Con ngườikhông chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin từ sách, mà còn biết thưởng thứcnhững cái đẹp của kiến thức thông qua lăng kính sáng tạo của tác giả.Hiện nay đa số học sinh phổ th
Trang 1MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ VIỆC ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sách là người bạn chân thành và sáng suốt Nó chỉ cho bạn con đường đúngđắn, nó giữ cho bạn khỏi bị lầm lạc, có sách bên mình thì cả trong thời thơ ấu, cảgiữ lúc thanh xuân và cả khi đã về già bạn không cô độc, bạn thấy mình mạnh mẽ
Trong đời sống tinh thần, sách có vai trò rất quan trọng, là “ chìa khóa vàng”
mở cửa lâu đài trí tuệ và tâm hồn của con người Sách cũng là người thầy siêu việtthắp sáng nguồn tri thức vô biên, dạy con người biết sống, biết hành xử trong cuộcsống Mặc dù ngày càng bị các phương tiện truyền thông mới “ tấn công”, songsách vẫn là người bạn tâm giao chia sẻ niềm vui, nỗi buồn của con người
Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của các thiết bị mạnh mẽ của các thiết
bị điện tử, con người đang sống trong một không gian ảo, nhưng hoàn toàn là một
xã hội thật Hiện nay, những thói quen đọc sách của mọi người đã thay đổi hoàntoàn, khá nhiều thư viện được coi là “thiên đàng” của những người yêu sách, cũngdần vắng bóng những độc giả trung thành Thay vào đó, những quán cà phê, nhữngtrang mạng điện tử,… không đáp ứng được nhu cầu của người yêu sách dần trởthành nơi có sức hút lớn số lượng độc giả đến tham quan Nhiều quán cà phê,những trang mạng điện tử… được bày trí hiện đại, phù hợp với nhiều đối tượng cónhu cầu đọc sách đang mọc lên như nấm Ở những nơi đó, người đọc không chỉđược hưởng thụ không khí vui tươi, lãng mạn, mà còn được thư giãn Nhiều trangthiết bị hỗ trợ như mạng wifi, truyền hình cáp… tăng thêm sức hấp dẫn cho ngườiyêu sách Và nhu cầu đọc bắt đầu xuất hiện một khái niệm mới: cà phê sách Cuộcsống số dần thay đổi thói quen đọc sách của con người Cà phê sách là sự kết hợphài hòa giữa văn hóa đọc và văn hóa uống cà phê của người Việt Hai yếu tố đógóp phần đem lại một hình ảnh văn minh, hiện đại, thể hiện nét văn hóa riêng củangười đô thị thời hiện đại
Đọc sách luôn là nhu cầu thiết yếu và cách thưởng thức văn hóa sang trọng
Nó cũng là cách tốt nhất để làm giàu vốn từ vựng của con người những thuộc tính
đi liền với việc đọc là suy nghĩ, suy ngẫm, tra cứu, tìm tòi… là cơ sở hữu ích choviệc nâng cao tri thức, hiểu biết, tạo dựng sự vững chắc trong toàn bộ hệ thống
Trang 2kiến thức, nhận thức của mỗi con người Khối lượng kiến thức thu thập được từviệc đọc chính là thước đo đánh giá khả năng tri thức của mỗi người Con ngườikhông chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin từ sách, mà còn biết thưởng thứcnhững cái đẹp của kiến thức thông qua lăng kính sáng tạo của tác giả.
Hiện nay đa số học sinh phổ thông rất lười đến thư viện, các em hầu nhưkhông biết thư viện là gì, đến thư viện để làm gì và ngại không muốn đọc sách vìhầu hết thời gian các em đều tập trung vào việc học tập, thời gian ra chơi thì rất ít.Muốn lôi kéo các em đến thư viện là điều hết sức khó khăn
Vì vậy, tôi quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ VIỆC ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔTHÔNG
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Trong cuộc sống, đọc sách là một trong những cách thức giúp con người thưgiãn, tích lũy kiến thức, nâng cao khả năng tư duy Cùng với sự phát triển của xãhội, ở Việt Nam trong thời gian qua, thị trường sách trở nên vô cùng phong phú vềnội dung cũng như đa dạng về hình thức, nhằm phục vụ tối đa nhu cầu đọc sáchcủa con người Tuy nhiên, với những hình thức giải trí mới đầy tính công nghệ nhưInternet, truyền hình, truyền thanh, băng đĩa… do đó việc đọc sách đã ít nhiều bịảnh hưởng và từng bước bị thay đổi
Nhiều người tỏ ra lo ngại, với sự ra đời của các phương tiện nghe nhìn, trongtương lai gần nhu cầu đến thư viện đọc sách sẽ bị lấn át Nếu như trước đây, đọcsách là thú vui, thói quen của rất nhiều người, ngày nay thói quen ấy đang có nguy
cơ bị mất dần đi Tất nhiên, đối với các nhà nghiên cứu khoa học, nhà văn, nhàbáo, nhà giáo, sinh viên, học sinh… đọc sách vẫn là một công việc bắt buộc,thường xuyên bởi nếu thiếu nó, người ta rất khó để có được một chuyên môn tốt,một khối lượng kiến thức đủ rộng để phục vụ công việc
Những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi và biếnđộng không ngừng, nhưng Đảng và nhà nước ta vẫn đặc biệt quan tâm đến sựnghiệp giáo dục, đến vấn đề chất lượng dạy và học
Lứa tuổi học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường trung học phổ thông là lứa tuổiđang có những biến động lớn về tâm sinh lý Tức là đang phát triển nhân cách, tình
Trang 3cảm, trí tuệ, để có được những tri thức và kĩ năng cơ bản trong giao tiếp, ứng xửtrong cuộc sống Như vậy, nhu cầu đọc sách của học sinh ngày càng phải đượcphổ biến cho lứa tuổi đang ngồi trên ghế nhà trường để các em phát triển nhâncách, đạo đức tốt hơn.
Song với lứa tuổi học sinh ở cấp THPT, mặc dù cơ thể phát triển mạnh nhưngnhận thức của các em còn non trẻ, có thể nói là bồng bột, tư duy chưa đạt tới đỉnhcao
Bởi vậy, các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo để đi vào nề nếp, dần dần trởthành người sống có ích trong xã hội
Ngày nay do sự phát triển nhảy vọt của khoa học kỹ thuật và công nghệ cũngnhư sự xuất hiện của xu thế toàn cầu hóa, học sinh tiếp xúc với nhiều luồng tưtưởng, lối sống từ bên ngoài, đặc biệt là ở phương Tây, trong đó có những lối sống,hành vi không lành mạnh, nếu tiếp thu có thể gây ảnh hưởng xấu tới thuần phong,
mĩ tục của dân tộc
Đọc sách luôn là nhu cầu thiết yếu và là cách thưởng thức văn hóa sang trọng
Nó cũng là cách tốt nhất để làm giàu vốn từ vựng của con người Những thuộc tính
đi liền với việc đọc là suy nghĩ, suy ngẫm, tra cứu, tìm tòi… là cơ sở hữu ích choviệc nâng cao tri thức, hiểu biết, tạo dựng sự vững chắc trong toàn bộ hệ thốngkiến thức, nhận thức của mỗi con người
Đọc sách, báo là cần thiết, có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao trình độ, tự hoànthiện bản thân Song, không phải ai đọc sách cũng thu được kết quả như mongmuốn Để nâng cao chất lượng và hiệu quả đọc sách, cần phải có phương pháp và
kỹ năng đọc thích hợp Trong thực tế, phương pháp và kỹ năng đọc do kết quả họctập, rèn luyện và kinh nghiệm rút ra của từng người từ thực tế, bởi kết quả của kỹnăng và phương pháp đọc phụ thuộc vào khả năng nhận thức, sức khỏe, thói quenlao động của mỗi người
Trong trường học có thư viện đồ sộ sách, tài liệu, truyện… sẽ là nơi hội tụ trithức nhân loại để giúp thầy cô giảng dạy, học sinh học tập và còn hơn thế nữa, đâycòn là kho truyện, kho tri thức giúp con người mở mang hiểu biết và vốn sống chochính bản thân Chính vì thế, ở những quốc gia có nền giáo dục phát triển, hệ thốngthư viện đặc biệt được coi trọng, thậm chí ngày nay, ngay quốc gia láng giềng
Trang 4Trung Quốc nhiều trường học thư viện được số hóa, rất dễ cho người sử dụng tracứu, kiếm tìm tài liệu mình cần Ở nước ta cũng thế, một số thư viện lớn như thưviện Quốc gia, thư viện trường Đại học Đà Lạt và một số thư viện của trường đạihọc thuộc khu vực Thành phố Hồ Chí Minh cũng có những trang thiết bị hiện đạiphục vụ tốt cho nền giáo dực nước ta hiện nay.
Các giải pháp thực hiện để học sinh đến thư viện là sinh hoạt dưới cờ, tổ chứccác cuộc thi kể chuyện, ngày hội đọc sách nhằm thu hút số lượng học sinh và toànthể cán bộ , công nhân viên nhà trường tham gia đầy đủ Cùng với những hình thức
đó thì việc đặt những câu khẩu hiệu băng rôn, tuyên truyền và thực hiện đưa sáchđến tận tay học sinh, thực hiện mỗi lớp là một thư viện nhỏ, tổ chức các buổi thảoluận sách theo chủ đề Các giải pháp nêu trên là giải pháp thay thế một phần giảipháp đã có
Qua đó phải nâng cao trình dộ đọc sách và kích thích học sinh có hứng thú đếnthư viện đọc sách một cách vui vẻ và thân thiện, và để thư viện phát huy hết khảnăng thiết thực mà nó mang lại
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
Trường THPT Tôn Đức Thắng nằm ở ấp 3, xã Phú Lập, huyện Tân Phú, tỉnhĐồng Nai, tuyển học sinh từ địa bàn nhiều xã lân cận( Phú Lập, Phú Thịnh, NamCát Tiên, Núi Tượng, Tà Lài), thậm chí cả học sinh ở Thanh Sơn và thị trấn TânPhú Chất lượng đầu vào rất thấp( hầu như nhận toàn bộ hồ sơ) nên khó tránh khỏitrường hợp học sinh bỏ học giữa chừng do sức học không theo nổi, hoặc ở lại lớp.Bên cạnh đó, do trường xây dựng ở địa bàn mà người dân chủ yếu làm rẫy, chỉ
có một số ít là cán bộ công nhân viên và tiểu thương nên điều kiện kinh tế củanhân dân còn hạn chế dẫn tới học sinh chưa được quan tâm đầy đủ về mọi phươngdiện, nhất là nhu cầu đọc sách của các em
Ngày nay, do CNTT phát triển văn hóa nghe nhìn đã lấn át khiến cho nhu cầuđọc sách của con người trong xã hội hiện đại, trong đó có cả học sinh, sinh viên bịmai một dần Nhiều bạn trẻ ngày nay quen với việc tìm kiếm tài liệu trên mạng chứkhông quen đến thư viện tìm kiếm Và có một lý do không thể phủ nhận đó là hìnhnhư các thầy cô giáo vẫn còn mang thói quen cũ dạy học chay, không tạo cho họcsinh có thói quen đọc thêm tài liệu phục vụ bài học chính trên lớp
Trang 5Có thể nói, đây chính là những nguyên nhân chính khiến cho thư viện trườnghọc rất vắng bóng học sinh Thư viện nào cũng vắng hoe, nhất là trường học phổthông học sinh ngại đến thư viện Nhiều giáo viên dạy văn cho biết, chính vì họcsinh lười đọc nên ngại và sợ học văn Các em diễn đạt bài văn thì vụng về, vốn từnghèo nàn, chẳng mấy khi gặp được những câu văn hay có cảm xúc.
Trong cuộc sống, mỗi người đều có những nhu cầu và hứng thú riêng, do vậykhi lựa chọn sách, nên tìm những loại sách đáp ứng nhu cầu đó Nhưng do yêu cầucủa công việc, trách nhiệm nghề nghiệp, nhiều khi chúng ta phải tạm gác nhữngnhu cầu riêng để phục vụ công việc chung Mọi người đều biết, nhiều người thíchđọc truyện, sách văn học trong nước hoặc nước ngoài, loại sách đó dễ đọc, cóngười đọc say sưa quên cả ăn Ngược lại những loại sách như sách giáo khoa, sáchtham khảo, mọi lĩnh vực liên quan đến học tập đọc vừa khó, vừa cảm thấy khôkhan… nên các em ít tìm đến để đọc
Xét từ góc độ hẹp, văn hóa đọc là ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi conngười Ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi người gồm 3 yếu tố tạo thành:thói quen, sở thích và kỹ năng Đây cũng là nền tảng của một xã hội, một yêu cầu,thách thức của xã hội hiện đại Mục đích cuối cùng của kỹ năng đọc là đạt đượchiệu quả cao nhất, sau mỗi lần đọc người đọc có thể nắm chắc nội dung cốt lõi vàbiết vận dụng những điều đã đọc trong sách vào cuộc sống của bản thân Khi nói
về văn hóa đọc, V.I.Lê-nin từng nhấn mạnh: “ Đọc cũng là một nghệ thuật “ Do
đó, chữ “ nghệ thuật” ở đây có thể hiểu là kỹ năng đọc và sự thể hiện tổ hợp nhữngthao tác tư duy được xác lập thành thói quen ứng xử đọc, tạo cho con người cóhứng thú đọc sách hơn, chịu khó tìm tòi để nâng cao kiến thức của mình Thư việntrường học là một trong những yếu tố góp phần tạo nên chất lượng giáo dục, gópphần hình thành văn hóa học đường, là nơi khơi nguồn và thỏa mãn nhu cầu vềthông tin Nếu một con người không được tiếp xúc với sách và có nhu cầu, hứngthú, thói quen đọc sách từ tuổi ấu thơ thì sẽ rất khó khăn cho việc ham mê đọc sách
ở tuổi trưởng thành, từ đó dẫn đến rất nhiều tệ nạn xã hội đáng báo động như ngàynay, ở đó những con người không được giáo dục cẩn thận cùng với văn hóa ngàymột kém đi mới dẫn đến tình trạng đáng báo dộng như ngày nay
Dưới đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã rút được từ năm qua:
Trang 61.1 Tổ chức cộng tác viên thư viện
Để duy trì sự phát triển của thư viện cũng như thúc đẩy phong trào thi đua củacác lớp, nâng cao chất lượng phục vụ của thư viện và tổ chức một mạng lưới cộngtác cùng với thư viện để thư viện đi vào nề nếp từ đầu năm, tôi đã kêu gọi xâydựng một mạng lưới cộng tác viên thư viện ngay từ đầu năm (thông qua những họcsinh đam mê đọc sách) Nhiệm vụ của cộng tác viên thư viện là thay nhau làmnhững công việc của thư viện và đọc sách, tuyên truyền,kể chuyện theo sách dưới
cờ cho toàn thể học sinh theo từng khối
Sau đó phân công cụ thể cho các em học sinh, phân ra trưởng nhóm và phónhóm để trưởng và phó nhóm phân công cụ thể cho các thành viên trong nhómnhằm làm cho thư viện hoạt động theo trình tự và hợp lý Ví dụ như trưởng nhóm
sẽ biết được lịch học của các bạn trong nhóm để phân công trực thư viện cho hợp
lý và không trùng lịch học của từng bạn Thông qua quá trình tiếp xúc đó, tôi sẽtìm ra được những học sinh nào có năng lực hoạt động và điều hành công việc tốt,gương mẫu, quan tâm, tạo niềm tin với các em Từ đó thông qua thiện cảm của các
em với mình, tôi sẽ nhận được những phản hồi từ những học sinh của từng lớp vàtừng khối về thái độ phục vụ của mình, cũng nắm bắt rõ hơn các em thích đọcnhững thể loại truyện nào, những loại sách gì để bổ sung thêm cho hợp lý Để theodõi và nắm bắt tình hình của các em mượn, đọc sách tôi thường xuyên trao đổi vớinhóm cộng tác viên thư viện để đưa ra cách phục vụ cho hợp lý hơn, nhờ đó màbiết được những nhu cầu của học sinh và giải quyết ngay sau khi tham mưu với cácban ngành có liên quan nhằm tạo diều kiện thuận lợi cho học sinh nắm bắt kiếnthức, thích đến thư viện như là một nguồn giải trí thích hợp và bổ ích nhiều hơn.Ngoài ra, tôi còn tìm cách tạo ra sự nhiệt tình trong công việc cho đội ngũ cộngtác viên thư viện Thông thường thì các em không thích làm vì “ làm chẳng được
gì, mất thời gian tập trung học tập, bị các bạn nói ra nói vào là chảnh thích ôm lấytrách nhiệm” Bởi vậy, ngoài việc động viên tinh thần cho các em, tôi còn đưa ramột số biện pháp khuyến khích các em nhiệt tình làm việc, chẳng hạn như chia sẻđều công việc cho các bạn trong nhóm để giảm bớt gánh nặng và áp lực cho các
em Ví dụ như trưởng nhóm sẽ phân công cho các bạn trực trong tuần đều nhau vàkhi có sự cố gì xảy ra có thể nói với CBTV để tìm ra cách giải quyết phù hợp, hợp
Trang 7lý, tuyên dương dưới cờ các bạn hoạt động năng nổ và nhiệt tình trong công táccủa mình.
Nhờ có những biện pháp khuyến khích và sản sẻ trách nhiệm đó, tôi đã tạo nên
sự thoải mái và nhiệt tình trong công việc của đội ngũ cộng tác viên thư viện Kếtquả là đã ổn định và có hiệu quả trong phục vụ bạn đọc
1.2 Tổ chức giới thiệu sách, kể chuyện theo sách dưới cờ
Con người thường cảm thụ ngôn ngữ bằng hai cách: đọc và nghe Khi đọc, conngười có thể cảm thụ trực tiếp tác phẩm, khi nghe con người sẽ cảm thụ tác phẩmgián tiếp qua trung gian là người kể, người đọc Mỗi hình thức cảm thụ đều có tácdụng và thế mạnh riêng Kể chuyện, giới thiệu sách là phương pháp tuyên truyềntác động tới người nghe bằng âm thanh ngôn ngữ Chính nhờ đặc thù này mà kểchuyện, giới thiệu sách có sức truyền cảm, lôi cuốn, hấp dẫn đặc biệt Đối với thưviện trường học mà tôi đang công tác, kể chuyện, giới thiệu sách là hoạt động giúpcho việc vận hành kho sách của thư viện, phát huy tác dụng của sách đối với bạnđọc Chính hoạt động này góp phần cho bạn đọc thỏa mãn được nhu cầu về sách,khơi dậy phong trào đọc sách và rèn luyện kĩ năng kể chuyện cho học sinh
Hoạt động kể chuyện theo sách còn giúp cho việc xây dựng thói quen đọc sách
và làm theo sách của học sinh, góp phần xây dựng văn hóa đọc trong điều kiện cácphương tiện nghe nhìn phát triển rầm rộ như hiện nay
Đối với học sinh, hoạt động này có thể giúp các em làm quen với nhiều thể loạisách, mở rộng nhận cho các em về thế giới xung quanh, bồi dưỡng cho các emnhững tình cảm lành mạnh, những ước mơ đẹp, giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp
tự nhiên, vẻ đẹp trong các mối quan hệ xã hội và vẻ đẹp của ngôn ngữ Kể chuyệntheo sách rèn luyện kĩ năng đọc, kể diễn cảm, thể hiện tác phẩm dưới các hình thứckhác nhau của các em học sinh Kể chuyện theo sách ở trường tôi như một hoạtđộng độc lập được tổ chức nhân dịp kỉ niệm các ngày lễ lớn, các đợt tuyên truyềncho một phong trào, với mỗi đề tài, ngày lễ tôi thường lựa chọn những câu chuyệnphù hợp, tiêu biểu, có nghĩa giáo dục sâu sắc để kể cho các em học sinh nghe Ví
dụ Kể về gương các anh hùng, thương binh, liệt sĩ nhân ngày thương binh, liệt sĩ27/7; kể chuyện về các mẹ, các chị nhân Ngày Quốc tế Phụ Nữ 8/3; kể chuyện vềgương người tốt, việc tốt, những tấm gương học sinh nghèo vượt khó…
Trang 8Khi tiến hành buổi kể chuyện đó tôi thường mời giáo viên chủ nhiệm, cán bộĐoàn cùng tham gia tổ chức nhằm nêu được ý nghĩa và nội dung của câu chuyệncũng như đề tài của từng buổi kể chuyện dưới cờ, khi có nhiều học sinh đăng kítham gia buổi kể chuyện theo sách thì có thể bố trí theo thứ tự từng nội dung củacâu chuyện nhằm tạo cho học sinh tự tin hơn khi đứng trước đám đông, năng nổ,hoạt bát hơn khi giao tiếp với mọi người trong xã hội
Và một hình thức nữa nhằm tạo cho các em có hứng thú đọc sách nữa là giớithiệu sách trong thư viện và thi vui đọc sách, giới thiệu sách trong thư viện là hìnhthức tuyên truyền miệng ở trình độ cao, vận dụng hợp lý các hình thức tuyêntruyền miệng khác như kể sách, điểm sách, nói chuyện về sách theo chủ đề…Mụcđích là làm cho các em nghe thấy được cuốn sách đó là cần thiết, gây hứng thú,nhu cầu tìm đọc sách Thi vui đọc sách giúp động viên học sinh đọc sách, tạo lậpcho học sinh có thói quen đọc sách, xây dựng thói quen so sánh, đối chiếu, khảnăng tư duy của học sinh sau khi đọc sách Hình thức này có tác dụng hệ thốnghóa, củng cố kiến thức đã học, đã đọc cho học sinh, rèn luyện trí nhớ và khả năngdiễn đạt cho các em, đề tài thi vui đọc sách rất phong phú, tôi thường tổ chức nhâncác ngày lễ lớn của dân tộc, các ngày kỉ niệm của đất nước…và cuộc thi vui đểhọc
1.3 Tổ chức mỗi lớp là một thư viện nhỏ
Mỗi lớp một thư viện nhỏ là hình thức sách của thư viện sẽ được đưa lên các lớpnhằm phục vụ nhu cầu học tập của các em học sinh, trong giờ học khi cần nghiêncứu vấn đề gì hoặc có điều gì chưa hiểu rõ các em có thể lấy sách tại lớp mình đểtìm hiểu đỡ mất thời gian xuống thư viện tìm trong khi giờ ra chơi của các em rất
ít Từ đó nhu cầu đọc sách của học sinh ngày càng phát triển và ý thức học tập tốthơn
Tôi thực hiện xây dựng một tủ sách nhỏ để ở góc phòng của mỗi lớp, khi cầncác em có thể lấy xuống tự đọc, nghiên cứu Khi đó mỗi lớp tự quản lý tủ sách củalớp mình, sau mỗi tuần sẽ có cán bộ thư viện lên kiểm tra việc đọc và bảo quảnsách của mỗi lớp, khi có những đợt sách mới về tôi sẽ luân chuyển qua từng lớp đểtất cả các học sinh có thể đọc được những cuốn sách đó
Trang 9Để tạo tinh thần tự đọc, nghiên cứu tài liệu tôi tổ chức một số buổi nói chuyện,tìm hiểu về một số cuốn sách mà em tâm đắc nhất, từ đó tìm ra những học sinhham mê đọc sách và có một số phần quà nho nhỏ dành cho những bạn có hứng thúđọc sách Làm như vậy sẽ dẫn các em đến gần với sách hơn, yêu quý và tôn trọngnhững thành quả của những người viết ra cuốn sách đó.
Trên đây là giải pháp tôi chỉ nêu ra để tham khảo, chưa được đưa vào áp dụngthực tế Tôi nghĩ giải pháp nêu trên sẽ được sự ủng hộ và đóng góp ý kiến của mọingười
1.4 Tổ chức các buổi thảo luận sách theo chủ đề
Thảo luận sách là hình thức trao đổi tập thể về sách, mục đích của hình thứcthảo luận sách là giúp bạn đọc nâng cao trình độ cảm thụ và lĩnh hội về nội dungcủa sách được sâu sắc hơn
Thảo luận sách là cơ hội tốt để học sinh bày tỏ quan điểm về sách, về thẩm mỹcủa mình đồng thời cũng tạo điều kiện để học sinh tiếp thu những cách nhìn nhậnđánh giá của người khác về sách Chính vì vậy, hoạt động này góp phần nâng caonăng lực cảm thụ, lĩnh hội sách của học sinh
Sách được thảo luận là những cuốn sách gần gũi, phù hợp với lứa tuổi học sinh,phù hợp với chương trình giảng dạy, học tập và hoạt động ngoại khóa của nhàtrường.Việc lựa chọn những cuốn sách phù hợp sẽ tạo ra hứng thú, thu hút học sinhđến với hoạt động này
Trước khi tổ chức buổi thảo luận sách khoảng một tuần, thư viện tôi thông báotrên bảng tin nhà trường, bản tin thư viện, trong đó có thông báo tóm tắt nội dungcuốn sách, thời gian và địa điểm tiến hành buổi thảo luận Thông thường thì mộttháng tổ chức cho một khối tham gia
Sau đó tôi nhờ một số giáo viên bộ môn thuộc lĩnh vực mà cuốn sách đượcthảo luận, việc làm như vậy sẽ tạo tính khách quan và ngân hàng câu hỏi thảo luận
sẽ phong phú hơn Hệ thống câu hỏi thảo luận không chỉ làm sáng tỏ nội dung vàphát triển kĩ năng phân tích tác phẩm, mà còn phải buộc bạn đọc biểu thị thái độcủa mình đối với sách Ví dụ Chương(bài, đoạn, nhân vật, chi tiết)nào trong cuốnsách em thích hoặc tâm đắc nhất? Vì sao?
Trang 10Điều quan trọng là hệ thống câu hỏi được đặt ra phải đảm bảo tính logic, rõràng và phù hợp với thái độ của học sinh, khiến các em học sinh có thể hiểu đúng
và trả lời được Như vậy mới giúp cho cuộc thảo luận vừa sôi nổi, vừa có hiệu quảcao vừa giúp cho học sinh nhận thức tốt về sách và ngày càng hút được nhiều bạnđọc đến với các buổi thảo luận sách
Người điều khiển chương trình tôi thường nhờ làm là phụ trách Đoàn trường vìphụ trách Đoàn là người có khả năng linh hoạt, nhạy bén và tôi là cán bộ phụ tráchthư viện Người điều khiển chương trình cần nghiên cứu kĩ về sách và một số cuốnsách có liên quan tới đề tài để giúp bạn đọc thảo luận các câu hỏi đồngthời có thể trao đổi được với bạn đọc về mọi khía cạnh của tác phẩm Vì vậy ngườidẫn chương trình cần phải quan sát được thài độ của người nghe, xem xét các ýkiến về sách xem có mâu thuẫn nhau không, có điều gì bạn đọc hiểu không đúng
về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm không, những ý kiến mới về tác phẩm Trong quá trình thảo luận tôi đan xen một vài tiết mục văn nghệ để làm chokhông khí được vui vẻ, nhẹ nhàng và giúp cho bạn đọc thoải mái hơn
Cuối buổi thảo luận, tôi giới thiệu cho bạn đọc một vài cuốn sách khác vàkhuyên các em nên lựa chọn, chuẩn bị đọc những tác phẩm cho buổi thảo luận tiếptheo
Qua giải pháp nêu trên tôi thấy hiệu quả rõ rệt, học sinh hào hứng đến với buổithảo luận sách và từ đó các em có ý thức đến thư viện tìm tòi, nghiên cứu, thamkhảo tài liệu phục vụ cho việc học tập của mình hơn
1.5 Thực hiện đánh giá thi đua cho từng cá nhân và tập thể lớp
Thư viện không chỉ là nơi giúp các em có tài liệu tham khảo phục vụ các mônhọc mà còn giúp hình thành tình cảm đúng đắn, có những hiểu biết thêm về conngười, về cuộc sống
Việc đánh giá học sinh qua việc mượn sách của thư viện không phải dễ dàng
mà phải thông qua các hoạt động, giáo viên chủ nhiệm và tinh thần ý chí vươn lêncủa các em, việc đánh giá thi đua cho từng cá nhân, tập thể lớp tôi thường thôngqua các loại sổ sau:
a Sổ mượn sách của học sinh
Trang 11Sổ mượn sách nhằm lưu lại những học sinh mượn, trả sách và tình hình chung
về việc mượn sách của học sinh, để báo cáo cho cấp trên hoặc khi có báo cáo thống
kê Để biết học sinh nào vi phạm trong việc mượn trả sách
Bảng theo dõi mượn trả sách của học sinh
SINH
LỚ P
TÊN SÁCH MƯỢN
SỐ ĐĂNG KÍ
NGÀ Y
KÝ NGÀ
Y
KÝ
b Sổ theo dõi tình hình luân chuyển của từng loại sách
Hằng năm thư viện luôn kêu gọi tất cả học sinh tặng sách cho thư viện, tặngsách cho các bạn học sinh nghèo, tạo điều kiện cho học sinh nghèo có cơ hội đếntrường Các bạn trao tặng nhiều sách cho thư viện sẽ được tuyên dương trước buổichào cờ
Từng cuốn sách sẽ có một số đăng kí cá biệt riêng để theo dõi tình hình cuốnsách đó được mượn bao nhiêu lấn một tháng, một kì và cả năm
Bảng theo dõi tình hình luân chuyển sách
STT TÊN
SÁCH
SỐ ĐĂNG KÍ
TÊN HỌC SINH
LỚP NGÀY
MƯỢN
NGÀY TRẢ
c Sổ theo dõi bạn đọc