SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY PHÁT ÂM TRONG TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 6 PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ I. LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN Đứng trước bối cảnh hiện nay của đất nước, khi xã hội đang ngày càng phát triển, sự giao thoa giữa các nền văn hoá trên thế giới đang ngày càng xiết lại gần nhau hơn. Trong hoàn cảnh nền kinh tế đất nước hội nhập với khu vực và trên thế giới thì việc học ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh, đang là nhu cầu hết sức cần thiết trong xã hội, đặc biệt là đối với đối tượng học sinh THCS. Để nâng cao khả năng sử dụng ngoại ngữ cho học sinh, tạo tiền đề cho sự hội nhập của đất nước, Bộ GD ĐT đã và đang nỗ lực đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh trong hoạt động học tập. Tổ chức các hoạt động học tập tự lực của học sinh nhằm giúp học sinh đạt được các mục tiêu học tập. Môn ngoại ngữ, đòi hỏi nhận thức và giải quyết hợp lí mối quan hệ giữa kiến thức và kỹ năng, hai thành tố chủ yếu của nội dung dạy học Kĩ năng là trung tâm của quá trình dạy học. Kiến thức là điều kiện là phương tiện và là nền tảng Dạy học ngoại ngữ thực chất là việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp (các mẫu lời nói) dưới dạng nghe, nói, đọc, viết. Trong đó kĩ năng phát âm từ Tiếng Anh là một trong những kỹ năng cơ bản và cần thiết đối với người học Tiếng Anh trong những buổi đầu vì những lí do sau đây.
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm Một số kinh nghiệm Dạy phát âm trong Tiếng Anh cho
học sinh lớp 6
Phần i Đặt vấn đề
I Lý do chọn sáng kiến
Đứng trớc bối cảnh hiện nay của đất nớc, khi xã hội đang ngày càng phát triển, sự giao thoa giữa các nền văn hoá trên thế giới đang ngày càng xiết lại gần nhau hơn Trong hoàn cảnh nền kinh tế đất nớc hội nhập với khu vực và trên thế giới thì việc học ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh, đang là nhu cầu hết sức cần thiết trong xã hội, đặc biệt là đối với đối tợng học sinh THCS
Để nâng cao khả năng sử dụng ngoại ngữ cho học sinh, tạo tiền đề cho sự hội nhập của đất nớc, Bộ GD & ĐT đã và đang nỗ lực đổi mới PPDH theo hớng phát huy tính tích cực của học sinh trong hoạt động học tập Tổ chức các hoạt
động học tập tự lực của học sinh nhằm giúp học sinh đạt đợc các mục tiêu học tập
Môn ngoại ngữ, đòi hỏi nhận thức và giải quyết hợp lí mối quan hệ giữa kiến thức và kỹ năng, hai thành tố chủ yếu của nội dung dạy học - Kĩ năng là trung tâm của quá trình dạy học Kiến thức là điều kiện là phơng tiện và là nền tảng - Dạy học ngoại ngữ thực chất là việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp (các mẫu lời nói) dới dạng nghe, nói, đọc, viết Trong đó kĩ năng phát âm từ Tiếng Anh là một trong những kỹ năng cơ bản và cần thiết đối với ngời học Tiếng Anh trong những buổi đầu vì những lí do sau đây
- Phát âm là căn nguyên, là gốc của lời nói, phát âm từ Tiếng Anh là cơ sở ban đầu để ngời học Tiếng Anh có thể nói Từ đó phát huy tính tích cực, chủ
động của mình Biết ghép vần từ, phát âm tốt từ Tiếng Anh tạo nên sự hứng thú tìm tòi của ngời học, chủ động tiếp thu sáng tạo ngữ liệu SGK và mạnh dạn sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp
Trang 2- Phát âm tốt từ Tiếng Anh còn tạo ra sự tự tin, tích cực trong hoạt động giao tiếp của học sinh, phát huy một cách tích cực việc vận dụng kiến thức trong giao tiếp bằng Tiếng Anh
- Tự phát âm đợc từ Tiếng Anh, giúp học sinh tự thấy mình có khả năng học tập và giao tiếp Vì vậy, các em sẽ chủ động hơn trong học tập
Chính vì những lí do trên và thực tế tìm tòi, học hỏi đúc rút kinh nghiệm
từ sách vở, tài liệu và các đồng nghiệp đi trớc cùng với kinh nghiệm qua một vài năm công tác, tôi mạnh dạn đề xuất sáng kiến “một số kinh nghiệm dạy trong Tiếng Anh cho học sinh lớp 6 ” qua hệ thống phiên âm quốc tế đóng góp vào hội nghị khoa học ngành
II Ph ơng pháp
Để đáp ứng yêu cầu dạy và học ngoại ngữ - môn Tiếng Anh- mỗi giáo viên cần phải nghiên cứu để tìm ra phơng pháp phù hợp cho việc truyền thụ kiến thức theo yêu cầu đổi mới Để đạt đợc mục tiêu cuối cùng trong việc giảng dạy ngoại ngữ là: Ngời học có khả năng vận dụng kiến thức một cách triệt để trong giao tiếp ( nghe, nói, đọc, viết và sữ dụng ngôn ngữ ) Tiếng Anh
Qua việc trực tiếp giảng dạy Tiếng Anh ở các khối lớp bậc THCS, cũng nh qua việc dự giờ thăm lớp và qua việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, tôi thấy hầu hết học sinh ban đầu rất hứng thú học bài, hiểu bài và vận dụng tốt kiến thức Nhng sau một thời gian khi mà lợng kiến thức lớn hơn, số l-ợng từ vựng nhiều hơn thì việc phát âm từ Tiếng Anh là một việc khó Học sinh chỉ có thể phát âm và nắm đợc từ vựng ngay trong tiết học, nhng lại quên ngay sau khi ra khỏi lớp Học sinh chỉ có thể phát âm lại đợc khi có sự hớng dẫn của giáo viên Điều đó dẫn đến sự hao hụt về kiến thức và sự sao lãng lại xuất hiện trong quá trình học tập của học sinh Đó là nguyên nhân khiến ngời học có tâm
lí sợ học, không tiếp thu bài, thiếu tích cực trong vận dụng kiến thức của các bài
đã học và không tích cực tiếp thu bài tiếp theo, vì vậy dẫn đến kết quả học tập cha cao
Từ đó để giúp học sinh có thể nhớ, bao quát và phát triển các kỹ năng trong giao tiếp Tiếng Anh và có thể tự phát âm trở lại thì việc đánh vần và phát
âm từ Tiếng Anh cho học sinh lớp 6 – THCS qua hệ thống phiên âm quốc tế là sáng kiến nhằm hỗ trợ cho việc phát triển các kỹ năng trong giao tiếp Tiếng Anh
Trang 3và hình thành thói quen tự học khi không có sự hớng dẫn của giáo viên, tránh tâm
lí sợ học, thúc đẩy sự tự tin bổ sung từ vựng qua phần “Glossory” cuối SGK
Phần II các Giải pháp cải tiến
I Nội dung.
Mục tiêu của giáo dục hiện nay đang tập trung hớng vào việc phát triển tính năng động, sáng tạo và tích cực của học sinh Nhằm tạo khả năng nhận biết
và giải quyết vấn đề cho các em Để đạt đợc mục tiêu này, việc thay đổi phơng pháp dạy học theo hớng coi trọng ngời học – coi học sinh là chủ thể của hoạt
động Khuyến khích các hoạt động học tập tích cực, chủ động sáng tạo của các
em trong quá trình dạy học là rất cần thiết
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ (Tiếng Anh) không nhằm hớng học sinh vào việc nghiên cứu hệ thống ngôn ngữ, mà nhằm giúp các em sử dụng hệ thống ngôn ngữ đó nh một công cụ giao tiếp Năng lực giao tiếp này đợc biểu hiện bằng khả năng sáng tạo những quy tắc ngôn ngữ để thực hiện giao tiếp theo tình huống
Nhìn chung, học sinh THCS hào hứng, có ý thức muốn nắm bắt và sử dụng Tiếng Anh Nhng khả năng độc lập trong học tập và vận dụng Tiếng Anh trong giao tiếp của HS cha tốt, ví dụ (còn rụt rè, thiếu tự tin, sợ mắc lỗi khi nói) Học sinh ít có cơ hội luyện tập
Hơn nữa, các em lại thiếu kiên trì trong rèn luyện, phát triển kỹ năng ngôn ngữ, nên kết quả học tập bị hạn chế, dễ nản chí và bỏ cuộc Vì vậy, biết cách ghép vần và phát âm tốt từ Tiếng Anh là một giải pháp nhằm khuyến khích, động viên, và là biện pháp hỗ trợ, kích hoạt sự tự tin, sự tìm tòi, tích cực rèn luyện, phát triển các kỹ năng ngôn ngữ, nâng cao hiệu quả học tập ngoại ngữ của các em
II Phơng pháp cải tiến
- Những mục tiêu, nhu cầu và tính thiết thực nêu trên đòi hỏi giáo viên dạy ngoại ngữ mà cụ thể là giáo viên dạy Tiếng Anh cần phải đa ra phơng pháp dạy mới, có nội dung bao quát, lâu dài để có thể phát huy tối đa tính tích cực, chủ
động sáng tạo của từng học sinh qua từng tiết học Đây là việc làm hết sức khó
Trang 4khăn, cần có thời gian dài với sự trao đổi và rèn luyện liên tục thì mới có hiệu quả nh mong muốn
- Để hình thành và phát triển đợc khả năng ghép vần và phát âm từ Tiếng Anh cho học sinh lớp 6 – THCS, ngay từ những buổi đầu học ngoại ngữ, cần phải đạt đợc những yêu cầu sau:
+ Giáo dục cho học sinh sự cần thiết của việc ghép vần và phát âm từ Tiếng Anh qua hệ thống phiên âm quốc tế, nhằm mục đích giúp các em có khả năng tự phát âm đợc từ vựng qua phần phiên âm từ cuối SGK Từ đó, giúp học sinh tự chủ động tiếp thu bài học và sáng tạo trong giao tiếp Học sinh tự nâng cao chất lợng học tập của bản thân
+ Khơi dậy sự tò mò, hứng thú cho học sinh khi hình thành âm và khả năng ghép vần
+ Phải nắm vững hệ thống phiên âm (kí hiệu, cách phát âm, ví dụ minh hoạ) và cách ghép vần
+ Giáo viên phải là ngời tổ chức, kiến thiết giờ dạy, sử dụng các giáo cụ trực quan, các trò chơi để hỗ trợ cho việc luyện tập nhằm gây không khí sôi
động, gây ấn tợng đối với học sinh giúp các em dễ tiếp thu, dễ nhớ và nhớ lâu
+ Trau dồi liên tục để hình thành thói quen và phát triển khả năng phát âm
để chủ động mở rộng trong tơng lai để có thể phát âm đúng và trôi chảy
+ Thông qua từng đơn vị bài học giáo viên hình thành và phát triển thêm khả năng ghép vần và phát âm từ Tiếng Anh qua phần phiên âm từ vựng ở phần
“Glossary” cuối SGK nhằm định hớng và hớng dẫn cho học sinh tìm tòi, tự học,
tự phát âm từ trớc khi học bài mới, điều này giúp giáo viên hạn chế đợc thời gian cung cấp từ và dạy phát âm cho học sinh Giúp phần Glossary không phải phần thừa trong sách giáo khoa
+ Trong quá trình học ngoại ngữ, từ vựng đóng vai trò quan trọng vì nó truyền tải nội dung chúng ta muốn nói Từ vựng càng phong phú bao nhiêu, thì khả năng vận dụng ngôn ngữ trong giao tiếp càng phong phú bấy nhiêu Vì vậy, hình thành cho học sinh cách ghép vần và phát âm từ Tiếng Anh là giải pháp nhằm mục đích giúp học sinh tự tìm tòi, mở rộng vốn từ của bản thân qua việc
tự học, tự phát âm từ và phát âm đúng theo phiên âm Để nâng cao khả năng ngôn
Trang 5ngữ trong giao tiếp, qua các tiết học, qua việc cho các em nghe băng có giọng
đọc của ngời bản ngữ và tạo tình huống giao tiếp cho các em
Với mục tiêu: “Dạy ghép vần và phát âm từ Tiếng Anh cho học sinh lớp 6 THCS qua hệ thống âm phiên âm
ngay từ đầu giúp các em nhận thức việc học Tiếng Anh, học từ vựng, phát âm từ vựng Tiếng Anh thực chất không phải vấn đề khó mà các em có thể thực hiện việc ghép vần và phát âm từ vựng nh khi các em ghép vần và phát âm từ Tiếng Việt, giúp các em tự tin hơn trong việc tự chiếm lĩnh từ vựng Tự tin trong phát
âm là tự tin trong lời nói (giao tiếp), giúp giáo viên dễ dàng thực hiện mục tiêu dạy học hơn
- Giúp học sinh nhận biết và phát âm “âm phiên âm” qua các kí hiệu âm, cách phát âm (tơng đơng âm tiếng việt), các ví dụ minh hoạ Để có thể ghép vần
và phát âm đợc từ Tiếng Anh qua phần phiên âm từ Trớc hết học sinh phải nhận biết và phát âm tốt các âm qua kí hiệu âm mà hội đồng phiên âm đã giới thiệu
Với mục tiêu hớng dẫn cho học sinh ghép vần và phát âm Tiếng anh nhằm mục đích giúp các em tự học, tự tìm tòi phát triển vốn từ vựng của mình tôi mạnh dạn đa ra một số biện pháp sau để thực hiện sáng kiến nêu trên
Giai đoạn 1: Hình thành và phát triển khả năng phát âm các kí hiêu phiên
âm qua bảng phien âm
1 Giúp các em hiểu về bộ máy phát âm và hệ thống âm trong Tiếng anh ( Các kí hiệu phiên âm, cách phát âm tơng đơng âm Tiếng việt và các ví dụ minh hoạ cho từng kí hiệu)
Trớc hết phải làm cho các em hiểu rõ phát âm (đúng) Tiếng anh là việc
t-ơng đối khó Đối với ngời học có hớng dẫn đã khó vơí ngời tự học học lại càng khó hơn Do đó các em cần phải nắm chắc về bộ máy phát âm, cách phát âm các mẫu tự âm, cách ghép vần, và phát âm từ Điều đó, giúp các em đỡ khó khăn hơn trong việc học từ vựng và phát âm từ mới
Trong Tiếng anh, số âm vị (44 sounds) nhiều hơn số chữ (26 letters) Một chữ có thể phát âm thành những âm khác nhau, ví dụ:
/ei/ nh trong từ “plane” /plein/
/ﮟ/ nh trong từ “want” /w ﮟ nt/
Trang 6Chữ “a” đợc phát âm /ổ/ nh trong từ “hat” /hổt/
/eə/ nh trong từ “air” / eər/
/ a:/ nh trong từ “glass” /gla:s/
/ə/ nh trong từ “again” /əgain/
Ngợc lại một âm có thể đợc biểu hiện bằng cách viết khác nhau:
âm /ei/
đợc viết thành
a Trong từ “late” /leit/
ai Trong từ “brain” /brein/
ay Trong từ “day” /dei/
- Ngoài ra trong một từ có thể có một chữ hoặc nhiều chữ không tạo thành
âm:
Ví dụ: bright /brait/ gh câm
comb /k ﮟ m/ b câm
…
Do đó, để ghi cách đọc một cách chính xác, ngời ta dùng hệ thống kí hiệu phiên âm của hội ngữ âm quốc tế, kí hiệu phiên âm đặt trong / / mỗt kí hiệu chỉ biểu hiện một âm, mỗi âm chỉ đợc biểu thị cho một kí hiệu
Ví dụ: Kí hiệu /ai/ chỉ biểu hiện một âm /ai/ đọc gần giống nh “ai” trong tiếng
việt
2 Giới thiệu Bảng kí hiệu phiên âm, phát âm tơng đơng âm Tiếng việt, ví dụ minh hoạ:
1 Nguyên âm đơn: (vowels)
TT Kí hiệu Tơng đơng với âm tiếng việt Ví dụ Cách phiên âm
Trang 76 /u:/ u kéo dài Two /tu:/
Lu ý: Để dễ nhớ kí hiệu chúng ta cần liên hệ với tiếng mẹ đẻ, ví dụ nh kí
hiệu /i/ có hình thái âm giống “i” của tiếng việt
Ví dụ: Tiếng việt - bút bi
2 Nguyên âm đôi (dipthongs)
TT Kí hiệu Tơng đơng với âm tiếng việt Ví dụ Cách phiên âm
Luu ý: Nguyên âm đôi trong Tiếng Anh củng giống nguyên âm đôi trong Tiếng Việt Khi phát âm một âm nguyên âm cần phải lớt âm theo cấch đánh vần
từ âm này sang âm liền nó
3 Phụ âm ( Consonants)
TT Kí hiệu Tơng đơng với âm tiếng việt Ví dụ Các phiên âm
Trang 83 /d/ d day /dei/
Giai đoạn 2: Dạy ghép vần các ký hiệu phiên âm:
Sau khi, giáo viên đã hình thành cho học sinh khả năng phát âm và phát tốt các ký hiệu phiên âm Giáo viên tiếp tục phát triển thêm khả năng ghép vần các
kí hiệu phiên âm để các em có thể đánh vần âm tiết và đọc từ Tiếng Anh
1 Giúp các em phân biệt giữa Chữ , từ và Âm tiết:
a Chữ và từ: Chúng ta quen gọi chữ là từ ở đây chúng ta đi sâu, không
phải tỉ mỉ các trờng hợp này mà chỉ tìm hiểu để tránh nhầm lẫn
Lấy ví dụ: “Tôi”, “đọc”, “viết” … là những từ , trong những từ này gồm nhiều chữ:
Trang 9Ví dụ: - Từ “tôi” gồm các chữ t / ô/ i
- Từ “Viết” gồm các chữ : V/ i / ế / t
- Từ “đọc” gồm các chữ : Đ/ ọ/ c …
Trong Tiếng Anh “ Từ” cũng là sự kết hợp giữa các chữ Từ có thể là một
âm tiết hoặc nhiều âm tiết Một âm tiết có thể đợc tạo thành từ một chữ hoặc nhiều chữ
Ví dụ: “A” là một âm tiết gồm một chữ
“Hat” là một từ một âm tiết gôm các chữ : H / a/ t
“Teacher” là một từ hai âm tiết gồm các chữ: T / e / a / c / h / e/ r
b Âm tiết: Trong Tiếng Anh, một từ có thể có một âm tiết hoặc nhiều âm
tiết, một âm tiết có thể gồm một chữ hoặc nhiều chữ tạo thành Thông thờng ngời
ta căn cứ vào nguyên âm để tính âm tiết của một từ Trong một từ có bao nhiêu nguyên âm đợc đọc lên thì có bấy nhiêu âm tiết
Ví dụ: Hat / strong … là những từ một âm tiết vì chỉ có một nguyên âm là
“a” hoặc “o”
- “Teacher”/ “bookstore”/… là những từ hai âm tiết vì trong mỗi từ này có hai âm nguyên âm đựơc đọc lên
Trong từ “teacher” 2 chữ “ea” đi liền nhau đọc thành nguyên âm /i:/ nên vẫn
là một âm tiết và trong từ “bookstore” cũng vậy
- “expensive/ badminton…” là những từ ba âm tiết vì có ba nguyên âm đợc
đọc lên
Ngời ta còn chia âm tiết ra làm 2 loại:
- Âm tiết đóng là âm tiết tận cùng bằng một phụ âm:
- Âm tiết mở là loại tận cùng bằng một nguyên âm:
2 Giúp các em ghép vần và phát âm một âm tiết:
- Âm tiết đợc tạo thành căn cứ vào nguyên âm Ghép vần và phát âm một
âm tiết việc đánh vần các nguyên âm với các phụ âm đứng trớc hoặc sau nó theo các cấu trúc sau:
Trang 102.1 Cấu trúc: “C – V” – consonant – vowel( phụ âm – nguyên âm)
Ví dụ:
- Trong từ “bee” phiên âm là /bi:/ là cách đọc ghép giống Tiếng việt: phụ âm “b” + nguyên âm “ i” đánh vần là “bi” nh âm Tiếng việt
- Trong từ: “lable” Phiên âm là / ’lei b(ә)l/ là từ hai âm tiết /lei/ và /b(ә)l/
có các đánh vần gần giống nh “ lâybờ” của âm Tiếng việt
2.2 Cấu trúc: “V – C”: vowel – consonant (nguyên âm – phụ âm)
Ví dụ:
- Trong từ: “ an” Phiên âm là / әn/ là cách đánh vần gần giống nh “ơn” hoặc “ân” của âm Tiếng việt
- Trong từ “apple” phiên âm là /ổp (ә)l/ là từ hai âm tiết /ổp/ và /p(ә)l/ có các đánh vần gần giống nh “ appờ” của âm Tiếng việt
2.3 Cấu trúc: “ C – V – C”: consonant – vowel – consonant ( phụ âm –
nguyên âm – phụ âm )
Ví dụ:
- Trong từ “man” phiên âm là /mổn/ đọc tơng tự nh “man” của Tiếng việt
Giai đoạn 3: Dánh vần từ Tiếng Anh qua mục phiên âm từ vựng ở phần
“Glossary” cuối sách giáo khoa
Trong bộ SGK – THCS có phần phiên âm từ vựng ở phần “Glossary” Dựa vào hệ thống âm phiên âm và cách ghép vần nêu trên, học sinh có thể tự bản thân học cách đánh vần và phát âm từ một cách chủ động
Học sinh có thể thực hiện việc đánh vần và phát âm từ theo các bớc sau
đây:
Bớc1: Nhận dạng âm nguyên âm và phụ âm có mặt trong từ cần phát âm,
phát âm đợc các âm đó theo hệ thống phiên âm đã đựơc học
Ví dụ: Từ “man” có nguyên âm / ổ/ và các phụ âm /m/ , /n/
Bớc 2: Tính số nguyên âm đợc phiên âm có mặt trong từ để chia âm
tiết:
Ví dụ: Từ expensive /ik’pen si:v/, các nguyên âm đợc phát âm có mặt
trong từ là : /i/ , /e/, /i:/ có nghĩa là từ gồm 3 âm tiết