2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health Hút thuốc thụ động và ung thư phổi: 1986 “Hút thuốc lá không tự nguyện là nguyên nhân gây bệnh tật, kể cả ung thư phổi, ở người kh
Trang 1Hút thuốc lá thụ động và các tác động trên sức khoẻ
Jonathan Samet, MD, MS
Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Trang 2 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Hút thuốc lá thụ động là gì (Secondhand Smoke, hay SHS)?
ỉ giữa hai lần rít thuốc
Khói thuốc thụ động (SHS): Kết hợp dòng khói phụ và dòng khói chính thở ra
Trang 3Khói thuốc thụ động (SHS) hay khói thuốc trong môi
trường (ETS)?
Khói thuốc thụ động (SHS) hay khói thuốc trong môi trường
(ETS)?
Trang 4 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Những thành phần của khói thuốc thụ động
Khói thuốc thụ động chứa cùng những loại khí và phần tử tìm
thấy trong dòng khói chính
Khói thuốc thụ động là một hỗn hợp biến thiên, thay đổi theo
thời gian
Về chất lượng, khói thuốc thụ động tương đương với dòng khói
chính nếu nói về độc tính tiềm tàng
Trang 5Khói thuốc thụ động và những tác động trên sức khoẻ
Chứng cứ rút ra từ kiến thức về các thành phần cấu tạo khói thuốc thụ động và độc tính của chúng
Chứng cứ về hút thuốc lá chủ động và ảnh hưởng đến sức khoẻ là
Trang 6 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Nghiên cứu của Hirayama
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Hirayama, T (1990)
Trang 7Báo cáo năm 1986 của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
C Everett Koop, MD
Nguyên Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
Nguồn tham khảo: Wikipedia Commons Được phép sử dụng cho mục tiêu giáo dục
Trang 8 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
1986: Ba báo cáo chủ chốt
Trang 9IARC, năm 2004
Hút thuốc lá không tự nguyện
(phơi nhiễm khói thuốc thụ
động hoặc phơi nhiễm “khói
thuốc trong môi trường”) gây
ung thư ở người (Nhóm 1)
Nguồn tham khảo: Tổ chức Y tế Thế giới, Cơ quan Quốc tế Nghiên cứu về Ung thư
(International Agency for Research on Cancer - IARC) (2004)
Trang 10 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Hút thuốc thụ động và ung thư phổi: 1986
“Hút thuốc lá không tự nguyện là nguyên nhân gây bệnh tật, kể cả ung thư phổi, ở người không hút thuốc lá”
Trang 11Báo cáo năm 2006 của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ: Công bố vào ngày 27 tháng 6, 2006
Trang 12 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Báo cáo năm 2006 của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
“Báo cáo của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
mà chúng tôi phát hành hôm nay,
nhan đề Phơi nhiễm khói thuốc lá
không tự nguyện và hậu quả trên sức khoẻ (The Health Consequences
of Involuntary Exposure to Tobacco Smoke), đã chứng minh không thể
chối cãi được là hút thuốc lá thụ động gây tổn hại đến sức khoẻ con người Trong 20 năm vừa qua, cộng đồng khoa học đã đi đến kết luận thống nhất về điểm này.”
— Phó đô đốc Richard H Carmona,
MD, MPH, FACS Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ,
27 tháng 06, 2006
Trang 13Báo cáo năm 2006 của Bác sĩ trưởng:
Người lớn phơi nhiễm khói thuốc thụ động bị tác hại tức thời ảnh hưởng đến hệ tim mạch và gây bệnh tim mạch vành và ung thư
phổi
Nguồn tham khảo: Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 14 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Báo cáo năm 2006 của Bác sĩ trưởng:
mặc dù đã có nhiều tiến triển trong hoạt động kiểm soát thuốc lá
Bài trừ toàn diện nạn hút thuốc lá trong không gian trong nhà sẽ bảo vệ người không hút thuốc khỏi phơi nhiễm khói thuốc thụ
động (cách ly người hút thuốc khỏi người không hút thuốc, làm
sạch không khí và thông gió các tòa nhà không thể bài trừ phơi
nhiễm khói thuốc thụ động cho người không hút thuốc)
Nguồn tham khảo: Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 15Các bệnh và tác hại đến sức khoẻ do hút thuốc lá
thụ động
Nguồn hình ảnh: CTLT phỏng theo Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 16 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Tác hại do hút thuốc lá thụ động đối với sức khoẻ trẻ em
Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS)
Nhân tố rủi ro đối với SIDS bao gồm:
mẹ càng hút nhiều hơn trong thời kỳ mang thai
đều có liên quan đến việc người mẹ hút thuốc lá
Hút thuốc lá thụ động trực tiếp kích ứng
đường dẫn khí và gây nhiễm khuẩn hô hấp
Phơi nhiễm nicotine có thể thay đổi
đáp ứng của trẻ sơ sinh đối với tình trạng
giảm oxi-huyết
Nguồn chủ đề: Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006); Nguồn hình ảnh: Đĩa CD hình miễn bản quyền của Hemera Photo-Objects
Trang 17Hút thuốc lá thụ động và nguy cơ bị SIDS:
Phân tích tổng hợp
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Anderson và Cook (1997)
* OR: tỉ lệ chênh lệch (odds ratio)
‡ CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Trang 18 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Suyễn
Người mẹ hút thuốc lá trong lúc có thai có thể ảnh hưởng đến
sự phát triển và đáp ứng của phổi
Hút thuốc lá thụ động làm tăng độ kích ứng của đường dẫn khí
Hút thuốc lá thụ động có thể làm tăng nguy cơ dị ứng nội sinh ở
tuổi thơ ấu
Hút thuốc lá thụ động khiến trẻ thơ có nguy cơ gia tăng bị
nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới
Nguồn tham khảo: Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 19Triệu chứng Rủi ro tương đối gộp chung* † (95% CI ‡ )
Suyễn và các triệu chứng hô hấp: Phân tích tổng hợp
* OR: tỉ lệ chênh lệch (odds ratio)
† Cha hoặc mẹ hút thuốc lá
‡ CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 20 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Phơi nhiễm khói thuốc thụ động có thể tăng nguy cơ có triệu
chứng do kích ứng hay gây viêm phổi
Nguồn tham khảo: Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 21Hút thuốc lá thụ động và các triệu chứng hô hấp mạn tính: Phân tích tổng hợp
* OR: tỉ lệ chênh lệch (odds ratio)
† CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
‡ Cho thấy các giá trị không điều chỉnh
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 22 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Giảm chức năng và sự phát triển của phổi
Ở tuổi thơ ấu, sự phát triển của phổi được hoàn chỉnh khi các phế nang thành hình
Sự phát triển chức năng của phổi diễn tiến song song với sự thay đổi chiều cao trong suốt thời kỳ thơ ấu
Hút thuốc lá thụ động tăng nguy cơ nhiễm khuẩn hô hấp và có thể tác hại đến chức năng phổi
Thai nhi phơi nhiễm hoạt động hút thuốc lá của người mẹ có thể bị những tác hại lâu dài ảnh hưởng đến đường dẫn khí của phổi
Trẻ lớn tuổi hơn hút thuốc lá chủ động bị giảm chức năng phổi
Trang 23Bệnh viêm tai giữa
Rối loạn chức năng vòi nhĩ là căn nguyên chủ yếu gây viêm tai giữa
Hút thuốc lá thụ động có thể góp phần gây rối loạn chức năng vòi nhĩ qua những hiện tượng sau:
Trang 24 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Hút thuốc lá thụ động và viêm tai giữa:
Phân tích tổng hợp
* OR: tỉ lệ chênh lệch (odds ratio)
† Cha hoặc mẹ hút thuốc lá; sử dụng mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên để gộp chung
các tỉ lệ chênh lệch
‡ CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 26 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Hút thuốc lá thụ động và nguy cơ bị bệnh hô hấp cấp tính: Phân tích tổng hợp
• OR: tỉ lệ chênh lệch (odds ratio)
† Sử dụng mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên để gộp chung các tỉ lệ chênh lệch
‡ CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Trang 27Tác hại đến sức khoẻ do hút thuốc lá thụ động đối với
người lớn: Ung thư phổi
Không có ngưỡng an toàn cho nguy cơ bị ung thư phổi đối với
người hút thuốc lá chủ động
Chất gây ung thư hiện diện trong khói thuốc thụ động
Nhiều thành phần của khói thuốc thụ động có độc tính gien
Người không hút thuốc lá nhưng phơi nhiễm khói thuốc thụ động
có nhiều thông số sinh học cho thấy khói thuốc thụ động ở mức độ gia tăng, xác nhận là có sự hấp thụ khói thuốc
Trang 28 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Nguy cơ bị ung thư phổi có quan hệ đáp ứng-liều lượng đáng kể với
cả số điếu thuốc do vợ/chồng hút và thời lượng phơi nhiễm
28
Hút thuốc lá thụ động và ung thư phổi:
Phân tích tổng hợp
* RR: nguy cơ tương đối (relative risk)
† CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Trang 29Các triệu chứng hô hấp và chức năng của phổi
Hút thuốc lá chủ động dẫn tới tỉ lệ có triệu chứng hô hấp tăng và chức năng phổi giảm
Khói thuốc lá
giải protein
Trang 30 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Bệnh tim mạch vành (Coronary Heart Disease, hay CHD)
Hút thuốc lá thụ động có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim bằng cách:
Đưa tới tình trạng thiếu máu cục bộ cấp tính
Trang 31Hút thuốc lá thụ động và bệnh tim mạch vành:
Phân tích tổng hợp
* RR: nguy cơ tương đối (relative risk)
† CI: khoảng tin cậy (confidence interval)
Nguồn tham khảo: CTLT phỏng theo Báo cáo của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ (2006)
Trang 32 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Hút thuốc lá thụ động và các tác hại khác đến sức khoẻ
Được xác nhận
Tiềm tàng
Trang 33Tóm tắt
Hút thuốc lá thụ động gây bệnh tật và chết sớm ở trẻ em và người lớn
Ở trẻ em, hút thuốc lá thụ động gây hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh
và nhiều bệnh khác, chủ yếu liên quan đến đường hô hấp
Ở người lớn, hút thuốc lá thụ động gây ung thư phổi và bệnh tim mạch vành
Có thể kiểm soát hút thuốc lá thụ động hữu hiệu bằng cách cấm hút thuốc lá trong nhà
“Quyền hút thuốc lá của người hút thuốc chấm dứt khi mà hành vi của họ ảnh hưởng đến sức khoẻ và sự lành mạnh của người khác”
— C Everett Koop, 1986
Trang 34 2007 Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health
Thông tin bổ sung
Trang mạng của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ
Văn phòng CDC về Hút thuốc lá và sức khoẻ (có thể tiếp cận tất cả các báo cáo về hút thuốc lá của Bác sĩ trưởng Hoa Kỳ)
Viện phòng chống thuốc lá toàn cầu tại Trường Y tế Công cộng
Bloomberg của đại học Johns Hopkins
Mạng nghiên cứu về dịch thuốc lá toàn cầu (gồm Bản đồ Thuốc lá trực tuyến)