skkn xây DỰNG tư LIỆU học tập các CUỘC CÁCH MẠNG tư sản đầu THỜI cận đại THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH cực của học SINH

Chữ viết tắt Viết đầy đủDHLS : Dạy học lịch sửGV : Giáo viên HS : Học sinhNXB : Nhà xuất bản PL : Phụ lụcPPDH : Phương pháp dạy họcPPDHLS : Phương pháp dạy học lịch sửQTDH : Qúa trình dạ

MỤC LỤC

NỘI DUNG TRANG

MỤC LỤC ……….1

Danh mục chữ viết tắt 2

I Lí do chọn đề tài 3

II Cơ sở lý luận và thực tiễn .5

1. Cơ sở lý luận 5

2. Cơ sở thực tiễn 8

III Tổ chức thực hiện các giải pháp 12

3.1 Xây dựng tư liệu học tập các cuộc cách mạng tư sản đầu thời cận đại 12

3.2 Một số biện pháp sử dụng tư liệu học tập các cuộc cách mạng tư sản đầu thời cận đại theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh 29

IV Hiệu quả của đề tài .43

V Đề xuất, khuyến nghị và khả năng áp dụng 44

VI Tài liệu tham khảo 45

VII Phụ lục 47

Chữ viết tắt Viết đầy đủDHLS : Dạy học lịch sử

GV : Giáo viên

HS : Học sinhNXB : Nhà xuất bản

PL : Phụ lụcPPDH : Phương pháp dạy họcPPDHLS : Phương pháp dạy học lịch sửQTDH : Qúa trình dạy học

SGK : Sách giáo khoaTHCS : Trung học cơ sởTHPT : Trung học phổ thông

XÂY DỰNG TƯ LIỆU HỌC TẬP CÁC CUỘC CÁCH MẠNG

TƯ SẢN ĐẦU THỜI CẬN ĐẠI THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH

TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Tầm quan trọng và tính cấp thiết của chiến lược phát triển con người đượcQuốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa X thông qua ngày 02

tháng 12 năm 1998 và được thể chế hóa trong Luật giáo dục, khẳng định: “Mục

tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có

tộc và Chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”[5, tr 8].

Trong những năm gần đây, dạy học nói chung và dạy học Lịch sử nói riêng

ở trường phổ thông đã và đang đổi mới một cách toàn diện cả về nội dung vàphương pháp Công cuộc đổi mới này đã thu hút toàn thể xã hội vào cuộc Đảng,nhà nước không ngừng đẩy mạnh đầu tư kinh phí, thu hút nhân tài để xây dựngchiến lược phát triển khả thi Ngành Giáo dục tiến hành đổi mới chương trình vàsách giáo khoa, kiểm tra đánh giá… tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trongtoàn bộ hệ thống giáo dục Các nhà nghiên cứu giáo dục cũng đã tốn nhiều côngsức, tâm huyết cho vấn đề đổi mới phương pháp dạy học Nhiều công trình nghiêncứu mới ra đời, nhiều cuộc hội thảo khoa học về phương pháp giáo dục nói chung,phương pháp dạy học Lịch sử nói riêng được tổ chức công phu để tìm giải pháphữu hiệu nâng cao chất lượng dạy học Cán bộ, giáo viên các trường phổ thôngcũng nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, không ngừng tìm mọi giải pháp

để từng bước nâng cao chất lượng dạy học Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựuban đầu đã được nhìn nhận thì còn nhiều vấn đề bất cập, gây không ít sự tranh luậncũng như đặt ra nhiều câu hỏi cho những người trong cuộc Chất lượng dạy học nóichung phụ thuộc vào nhiều yếu tố Tuy nhiên, dù là cách dạy học truyền thống hayhiện đại, vấn đề phương pháp vẫn là yếu tố mang tính quyết định Phương phápdạy học (PPDH) lịch sử trong những năm gần đây được các nhà khoa học trên thếgiới cũng như trong nước nhìn nhận một cách toàn diện hơn với tư cách là mộtkhoa học Từ những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn đã và đang đặt ra hiện nay,

có rất nhiều cách thức, phương pháp để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ởtrường phổ thông, trong đó có phương pháp sử dụng các nguồn tư liệu đã chứng tỏđược ưu thế trong việc góp phần nâng cao chất lượng dạy học lịch sử

Là một giáo viên (GV) trung học phổ thông làm thế nào để học sinh (HS)thích học bộ môn Lịch sử? Làm thế nào để góp phần nâng cao chất lượng dạy học

bộ môn Lịch sử ở trường phổ thông Với ý nghĩa đó, tôi chọn vấn đề “Xây dựng tư

liệu học tập các cuộc Cách mạng Tư sản đầu thời cận đại theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh” làm đề tài nghiên cứu của mình.

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 Cơ sở lý luận

Trước hết, phải kể đến những công trình mang tính lý luận, khái quát cao

như: Giáo trình Phương pháp dạy học Lịch sử của các tác giả Phan Ngọc Liên,

Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, nhà xuất bản Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2002;

Phan Ngọc Liên, Trần Vĩnh Tường, Đặng Văn Hồ với Phương pháp dạy học Lịch

sử ở trường phổ thông, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1998 Về lý luận giáo dục

nói chung và dạy học nói riêng, các nhà giáo dục học xã hội chủ nghĩa trước đây,nhất là ở Liên – Xô (cũ) đã có nhiều đóng góp to lớn Có thể kể đến những tác giả

và các công trình nổi tiếng như: N.G Đairi với tác phẩm Chuẩn bị giờ học Lịch sử

như thế nào?, nhà xuất bản Giáo Dục, Hà Nội, 1978; I.F Kharlamôp với Phát huy tính tích cực học tập của học sinh như thế nào?, nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội,

1978 Đây là những công trình mang tính lý luận cao, đề cập chuyên sâu đến một

số khía cạnh như làm thế nào để phát huy tính tích cực học tập của HS? Làm thếnào để xử lý tốt mối quan hệ giữa sách giáo khoa và bài giảng của GV, giữa việchọc trên lớp cũng như tự học?

Ở cách tiếp cận gần hơn, cụ thể hơn là các công trình mang tính chuyênkhảo Tác giả Phạm Hồng Việt, khoa Lịch sử - Đại học sư phạm Huế có các công

trình: Ca dao lịch sử, NXB Giáo Dục, Hà Nội, 2007; Qua câu đố tìm hiểu lịch sử

dân tộc, Hội khoa học Lịch sử Thừa Thiên Huế, 2007; Lịch sử dân tộc qua các

1 2

liệu Văn học trong bài giảng Lịch sử ở lớp 10 và 11, Kỷ yếu Hội thảo Đổi mới

phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập lịch sử và giảng dạy lịch

sử địa phương ở trường Trung học phổ thông của Vụ Giáo dục Trung học (BộGiáo dục & Đào tạo), Hà Nội, 2008

Trong vài chục năm gần đây, nền Giáo dục - Đào tạo nước nhà đã và đangđược đổi mới một cách toàn diện từ nội dung, chương trình, sách giáo khoa, kiểmtra - đánh giá…Theo đó, hiện nay sách giáo khoa là tài liệu tham khảo cơ bản đượcviết cho học sinh, là một trong những cơ sở chính để giáo viên xây dựng kế hoạchgiảng dạy của mình Nó không còn được xem là công cụ, là cẩm nang tuyệt đối của

cả giáo viên và học sinh như trước đây nữa Chương trình cũng được xây dựngtheo hướng mở Kiểm tra, đánh giá cũng được đổi mới Để có được bài học lịch sửhiệu quả cao, ngoài việc sử dụng hợp lý sách giáo khoa, giáo viên cần phải biếtkhai thác và sử dụng tốt các nguồn tài liệu tham khảo khác

Với rất nhiều công sức, tâm huyết và thời gian cống hiến cho sự nghiệp giáodục, Tiến sĩ N.G Đai ri - nhà giáo dục nổi tiếng của Liên Xô (cũ ) đã đề xuất mộtcông thức trong dạy học theo hướng kết hợp tốt việc khai thác sách giáo khoa vớicác tài liệu tham khảo khác để có được bài giảng lịch sử tốt (xem hình)

Nội dung của sách giáo khoa

Nội dung bài giảng của giáo viên

Công thức trên chỉ ra rằng: ô số 1 là phần kiến thức có trong sách giáo khoa

mà không có trong bài giảng của giáo viên Đây có thể là tri thức đã lạc hậu nên

trọng [10, tr 14], giáo viên yêu cầu học sinh về nhà tự học Với đặc điểm trên thì ô

số 1 không phải lúc nào cũng có

Theo ông, hai ô số 2 và 2’ (trong sơ đồ) chỉ phần kiến thức vừa có trong bàigiảng, vừa có trong sách giáo khoa Đó là những kiến thức cơ bản nhất mà giáoviên phải có nhiệm vụ truyền đạt đến cho học sinh và các em phải lĩnh hội vữngchắc Đây là phần kiến thức cốt lõi bắt buộc cả thầy và trò đều phải làm sáng tỏ,nếu không hiệu quả bài học sẽ rất thấp

Ô số 3 chỉ phần kiến thức có trong bài giảng của thầy mà không có trongsách giáo khoa Đây có thể là những tri thức lịch sử địa phương hoặc là nhữngtài liệu tham khảo được giáo viên sưu tầm một cách có chọn lọc từ nhiều nguồnkhác nhau Việc đưa những kiến thức từ bên ngoài này vào bài giảng nằm trongchủ đích của giáo viên, nhằm làm rõ thêm kiến thức trong sách giáo khoa, hoànthiện thêm bài giảng, gây được hứng thú học tập cho học sinh, đạt được mụcđích đề ra từ ban đầu

Như vậy, tùy vào từng chương bài cụ thể, tùy vào sự lựa chọn, chuẩn bị củamình, giáo viên có thể xây dựng tư liệu để làm cho tiết dạy, bài dạy trở nên sinh

động, dễ hiểu hơn Theo chúng tôi, vấn đề còn lại là chất lượng và liều lượng của

tư liệu được sử dụng như thế nào để giải quyết thỏa đáng thực trạng mà giáo viênthường vướng mắc trong dạy học chính khóa là mâu thuẫn giữa khối lượng kiếnthức cần hình thành và ý đồ của giáo viên với thời lượng khống chế của tiết học

Chúng ta đang sống trong thời đại của hai cuộc cách mạng: cách mạng khoahọc - kỹ thuật và cách mạng xã hội Những cuộc cách mạng này đang phát triểnnhư vũ bão với nhịp độ nhanh chưa từng có trong lịch sử loài người, thúc đẩy tất cảcác lĩnh vực và đang mở ra nhiều triển vọng lớn lao Trong bối cảnh đó, đòi hỏingười học phải phát huy tính tích cực, chủ động, tư duy sáng tạo, lòng say mê học

xướng Chính vì vậy, trong Nghị quyết Trung ương II, khoá VIII (1997), Đảng và

Nhà nước ta khẳng định, phải “đổi mới phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc

phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học”[3, tr 41].

Hoạt động nhận thức tích cực, độc lập, đặc biệt trong tư duy có ý nghĩa quantrọng trong việc nâng cao hiệu quả bài học lịch sử, giáo dục và phát triển toàn diệnhọc sinh

Trước hết, tính tích cực, độc lập trong nhận thức, đặc biệt là trong tư duy sẽđảm bảo cho các em lĩnh hội sâu sắc và nhớ lâu kiến thức đã được hình thành Đại

văn hào Nga Lép Tôn Xtôi đã viết: “Kiến thức chỉ thực sự trở thành kiến thức khi

nó là thành quả của tư duy chứ không phải là trí nhớ”

Trong một ý nghĩa nhất định, đích đến của việc dạy học là học sinh phải đạt

được cả ba yêu cầu giáo dưỡng, giáo dục và phát triển Theo tổng kết của các nhà

lý luận giáo dục, cách dạy học truyền thống trước đây mới chỉ đáp ứng có mức độhai yêu cầu giáo dục và giáo dưỡng Sản phẩm của cách dạy học đó là thế hệ họcsinh thụ động, yếu năng lực thực hành, vận dụng và ứng phó với môi trường, thựctiễn cuộc sống dù họ có đủ kiến thức, giàu lòng nhiệt huyết và tinh thần yêu nước

2 2 Cơ sở thực tiễn

Để có được những kết luận chính xác, khách quan làm cơ sở cho việc nghiêncứu đề tài, chúng tôi đã tiến hành điều tra thực tế dạy học Lịch sử ở một số trườngTrung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

2.2.1 Mục đích điều tra

Tác giả đề tài trực tiếp điều tra thực tế dạy học Lịch sử ở các trường phổthông nói trên để thấy rõ tình hình xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch sử, từ đó

2.2.2 Nội dung điều tra

Đối với giáo viên, kết hợp dự giờ thăm lớp với các phương pháp khác nhưphỏng vấn, hỏi chuyện, trả lời phiếu điều tra, tập trung vào một số vấn đề sau:

- Nhận thức của giáo viên về sự cần thiết, mục đích xây dựng hồ sơ tư liệutrong dạy học Lịch sử ở trường phổ thông

- Tình hình sử dụng tư liệu trong dạy học Lịch sử của cá nhân thầy (cô) cũngnhư của đồng nghiệp

- Những thuận lợi và khó khăn khi sử dụng hồ sơ tư liệu trong dạy học Lịch

- Nhận thức của học sinh về xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch sử

- Mức độ hứng thú và khả năng ghi nhớ của học sinh khi thầy (cô) sử dụng

tư liệu trong dạy học Lịch sử

- Hiểu biết của học sinh về xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch sử

2.2.3 Kết quả điều tra

• Về phía giáo viên:

Về mức độ cần thiết phải xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch sử có 8/9 giáo viên (chiếm tỷ lệ 89%) cho rằng: nếu sử xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch

sử để dạy học chắc chắn sẽ hiệu quả hơn bởi sử dụng nó sẽ góp phần làm cho giờ

bài học lịch sử sâu sắc hơn Một trong số giáo viên được phỏng vấn, điều tra chorằng họ chưa tự tin để sử dụng vì mới ra trường, kinh nghiệm giảng dạy chưanhiều

Khi được hỏi về phương pháp, cách thức xây dựng tư liệu trong dạy học

Lịch sử, có 100% giáo viên trả lời rằng họ xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch

sử để minh họa, cụ thể hóa sự kiện, nhân vật lịch sử nhằm làm cho nội dung bài

học hấp dẫn hơn Chưa có giáo viên sử dụng xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch

sử để kiểm tra, đánh giá, hay chứng minh một luận điểm khoa học Hai trong số 9

giáo viên được điều tra (chiếm tỉ lệ 22%) thỉnh thoảng có sử dụng tài liệu Văn học

để rút ra nguyên nhân, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm

Về nguồn tài liệu tham khảo, điều kiện thư viện của các trường, khi chúng

tôi hỏi thầy (cô) trong giảng dạy, việc xây dựng tư liệu trong dạy học Lịch sử đã

gặp những khó khăn và thuận lợi như thế nào? Trong số giáo viên được hỏi, có 5/9người (56%) cho rằng nhà trường có thư viện và cũng có tài liệu để tham khảonhưng không đầy đủ Nguồn tài liệu để sử dụng chủ yếu do họ tự sưu tầm Có 2/9giáo viên (22%) cho rằng nhà trường có tạo điều kiện trong mức độ và hoàn cảnh

cụ thể nhưng các tài liệu còn rất nghèo nàn, thư viện còn rất sơ sài Họ cho rằng, sử

dụng tư liệu trong dạy học Lịch sử phải mất nhiều công sức và thời gian chuẩn bị

hơn

Với câu hỏi: sử dụng tư liệu trong dạy học lịch sử, thầy (cô) hướng tới mục

đích gì ? Có 8/9 giáo viên (89%) trả lời rằng, ý đồ của họ (xuất phát điểm) là nhằmtăng thêm hứng thú, sự chú ý đối với học sinh, làm cho tiết dạy bớt nặng nề, đơnđiệu Đối với các tiêu chí khác như nhằm phát triển năng lực tư duy, nhằm rút rabài học, quy luật lịch sử thì đa số giáo viên trả lời là chưa thực sự tính đến điều đó

phổ thông nói trên, ở những giáo viên được điều tra đã được tiến hành nhưng vẫncòn hạn chế.

• Về phía học sinh:

Chúng tôi tiến hành điều tra 7 lớp 10 với số lượng là 310 HS Nhìn chung,đại đa số học sinh được điều tra vẫn thích học bộ môn Lịch sử Các em hứng thúhơn, thích học Sử hơn khi thầy, cô sử dụng tư liệu trong dạy học Lịch sử Việc giáoviên sử dụng tư liệu để dạy học lịch sử đã có tác dụng tích cực là làm cho học sinhhiểu bài hơn Về phía thầy, cô giáo, vấn đề sử dụng tư liệu đã được nhìn nhận vàđặt ra nhưng chưa được chú trọng và thường xuyên Đa số giáo viên vẫn coi việc

sử dụng tư liệu trong dạy học lịch sử như là một thủ pháp của cá nhân Thực tế nàychính là cơ sở để chúng tôi giải quyết các vấn đề mang tính lý luận ở phần 3

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

3.1 XÂY DỰNG TƯ LIỆU HỌC TẬP CÁC CUỘC CÁCH MẠNG

TƯ SẢN ĐẦU THỜI CẬN ĐẠI

3.1.1 Nước Anh

Nước Anh trước cách mạng: Cái gọi là “rào đất” là tai họa chủ yếu của nôngthôn nước Anh thế kỷ XVI, XVII Sự phát triển ào ạt của ngành dệt lụa sinh ra nhucầu lớn của thị trường đôi với lông cừu Lúc bấy giờ đối với địa chủ thu địa tôkhông lợi bằng nuôi cừu bán lông Nhưng nuôi cừu phải có bãi chăn nuôi, do đócác địa chủ lớn đã chiếm ruộng đất của công xã (như đồng cỏ rừng núi) đuổi táđiền ra khỏi đất đai của họ để rào đất thành bãi chăn nuôi “Cừu ăn thịt người”, đó

là câu lưu truyền trong dân gian lúc bấy giờ

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993 trang 70.

Sự phát triển sớm của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trong nông nghiệp

tộc là đặc điểm của nước Anh thế kỷ XVI, XVII Có một bộ phận quý tộc chủ yếu

là quý tộc loại trung và loại nhỏ bắt đầu chuyển biến thành giai cấp tư sản Quý tộcloại trung và loại nhỏ hoặc là thuê công nhân làm việc trong nông trường sản xuấtsản phẩm bán ra thị trường, hoặc cho thuê đất đai thu địa tô tư bản chủ nghĩa Họxây dựng nhà máy rượu, công trường dệt len Đó là quý tộc mới mà quyền lợi nhấttrí với giai cấp tư sản

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 70.

Sáng ngày 30-1-1649 Saclơ Xtiuác bị điệu ra pháp trường ở quảngtrường trước Cung điện Trắng (Luân Đôn), khi đó, y mới tin là cái chết đã kề bên,

sợ hãi và ngã khuỵu xuống Đông đảo quần chúng binh sĩ đã chứng kiến việc xử tửnhà vua Đao phủ sau khi chặt đầu nhà vua, còn giơ cao cho mọi người xem Quầnchúng hoan hô vang dậy Việc xử tư vua SaclơI là đỉnh cao của cách mạng tư sảnAnh

Trích theo Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới, tập 2, Đặng Đức An ( chủ biên) NXB Giáo dục 2000 trang 7.

3.1.2 Nước Mỹ

“ Hỡi đồng bào cả nước,

Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyềnkhông ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống,quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngônĐộc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy rộngra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dântộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyềnsung sướng và quyền tự do ”…

(Trích Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 2.9.1945 )

3.1.3 Nước Pháp

-Nông dân Pháp trước cách mạng 1789: Người ta thấy nột số thú vật dữ tợn, đực

và cái rải khắp các làng xóm, sạm đen, hốc hác và rám nắng gắn chặt vào mảnh đất

mà chúng đào xới một cách cực kỳ nhẫn nại Hình như chúng cũng có một giọngnói, và khi chúng đứng lên, người ta thấy chúng có bộ mặt người Đêm đến chúngrúc vào hang, sống bằng bánh mỳ đen, nước lã và rễ cây Nhờ chúng, những ngườikhác khỏi phải gieo, cày và gặt để sống và do đó chúng xứng đáng được hưởng thứbánh mà chúng đã gieo trồng…

Người nông dân ngã gục dưới ách phong kiến Với thời gian, đời sống nông dânngày càng khó khăn gay go Nông dân sống trong nghèo đói, hàng trăm ngàn ngườimất hết tài sản, không có lấy một túp lều phải sông lang thang bần cùng, ẩn náutrong rừng rú

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 71.

Tình cảnh nông dân Pháp trước cách mạng 1789: Nông dân phải nộp cho chúa

phong kiến một phần thu hoạch ( thường là ¼) hoặc phải nộp tiền để thay thế Đámtăng lữ tham lam cũng cướp mất của nông dân một phần thu hoạch khác ( thuế thậpphân) Có một nông dân chết thì quản gia của chúa bắt họ hàng người chết phảiđóng một thứ thuế nặng nề về quyền thừa kế Nông dân phải nộp thuế thông hànhtrong khi phải sử dụng cầu của chúa phong kiến, phải trả tiền khi xay lúa bằng cốixay của chúa và khi nướng bánh ở lò của chúa Nếu chúa không có lò thì nông dânvẫn phải nộp thuế hằng năm vì luật lệ phong kiến từ trước đã đặt ra như vậy Cầu

và cối xay có thể bị sụp đổ hoặc hư hỏng nhưng thuế hằng năm vẫn cứ phải nộp.Nhiều đặc quyền phong kiến khác từ thời trung cổ còn sót lại đè nặng lên ngườinông dân Pháp Khi vui chơi săn bắn, chúa phong kiến có quyền phóng ngựa băngqua cánh đồng của nông dân, theo sau khách khứa và từng đàn chó săn.Mỗi chúathường nuôi nhiều chim bồ câu.Chim bồ câu phá hoại mùa màng nhưng nông dânnào giết chết một con là bị trừng phạt nặng nề.Nhiều đặc quyền phong kiến kháctuy không nặng nề nhưng nhục nhã cho nông dân vẫn còn được duy trì Ban đêmphải làm thế nào Ếch nhái ở các đầm ao không kêu để khỏi làm mất giấc ngủ củachúa phong kiến Khi gặp chúa hoặc các quản gia của chúa, nông dân phải rạpngười xuống cúi chào và hôn tay hoặc hôn vai chúng

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 72-73

Giải thích bức tranh biếm họa “Tình cảnh người nông dân Pháp trước cách mạng”+ Người nông dân cõng trên lưng hai người đó là quý tộc tăng lữ và quý tộc võ sĩ.

Đó là người nông dân phải chịu hai tầng áp bức, phải lệ thuộc chặt chẽ vào địa chủquý tộc và nhà thờ về ruộng đất Họ phải nộp tô thuế nặng, buộc phải bán lúa thuhoạch để trả nợ hoặc bỏ hoang ruộng đồng Ngoài tô cống nạp và lao dịch, họ phảinộp ¼ cho lãnh chúa, phỉa đóng thuế thập phân cho nhà thờ Thuế đinh, thuế ruộngđất , thuế muối và nhiều thứ thuế khác cho nhà nước phong kiến

+ Dưới chân người nông dân có bồ câu, chim đang ăn thóc, thỏ phá hại mùamàng.Nếu các con vật bị giết hại nông dân phải bồi thường nặng nề hoặc đi tù.+ Chiếc cuốc mà người nông dân chống nói lên tình trạng nông nghiệp nước Pháprất lạc hậu: công cụ lao động và kỹ thuật canh tác thô sơ Năng xuất nông nghiệpkém, thấp hơn nước Anh rất nhiều vì thế nạn đói thường xuyên xẩy ra

+ Hai giấy trong túi quần của người nông dân là các khế ước vay nợ của ngườinông dân với quý tộc và tăng lữ Đó là thòng lọng cột chặt người nông dân vào quýtộc và lãnh chúa.

Hằng năm có khoảng một đến hai triệu nông dân bị khánh kiệt

Trích Tuyển tập đề thi Olympic 30/4 môn lịch sử.SGD-ĐT Thành phố HCM.Trường THPT Lê Hồng Phong.NXB Đại học quốc gia TPHCM

Nền quân chủ Pháp: nền quân chủ vương quyền là đỉnh của lâu đài phong kiến và

chuyên chế Nhà vua luôn luôn có quyền hành chuyên chế và vô hạn: Vua cóquyền tối hậu quyết định mọi công việc đối nội và đối ngoại của quốc gia Vua chỉđịnh bãi bỏ các bộ trưởng và quan chức, ban bố và bãi bỏ pháp luật trừng phạt và

ân xá Vua Lui XVI tuy là một người yếu đuối và nhu nhược vẫn thích nhắc rằngchỉ có ý chí của mình là luật pháp, mình là vị vua “do trời định” Suốt triều đạiLuiXVI là sự chuyên chế cao độ, theo những “mật lệnh có ấn vua” nhằm khủng bốnhân dân, hàng trăm người bị bắt tù đày ở các nơi trong nước

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 75.

Lui XVI thường ngủ gật khi chủ tọa hội đồng vương quốc.Y nói rằng công việc trí

óc làm y mệt nhọc Lui XVI ít chú ý đến chính trị nhưng lại ham mê săn bắn.Chuồng ngựa củ vua có tới 1857 con với 1400 giữ ngựa.Ở các tỉnh còn lại dự trữ

1200 con ngựa nữa Mỗi khi ra ngoài, có đến 217 bộ hạ theo hầu

Triều đình phải chi tiêu những món tiền khổng lồ Tiền nuôi chó săn mỗi năm tốn

54000 liv rơ.Rất nhiều người giữ việc trông coi bảo quản hàng vạn hươu nai trongnhững khu rừng rậm ở ngoại ô Pari để cho vu đi săn

Chi tiết sau đây nói lên chi phí lớn lao của triều đình Trong một năm, các cô dìcủa vua đã đốt 216000 liv rơ tiền nến; 4000 gia đình triều thần được vua ban cấprất hậu dưới hình thức tiền ân cấp và tặng vật

Trích theo tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế văn hóa ở trường THPT ( phần lịch sử thế giới) Nghiêm Đình Vỳ ( chủ biên) H.Giáo dục 1993.trang 75

Pháo đài Baxti: Ngục Baxti là một pháo đài ở phái tây nam thành phố Pari xây

dựng từ năm 1370 đến 1382, có tường bằng đá hình răng cưa cao 24m, dày 3m với

8 tháp canh cao 30m và hào sâu rộng 25m bao bọc xung quanh.Cổng pháo đàiđược đóng mở bằng những chiếc cầu treo kéo trên những chiếc xích sắt.Từ thế kỷ

XV, pháo đài Baxti trở thành nhà tù quốc gia Bất cứ ai, từ quý tộc cao cấp đếnthường dân đều có thể bị quẳng vào ngục Baxti , khi có tờ “ mật chỉ”( giấy có ấnvua” của nhà vua gửi đến mà không cần một thủ tục pháp lý nào.Ngục Baxti là nơigiam giữ rất nhiều tù chính trị, trong đó có nhiều nhà tư tưởng tiến bộ Ngục Baxtitrở thành tượng trưng cho chế độ quân chủ chuyên chế Pháp

Trích theo Những mẩu chuyện lịch sử thế giới tập 2 Đặng Đức An ( chủ biên)

Khí thế đấu tranh của quần chúng nhân pháp khi tấn công ngục Baxti – đoạn thơ14/7 của nhà thơ Tố Hữu:

“…và lớn, và bé, đàn ông, đàn bà

Tất cả chiếm, mỗi người đội khí giớiAnh hàng thịt vung con dao sáng chóiNgười lính già,quắc thước múa chuôi gươm

Và anh hàng giày, quần áo rách tươmAnh thợ dệt đang nằm sau cửa xưởngCũng trỗi dậy oai nghi như võ tướngGiật thanh đao khẩu súng nhẩy ra ngoàiNhững thằng con bé bỏng cũng dương oaiPhồng má thổi kèn vang sau gót bố…’

Việc đánh chiếm pháo đài Baxti : đã diễn ra ác liệt trong suốt bốn tiếng

đồng hồ.Quần chúng cáh mạng dùng thang bắc qua hào Song bọn lính từ trên thápcanh bắn xuống xối xả Nhiều người đang trèo trên thang bị bắn rơi xuống hàonước, hi sinh anh dũng Về sau, đội dân quân mang đại bác tới, bắn vào pháo đài.Một viên đạn pháo bắn trúng sợi dây sắt kéo cầu treo, chiếc cầu treo rơi xuống.Quần chúng cách mạng ào ào vượt cầu treo, tràn vào pháo đài Viên chỉ huy pháođài Launey chạy đến kho thuốc súng, định châm lửa đốt kho thuốc súng để dìmtoàn bộ mọi người trong pháo đài trong biển lửa và máu Binh lính của hắn hoảng

sợ, vội ngăn hành động điên cuồng của hắn lại Quần chúng cách mạng chiếmđược ngục Baxti viên chỉ huy Launey bị hành quyết.Quần chúng cách mạng đi diễuqua các phố và các quảng trường công cộng, giơ cao đầu Launey cắm trên đầuchiếc xào, miệng hô to: “ thắng lợi! thắng lợi” Về sau nhân dân Pháp đã dỡ bỏ nhàngục Baxti và xây dựng ở đây một quảng trường rộng lớn, mang tên quảng trườngBaxti Còn ngày phá ngục Baxti trở thành ngày quốc khánh của nước cộng hòa

Bản tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền đã nêu lên khẩu hiệu: “Tự do – Bìnhđẳng – Bác ái” tư tường này thể hiện trên lá cờ tam tài của nước Cộng Hòa Pháp

Tự do ứng với màu đỏ, vì nền tự do mà nhân dân đạt được phải thông qua cuộccách mạng bằng bạo lực, Bình đẳng ứng với màu trắng và Bác Ái ứng với màuxanh

Bản tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791 cũngnói: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và luôn luôn tự do và bìnhđẳng về quyền lợi”

Trích Tuyên Ngôn Độc Lập –Hồ Chí Minh –Văn học 12 tập 1.Nhà xuất bản Giáo Dục tái bản 2000.trang 57.

Robexpie: là một luật sư và khi làm luật sư ông có mối cảm thông đặc biệt với