trị, tổ chức Đảng và các tổ chức trong

hệ thống chính trị có nhiệm vụ:

Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao trình độ mọi mặt của nhân dân như giáo dục chính trị - tư tưởng, giáo dục đạo đức, nếp sống; nâng cao trình độ văn hóa, khoa học - kỹ thuật,… của nhân dân

Vận động, tập hợp, khuyến khích nhân dân tham gia vào các loại hình

tổ chức khác nhau bao gồm: các đoàn thể chính trị - xã hội; các tổ chức xã hội nghề nghiệp; tổ chức nhân đạo, từ thiện; tổ chức hữu nghị; các hình thức tổ chức và hoạt động đa dạng khác như câu lạc bộ, các loại hình tự quản ở cơ sở,

tổ hòa giải, nhóm nhu cầu, sở thích,

Về chăm lo lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân, tổ chức Đảng

và các tổ chức trong hệ thống chính trị có nhiệm vụ:

Cải thiện dân sinh, tức là chăm lo nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của mỗi người dân và cả cộng đồng dân cư, bao gồm các điều kiện về ăn,

ở, mặc, học hành, đi lại, bảo vệ sức khỏe, nghỉ ngơi, môi trường sống,…

1.2 Xây dựng nông thôn mới và vai trò công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới

1.2.1 Nông thôn mới

Hiện nay, có nhiều quan niệm, cách hiểu khác nhau xung quanh khái niệm Nông thôn mới Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đưa ra mục tiêu xây dựng nông thôn mới là

“Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh

thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường” Quyết định số 800-QĐ/TTg ngày 4/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn

mới giai đoạn 2010 - 2020 xác định mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết

cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức

tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa”

1.2.2 Nội dung xây dựng nông thôn mới

Nông thôn mới ở nước ta hiện nay được xây dựng theo “Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới” của Chính phủ (ban hành kèm theo quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009), bao gồm 19 tiêu chí: quy hoạch

và thực hiện quy hoạch; giao thông; thủy lợi; điện; trường học; cơ sở vật chất văn hóa; chợ nông thôn; bưu điện; nhà ở dân cư; thu nhập; hộ nghèo; cơ cấu lao động; hình thức tổ chức sản xuất; giáo dục; y tế; văn hóa; môi trường; hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh; an ninh, trật tự xã hội được giữ vững

Các tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới có thể chia thành 5 nhóm, bao gồm: Nhóm tiêu chí Quy hoạch (có 1 tiêu chí); nhóm tiêu chí về

Hạ tầng kinh tế - xã hội (có 08 tiêu chí); nhóm tiêu chí về Kinh tế và Tổ chức sản xuất (có 04 tiêu chí); nhóm tiêu chí về Văn hóa - Xã hội - Môi trường (có

04 tiêu chí) và nhóm tiêu chí về Hệ thống chính trị (có 02 tiêu chí)

- Về quy hoạch nông thôn mới

Đây là nội dung tiền đề phải được triển khai thực hiện trước một bước

để làm cơ sở thực hiện có hiệu quả các nội dung khác Khi triển khai quy

hoạch phải rà soát, kế thừa, điều chỉnh, bổ sung các quy hoạch đã có, xây dựng các quy hoạch theo yêu cầu của Chương trình xây dựng nông thôn mới (quy hoạch chung, quy hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng, quy hoạch các khu dân cư, quy hoạch sản xuất )

- Về xây dựng cơ sở hạ tầng

Đây là nội dung quan trọng để thúc đẩy sản xuất, cải thiện điều kiện sống của nhân dân Để chuẩn bị thực hiện nội dung này, trước hết phải khảo sát, đánh giá thực trạng hệ thống cơ sở hạ tầng hiện có và dựa trên các tiêu chí

về cơ sở hạ tầng của xã nông thôn mới để xác định những việc cần làm, những công trình cần xây dựng, đưa ra nhân dân thảo luận, lựa chọn cách làm

và thứ tự ưu tiên làm trước, làm sau theo hướng với những công trình đã có thì tập trung cải tạo, nâng cấp để đạt chuẩn, chỉ xây dựng mới những công trình chưa có

Việc xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đòi hỏi một lượng vốn lớn, theo quan điểm phát huy nội lực, vì vậy, cần tuyên truyền vận động, huy động sự tham gia đóng góp của nhân dân với nhiều hình thức đa dạng, như đóng góp bằng tiền, vật liệu, ngày công và hiến đất để phục vụ xây dựng các công trình (mở rộng đường, xây dựng kênh mương, trường học, nhà văn hóa, trạm y tế, ), kêu gọi sự hỗ trợ của các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, đóng góp xây dựng quê hương của con em thành đạt đang công tác ở xa (cả trong nước và nước ngoài

- Về phát triển sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân

Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất của Chương trình, là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững, lâu dài của nông thôn mới, nhưng cũng là nội dung khó nhất nên đòi hỏi các cấp, các ngành phải tập trung chỉ đạo Cùng với phát triển sản xuất, các tổ chức kinh tế tập thể được củng cố và

phát triển thêm, gắn liền với mô hình sản xuất mới, hỗ trợ đắc lực cho kinh tế hộ,

là cầu nối giữa hộ nông dân với các đơn vị khoa học, doanh nghiệp và thị trường

- Về văn hóa, xã hội, môi trường

Quan tâm hơn đến phát triển giáo dục, y tế, nước sạch và vệ sinh môi trường; cải tạo nhà ở (xóa nhà tạm), xây dựng ba công trình vệ sinh ở hộ gia đình, phát triển các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao

- Về xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh

Xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh vừa là mục tiêu, vừa là cơ sở bảo đảm cho việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới Để thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới trước hết đòi hỏi phải nâng cao vai trò làm chủ của cư dân sinh sống ở nông thôn, sự tham gia chủ động, tích cực của mọi người dân, của tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở; đồng thời, thông qua đó củng cố, xây dựng được hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, hoạt động có hiệu quả

1.2.3 Vai trò công tác dân vận trong xây dựng nông thôn mới

1.2.3.1 Tuyên truyền, phổ biến để toàn Đảng, toàn dân nhận thức đúng đắn về chủ trương, quan điểm, giải pháp, cũng như trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong xây dựng nông thôn mới

Cấp ủy, Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các ban ngành, đoàn thể và cả hệ thống chính trị phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt tạo thành những đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong đời sống của nhân dân

Cấp ủy ban hành nghị quyết, xây dựng kế hoạch triển khai nghị quyết đến tận các chi bộ, phân công cán bộ, đảng viên đến họp và quán triệt cho nhân dân ở các xóm

Chính quyền thành lập Ban chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên; phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể tổ chức họp xóm thảo luận, nghiên cứu kỹ chương trình và các giải pháp tổ chức thực hiện.

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân quán triệt, xác định trách nhiệm cho đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân; lựa chọn nội dung phù hợp để tham gia

1.2.3.2 Tổ chức cho nhân dân tham gia xây dựng, giám sát việc thực hiện quy hoạch, các đề án về nông thôn mới

Đề án xây dựng nông thôn mới thể hiện toàn diện các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống, quyền lợi của nhân dân Đây là một khối lượng công việc lớn và mới ở nông thôn từ trước đến nay chưa có Một mặt là để quán triệt cho dân hiểu, nhưng mặt khác là phải huy động sự đóng góp của nhân dân ngay từ khâu xây dựng đề án và lập quy hoạch

1.2.3.3 Tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới

Phong trào thi đua yêu nước là động lực quan trọng thúc đẩy việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới ở các địa phương Công tác dân vận phải khơi dậy mạnh mẽ tinh thần lao động, sáng tạo, tính tích cực, chủ động của mỗi tổ chức, cá nhân Hàng năm, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận

Tổ quốc và các đoàn thể trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, cần lựa chọn phát động các phong trào thi đua yêu nước, phong trào “dân vận khéo” cụ thể để tạo thành những phong trào hành động cách mạng trên các lĩnh vực như phong trào phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; hiến đất làm đường, góp tiền xây dựng nông thôn mới

1.2.3.4 Tuyên truyền, vận động nhân dân đóng góp các nguồn lực tham gia xây dựng nông thôn mới

Xây dựng Nông thôn mới là chương trình tổng hợp, là cuộc vận động toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng, là nhiệm vụ trọng yếu của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Xây dựng nông thôn mới được thực hiện theo phương châm nhà nước

và nhân dân cùng làm với chủ thể chính là cư dân nông thôn Muốn chương trình thành công phải phát huy tối đa hiệu quả các nguồn lực của cộng đồng dân cư với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ”

1.2.3.5 Phối hợp tham gia giải quyết những vướng mắc, vấn đề nảy sinh trong quá trình xây dựng nông thôn mới

Chúng ta tiến hành xây dựng nông thôn mới từ một nền tảng còn lạc hậu, cơ sở hạ tầng còn nhiều bất cập, đời sống của một bộ phận cư dân nông thôn còn gặp nhiều khó khăn, trình độ nhận thức của người dân không đồng đều Do đó, để các địa phương hoàn thành 19 tiêu chí với 39 nội dung, chắc chắc quá trình xây dựng nông thôn mới sẽ không thể tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc, những vấn đề nảy sinh trong trong quy hoạch và thực hiện quy hoạch, mở rộng đường giao thông nông thôn, đóng góp kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng,

Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC DÂN VẬN TRONG XÂY DỰNG

NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN NGHI XUÂN, TỈNH HÀ TĨNH

2.1 Khái quát về huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên và dân cư

2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

- Vị trí địa lý: huyện Nghi Xuân là của ngõ phía bắc của Hà Tĩnh, cách thành phố Hà Tĩnh 65km, có quốc lộ 1A đi qua với chiều dài 10km, tỉnh có vị trí địa lý như sau:

+ Phía Bắc giáp Thành phố Vinh, Nghệ An

+ Phía Nam giáp huyện Can Lộc và Thị xã Hồng Lĩnh

+ Phía Đông giáp biển Đông

+ Phía Tây giáp huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An

- Toàn huyện có 17 đơn vị hành chính cấp xã và 2 thị trấn với tổng diện tích tự nhiên là 22.005,5 ha, có đường quốc lộ 8B nối từ Viên Chăn tới các tỉnh Nam Lào, có dòng sông lam chảy qua với chiều dài 28km

Với vị trí địa lý như trên là điều kiện rất thuận lợi để Nghi Xuân phát triển kinh tế- xã hội, mở rộng quan hệ thương thông, giao lưu văn hóa- xã hội với các vùng lân cận, đặc biệt là thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

- Thời tiết, khí hậu: Là một trong những nơi có khí hậu khắc nghiệt nhất của vùng ven biển Duyên hải Miền Trung Đây là vũng chịu ảnh hưởng của gió Phơn từ nước bạn Lào thổi sang Vì vậy, mùa hè rất nóng, nắng nhiều

và gay gắt Bên cạn đó là nơi có tần suất bão khá cao, bão kèm theo mưa lớn, gió lốc gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất trong toàn huyện

- Tài nguyên: Tổng diện tích tự nhiên là 22.005,5ha, trong đó đất nông nghiệp là 12,839,9 ha, đất trồng cây hàng năm là 7.608,1ha, đất nuôi trồng thủy sản là 563,5 ha, đất lâm nghiệp là 4.664,1ha

Các loại khoáng sản khác chủ yếu là đá vật liệu xây dựng, đất san lấp

và sét ở Cổ Đạm

2.1.1.2 Dân số và nguồn nhân lực

Toàn huyện có 92.607 nhân khẩu, trong đó số nhân khẩu trong độ tuổi lao động là 46.355 khẩu, chiếm 50% Là nguồn lực dồi dào cho phát triển kinh tế huyện nhà

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và xây dựng hệ thống chính trị

2.1.2.1 Tình hình kinh tế

Kinh tế tiếp tục tăng trưởng, giai đoạn 2010 - 2015 tăng bình quân 10,05%/năm Thu nhập bình quân đầu người năm 2015 đạt 22 triệu đồng Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, giảm tỷ trọng ngành nông - lâm - thuỷ sản

từ 45,10% năm 2010 xuống còn 35,12% năm 2015; tỷ trọng ngành công nghiệp

- xây dựng tăng từ 28,93% năm 2010 lên 36,21% năm 2015; tỷ trọng ngành dịch

vụ tăng từ 25,97% năm 2010 lên 28,67% năm 2015

Sản xuất nông nghiệp phát triển khá toàn diện, khai thác tốt mặt bằng

đất đai, thực hiện có hiệu quả việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tích cực áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nhất là các loại giống có hiệu quả kinh tế cao Giá trị sản xuất đất nông nghiệp tăng cao, năm 2010 bình quân đạt 42 triệu đồng/ha/năm, đến năm 2015 đã có 100% đất nông nghiệp đạt 70 triệu đồng/ha/năm, trong đó có 72% diện tích đạt trên 75 triệu đồng/ha/năm trở lên

Chăn nuôi phát triển đa dạng theo hướng trang trại, gia trại và sản xuất hàng hoá; năng suất, chất lượng tổng đàn được nâng cao Sản lượng thịt hơi xuất chuồng năm 2015 đạt 12.277 tấn, tăng 20,66% so với năm 2010 Tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong nông nghiệp chiếm 32,23%.

Công tác nuôi trồng, khai thác nguồn lợi thủy sản được thực hiện khá tốt; Các hoạt động thương mại dịch vụ phát triển khá đa dạng, phong phú, cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, sản xuất của nhân dân Số cơ sở kinh doanh thương mại, số lao động hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và doanh thu từ dịch vụ, thương mại tăng lên Dịch vụ vận tải phát triển nhanh và đa dạng, nhất là vận tải hành khách và vận chuyển hàng hóa

2.1.2.2 Tình hình văn hóa - xã hội

* Giáo dục và Đào tạo:

Quy mô trường lớp ổn định, cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân Đến nay, toàn huyện có 79 trường học, bao gồm 19 trường Mầm non, 19 trường Tiểu học, 16 trường THCS, 1 trường PTCS, 2 trường THPT (trong đó có

51 trường đạt chuẩn quốc gia chiếm 64,6%) Ngoài ra, có 1 Trung tâm Giáo dục Thường xuyên, 1 Trung tâm Dạy nghề, 1 Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị ) Chất lượng giáo dục toàn diện được nâng lên, chất lượng mũi nhọn có chuyển biến Giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập tiểu học và phổ cập trung học cơ

sở, hoàn thành phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi; chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên được nâng lên, 100% giáo viên đạt chuẩn, trong đó 86% đạt trên chuẩn; có 1.145 giáo viên giỏi huyện chiếm 61%, 221 giáo viên giỏi tỉnh chiếm 8,4%

* Y tế và chăm sóc sức khoẻ cộng đồng

Quan tâm triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về y

tế, công tác y học dự phòng, không để xảy ra các dịch bệnh lớn Cơ sở khám, chữa bệnh được tăng cường về cơ sở vật chất, trang thiết bị Quan tâm đưa các tiến bộ khoa học kỷ thuật vào chẩn đoán và điều trị bệnh tại các cơ sở y tế Hiện

nay, trên địa bàn có 1 bệnh viện đa khoa, 2 phòng khám khu vực; 24 trạm y

tế Năm 2015 đạt 24 giường bệnh/1 vạn dân; có 83,3% xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về y tế; 68% dân số có thẻ bảo hiểm y tế; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm xuống còn 13,5%

* Văn hoá, thông tin, thể dục thể thao

Năm 2002, được Tỉnh chọn xây dựng huyện điểm về văn hoá, Nghi Xuân đã đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” bằng các nội dung cụ thể như xây dựng thiết chế văn hoá thể thao đồng

bộ, xây dựng gia đình văn hóa, đơn vị văn hoá Hiện nay, tỷ lệ gia đình văn hoá đạt 84%; khối, xóm văn hoá đạt 68,1%, có 75% số xã cơ bản hoàn thành

hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao theo chuẩn quốc gia; 100% xóm, khối có nhà văn hoá Ngoài ra, mỗi xã có 1 nhà văn hóa, 01 sân vận động; huyện có 01 nhà văn hoá lớn, 03 nhà thi đấu thể thao đa chức năng và 02 thư viện

* Công tác chính sách xã hội

Các chính sách xã hội được triển khai thực hiện kịp thời, đúng quy định, nhất là chính sách đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội Quan tâm đẩy mạnh công tác xoá đói giảm nghèo, đến nay số hộ nghèo giảm xuống còn

996 hộ, chiếm tỷ lệ 2,5%, giảm 5.852 hộ nghèo so với năm 2010 Công tác đào tạo nghề thực hiện tốt, số lao động qua đào tạo, tập huấn chiếm 55%

2.1.2.3 Tình hình quốc phòng - an ninh

Quan tâm thực hiện công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh; chú trọng tuyên truyền, nâng cao cảnh giác, đấu tranh làm thất bại âm mưu thủ đoạn “diễn biến hòa bình” và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch Thực hiện có hiệu quả 05 nội dung về xây dựng cơ sở an toàn làm chủ - sẵn sàng chiến đấu Tổ chức tốt các cuộc diễn tập phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, ứng cứu sập đổ công trình cấp huyện; diễn tập chiến đấu trị an kết hợp phòng chống thiên tai ở cấp cơ sở Hàng năm, hoàn thành công tác tuyển giao quân, chính sách hậu phương quân đội