1.Sản xuất hàng hóa là gì?So sánh với sx tự cấp tự túc? 2.Tại sao phải nghiên cứu điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa 3.Sản xuất hàng hóa ra đời ,phát triển và tồn tại với những điều kiện nào ?Phân tích điều kiện cần 4.Phân tích điều kiện đủ của sản xuất hàng hóa?Tại sao các chủ thể kinh tế tách biệt độc lập với nhau về kinh tế?Biểu hiện sự tách biệt độc lập ấy ntn? 5.Trình bày những ưu thế của sản xuất hàng hóa? 6.Ý nghĩa thực tiễn từ việc rút ra các điều kiện nghiên cứu các điều kiện ra đời , tồn tại của sản xuất hàng hóa nhằm phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta? 7.Hàng hóa là gì?Dựa trên cơ sở nào để xác định khái niệm hàng hóa ?
Trang 1CÂU HỎI HƯỚNG DẪN HỌC TẬP CHƯƠNG IV
HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ 1.Sản xuất hàng hóa là gì?So sánh với sx tự cấp tự túc?
2.Tại sao phải nghiên cứu "điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa''
3.Sản xuất hàng hóa ra đời ,phát triển và tồn tại với những điều kiện nào ?Phân tích điều kiện ''cần''
4.Phân tích điều kiện ''đủ'' của sản xuất hàng hóa?Tại sao các chủ thể kinh tế tách biệt độc lập với nhau về kinh tế?Biểu hiện sự tách biệt độc lập ấy ntn?
5.Trình bày những ưu thế của sản xuất hàng hóa?
6.Ý nghĩa thực tiễn từ việc rút ra các điều kiện nghiên cứu các điều kiện ra đời , tồn tại của sản xuất hàng hóa nhằm phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN
ở nước ta?
7.Hàng hóa là gì?Dựa trên cơ sở nào để xác định khái niệm hàng hóa ?
8.Trình bày thuộc tính giá trị sử dụng của hàng hóa(bao gồm những nội dung gì?)? Trong các nội dung ấy nội dung nào tâm đắc nhất?Vì sao?
9.Giá trị hàng hóa là gì?Xuất phát từ đâu để xem xét giá trị hàng hóa ?Những kết luận nào cần rút ra và khẳng định khi nghiên cứu về giá trị hàng hóa
10.Trình bày lý luận về tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa.Rút ra những kết luận về mối quan hệ giữa tính hai mặt ấy với 2 thuộc tính của hàng hóa?
11.Trình bày mâu thuẫn cơ bản của sản xuất hàng hóa?
12.Thước đo lượng giá trị hàng hóa là gì?Tại sao thước đo ấy phải là ''Thời gian lao động xã hội cần thiết '' hay la ''Hao phí lao động xã hội cần thiết''
13.Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới lượng giá trị hàng hóa.Ý nghĩa thực iễn của việc nghiên cứu nhằm phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta?
14.Trình bày cấu thành lượng giá trị hàng hóa ?Giải thích tại sao giá trị hàng hóa lại có những bộ phận ấy ?
Trang 215.Trình bày nguồn gốc ,bản chất và những chức năng của tiền tệ?Trong các chức năng ấy chức năng nào không cần sử dụng tiền mặt?
16.Trình bày quy luật lưu thông tiền tệ và vấn đề lạm phát?
17.Nội dung quy luật giá trị và yêu cầu của nó đối với giá trị sản xuất và lĩnh vực lưu thông?
18.Tac dụng của quy luật giá trị (cả tích cực và tiêu cực)?Tại sao quy luật giá trị lại
có những tác dụng ấy?
19.Hãy giải thích: tại sao kết cấu nội dung của chương IV lại là:
I.Điều kiện ra đời ,tồn tại của sản xuất hàng hóa
II.Hàng hóa
III.Tiền tệ
IV.Quy luật giá trị
MỘT SỐ BÀI TẬP ÁP DỤNG Bài tập 1:Có 4 nhóm người cùng sản xuất một loại hàng hóa Nhóm 1 hao phí lao động cho một đơn vị hàng hóa là 3 giờ và làm được 100 đơn vị hàng hóa.Nhóm 2 hao phí 5 giờ và làm được 600 đơn vị hàng hóa.Nhóm 3 hao phí 6 giờ và làm được
200 đơn vị.Nhóm 4 hao phí 7 giờ và làm được 100 đơn vị hàng hóa Hãy tính thời gian lao động xã hội cần thiết để làm ra một đơn vị hàng hóa ?
Bài tập 2:Trong một ngày lao động (8 giờ) sản xuất được 16 sản phẩm có tổng giá trị là 80 USD ?Hỏi giá trị tổng sản phẩm làm ra trong ngày và giá trị của 1 sản phẩm là bao nhiêu nếu:
a.Năng suất lao động tăng lên gấp 2 lần
b.Cường độ lao động tăng 1.5 lần
Bài tập 3:Tổng giá cả hàng hóa trong lưu thông là 120 tỉ đồng :Trong đó ,tổng giá
cả hàng hóa bán chịu la 10 tỷ đồng ,tổng số tiền thanh toán đã đến kì hạn là 70 tỷ đồng ,số tiền khấu trừ lẫn cho nhau là 20 tỷ đồng Số lần luân chuyển trung bình trong năm của đơn vị tiền tệ là 20 vòng.Số tiền trong lưu thông là 16000 tỷ đồng
Trang 3Có thể xóa bỏ hoàn toàn được lạm phát hay không,nếu Nhà nước phát hành tiền giấy mới và đổi giấy tiền cũ theo tỷ lệ 1:1000?
Tài liệu tham khảo:
1.Giáo trình Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác_Lenin, nxb Chính trị quốc gia ,HN 2009,2010 ,chương IV(tr 189-222)
2.Bộ Gió dục và Đào tạo :Giáo trình kinh tế chính trị Mác-Le6nin,NXB Chính trị quốc gia
3.Đại học Quốc gia Hà Nội :Một số chuyên đề về Những nguyên lí cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Le6nin,Tập II,NXB Lý luận chính trị ,Hà Nội 2008
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN HỌC TẬP CHƯƠNG V
HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ 1.Trình bày công thức chung của tư bản và mâu thuẫn trong cộng thức chung?Tại
sao gọi là công thức chung ?Ý nghĩa của việc nghiên cứu công thức chung ấy ? 2.Phân biệt khái niệm sức lao động và lao động ?XÁc định vai trò của sức lao động của nền sản xuất xã hội ?Lý luận hàng hóa sức lao động bao gồn những nội dung
Trang 4gì?Nói ''Hàng hóa sức lao động là hàng hóa do sức lao động làm ra'' có được hay không?Tại sao?
3.Trình bày 2 thuộc tính của hàng hóa sức lao động Phân tích sự khác nhau của hàng hóa sức lao động với hàng hóa thông thường (về giá trị và giá trị sử
dụng).Theo bạn sự khác nhau nào quan trong hơn ?Vì sao?
4.Tại sao nói hàng hóa sức lao động là hàng hóa đặc biệt, là chìa khóa để giải đáp mâu thuẫn trong công thức chung của tư bản ,là điều kiện tiên quyết biến tiền
thành tư bản?
5.Bản chất của tiền công.Có mấy hình thức tiền công Trình bày xu hướng của tiền công danh nghĩa và tiền công thực tế?
6.Bản chất của tư bản là gì?(Từ trình bày quan điểm của các nhà kinh tế tư sản và quan điểm của chủ nghĩa Mác-Le6nin đi đến kết luận về bản chất của tư bản)Trình bày khái niệm căn cứ và ý nghĩa của việc phân chia tư bản thành tư bản bất biến (kí hiệu c),tư bản khả biến (kí hiệu v); thành tư bản cố định ,tư bản lưu động?
7.Tuần hòan và chu chuyển của tư bản là gì?Tại sao phải nghiên cứu tuần hoàn và chu chuyển của tư bản?
8.Bản chất giá trị thặng dư là gì?Trình bày 2 phương pháp giá trị thặng dư.Hãy chỉ
ra sự khác biệt của hai phương pháp ấy Trình bày ý nghĩa thực tiễn của việc
nghiên cứu (Có thể vận dụng 2 phương pháp ấy nhằm phát triển ở nước ta được hay không?Vận dụng ntn?)
9.Trình bày giá trị thặng dư siêu thạch?Tại sao nói giá trị thặng dư siêu thạch là hình thức biến tướng của giá trị thặng dư tương đối.Giá trị tặng dư siêu ngạch có thể chuyển hóa thành giá trị thặng dư tương đối được không?Tại sao?
10.Giải thích vì sao quy luật giá trị thặng dư là quy luật kinh tế cơ bản của CNTB? 11.Trình bày khối lượng tỉ suất và khối lượng giá trị thặng dư.Nêu ý nghĩa của 2 phạm trù ấy?
12.Trình bày nguồn gốc,thực chất ,động cơ của tích lũy tư bản ?Phân tích các nhân
tố ảnh hưởng đến quy mô tích lũy?Theo bạn.có thể vận dụng các nguyên tố ấy nhằm tăng cường tích lũy cho nền kinh tế nước ta được không?Giải thích tại sao?
Trang 5Bạn suy nghĩ ntn về các nhân tố ấy từ phạm vi vĩ mô và từ phạm vi vi mô của nền kinh tế?
13.Phân biệt tích tụ và tập trung tư bản ?Mối quan hệ giữa tích tụ và tập trung tư bản ?Vai trò của tích tụ và tập trung đối với sự phát triển của nền kinh tế thị
trường?
14.Trình bày khái niệm cấu tạo hữu cơ của tư bản (C/v).Phát triển kinh tế và xu hướng vận động của cấu tạo hữu cơ của tư bản ?Tại sao nói cấu tạo hữu cơ của tư bản tăng có nghĩa nền kinh tế phát triển theo chiều sâu?
15.Trình bày sự khác biệt giữa chi phí sản xuất tư bản với chi phí thực tế để san xuất ra hàng hóa ;giữa giá trị thặng dư và lợi nhuận ;giữa tỉ suất giá trị tặng dư và
tỷ suất lợi nhuận ?
16.Trình bày cơ chế cạnh tranh và sư hình thành lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất ?Mối quan hệ giữa quy luật giá trị với quy luật giá cả sản xuất?
17.Phân tích nguồn gốc,bản chất của tư tưởng thương nghiệp và lợi nhuận thương nghiệp?
18.Phân tích đặc điểm của tư bản cho vay và các nhân tố ảnh hưởng đến sự vận động của lợi suất và tỉ suất lợi tức?
19.Phân tích bản chất và các hình thức địa tô TBCN?
20.Hãy trình bày kết cấu và mối liên hệ giữa các nội dung được trình bày trong học thuyết giá trị thặng dư ?tại sao nghiên cứu học thuyết giá trị thặng dư lại bắt đầu từ
"Sự chuyển hóa của tiền thành tư bản''?
MỘT SỐ BÀI TẬP VẬN DỤNG Bài tập 1:Để tái sản xuất sức lao động,cần thiết tiêu dùng những vật dụng sau?
a.Thức ăn ,đồ uống :7USD/ngày
b.Đồ dùng gia đình:75USD/năm
c.Quần áo,giày dép:270USD/năm
d.Những đồ dùng lâu bền:5.700USD/10 năm
Trang 6e.Đáp ứng nhu cầu văn hóa :15USD/tháng
Hãy xác định giá trị sức lao động trong 1 ngày ?
Bài tập 2:Tư bản ứng trước la 1.000.000 USD, theo c/v = 4/1 Số công nhân al2m
thuê là 2000 người Sau đó tư bản tăng lên 1.800.000USD,cấu tạo hữu cơ của tư bản c/v tăng lên 9/1
Hỏi nhu cầu sức lao động thay đổi ntn nếu mức tiền công của mỗi công nhân
không thay đổi?
Bài tập 3: Có một số tư bản là 100.000USD với cấu tạo hữu cơ là c/v =4/1.Qua
một thời gian , tư bản đã tăng lên thành 300.000USD ,với cấu tạo hữu cơ của tư bản c/v=9/1
Hãy tính sự thay đổi của tỷ suất lợi nhuận ,nếu trình độ bốc lột công nhân tăng từ 100% đến 150%.Vì sao tỷ suất lợi nhuận giảm mặc dù trình độ bốc lột tăng?
Bài tập 4:Mội cỗ máy có giá trị 600.000USD dự kiến hao mòn hữu hình trong 15
năm Nhưng qua 4 năm hoạt động ,giá trị của máy mới tương tự giản đi 25%(do hao mòn vô hình).Hãy xác định tổn thất do hao mòn vô hình của cỗ máy đó?
Tài liệu tham khảo:1.Giáo trình những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Le6nin ,nxb chính trị ,HN 2009-2010 chương V(tr 223-312)