Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM PHÓ HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI Người thực hiện: Người thực hiện: TRẦN NGỌC ANHLĩn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHÓ HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
Người thực hiện: Người thực hiện: TRẦN NGỌC ANHLĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
(Ghi rõ tên bộ môn)
- Lĩnh vực khác:
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2015 - 2016
BM 01-Bia SKKN
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
9. Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Trãi
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân Toán
- Năm nhận bằng: 1986
- Chuyên ngành đào tạo: Khoa Toán _ ĐHSP TP.Hồ Chí Minh
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: 30
- Số năm có kinh nghiệm: 6 ( quản lý)
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Không
BM02-LLKHSKKN
Trang 3PHÓ HIỆU TRƯỞNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sau 30 năm đổi mới, nhiều thành tựu trong các lĩnh vực của đời sống xã hội đãđưa thế và lực của nước ta ngày càng tăng cao trên trường quốc tế Cùng với sự thay
da đổi thịt của mọi mặt trong đời sống xã hội là sự phát triển như vũ bão của thông tin
và công nghệ thông tin Cho đến nay, phải nói rằng không một ai còn nghi ngờ vềvai trò to lớn và những tác dụng kỳ diệu của công nghệ thông tin trong các lĩnh vựccủa đời sống Trong giáo dục, việc ứng dụng công nghệ thông tin trên thực tế cũng
đã đem lại kết quả đáng kể và những chuyển biến lớn trong dạy học, nhất là vềphương pháp dạy học
Với nhiệm vụ phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để cơ cấulại nền kinh tế, đảm bảo kinh tế - xã hội phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững, Bộgiáo dục và đào tạo đã tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọngviệc ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới giáo dục Để làm được điều đó,
Bộ giáo dục và đào tạo đã đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theohướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế
Những năm qua việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa đượcthực hiện khá đồng bộ Việc đổi mới nội dung, chương trình yêu cầu phải đổi mớiphương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải sử dụng phươngtiện dạy học phù hợp và công nghệ thông tin là một trong những phương tiện quantrọng góp phần đổi mới phương pháp dạy học bằng việc cung cấp cho giáo viênnhững phương tiện làm việc hiện đại Từ những phương tiện này giáo viên có thểkhai thác, sử dụng, cập nhật và trao đổi thông tin Việc khai thác mạng giúp giáoviên tránh được tình trạng “dạy chay” một cách thiết thực đồng thời giúp giáo viên
có thể cập nhật thông tin nhanh chóng và hiệu quả
Vì vậy, tôi chọn vấn đề “Phó Hiệu trưởng quản lý hoạt động ứng dụng côngnghệ thông tin trong trường THPT Nguyễn Trãi” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệmcủa mình Sáng kiến kinh nghiệm bám sát các văn bản của Bộ giáo dục và đào tạo,của Uỷ ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, Sở giáo dục và đào tạo Đồng Nai và đặcđiểm, tình hình của trường THPT Nguyễn Trãi
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Trang 4lượng cuộc sống của nhân dân, bảo đảm an ninh, quốc phòng và tạo khả năng đi tắtđón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Nói mộtcách khác, công nghệ thông tin là một trong những động lực quan trọng nhất của
sự phát triển hiện nay
Tại cuộc họp “Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 58-CT/TW của Bộ Chínhtrị và triển khai đề án đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ thôngtin và truyền thông” vào tháng 12/2010, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân khẳngđịnh: “Công nghệ thông tin không chỉ là ngành công nghiệp dịch vụ phát triển vớitốc độ cao, đóng góp lớn vào nguồn thu cho đất nước mà còn là động lực phát triển
hạ tầng quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội Ngày nay, không một ngànhnào, lĩnh vực nào phát triển mà không dựa vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin
án và dự án về ứng dụng thông tin trong giảng dạy và quản lý giáo dục TrongHướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học, việc nâng cao hiệu quả ứng dụng côngnghệ thông tin cũng như đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin luôn đượcnhấn mạnh Nhờ vậy đã có những bước tiến không nhỏ về ứng dụng công nghệthông tin trong lĩnh vực giáo dục
Vì vậy, Cán bộ quản lý nhà trường có trách nhiệm triển khai, thúc đẩy, tạođiều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường đúngpháp luật, hiệu quả, chấn chỉnh các trường hợp né tránh hoặc lạm dụng việc ứngdụng công nghệ thông tin Đồng thời, Ban giám hiệu nhà trường cũng cần có biệnpháp quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường phù hợpvới đặc điểm tình hình và chiến lược phát triển nhà trường
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1 Đặc điểm, tình hình về trường THPT Nguyễn Trãi (Trích báo cáo tổng
kết năm học 2014 – 2015)
Trường vinh dự mang tên Nguyễn Trãi anh tài vĩ đại đất Việt, anh hùng giảiphóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Trường được thành lập theo quyết định1219/UBT Ngày 30-08-1983 của chủ tịch UBND Tỉnh Đồng Nai và Quyết định số189/QĐ-BGD ngày 09/04/1987 của Bộ trưởng Bộ Giáo Dục
1.1 Môi trường bên trong
1.1.1 Điểm mạnh
Công tác tổ chức quản lý của BGH: Có tầm nhìn, khoa học, bản lĩnh, sáng
Trang 5tạo Xây dựng kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn có tính khả thi, sát thực tế.Công tác tổ chức triển khai kiểm tra đánh giá thực chất và đổi mới Được sự tintưởng cao của công chức, viên chức trong nhà trường Dám nghĩ, dám làm, dámchịu trách nhiệm.
Đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên: 100% đạt chuẩn, trong đó có 10thạc sĩ; hiện đang học cao học 02; nhiệt tình, có trách nhiệm, yêu nghề, gắn bó vớinhà trường mong muốn nhà trường phát triển Chất lượng chuyên môn và nghiệp
vụ sư phạm đa số đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục
Chi bộ Đảng của trường có 34 Đảng viên đạt tỷ lệ 42% luôn làm tốt vai tròlãnh đạo các mặt hoạt động trong trường, là tập thể đoàn kết, có ý thức và tinh thầntrách nhiệm, nhiều Đảng viên giữ những vai trò chủ chốt trong trường như BGH,Chủ tịch Công đoàn, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Trưởng ban Thanh tra nhândân, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ, Cựu chiến binh, Tổ trưởng chuyên môn…
Cơ sở vật chất bước đầu đã đáp ứng được yêu cầu dạy và học trong giai đoạnhiện tại: 19 phòng học, 04 phòng thực hành - thí nghiệm, 01 phòng công nghệ thôngtin, 02 phòng vi tính, thư viện đạt chuẩn 01, khu sân chơi, bãi tập,… Trường có cảnhquan xanh, sạch, sân trường rộng, thoáng mát, có nhiều cây xanh, đạt chuẩn về tỷ lệđất/ hs (7m2/hs), có đủ nhà vệ sinh, hệ thống nước sạch cho sinh hoạt
Là một trong những trường THPT đạt chuẩn Quốc gia, có thành tích tronggiảng dạy và học tập; được học sinh và phụ huynh học sinh vùng Hố Nai tínnhiệm: Nhà trường liên tục 22 năm liền (1989 - 2012) là tập thể lao động xuất sắc;được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng ba (1995), Huân chương laođộng hạng nhì (2001), Huân chương lao động hạng nhất (2009); Trường đượcUBND tỉnh tặng nhiều bằng khen
1.1.2 Điểm hạn chế
Tổ chức quản lý của Ban Giám hiệu: Chưa chủ động trong việc thanh tra,
đánh giá chuyên môn; đánh giá chất lượng chuyên môn của giáo viên còn mangtính động viên, công tác kiểm tra chưa thật sự sâu sát, dầy đủ, chưa có tiêu chíđánh giá các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường, nhất là cáctiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin
Đội ngũ giáo viên, công nhân viên: được đào tạo cơ bản, có năng lựcchuyên môn và kỹ năng sự phạm khá, tốt Một bộ phận nhỏ giáo viên chưa thực sựđáp ứng được yêu cầu giảng dạy hoặc quản lý, giáo dục học sinh Ý thức học tậpnâng cao trình độ của một số giáo viên còn hạn chế Nhiều giáo viên nữ còn trong
độ tuổi sinh con, có con nhỏ nên đã hạn chế nhiều đến phân công chuyên môn
Chất lượng học sinh: vẫn còn học sinh có học lực yếu, ý thức học tập, rèn
Trang 6Đã có sự tín nhiệm của học sinh và phu huynh học sinh trong khu vực Hố Nai Đội ngũ cán bộ, giáo viên trẻ, được đào tạo cơ bản, có năng lực chuyên môn
và kỹ năng sự phạm khá, tốt Bên cạnh đó là lực lượng giáo viên lớn tuổi có nhiềukinh nghiệm Nhà trường là một tập thể đoàn kết, chia sẻ, hỗ trợ nhau
Chính sách xã hội hóa trong giáo dục đang được phụ huynh quan tâm
Nhu cầu giáo dục chất lượng cao rất lớn và ngày càng tăng
Các trường THPT ở khu vực và tỉnh tăng về số lượng và chất lượng giáo dục
2 Tình hình ứng dụng công nghệ thông tin ở trường THPT Nguyễn Trãi 2.1 Một số khái niệm
“Thông tin là tất cả những gì có thể cung cấp cho con người những hiểu biết
về đối tượng được quan tâm trong tự nhiên và xã hội, về những sự kiện diễn ratrong không gian và thời gian về những vấn đề chủ quan và khách quan” (Hoàng
Lê Minh (2005), Công nghệ thông tin và con người, NXB Văn hóa thông tin) Cóthể hiểu, tất cả những gì có thể giúp cho con người hiểu đúng về đối tượng mà họquan tâm đều được gọi là thông tin
“Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ vàcông cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và traođổi thông tin số” (Luật công nghệ thông tin – 2006 do Quốc hội thông qua ngày 29tháng 6 năm 2006)
Như vậy, công nghệ thông tin là một thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoahọc và công nghệ liên quan đến thông tin và các quá trình xử lý thông tin Theoquan niệm này thì công nghệ thông tin là hệ thống các phương pháp khoa học,công nghệ, phương tiện, công cụ, bao gồm chủ yếu là các máy tính, mạng truyềnthông và hệ thống các kho dữ liệu nhằm tổ chức, lưu giữ, truyền dẫn và khai thác,
sử dụng có hiệu quả các nguồn thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xãhội, văn hóa… của con người
Công nghệ thông tin là ngành ứng dụng công nghệ quản lý và xử lý thôngtin Tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ làm cho việc luân chuyển thôngtin trở nên cực kỳ nhanh chóng và vai trò của thông tin ngày càng trở nên quantrọng Những khả năng ưu việt này của công nghệ thông tin đã nhanh chóng làmthay đổi cách sống, cách làm việc, cách học tập, cách tư duy và cả cách ra quyếtđịnh của con người Chính do tốc độ tăng trưởng và đặc điểm của công nghệ thôngtin đã có tác động to lớn và toàn diện đến xã hội loài người, và hiển nhiên cũng tác
Trang 7động mạnh mẽ trực tiếp đến giáo dục.
Công nghệ thông tin đã làm thay đổi mô hình giáo dục từ giáo viên là trungtâm trong mô hình truyền thống sang học sinh là trung tâm trong mô hình giáo dụcmới Mọi tại nguyên, nguồn lực trong mỗi trường học đều tập trung vào việc tạolập một môi trường học tập cởi mở, sáng tạo cho học sinh Một môi trường hiệnđại sẽ cung cấp tối đa khả năng tự học, tìm kiếm thông tin cho mỗi học sinh; trongkhi giáo viên chỉ hướng dẫn kỹ năng, phương pháp giải quyết công việc – cốt lõicủa phương pháp giáo dục này Máy tính đóng vai trò quyết định chuyển từ môhình truyền thống sang mô hình thông tin và ngày càng khẳng định được tính ưuviệt vượt trội so với các phương tiện, đồ dùng dạy học truyền thống ví công nghệthông tin không chỉ là một công cụ hỗ trợ dạy học mà còn là tác nhân góp phần tạo
ra một cuộc cách mạng trong giáo dục và đào tạo
Công nghệ thông tin có khả năng nâng cao chất lượng giáo dục thông quakhả năng đa phương tiện, nó có thể cung cấp cho người học truy cập đến các kháiniệm mà trước đây họ không thể nắm bắt Công nghệ thông tin nâng cao chấtlượng giảng dạy và học tập, chia sẻ kiến thức và thông tin,… Công nghệ thông tin
và internet đang dần dần trở thành một cánh cửa góp phần nhanh chóng rút ngắnkhoảng cách trong giáo dục giữa các vùng miền Nó là công cụ đắc lực hỗ trợ đổimới phương pháp giảng dạy, học tập và quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả vàchất lượng giáo dục Ngoài ra, công nghệ thông tin còn hỗ trợ chúng ta phát triểncác hình thức dạy học đã có và triển khai thêm nhiều hình thức dạy học mới
Nhờ công nghệ thông tin, các khâu và nội dung của quá trình quản lý giáodục như: các khuôn khổ pháp lý; các mệnh lệnh quản lý; các cơ sở dữ liệu phục vụquản lý giáo dục như: đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, cơ sở vậtchất, trang thiết bị, kinh phí,…; các hoạt động quản lý như: hội họp, tổ chức kiểmtra, thi cử; các dữ liệu… đều được số hóa dưới dạng chuẩn; tổ chức cập nhậtthường xuyên, nhanh chóng, kịp thời và được lưu chuyển nhanh trên toàn hệ thốngnên hoạt động quản lý hết sức thuận lợi và hiệu quả Nó từng bước làm thay đổiphương thức quản lý nhà trường, quản lý hệ thống giáo dục
2.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở trường THPT Nguyễn Trãi
2.2.1 Ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn giáo án
Ứng dụng công nghệ thông tin còn giúp giáo viên soạn thảo và ứng dụng cácphần mềm dạy học có hiệu quả Từ năm 2008, hầu hết tất cả giáo viên đều biết sửdụng máy vi tính để soạn giáo án với các phần mềm phổ biến trong bộ Office củaMicrosoft Hiện nay, 100% giáo viên trường THPT Nguyễn Trãi đã soạn thảo giáo ánbằng công nghệ thông tin thay thế cho hình thức viết tay trước đây Ưu điểm của giáo
án này là sạch, đẹp, dễ chỉnh sửa, tiết kiệm thời gian; hạn chế là dễ sao chép giáo án,
in mới mà không bổ sung, chỉnh sửa,… Vì vậy, nhà trường đã triển khai, quán triệttrong các tổ chuyên môn, đồng thời kiểm tra hồ sơ giáo án định kỳ 2 lần/ năm và kiểmtra đột xuất khi có vấn đề phát sinh hoặc nghi ngờ có dấu hiệu lệch lạc, tiêu cực,… để
có biện pháp điều chỉnh theo hướng tích cực Ban giám hiệu trực tiếp kiểm tra hồ sơ,giáo án của các tổ trưởng chuyên môn và phân công các tổ trưởng chuyên môn trực
Trang 8tiếp chịu trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, giáo án giáo viên.
2.2.2 Ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện bài giảng
Từ năm 2010, mỗi giáo viên có ít nhất 2 tiết ứng dụng công nghệ thông tintrong một năm học được đưa vào nhiệm vụ năm học Các tiêu chí về ứng dụngcông nghệ thông tin trong soạn thảo giáo án cũng như giảng dạy đã được đưa vàotiêu chí thi đua, đánh giá xếp loại giáo viên cuối năm
Giáo viên thường sử dụng mô hình giảng dạy bằng bài giảng điện tử cùngvới các trang thiết bị khác như máy tính, máy chiếu, màn chiếu,… Từ năm học
2015 – 2016, nhà trường và phụ huynh học sinh đã đầu tư thêm 17 màn hình LCDlớn cho 17 phòng học, trị giá hơn 170 triệu đồng Với các phòng nghe nhìn, phòng
vi tính, phòng tương tác và màn hình ở các phòng học càng đẩy mạnh việc ứngdụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, giáo viên tích cực soạn giảng các bàigiảng điện tử, vận dụng các phương pháp dạy học tích cực,…
Giáo viên có thể sử dụng nhiều phần mềm như PowerPoint, MindMap,… đểthiết kế bài giảng điện tử, giáo viên có thể cài đặt thêm tư liệu, hình ảnh, bănghình, trình bày đề cương bài giảng gọn, đẹp, sinh động và thuận tiện Khi sử dụngbài giảng điện tử sẽ giúp giáo viên tiết kiệm được nhiều thời gian trong việc ghibảng, thay vào đó, giáo viên có điều kiện tốt hơn để tổ chức cho học sinh trao đổi,thảo luận, phát huy tính năng động tích cực và sự say mê, hứng thú của học sinhtrong học tập Đồng thời, trong một thời gian ngắn của một tiết học, giáo viên cóthể hướng dẫn cho học sinh tiếp cận một lượng kiến thức lớn, phong phú đa dạng
và sinh động thu hút được sự thích thú say mê học tập của học sinh, lớp học sôinổi, học sinh tiếp thu bài nhanh hơn, giờ dạy có hiệu quả cao hơn
Tuy nhiên trong quá trình ứng dụng công nghệ thông tin đổi mới phươngpháp dạy học điều cần lưu ý là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học cầnkết hợp một cách hài hòa giữa ý tưởng thiết kế nội dung bài giảng và kĩ thuật vitính Một mặt phải bảo đảm đặc trưng bộ môn, chuyển tải được các đơn vị kiếnthức cơ bản cần thiết, mặt khác phải bảo đảm tính thẩm mỹ, khoa học và thuận tiệntrong việc sử dụng Điều đó đòi hỏi khi thiết kế giáo án điện tử giáo viên cần nắmbắt tính hệ thống và kết cấu của một bài giảng điện tử, những thông tin, hình ảnh,đoạn phim phải được chọn lọc, phải thiết thực và phù hợp với nội dung bài giảng.Việc sử dụng kênh màu, kênh chữ phải hài hòa, hợp lý rõ ràng Có thể sử dụng cáchiệu ứng để bài giảng sinh động hơn nhưng nếu lạm dụng sẽ làm học sinh mất tậptrung Đồng thời lượng chữ và thông tin trên một slide cụ thể phải được trình bàymột cách lôgic, hợp lý và bảo đảm tính sư phạm Giáo viên cần lưu ý công nghệthông tin chỉ là phương tiện hỗ trợ cho đổi mới phương pháp dạy và học chứ khôngphải là tất cả
Muốn ứng dụng công nghệ thông tin để phục vụ tốt công tác giảng dạy củamình trước hết người giáo viên cần phải nắm được công cụ đó, nghĩa là giáo viênphải có những kiến thức cơ bản về tin học, các kỹ năng sử dụng máy tính và một
số thiết bị công nghệ thông tin thông dụng nhất Vì thế, được phân công nhiệm vụquản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường, tôi đã mạnh dạn
tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 9trong giảng dạy cho giáo viên Bên cạnh đó, tôi cùng với các tổ chuyên môn đã xâydựng tiêu chí đánh giá tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin để đặt ra những yêucầu đối với tiết dạy cho giáo viên Để việc ứng dụng công nghệ thông tin tronggiảng dạy trở thành việc thường xuyên, việc đương nhiên đối với giáo viên, tôi đã
đề xuất đưa tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy của giáo viênvào tiêu chí thi đua, thang điểm thi đua
2.2.3 Ứng dụng công nghệ thông tin trong khai thác tài liệu
Hiện nay, mạng Internet đã trở thành một công cụ không thể thiếu trongcông tác giảng dạy của giáo viên, sử dụng Internet giúp giáo viên tìm kiếm thôngtin nhanh và có hiệu quả Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn của hội đồng sưphạm, nội dung về các thư viện tài nguyên trực tuyến, các diễn đàn chuyên môn,…được chia sẻ để giáo viên có thêm thông tin và kinh nghiệm tìm kiếm, trao đổi và
tự tạo tài nguyên phục vụ giảng dạy Nhà trường tạo cho mỗi giáo viên một tàikhoản trên trang web http://truonghocketnoi.edu.vn/
Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi giáo viên phải thu thập những địa chỉ web haytrong từng lĩnh vực cụ thể, phải trang bị cho mình các kỹ năng tìm kiếm thông tintrên mạng, kỹ năng tra cứu, lưu giữ, xử lý thông tin…
2.2.4 Ứng dụng công nghệ thông tin trong đánh giá
Với thế mạnh về tốc độ tính toán, thống kê, sắp xếp, phân loại, trích lọc dữliệu, lưu trữ,… các phần mềm máy tính đã giúp cho việc đánh giá trở nên nhanhchóng, thuận tiện, chính xác, khách quan, Kết quả đánh giá được lưu trữ có thểđược phân tích tự động giúp cho người quản lý thuận lợi hơn khi quản lý theo quátrình Trong các năm học gần đây, việc ra đề, trộn đề được soạn thảo bằng cácphần mềm giúp cho các đề vừa đẹp về hình thức, vừa bảo đảm nội dung,…
Năm học 2015 – 2016, trường áp dụng kiểm tra tập trung các bài một tiết trởlên với các môn: Toán, Văn, Anh, Lý, Hóa, cắt phách và nhập điểm độc lập trên hệthống mạng giáo dục Việt Nam đã bảo đảm việc đánh giá khách quan, truy xuấtkết quả, thống kê nhanh chóng, chính xác,… Từ đó, Ban giám hiệu và Hội đồng sưphạm có thể ra các quyết định giáo dục chính xác Phụ huynh và học sinh có thể.heo dõi kết quả học tập của con em mình Được phân quyền quản trị mạng nhàtrường, tôi đã lập kế hoạch và triển khai nhập điểm tất cả các môn học mỗi năm 4đợt để giám sát tiến trình kiểm tra đánh giá và thực hiện phân phối chương trình.Điểm được cập nhận lên mạng để phụ huynh và học sinh tra cứu, đồng thời nhắntin thông báo về cho cha mẹ học sinh
Việc đánh giá, xếp loại hạnh kiểm cũng được cập nhật hàng ngày vào hệthống để giáo viên và phụ huynh dễ dàng theo dõi quá trình rèn luyện của học sinh
2.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập của học sinh
Việc sử dụng công nghệ thông tin làm cho môi trường học tập của học sinhkhông còn giới hạn mà học sinh có thể học trên mạng, sách điện tử, CD-Rom,…
Có thể nói, học sinh trường THPT Nguyễn Trãi rất tự tin trong việc làm việcnhóm, tìm kiếm thông tin phục vụ môn học, giờ học, làm việc theo dự án,… pháthuy năng lực tự học, tự sáng tạo của học sinh trong đổi mới phương pháp học tập
Trang 10Nhà trường có chế độ ưu tiên, khuyến khích, động viên, khen thưởng, tuyêndương các cá nhân, tập thể ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin Ví dụ như, nhàtrường đã khen thưởng 5 học sinh đạt giải cấp tỉnh Kỳ thi Violympic tiếng Anhtrên Internet, trong đó, một học sinh đạt giải khuyến khích cấp Quốc gia Kỳ thiViolympic tiếng Anh trên Internet.
2.3 Ứng dụng thông tin trong quản lý nhà trường
Một số hệ thống thông tin quản lý trong nhà trường
- Hệ thống thông tin quản lý giảng dạy (Elearning, mạng Lan, Mail nội bộ…)
- Hệ thống quản lý học sinh (VnEdu)
- Hệ thống thông tin quản lý thi cử (VnEdu)
- Hệ thống thông tin quản lý nhân sự (Bộ Giáo dục và Đào tạo)
- Hệ thống thông tin quản lý tài chính (Misa, iBHXH, HTKK 3.3.37)
- Hệ thống thông tin quản lý hành chính, thư viện
- Hệ thống thông tin quản lý tài sản, thiết bị công hữu
- Hệ thống thống kê giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo (EMIS)
Các điều kiện để xây dựng và khai thác hệ thống thông tin quản lý
- Điều kiện về lực lượng lãnh đạo: có năng lực quản lý, tầm nhìn chiến lược, trình độ CNTT, nhận thức đúng đắn, đầy đủ về việc tin học hóa 1uản lý nhà trường và tổ chức dạy và học…
- Điều kiện về trình độ công nghệ thông tin của giáo viên, công nhân viên và học sinh
- Điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, các phần mềm ứng dụng
- Điều kiện về các phương pháp dạy học, phương pháp học tập
Các nguyên tắc xây dựng và khai thác hệ thống thông tin quản lý
- Nguyên tắc hiệu quả: không thể máy móc ứng dụng công nghệ thông tinhoặc ứng dụng công nghệ thông tin theo phong trào, vồ vập, mù quáng mà phảicăn cứ vào tính hiệu quả của từng nội dung công việc, từng bài dạy, từng đốitượng, từng thời điểm để đạt được hiệu quả cao nhất có thể Ngành giáo dục là mộtngành đặc thù cần kết hợp linh hoạt nhiều phương pháp, phương tiện, không cómột phương pháp, phương tiện nào là tối ưu, là có thể thay thế hoàn toàn cho cácphương pháp, phương tiện khác
- Nguyên tắc tiếp cận hệ thống: để có thể vận dụng đúng, hiệu quả, cán bộquản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh cần tiếp cận vấn đề một cách có hệ thống,
có cái nhìn đầy đủ, toàn diện về vấn đề
- Nguyên tắc người lãnh đạo cao nhất
- Nguyên tắc tự động hóa việc luân chuyển tài liệu
- Nguyên tắc cơ sở thông tin thống nhất
- Nguyên tắc hệ thống mở
- Nguyên tắc làm phù hợp khả năng thông qua tại mọi nút, mọi bộ phận
Phần mềm quản lý là phần mềm ứng dụng với nhiệm vụ thực hiện tin họchóa các quá trình quản lý truyền thống, không chỉ đơn thuần là việc lưu trữ hay xử
Trang 11lý thông tin Ngày nay, các phần mềm quản lý có xu hướng “trực tuyến” nhiều hơnnhờ công nghệ trên nền Internet phát triển mạnh hơn trước đây rất nhiều Các phầnmềm quản lý trường học và hệ thống thông tin quản lý giáo dục, cơ sở dữ liệu vềhọc sinh, giáo viên,… trong đó có học bạ và bảng điểm điện tử Loại hình các phầnmềm quản lý trường học này đã và đang được các nhà cung cấp trong và ngoàinước cung cấp nhiều và khá phù hợp với từng mục đích ứng dụng, mức độ đầu tưkhác nhau Tuy nhiên, để có thể tích hợp các thông tin một cách đồng bộ và các cơ
sở dữ liệu liên quan thì cần phải thống nhất về các chuẩn
3 Các nguyên tắc tổ chức và quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường
Ý thức về tầm quan trọng và tính hữu ích của việc ứng dụng CNTT tronggiáo dục Nâng cao nhận thức về lợi ích ứng dụng CNTT vào giảng dạy
Lãnh đạo nhà trường phải là người tiên phong, đi đầu trong việc ứng dụngcác tiện ích của CNTT thông tin đem lại, tạo ra phong trào và là tấm gương sángcho cán bộ, giáo viên trong nhà trường noi theo
Bằng nhiều hình thức, cần quán triệt trong Ban giám hiệu, Chi ủy Đảng,Công đoàn, Đoàn thanh niên và các tổ chức khác, cung cấp, tuyên truyền các vănbản chỉ đạo của cấp trên về việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong nhà trường;
Cần động viên, khuyến khích các giáo viên cao tuổi có kinh nghiệm, say mêCNTT, say sưa tìm tòi phương pháp giảng dạy mới, tổng hợp, góp ý, kết hợp cácphương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học hiện đại để đạt đượchiệu quả cao nhất trong dạy học, coi đó là tấm gương sáng cho cán bộ, giáo viêntrẻ noi theo Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo, giao cho chi đoàn giáo viên lànòng cốt đi đầu trong học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độngoại ngữ, tin học Đồng thời mời các chuyên gia về CNTT về tập huấn cho cán bộgiáo viên - nhân viên trong nhà trường Tạo thói quen vào mạng, cập nhật thôngtin, sưu tầm dữ liệu, phần mềm giáo dục, đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT trong đổimới phương pháp dạy học Hằng năm, luân phiên tổ chức bồi dưỡng kiến thức và
kỹ năng sử dụng CNTT cho giáo viên để sử dụng được máy vi tính, phần mềm ứngdụng vào giảng dạy, công tác để ứng dụng các thiết bị và phần mềm nhằm đổi mớinội dung giảng dạy, đổi mới phương pháp, đổi mới đánh giá, vận dụng phương tiệnCNTT vào tự học, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ Bồi dưỡng kiến thức về tinhọc cho cán bộ lãnh đạo, giáo viên và nhân viên có đủ trình độ để sử dụng, khaithác tốt các thiết bị CNTT trong quản lý nhà trường Tin học hóa trong công tácquản lý nhân sự, sổ điểm, trao đổi thông tin trong trường qua email,…
Xây dựng các kế hoạch, ra các văn bản, quyết định có tính chất chiến lượclâu dài, kết hợp triển khai theo từng mảng công việc, giao trách nhiệm cho các cán
bộ quản lý và các tổ chức khác trong nhà trường thực hiện các nhiệm vụ về ứngdụng công nghệ thông tin phù hợp với trình độ CNTT của cán bộ quản lý và giáoviên trong nhà trường Tạo sự đồng thuận, nhất trí trong Ban giám hiệu và các tổchức khác trong nhà trường bằng cách đưa vào Nghị quyết Hội nghị công chức,viên chức hằng năm
Trang 12Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn lập kế hoạch đẩy mạnh ứng dụngCNTT vào giảng dạy cho từng giai đoạn, từng học kỳ, từng năm học Phó Hiệutrưởng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT xây dựng thang điểm đánh giá tiết dạyứng dụng CNTT và tổ chức kiểm tra đánh giá tính hiệu quả của hoạt động Đồngthời, với việc xây dựng kế hoạch về khai thác và sử dụng kinh phí đầu tư: khôngchỉ dừng ở việc đầu tư trang thiết bị, mà cần chú trọng hơn trong kế hoạch kinh phícho bảo trì, bảo dưỡng; mua phần mềm; lắp đặt và khai thác đường truyền Internet,xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ dạy học và quản lý Hơn hết, ban giámhiệu nhà trường cần xây dựng kế hoạch về con người: Kế hoạch đào tạo bồi dưỡng,nâng cao trình độ cho đội ngũ, có kế hoạch bồi dưỡng chuyên sâu các kỹ năng soạnthảo văn bản trên máy tính để thiết kế giáo án, sử dụng phần mềm hỗ trợ dạy học,
kỹ năng khai thác và sử dụng thông tin trên mạng, kỹ năng tổ chức dạy học bằngtrình chiếu, Tất cả các kế hoạch về việc ứng dụng CNTT cần phải cụ thể, phùhợp với từng giai đoạn, từng nhóm công việc, từng đối tượng, hình thức và giảipháp thực hiện…
Nhà trường phải tổ chức sơ kết, tổng kết và họp rút kinh nghiệm về nhữngcông việc và kế hoạch đề ra Các tổ chuyên môn có trách nhiệm báo cáo hàngtháng về việc đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng công nghệ thông tintrong giảng dạy, tra cứu tài liệu, nghiên cứu trải nghiệm khoa học kỹ thuật,… Giaocho các tổ nhóm chuyên môn, cá nhân sưu tầm, tuyển chọn các tiết dạy hay có ứngdụng CNTT để giáo viên tham khảo, học tập Tăng cường công tác kiểm tra, dựgiờ thăm lớp, xếp loại giáo viên nhất là các bài dạy, tiết dạy có ứng dụng CNTTtrong đổi mới phương pháp dạy học, coi tiêu chí ứng dụng CNTT là một tiêu chíthi đua trong nhà trường Đồng thời, nhà trường cần trang bị cơ sở vật chất đáp ứngđược nhu cầu ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của nhà trường,như: máy tính, máy chiếu, màn chiếu, bảng tương tác, mà hình LCD, âm thanh,internet,… bằng cách tiết kiệm các khoản chi tiêu trong năm từ ngân sách, cáckhoản thu nhập phúc lợi của tập thể để mua sắm, bổ sung thêm trang thiết bị, máytính, mạng máy tính phục vụ cho giảng dạy và ứng dụng CNTT Đồng thời, tíchcực làm tốt công tác xã hội hóa để huy động nhân dân, cộng đồng, cha mẹ họcsinh, các nhà hảo tâm tài trợ đóng góp cho nhà trường để trang bị thêm cơ sở vậtchất, máy tính và mạng máy tính cho nhà trường Việc trang bị cơ sở vật chất phải
có kế hoạch, lộ trình từng bước, từng giai đoạn, từng mảng công việc cụ thể theohướng hiện đại hóa được đến đâu là đảm bảo hoạt động tốt đến đó không dàn trải,bảo trì bảo dưỡng thường xuyên để các thiết bị luôn luôn hoạt động tốt Có kếhoạch khai thác, sử dụng các thiết bị đúng mục đích, hiệu quả
Phát động học sinh tích cực tham gia các cuộc thi qua mạng do Bộ GD& ĐT
tổ chức nhằm nâng cao chất lượng dạy và học như giải toán trên Internet, tiếngAnh trên Internet, giao thông thông minh, thiết kế bài giảng điện tử e-learning Qua đó, nâng lên một tầm cao mới của việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy củađội ngũ giáo viên trong nhà trường
4 Bài học kinh nghiệm
Trang 13- Thành lập Ban ứng dụng công nghệ thông tin chỉ đạo sát sao việc ứng dụngcông nghệ thông tin trong từng bộ phận hợp thành nhà trường Ban hành các vănbản mang tính pháp lý về việc ứng dụng công nghệ thông tin.
- Có biện pháp xử lý kịp thời, nghiêm khắc đối với giáo viên chậm, ngại ứngdụng công nghệ thông tin
- Phối hợp với phụ huynh học sinh trong công tác tuyên truyền việc ứngdụng công nghệ thông tin, xã hội hóa đầu tư cơ sở vật chất phục vụ việc ứng dụngcông nghệ thông tin, bồi dưỡng, nâng cao trình độ tin học của cán bộ, giáo viên,nhân viên và học sinh
- Phải có kế hoạch, phương án quản lý, chỉ đạo để nâng cao chất lượng dạy
và học Đảm bảo dạy đúng, dạy đủ chương trình, đảm bảo lượng kiến thức của giờdạy, kết hợ linh hoạt các phương pháp, phương tiện dạy học Ban giám hiệu quản
lý chặt chẽ chương trình, thời khóa biểu, dự giờ thăm lớp,…
- Bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ cho việc ứng dụng công nghệ thông tin,thường xuyên bảo dưỡng, bảo hành đảm bảo cơ sở vật chất đáp ứng được nhu cầu
sử dụng
- Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giáo viên, nhân viên để họyêu nghề, yên tâm công tác, trách nhiệm, say mê, sáng tạo trong ứng dụng côngnghệ thông tin trong công tác và giảng dạy
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Bằng các biện pháp tổ chức đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy học vàquản lý giáo dục như trên, nhà trường giữ vững được vị trí của mình trong hệthống giáo dục tỉnh Đồng Nai, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THPT luôn ở mức99%, kết quả thi học sinh giỏi luôn nằm trong top cao của tỉnh, kết quả thi đại họcđạt trên 75%,…
100% các phòng học được trang bị màn hình LCD 52inch, 100% các thiết bịCNTT được cấp phát đã đưa vào khai thác và sử dụng…
100% giáo viên có tiết dạy ứng dụng CNTT
Đời sống giáo viên ổn định, nguồn tăng thu nhập tương đối tốt, cán bộ giáoviên yên tâm công tác
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1 Đề xuất
Nhà nước cần tạo hành lang pháp lý để Hiệu trưởng có thể tổ chức đẩy mạnhứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường phổ thông, xã hội hóa các nguồnlực xã hội đầu tư vào cơ sở vật chất nhà trường phục vụ việc ứng dụng công nghệthông tin, chấn chỉnh hoạt động dạy thuần túy truyền thống – không đổi mớiphương pháp dạy học, không sử dụng phương tiện dạy học, không ứng dụng côngnghệ thông tin… trong đơn vị mình
Nhà nước và các ngành chức năng chăm lo chế độ, chính sách cho đội ngũcán bộ, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục
Trang 14Bộ giáo dục và Đào tạo cần biên soạn chương trình sách giáo khoa phù hợp.Các ngành chức năng cần phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để tăng cườngcông tác kiểm tra, cần có khung và mức quy định cụ thể với các hình thức ứngdụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của nhà trường.
2 Khuyến nghị khả năng áp dụng
Đề tài này phù hợp cho việc áp dụng ở hầu hết các trường THPT có trang bị
vi tính, màn chiếu, máy chiếu, kết nối internet (tối thiểu là khu Hiệu bộ)
Trang 15PHỤ LỤC
SỞ GD VÀ ĐT ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: /KH-THPT.NT Biên Hòa, ngày 21 tháng 8 năm 2015
Tổng số: 80, biên chế: 62, hợp đồng qua sở: 16, hợp đồng trường: 03 (1 bảo
vệ, 2 quản sinh); Nữ: 52 (65%), Nam: 28 (35%) Trong đó:
- Ban giám hiệu: 3; Giáo viên: 67 (gồm cả 3 giáo viên phụ trách thiết bị ); nhânviên: 10
- Khối sáng: khối 12 và 7 lớp 10 (từ 10A5 đến 10A9 và 10B1, 10B2)
- Khối chiều: khối 11 và 4 lớp 10 (từ 10A1 đến 10A4)
Trang 163 Điều kiện cơ sở vật chất:
- Thiết bị: đảm bảo đủ phục vụ yêu cầu tối thiểu công tác dạy và học
4 Đánh giá thuận lợi, khó khăn:
4.1 Thuận lợi
- Trường thành lập trên 30 năm, là cơ sở giáo dục có uy tín trên địa bàn
- CBQL có tâm huyết và bản lĩnh trong quản lý nhà trường
- Đội ngũ GV lớn tuổi, giàu kinh nghiệm trong giảng dạy và giáo dục học sinh
- Đội ngũ giáo viên trẻ, năng động, được đào tạo khá toàn diện, dễ tiếp cậnphương pháp, phương tiện dạy học mới
- Học sinh được thi tuyển đầu vào, hầu hết có học lực khá giỏi, đạo đức tốt
4.2 Khó khăn
- Quy chế thi, xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học liên tục thay đổi, gây khókhăn lớn trong việc xây dựng kế hoạch, ảnh hưởng đến tâm lý của giáo viên, họcsinh và phụ huynh
- Trường có thay đổi lớn về đội ngũ giáo viên, bị động trong phân công chuyênmôn và phân công dạy thay:
+ Tổ Toán: 01 GV nghỉ hưu, chưa có GV thay thế
+ Nhóm Sử: 01 GV nghỉ hưu, 01 GV chuyển trường (chưa có GV thay thế), 01
GV chuẩn bị nghỉ sinh
+ Nhóm Tin: 01 GV nghỉ hộ sản
+ Nhóm Địa: 01 GV bệnh, 02 GV chuẩn bị nghỉ sinh
+ Tổ Tiếng Anh: 04 GV đi học (đến hết tháng 9/2015), 01 GV nghỉ chữa bệnh + Tổ Văn: 01 GV nộp đơn xin thôi việc
- Cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học còn thiếu, dẫn đến khó khăn trong việc tổchức dạy học 2 buổi/ ngày và công tác bồi dưỡng, phụ đạo học sinh
B NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM: Nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy - học và các
hoạt động giáo dục, giữ vững sự đoàn kết, khẳng định thương hiệu trường THPT Nguyễn Trãi.
Chủ đề năm học “Dân chủ, kỷ cương, đổi mới, chất lượng”
- Tiếp tục triển khai và thực hiện Kế hoạch hành động thực hiện Nghị Quyết
số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo”
- Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW, ngày 14 tháng 5 năm 2011 của BộChính trị khóa XI về “tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo