skkn viết công thức cấu tạo các đồng phân của ankanol

*

I :

1 : uỳ h Tha h Lo g

2 g h g h: 10- 10- 1967

3 a : Nam

4 a h : Khu Cầu Xéo –Th Trấ Long Thành – ồ g a

5 ho :(CQ)/0613559023-NR: 061.3547.395- TD : 01225.765.695

6 Fax: E-mail: htlong2011@yahoo.com.vn

7 Ch : Giáo viên

8 g : Tr g T T Lo g h

II O:

1 ao hấ : h

2 h g: 1992

3 Chuyê g h o o: óa h

III :

1 L h hu ó h gh : G ả g d hóa h

2 ó h gh : 20

3 C g h gh ó ro g h g gầ :

 C h ồ g ph ủa a a

 To ề lo d g ax ó í h ox hóa h

 D o phả g hóa h xả ra h ho hấ d g lẫ hau

Ế Ứ Ấ Ồ P Ủ

ANKANOL I- LÍ DO

 Qua h g a g ả g d hóa h ở l p 11 h d a ol tôi

h hấ a h h ể ả h h h h gặp phả d g p ề

“V g h ấu o ồ g ph ủa a a ol” e h h

h g phả l h h o h g phả ắ ầu ừ u Nên

h g ấ h ều h g a h g h g h ấu o a ồ g

ph d h g l h u ì rù g g h ấu o

 Từ h g hó h ủa h h h l d g p ề “V g h

ấu o ồ g ph ủa a a ol” hú d phả ì ra ph g

ph p o dễ h ểu ể h g dẫ h h l d g p ợ dễ

d g h u quả ao

II- D , B P P Ự :

1 Cơ sở lí luận

Theo ể l d g p hì h h phả h h heo sau:

Bước 1: Phả ắ ợ ặ ể ấu o ủa ankanol (liên kết giữa các nguyên tử trong phân tử là liên kết đơn C – C, có một nhóm hiđroxyl và mạch cacbon hở) Từ ó ẽ d g h a o (chỉ sườn cacbon)

 ưu ý:

+ ợp hấ ừ gu ử a o rở l ó h ều d g h

+ C h ẽ d g h a o (đã nói trong phần viết đồng phân cấu tạo của ankan) hắc lại:

 ầu ẽ h hẳ g ga g

Cắt mộ a bon l h h rồ d hu ể h h ó r h a o còn

l (mạch chính) Kh d hu ể phả xe ó x g d g h

r ha không (dựa vào trục đối xứng hay cacbon đối xứng)

Cắ h ộ gu ử a o l ộ h h a d hu ể h

r g hợp ộ h h

− ưu ý:

 gu ử a o l h h phả hỏ h gu ử a o ở

h hí h í hấ ha gu ử a o

 u h h ó x gu ử a o hì phả gắ ừ gu ử a o ó

h (x+1) rở í h ừ ầu h

Bước 2: X h r x g ha a o x g ủa h hí h

 ưu ý:

+ N u gu ử a o ủa h hí h l hẵ h hí h h g

ó h h hì a h r x g u gu ử a o h hí h l

lẽ hoặ h hí h ó h h hì a h a o x g

+ u h hí h ó h h hì h gu ử a o x g l gu ử cacbon có gắ h h ò h hí h h g h h hì h gu ử

a o ở g a l a o x g

Bước 3: Gắ hó h rox l (O ) o ừ g d g h d hu ể Khi

d hu ể hó h rox l r h a o h qua xe ồ g ph

có trùng nhau không (nếu nhóm hiđroxyl đối xứng qua trục đối xứng hoặc cacbon đối xứng thì trùng nhau)

Bước 4: ề gu ử h ro o ỗ gu ử a o ro g ừ g

ồ g ph ể a o ó hóa r IV (áp dụng công thức: số nguyên tử hiđro

= 4–số gạch nối xung quanh nguyên tử cacbon) ể ra l

2 Các dạng bài tập minh họa:

hí dụ 1: Ancol C3H8O ó ao h u ồ g ph ấu o? V g h

ấu o ủa các ồ g phân

 ác bước thực hiện:

 B 1: Vẽ d g h a o

+ hợp hấ o, h hở a gu ử cacbon thì h ó ộ d g

h cacbon du hấ l :

C — C — C

 B 2: X h r x g ha a o x g

+ Vì gu ử a o ro g h hí h l lẻ nên ta xá h a o

x g (là cacbon ó dấu *)

C C* C

 B 3: Gắ hó h rox l o h a o d hu ể

C

1

C

2

C

3

*

+ Ta hấ gu ử a o 1 x g gu ử a o 3 qua

gu ử a o 2 (*) do ó h ò gắn nhóm h rox l o hai rí

là gu ử a o 1 hoặ gu ử a o 3 gu ử a o 2:

C 1

C 2

C 3

*

OH (A)

C 1

C 2

C 3

*

OH (B)

 ậy ancol C 3 H 8 O có 2 đồng phân cấu tạo là A, B

 B 4: ề gu ử h ro o ỗ ngu ử a o ể ra l : + ợp hấ A: gu ử a o 1 có ộ g h xu g qua h ề

ba gu ử h ro gu ử a o 2 gu ử a o 3 ó

ha g h xu g qua h ề 2 gu ử h ro

CH2 CH2 CH3

OH

(A) + ợp hấ B: gu ử a o 1 gu ử a o 3 ó ộ g h

xu g qua h ề a gu ử h ro gu ử a o 2 ó ba

g h xu g qua h ề ộ nguyên ử h ro

CH3 CH CH3

OH (B)

hí dụ 2: Hợp hấ h u C4H10O ĩ ổ g ồ g ph ấu o a ol là

ao h u? V g h ấu o ủa ồ g ph r

 ác bước thực hiện:

 B 1: Vẽ d g h a bon

+ Ancol C4H10O l a ol o h h hở ph ử ĩ nguyên

ử a o ên cĩ hai d g h a o hí h:

C C C C

 B 2: X h r x g hoặ a o x g

+ d g h A: X h r x g ( ì h hí h ĩ

gu ử a o hẵ h h g h h)

C

1

C

2

C

3

C

4

(A) (trục đối xứng)

+ d g h B : X h a o x g l a o 2 ( ì h

hí h ĩ gu ử a o lẻ)

C 1

C 2

C 3

C 4 (B)

*

 B 3: Gắ hĩ h rox l (OH) o ừ g d g h a o d

hu ể

+ D g h A: Cĩ rí x g hau l gu ử a o 1

x g gu ử a o 4 gu ử a o 2 x g

gu ử a o 3 h gắ o ha rí l gu ử a o 1

gu ử a o 2 hoặ gu ử a o 3 gu ử cacbon 4:

1

C

2

C

3

C

1

C

2

C

3

C

4

OH

C

4

OH

+ D g h B: gu ử a o 1 gu ử a o 3 gu ử

a o 4 x g hau qua a o 2 h gắ o hai rí l

gu ử a o 1 hoặ gu ử a o 3 hoặ gu ử a o

4 gu ử a o 2

C

1

C

2

C

3

C

1

C

2

C

3

C

4

OH

C

4

OH

 ậy ancol C 4 H 10 O có 4 đồng phân cấu tạo là 1 , A 2 , B 1 và B 2

 B 4: ề gu ử h ro o ỗ gu ử a o ro g ừ g hợp

hấ ể ra l

CH3 CH CH2

CH2 CH2 CH2 CH3

OH

CH3

OH

CH3 C CH3

CH2 CH CH3

CH3

OH

CH3 OH

hí dụ 3: X h ổ g ồ g ph ấu o ủa a ol ó g h

ph ử C5H12O V g h ấu o ủa các ồ g ph r

 ác bước thực hiện:

 B 1: Vẽ d g h a o

+ Ancol C5H12O l a ol o h h hở ph ử có gu

ử a o ó a d g h a o hí h là:

C C C C

C C C C

C (Z) C

 B 2: Xá h r x g hoặ a o x g

+ Ta x h a o x g ấ ả d g h Vì d g h cacbon ủa X không nhánh và ó gu ử a o lẻ d g h cacbon ủa Y d g h a o ủa Z có nhánh ( a o ó dấu  là

x g)

C

1

C

2

C 3

C 4

C 5

C 1

C 2

C 3

C 4

C 5

C 1

C 2

C 3

C 4

C 5

 B 3: Gắ hó h rox l o ừ g d g h d hu ể

+ D g h (X): Có gu ử a o 1 x g gu ử a o

5 gu ử a o 2 x g gu ử a o 4 Do ó

hó h rox l h gắ o a v rí l gu ử a o 1 hoặ nguyên

ử a o 5, gu ử a o 2 hoặ gu ử a o 4 và

gu ử a o 3

C

1

C

2

C

3

C

*

OH

C

5

OH

*

C

1

C

2

C

3

C

4 5C OH

(X3)

*

+ D g h (Y): Có gu ử a o 1 x g gu ử

a o 5 Do ó hó h rox l h gắ o rí l : gu ử

a o 1 hoặ gu ử a o 5 gu ử a o 2 nguyên

ử a o 3 gu ử a o 4

C

1

C 2

C 3

C 4

C 5

C 1

C 2

C 3

C 4 OH

C 5

OH

C

1 2C 3C 4C

C

5

OH

*

C

1

C

2

C

3 4C C

5

OH

*

(Y3) (Y4)

+ D g h (Z): Cả gu ử a on ều x g nhau là

gu ử a o 1 gu ử a o 3 gu ử a o 4

gu ử a o 5 Do ó hó h rox l h gắ o ộ rí l :

gu ử a o 1 hoặ gu ử a o 3 hoặ gu ử a o

4 hoặ nguyên ử a o 5 ò gu ử a o 2 hì ủ hóa

r

C

1

C

2

C

3

C

4

C

5

OH

*

(Z)

 ậy C 5 H 12 O có 8 đồng phân cấu tạo của ancol là X 1 , X 2 , X 3 , Y 1 , Y 2 ,

Y 3 , Y 4 và Z

 B 4: ề gu ử h ro o ỗ gu ử a o ro g ừ g hợp

hấ ể ra l

CH2 CH2 CH2 CH2 CH3 CH

3 CH CH2 CH2 OH

CH3 OH

CH3 CH2 CH CH2 CH3 CH

OH

CH3

OH CH3

CH3 C CH2 CH3 CH

OH

CH3 OH

CH3

CH3

CH CH2

OH

CH3 OH

CH3

CH3

CH3

hận xét : ể í h ổ g (å ) ồ g ph ủa a ol o h

h hở a d a o g h :

sốđồng phân ancol

å = 2 n–2 (n là số nguyên tử cacbon trong phân tử

ancol, 5≥n≥2)

III- Q Ả Ủ :

 Kh p d g o l p d ĩ h ều h h ru g ì h u hì

nh hấ e l p h u quả h Từ ĩ o ợ

h g hú ho e ro g qu rì h h hĩa h

 K quả h p d g ề :

(Lớp yếu)

11A8

(Lớp TB)

11A9

(Lớp TB)

T l h

sinh cĩ

ể ≥ 5

Tr h p d g 36,5% 50,2% 51,6%

au h p d g 65,9% 84,8% 88,5%

IV- X Ấ , YẾ Ả Ă P DỤ :

 Giáo viên áp d g ề ho ợ g h h h 11 ể ả h sinh h g ỏ

 Giáo viên nên u ầu ỗ h h ề h h g hóa h ồ g phân

ấu o ủa a a

 Rấ o g ở G o V o T o hổ rộ g r (qua trang web của sở)

g h gh ợ x p lo g ỏ ủa ộ qua ha

ì hộ h g o d g ỏ ấp h ể g o r g h p

V- Ê Ả :

 h g o hoa hóa h 11

 h p hóa h 11

Tr l ộ í h gh ủa ro g h g a g ả g d à áp

d g ó h ểu quả ho h h ở l p Mo g ợ góp ý ủa Thầ ,

Cô và các ồ g gh p x h h h ả

Lo g ph g 25 tháng 05 2012

g

UỲ T A LO G

Ở D & Ồ Ò XÃ H Ủ Ĩ rường P ong Phước ộc lập – ự do – ạnh phúc

Long Phước, ngày 25 tháng 5 năm 2012

P Ế Ậ XÉ Ế

ăm học: 2011-2012

ên sáng kiến kinh nghiệm:

CÁC VIẾT CÔ G T ỨC CẤU TẠO CÁC Ồ G Â CỦA ANKANOL

ọ và tên tác giả : UỲ T A LO G

ơn vị : Tổ Hóa-Sinh-C g gh Tr g T T Lo g h ĩnh vực:

1 ính mới:

2 iệu quả:

 o o r ể ha p d g ro g g h ó h u quả ao 

 Có í h ả hoặ ổ ừ h g g ả ph p ó p d g ro g

 Hoàn to r ể ha p d g ó h u quả ao 

 Có í h ả hoặ ổ ừ h g g ả ph p ó p d g

3 hả năng áp dụng:

 Cu g ấp ợ lu hoa h ho ho h h g l chính sách:

 a ra g ả ph p gh ó hả g g d g h ễ dễ h

h dễ o uộ g:

 ợ p d g ro g h h u quả hoặ ó hả g p d g

h u quả ro g ph rộ g