SKKN đổi mới PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUA HÌNH THỨC xây DỰNG MA TRẬN đề để NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy và học LỊCH sử

Xuất phát từ yêu cầunày tôi đưa ra sáng kiến Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh qua hình thứcxây dựng ma trận đề,để nâng cao chất lượng d

Huongdanvn.com –Có hơn 1000 sáng kiến kinh nghiệm hay

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ QUA HÌNH THỨC XÂY DỰNG MA TRẬN ĐỀ

ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC LỊCH SỬ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Năm học 2010-2011 qua kết quả mà học sinh dự thi vào các trường ĐH,CĐ thì bộ môn lịch sử đạt kếtrất thấp.Vậy đứng trước thực tế này ngành giáo dục nói chung và giáo viên dạy môn lịch sử nói riêng phải làmgì? Làm thế nào để học sinh tích cực học tập, học có chất lượng thực của mình đối với bộ môn này

Muốn vậy bộ môn lịch sử cần phải thay đổi cách dạy và học theo hướng tích cực hóa người học người dạyđóng vai trò chủ đạo còn người học đóng vai trò chủ động chiếm lĩnh kiến thức

Đổi mới kiểm tra đánh giá là một bộ phận của phương pháp dạy học nói riêng và đổi mới giáo dục nóichung.Việc đổi mới phải đi từ tổng kết thực tiễn để phát huy ưu điểm, khắc phục các biểu hiện hạn chế, lạchậu yếu kém trên cơ sở đó tiếp thu vận dụng các thành tựu hiện đại của khoa học giáo dục trong nước và quốc

tế vào thực tiễn nước ta.Đổi mới kiểm tra đánh giá là hết sức cần thiết và là cách làm mang lại nhiều lợi ích,phát huy mối quan hệ thúc đẩy tương hỗ giữa người dạy và người học

Để có được kết quả của học sinh giáo viên cần phải kiểm tra đánh giá.Vậy kiểm tra đánh giá học sinhbằng các nào, đó là thông qua hình thức kiểm tra miệng, kiểm trạ15 phút, kiểm tra 1 tiết, kiểm tra học kì… kếtquả có được của học sinh phản ánh cụ thể quá trình dạy học của giáo viên.Như vậy đổi mới kiểm tra đánh giábằng cách nào để nâng cao chất lượng dạy và học Theo tôi đó là đổi mới thông qua việc xây dựng ma trận đềkiểm tra, giúp giáo viên định hình được kiến thức mức độ ra đề, qua đó phân loại được học sinh Giỏi,khá,trung bình, yếu, kém để có kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi phụ đạo học sinh yếu Xuất phát từ yêu cầunày tôi đưa ra sáng kiến Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh qua hình thứcxây dựng ma trận đề,để nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử

II.THỰC TRẠNG DẠY HỌC LỊCH SỬ TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1.Thuận lợi.

-Cán bộ quản lý cấp bộ và cấp sở, cấp trường đã ra quyết định triển khai việc thực hiện chỉ đạo đổi mớiphương pháp kiểm tra đánh giá qua hình thức xây dựng ma trận đề kiểm tra.

-Giáo viên dạy sử được tập huấn đầy đủ, chi tiết về phương pháp đổi mới kiểm tra đánh giá, về công tác xâydựng ma trận đề kiểm tra

-Ở trường phổ thông hiện tại,tài liệu hỗ trợ phương tiện máy móc được trang bị tương đối đủ tạo điều kiệnthuận lợi cho giáo viên thực hiện phương pháp đổi mới kiểm tra đánh giá

2.Khó khăn.

- Đây là một sự thay đổi mới trong cách kiểm tra đánh giá,ra đề, để tiếp nhận và thực hiện nó phải mất mộtthời gian công sức lớn.Trước đây học sinh học sử quan niệm chỉ cần học thuộc bài và chép lài nguyên vănnhững gì đã học thuộc là đủ, không cần phải tư duy, vận dụng như các môn khoa học tự nhiên Điều này làmcho kiến thức của các em chỉ bó gọn trong sách, vở và bài giảng mà không cần tìm tòi, nghiên cứu, khám phá.-Do nhu cầu của xã hội nên học sinh ít chọn học học môn sử

-Học sinh thường coi môn sử là môn phụ, không học có học chỉ là để đối phó nên ít đầu tư thời gian, ít cộngtác với giáo viên

-Trường học ở vùng sâu vùng xa, phương tiện trang thiết bị có đầu tư nhưng còn thiếu nhiều so với nhu cầugiáo dục hiện nay

-Trong suốt quá trình học môn lịch sử từ lớp 10 đến lớp 12 cả thầy và trò chưa có điều kiện tham quan một ditích lịch sử vì không có kinh phí

III.NỘI DUNG ĐỀ TÀI

1.Cơ sở lý luận

Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh kết quả học tập của học sinh là một hoạt động rất quan trọng trong quátrình giáo dục

Muốn biết được kết quả học tập của học sinh thì giáo viên phải thông qua hình thức kiểm tra đánh giá như rađề kiểm tra qua từng bài học hoặc từng chương với các hình thức kiểm tra như (miệng,viết) Đề kiểm tra phảiphân loại được học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, kém.Tuy nhiên trên thực tế học sinh thường không đồng

đều về kiến thức và năng lực tư duy,vì vậy khi ra đề giáo viên cần phải có những phương án điều chỉnh vớinhững đối tượng học sinh phù hợp ví dụ hệ thống câu hỏi đặt ra cần phải có các cấp độ giành cho đa số họcsinh như câu hỏi mang tính chất Biết (ghi nhớ,thuộc sự kiện) Hiểu (bản chất sự kiện) và Vận dụng kiến thứctrong quá trình học tập, trong thực hành

Trong quá trình học, kiểm tra đánh giá thường xuyên và đánh giá tổng kết là rất quan trọng vì nó không chỉcho chúng ta biết được mức độ đạt được của mục tiêu dạy học mà còn cung cấp thông tin phản hồi hữu ích đểđiều chỉnh quá trình dạy học nhằm đạt mục tiêu một cách hiệu quả nhất Trong mô hình dạy học truyền thống

GV là người đánh giá độc quyền, theo hướng dạy học tích cực, hoạt động đánh giá của giáo viên cần kết hợpvới tự đánh giá của người học.Yêu cầu kiểm tra đánh giá trong môn học không chỉ dừng lại ở mức độ tái hiệnkiến thức, lặp lại các kỹ năng mà còn hướng tới việc rèn luyện các kỹ năng tư duy bậc cao.Giúp học sinh tựđiều chỉnh cách học để đạt hiệu quả

2.Một số phương pháp phổ biến trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh.

-Phương kiểm tra đánh giá bằng hình thức kiểm tra(miệng,viết)

-Phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hình thức câu hỏi tự luận

-Phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hình thức trắc nghiệm khách quan

-Phương pháp đề kiểm tra kết hợp cả hai hình thức có cả câu hỏi dạng tự luận và câu hỏi dạng trắc nghiệmkhách quan

-Kiểm tra đánh giá phải bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng

-Kiểm tra đánh giá phải xây dựng ma trận đề kiểm tra

3.Một số chú ý trong kiểm tra đánh giá khi xây dựng hệ thống câu hỏi.

-Xác định mục đích của câu hỏi: Nhằm kiểm tra đánh giá năng lực học tập, kĩ năng thực hành lịch sử của họcsinh qua một tiết học hay một phần học cụ thể

-Xác định yêu cầu mức độ các câu hỏi: Câu hỏi phải rõ ràng, phải thể hiện sự phân hóa trình độ học sinh.Mỗicâu hỏi trong một đề kiểm tra đều nhằm phân loại năng lực học tập của học sinh theo các mức giỏi-khá-trungbình-yếu-kém

+Câu hỏi dễ dành cho học sinh có lực học yếu

+Câu hỏi trung bình dành cho học sinh có lực học trung bình

+Câu hỏi khó dành cho học sinh có năng lực học khá giỏi

Như vậy, phương pháp kiểm tra đánh giá đóng vai trò quan trọng đối với việc đổi mới hoạt động kiểm trađánh giá, tác động trở lại đổi mới phương dạy học, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học.Giúp lựa chọnđúng những hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá vừa đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động củahọc sinh trong học tập vừa đánh giá đúng chất lượng học tập của bộ môn.

4.Các bước cơ bản thiết lập ma trận đề kiểm tra.

-Bươc 1:Liệt kê tên các chủ đề (nội dung,chương)cần kiểm tra

-Bước 2:Viết các chuẩn cần đánh giá đối với mỗi cấp độ tư duy

-Bước 3:Quyết định phân phối tỉ lệ % tổng điểm cho mỗi chủ đề(nội dung,chương)

-Bước 4:Quyết định tổng số điểm của bài kiểm tra

-Bược 5:Tính số điểm cho mỗi chủ đề(nội dung,chương) tương ứng với tỷ lệ %

-Bước 6:Tính số điểm và tổng số câu hỏi cho mỗi cột

- Bước 7: Tính tổng số điểm và tổng số câu hỏi cho mỗi cột

-Bước 8:Tính tỷ lệ% tổng số điểm cho mỗi cột

-Bước 9:Đánh giá lại ma trận và chỉnh sữa nếu thấy cần thiết

Việc biên soạn câu hỏi theo ma trận cần đảm bảo nguyên tắc:Mỗi câu hỏi chỉ kiểm tra một chuẩn hoặc mộtvấn đề,khái niệm,số lượng câu hỏi và tổng số câu hỏi do ma trận đề quy định

Có rất nhiều phương pháp kiểm tra đánh giá nhưng do hạn chế về thời gian đề tài chỉ tập trung vào việc đổimới phương pháp kiểm tra đánh giá qua hình thức xây dựng ma trận đề dành cho phần tự luận

5.Một số đề kiểm tra được xây dựng qua hình thức ma trận đề kiểm tra (dành cho hình thức tự luận)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

I.MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA

- Nhằm kiểm tra những kiến thức giữa HKI lớp 10 theo phân phối chương trình

- Kiểm tra đánh giá quá trình học tập của học sinh so với mục tiêu của chương trình đề ra

- Đánh giá quá trình giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh phương pháp, hình thức giảng dạy củagiáo viên

- Về kiến thức :

+ Hiểu thế nào là thị quốc

+ Phân tích được các thành tựu văn hóa cổ đại Hi lạp và Rô-ma

+ Có những hiểu biết khái quát về quá trình hình thành chế độ phong kiến Trung Quốc

+ Nêu nhận xét về chính sách đối ngoại của các triều đại phong kiến Trung Quốc

+ Có những hiểu biết khái quát về quá trình hình thành, phát triển quốc gia phong kiến Ấn Độ

- Về kĩ năng :

+ Rèn luyện kĩ năng viết bài kiểm tra, kĩ năng trình bày, kĩ năng phân tích, so sánh, bình luận và đưa

ra chính kiến của mình

II.HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM KIỂM TRA

Phân tích cácthành tựu vănhóa cổ đại Hilạp và Rô-ma

Số câu: 2/3

Số điểm:3.0 70%

Số câu :1

4 điểm=40%

2 Trung Quốc Thống kê các triều Nêu nhận xét về

Số câu :1/2

Số điểm :1.5 50%

Số câu: 1 3điểm=30 %

Số câu:

1/3

Số điểm: 1.0 10%

Số câu:

2/3+1/2

Số điểm: 4.5 45%

Số câu : 3

Số điểm :10

IV ĐỀ BÀI

Câu 1 (4,0 điểm)

- Thế nào là thị quốc? Phân tích các thành tựu văn hóa cổ đại Hi lạp và Rô-ma.

Câu 2 (3,0 điểm)

Em hãy thống kê các triều đại phong kiến Trung Quốc theo mẫu sau:

Tên triều đại Thời gian tồn tại

Em có nhận xét gì về chính sách đối ngoại của các triều đại phong kiến Trung Quốc? Liên hệ với hiện nay.

* Thị quốc là hình thức tổ chức nhà nước thời cổ đại ở Hilạp – Rô-ma lấy thành thị

làm trung tâm và vùng phụ cận để hình thành một nhà nước nhỏ

* Các thành tựu văn hóa cổ đại Hilạp – Rôma:

- Lịch và chữ viết:

+ Dùng dương lịch: 1 năm có 365 ngày và ¼ ngày

+ Hệ chữ cái Rôma có 26 chữ cái, dùng phổ biến hiện nay

- Khoa học:

+ Đạt tới trình độ khái quát hóa và trừu tượng hóa, trở thành nền tảng của các khoa

1

0.5 1

+ Một số nhà khoa học tiêu biểu: Talet, Pitago, Ơclit (toán học), Ac-si-mét (vật lí),

Platon (triết học), Hipôcrat (Yhọc), Hê-rô-đốt (sử học),

- Văn học:

+ Văn học viết phát triển cao, hình thành các thể loại văn học: tiểu thuyết, thơ trữ

tình, bi kịch, hài kịch, Kể tên tác giả, tác phẩm tiêu biểu

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc và hội họa: đạt đến độ hoàn mĩ, đậm tính hiện

thực và tính dân tộc Kể tên một số công trình tiêu biểu

=> Nền văn hóa cổ đại phương Tây phát triển cao, đạt tới trình độ khái quát hóa và

trừu tượng hóa, có ảnh hưởng sâu rộng và lâu dài tới quá trình phát triển của lịch sử

văn minh nhân loại

0.5

0.5 0.5

2 Em hãy thống kê các triều đại phong kiến Trung Quốc theo mẫu sau:

Tên triều đại Thời gian tồn tại

Em có nhận xét gì về chính sách đối ngoại của các triều đại phong kiến Trung Quốc? Liên hệ với hiện nay.

* Nhận xét về chính sách đối ngoại của các triều đại phong kiến Trung Quốc: Các

triều đại phong kiến Trung Quốc liên tục tiến hành nhiều cuộc xâm lược các vùng

xung quanh

- Thời Tần – Hán: xâm chiếm Triều Tiên và đất đai của người Việt cổ

1.5

1

- Thời Đường: xâm lược Nội Mông, Tây Vực, Triều Tiên, An Nam,… lãnh thổ

được mở rộng

- Thời Minh – Thanh: mở rộng bành trướng ra bên ngoài, trong đó có xâm lược Đại

Việt, nhưng đã thất bại nặng nề

- Hiện nay, Trung Quốc phát triển mạnh về kinh tế lẫn chính trị, quân sự đang đe

dọa mở rộng phạm vi ảnh hưởng ra khu vực và thế giới (thiết lập đường lưỡi bò,

muốn xâm chiếm biển Đông,…)

0.5

3 Trong lịch sử Ấn Độ thời phong kiến, vương triều nào được xem là phát

triển thịnh vượng nhất? Trình bày những hiểu biết của em về vương triều đó.

3 điểm

* Vương triều Mô-gôn (1526-1707) phát triển thịnh vượng nhất

- Năm 1398, vua Ti-mua Leng thuộc dòng dõi Mông Cổ tấn công Ấn Độ

- Năm 1526, vương triều Mô-gôn được thành lập

- Các đời vua đều ra sức củng cố theo hướng “Ấn Độ hóa” và xây dựng đất nước,

Ấn Độ có bước phát triển mới dưới thời Acơba (1556-1605)

- Các chính sách của Acơba:

+ Xây dựng chính quyền mạnh

+ Xóa bỏ kì thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, tiến tới hòa hợp dân tộc

+ Khôi phục kinh tế

+ Phát triển văn hóa, nghệ thuật

- Giai đoạn cuối, do những chính sách cai trị hà khắc của giai cấp thống trị tạo nên

sự phản ứng của nhân dân ngày càng cao, Ấn Độ lam vào khủng hoảng, đứng trước

sự xâm lược của thực dân phương Tây

1

0.5 1

0.5

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

KIỂM TRA HỌC KỲ II, NĂM HỌC 2010 - 2011

MÔN LỊCH SỬ - LỚP 11

Thời gian 45 phút (không kể thời gian giao đề)

I.MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA

- Nhằm kiểm tra những kiến thức của học kì II, lớp 11 theo phân phối chương trình

- Kiểm tra đánh giá quá trình học tập trong học kì II của học sinh so với mục tiêu của chương trình đềra

- Đánh giá quá trình giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh phương pháp, hình thức giảng dạy củagiáo viên

- Về kiến thức :

+ Học sinh nêu được nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai

+ Phân tích và đánh giá được hậu quả của chiến tranh thế giới thứ hai

+ Hiểu thế nào là phong trào Cần vương

+ Nêu được các cuộc khởi nghĩa chính trong phong trào Cần vương Nguyên nhân thất bại

+ Liệt kê các sự kiện của nhân dân ta (1873 đến 1883) về mặt thời gian, tên sự kiện

- Về kĩ năng :

+ Rèn luyện kĩ năng viết bài kiểm tra, kĩ năng trình bày, kĩ năng phân tích, so sánh, bình luận và đưa

ra chính kiến của mình

II.HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM KIỂM TRA

Phân tích và

đánh giá đượchậu quả củachiến tranh thếgiới thứ hai

Số câu:1/2

Số điểm:1,5 50%

Hiểu thế nào là

phong trào Cầnvương

Số câu: 1/2

Số điểm: 2 50%

Số câu: 1

4 điểm=40%

3 Chiến sự lan Liệt kê các sự kiện của

Thời gian Tên sự kiện

Hết

-ĐÁP ÁN-BIỂU ĐIỂM KIỂM TRA HỌC KÌ II LỚP 11 MÔN LỊCH SỬ

1 Nêu nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai Phân tích và đánh giá hậu

quả của chiến tranh thế giới thứ hai.

3 điểm

Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thư hai:

- Sự xuất hiện chủ nghĩa phát xít Đức – Ý – Nhật

- Do hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933

- Chính sách dung dưỡng của các nước Anh – Pháp – Mĩ tạo điều kiện cho khối phát- xít

phát động chiến tranh

0.50.50.5

Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ hai:

- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự sụp đổ hoàn toàn của ba nước phát-xít Đức

– Ý – Nhật Thắng lợi vĩ đại đó thuộc về các quốc gia – dân tộc đã kiên cường chống

phát-xít Ba cường quốc Liênxô – Mĩ – Anh là lực lượng trụ cột, giữ vai trò quyết định

trong cuộc tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít

- Hậu quả của cuộc chiến tranh thế giới thứ hai đối với nhân loại vô cùng nặng nề Hơn

70 quốc gia với 1700 triệu người đã bị lôi cuốn vào cuộc chiến, khoảng 60 triệu người

chết, 90 triệu người bị tàn phế Nhiều thành phố, làng mạc, nhiều cơ sở kinh tế bị tàn

0.5

0.5

0.5

phá, công trình văn hóa bị thiêu hủy.

- Chiến tranh kết thúc đã dẫn đến những thay đổi căn bản trong tình hình thế giới, mở ra

một giai đoạn mới trong lịch sử thế giới hiện đại

2 Thế nào là phong trào Cần vương? Các cuộc khởi nghĩa chính trong phong trào

Cần vương ?

Nguyên nhân thất bại.

4.0 điểm

Phong trào Cần vương là phong trào giúp vua cứu nước

Các cuộc khởi nghĩa chính trong phong trào cần vương:

1 Khởi nghĩa Ba Đình (1886-1887)

2 Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883-1892)

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896)Nguyên nhân thất bại của phong trào Cần vương: Các phong trào nổ ra lẻ tẻ, mang tính

chất địa phương, thiếu sự liên kết ; mặt khác do Pháp lúc này đã ổn định được nền thống

trị, khuất phục được triều đình Huế nên dễ dàng đàn áp các cuộc nổi dậy

2.01.0

1.0

3 Liệt kê các sự kiện của nhân dân ta (1873 – 1885):

3.0 điểm

21-12-1873 Phục kích Cầu giấy lần 1 Gácniê tử trận

19-5-1883 Phục kích Cầu Giấy lần 2 Rivie tử trận 1.5

1.5