skkn TĂNG CƯỜNG bài tập TRẮC NGHIỆM vô cơ có LIÊN hệ đến KIẾN THỨC THỰC TIỄN TRONG bài KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ ở bậc THPT

Ngoài ra, trong các sách giáo khoa hóa học ở Việt Nam hiện nay, sốlượng các bài tập liên hệ đến kiến thức thực tiễn chưa đa dạng, chưa nhiều, chưađáp ứng được nhu cầu giải thích những vấ

MỤC LỤC

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC 3

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6

1 Cơ sở lí luận 6

2 Cơ sở thực tiễn … 11

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP……… 14

1 Một số nguyên tắc khi xây dựng bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn ……… 14

1.1 Nội dung phải đảm bảo tính chính xác, tính khoa học, tính hiện đại 14

1.2 Bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn phải gần gũi với kinh nghiệm của học sinh 15

1.3 Bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn phải dựa vào nội dung học tập, sát với chương trình mà học sinh được học 16

1.4. Bài tập có liên hệ đến kiến thức tính thực tiễn phải có tính hệ thống, logic 19

2 Các bài tập trắc nghiệm hóa học vô cơ liên hệ đến kiến thức thực tiễn ………… 20

2.1 Xây dựng các bài tập trắc nghiệm hóa học vô cơ liên hệ kiến thức đến thực tiễn theo khối……… 20

2.1.1 KHỐI LỚP 10 20

2.1.2 KHỐI LỚP 11 31

2.1.3 KHỐI LỚP 12 45

2 Áp dụng các bài tập trắc nghiệm hóa học vô cơ liên hệ kiến thức thực tế trong kiểm tra – đánh giá ……… 67

V HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI ……… 72

VI ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ ……… ……… 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 79

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: LÊ THỊ THANH THÚY

2 Ngày, tháng, năm sinh: 27/08/1984

8 Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Quý Đôn

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2011

- Chuyên ngành đào tạo: hóa học

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy môn Hóa học

- Số năm có kinh nghiệm: 4 năm

“TĂNG CƯỜNG BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM VÔ CƠ CÓ LIÊN HỆ ĐẾN

KIẾN THỨC THỰC TIỄN TRONG BÀI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ Ở BẬC

THPT”

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hóa học là bộ môn khoa học tự nhiên nhưng có nhiều ứng dụng trong đờisống hằng ngày Hầu hết các vật dụng hay các ngành nghề như công nghiệp,nông nghiệp, y học … đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hóa học

Tuy nhiên việc dạy và học hóa học trong trường phổ thông từ trước đếnnay giáo viên mới chỉ cung cấp kiến thức cơ bản cho học sinh mà chưa thực sựtạo được mối liên hệ giữa kiến thức hoá học và kiến thức thực tế Các em dườngnhư không thấy được mối quan hệ của môn hóa học với đời sống Chính vì thếnên các em chưa nhận thức tầm quan trọng của môn hóa học là điều dễ hiểu

Ngoài ra, trong các sách giáo khoa hóa học ở Việt Nam hiện nay, sốlượng các bài tập liên hệ đến kiến thức thực tiễn chưa đa dạng, chưa nhiều, chưađáp ứng được nhu cầu giải thích những vấn đề liên quan hóa học trong đời sống

và sản xuất Học sinh có thể giải thành thạo các bài tập hóa học định tính, địnhlượng phức tạp nhưng khi cần dùng kiến thức hóa học để giải quyết một tìnhhuống cụ thể trong thực tiễn thì các em lại rất lúng túng

Vì thế nên nhiệm vụ đặt ra cho ngành giáo dục là phải phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn; tạo hứng thú học tập cho học sinh Đặc biệt, trong quá trìnhdạy và học, giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh thấy được sự gần gũi giữamôn học với thực tế cuộc sống

Để phù hợp với nhiệm vụ đó, Bộ Giáo dục đã có nhiều đợt tập huấn vềđổi mới phương pháp và từng bước thay đổi cách ra đề thi khi đưa vào các câutrắc nghiệm có liên quan đến kiến thức thực tiễn trong kì thi Đại học Quốc gianăm 2013 – 2014 và năm 2014 – 2015

Bản thân tôi cũng mong muốn nâng cao chất lượng giảng dạy và phù hợp

với việc đổi mới phương pháp dạy và học, tôi đã chọn đề tài “TĂNG CƯỜNG

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM VÔ CƠ CÓ LIÊN HỆ ĐẾN KIẾN THỨC THỰC TIỄN TRONG BÀI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ Ở BẬC THPT” để

nghiên cứu và xây dựng một số bài tập trắc nghiệm có nội dung liên hệ với kiếnthức thực tiễn nhằm góp phần xây dựng nguồn tư liệu cho giáo viên và học sinhtrong quá trình dạy học hóa học THPT Việc tăng cường sử dụng bài tập liên hệvới kiến thức thực tiễn trong dạy và học Hóa học sẽ góp phần thực hiện nguyên

lí giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam: “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợpvới lao động sản xuất, lí luận gắn liền với thực tiễn”

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Trong giảng dạy hóa học ở phổ thông, chủ yếu tập trung vào việc nắmkiến thức hóa học mà hạn chế việc đánh giá kỹ năng tự học, kỹ năng làm việckhoa học, kỹ năng thực hành… Về nội dung, còn ít các nội dung thực hành thínghiệm, kiến thức gắn liền với thực tế cuộc sống, kỹ năng vận dụng kiến thứcvào đời sống sản xuất

Khi áp dụng sách giáo khoa mới, có đưa thêm một số tư liệu về kiến thứcthực tiễn nhưng chỉ thuộc phần đọc thêm Do đó việc gắn bài học với các nộidung có liên quan đến thực tiễn còn rất hạn chế Nhiều bài tập hóa học còn xarời thực tiễn cuộc sống và sản xuất

1.1 Khái niệm tăng cường bài tập trắc nghiệm

Theo từ điển Tiếng Việt phổ thông:

“ Tăng cường bài tập trắc nghiệm là làm cho mạnh thêm, nhiều thêm bài tập dưới dạng trắc nghiệm”

1.2 Khái niệm trắc nghiệm

Theo GS Dương Thiệu Tống:

“Trắc nghiệm là một loại dụng cụ đo lường khả năng của người học, ở bất cứ cấp học nào, bất cứ môn học nào, trong lĩnh vực khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội”.

1.3 Khái niệm kiểm tra- đánh giá

Theo Từ điển Tiếng Việt, kiểm tra được hiểu là:

“Xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét Như vậy, việc kiểm tra

sẽ cung cấp những dữ kiện, những thông tin cần thiết làm cơ sở cho việc đánh giá học sinh”

Theo Từ điển Tiếng Việt (1997), đánh giá được hiểu là:

“Nhận định giá trị Các kết quả kiểm tra thành tích học tập, rèn luyện của học sinh được thể hiện trong việc đánh giá những thành tích học tập, rèn luyện đó.”

1.4 Khái niệm bài tập liên hệ đến kiến thức thực tiễn

Theo từ điển Tiếng Việt phổ thông:

“Bài tập là bài ra cho học sinh làm, là phương tiện chính, là nhiệm vụ học tập mà giáo viên đặt ra cho người học, buộc người học vận dụng các kiến thức, năng lực của mình để giải quyết các nhiệm vụ đó nhằm chiếm lĩnh tri thức,

kỹ năng một cách tích cực, hứng thú và sáng tạo.”

“Bài tập hoá học liên hệ đến kiến thức thực tiễn là những bài tập có nội dung hoá học xuất phát từ thực tiễn, vận dụng kiến thức vào cuộc sống và sản xuất, góp phần giải quyết một số vấn đề đặt ra từ thực tiễn.”

1.4.1 Vai trò của bài tập liên hệ đến kiến thức thực tiễn.

Thực tế dạy học cho thấy, bài tập hóa học nói chung có tác dụng giúp họcsinh rèn luyện và phát triển tư duy Bài tập hóa học liên hệ đến kiến thức thựctiễn cũng có đầy đủ các vai trò, chức năng của một bài tập hóa học Ngoài ra, nócòn có thêm một số tác dụng khác:

 Hiểu biết về thiên nhiên, môi trường sống, ngành sản xuất hóa

học, những vấn đề mang tính thời sự trong nước và quốc tế

 Bước đầu biết vận dụng kiến thức để lí giải và cải tạo thực tiễn

nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống

 Biết được những số liệu lý thú về kĩ thuật, về phát minh mới, về

năng suất lao động, về sản lượng ngành sản xuất giúp HS hòa nhịpvới sự phát triển của khoa học, kĩ thuật thời đại mình đang sống

- Việc giải bài tập hóa học có liên hệ đến kiến thức khoa học và kiến thức

thực tiễn giúp học sinh:

 Phát triển kĩ năng nghiên cứu thực tiễn và kĩ năng tư duy để giải

thích các hiện tượng thực tiễn, luôn chủ động trong cuộc sống

 Rèn luyện và phát triển các kĩ năng thu thập thông tin, vận dụng

kiến thức để giải quyết tình huống có vấn đề của thực tế một cáchlinh hoạt, sáng tạo

- Việc giải bài tập hóa học có liên hệ đến kiến thức khoa học và kiến thức

thực tiễn có tác dụng:

 Rèn luyện cho HS tính kiên nhẫn, tự giác, chủ động, chính xác,

sáng tạo trong học tập và trong quá trình giải quyết các vấn đề thựctiễn

 Việc vận dụng những kiến thức thực tiễn trong cuộc sống sẽ

phát triển tính tích cực, tự lập, hứng thú nhận thức

 Những vấn đề kĩ thuật sản xuất được biến thành nội dung của

các bài tập trắc nghiệm sẽ lôi cuốn HS suy nghĩ về các vấn đề của

kĩ thuật

 Bài tập về các hiện tượng tự nhiên làm cho học sinh thấy các

quá trình hóa học luôn xảy ra trong quanh ta Giải thích được cáchiện tượng tự nhiên, học sinh sẽ yêu thích môn hóa học hơn

 Nếu bài tập gắn liền với đời sống của chính bản thân học sinh,

gia đình, địa phương và với môi trường xung quanh thì càng gópphần tăng động cơ học tập của học sinh: học tập để nâng cao chấtlượng cuộc sống của bản thân và của cộng đồng

 Với những kết quả ban đầu của việc vận dụng kiến thức hóa học

phổ thông để giải quyết các vấn đề thực tiễn giúp học sinh thêm tựtin vào bản thân mình để tiếp tục học hỏi, tiếp tục phấn đấu và pháttriển

1.4.2 Áp dụng bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn trong dạy học và kiểm tra

đánh giá.

Với sự đa dạng và phong phú của bài tập liên hệ đến kiến thức thực tiễn,việc truyền đạt cho học sinh những kiến thức thực tiễn có thể sử dụng nhiềuphương pháp khác nhau, thông qua nhiều hình thức khác nhau, có thể đưa vàokhi giảng bài mới thông qua các câu hỏi, cách đặt vấn đề, hay một bài tập nhỏ,

và cũng có thể giáo viên thông tin cho học sinh; cũng có thể đưa vào trong cácgiờ luyện tập thông qua các bài tập hay đưa vào đề kiểm tra với một dung lượngnhất định Đặc biệt là tổ chức các hoạt động ngoại khóa như các cuộc thi, cáccâu lạc bộ hóa học,…

Thông thường, giáo viên đã thực hiện sử dụng bài tập liên hệ đến kiếnthức thực tiễn trong các tình huống sau:

Khi dạy kiến thức hóa học trong bất kì lĩnh vực nào: cấu tạo nguyên tử,phương trình hóa học, dung dịch… đều liên quan đến các hiện tượng vật lí haynhiều hiện tượng thiên nhiên Trong các giờ giảng bài mới giáo viên có thể linhhoạt nhiều phương pháp khác nhau để kết hợp các kiến thức thực tiễn vào bàigiảng, thuận lợi nhất là hai phương pháp tích hợp và lồng ghép

Giáo viên có thể đưa vào theo kiểu hỏi đáp, hoặc ghi thành bài tập trênbảng, trong phiếu học tập…và cũng có thể biến đổi bài tập này thành một tưliệu, một câu chuyện để kể, giảng giải cho học sinh….kết hợp một cách hợp lívào bài giảng

Thông thường GV hay lồng ghép các câu hỏi liên hệ thực tế trong các tiếtdạy là chủ yếu:

 Giải thích hiện tượng: “ Một nồi nhôm mới mua về sáng lấp

lánh bạc, chỉ cần dùng nấu nước sôi, bên trong nồi nhôm, chỗ cónước biến thành màu xám đen ?”

 Mới xem thì có vẻ lạ vì nồi nhôm mới, ngoài nước ra thì không

tiếp xúc với gì khác, chẳng lẽ nước lại làm cho nồi đen ?

 Bình thường trông bên ngoài nước không có vấn đề gì, thực tế

trong nước có hòa tan nhiều chất, thường gặp nhất là các muốicanxi, magiê và sắt Các nguồn nước có thể chứa lượng muối sắt ítnhiều khác nhau, loại nước chứa nhiều sắt “ là thủ phạm” làm chonồi nhôm có màu đen

 Vì nhôm có tính khử mạnh hơn sắt nên nhôm sẽ đẩy sắt ra khỏi

muối của nó và thay thế ion sắt, còn ion sắt bị khử sẽ bám vào bềmặt nhôm, nồi nhôm sẽ bị đen: Với 3 điều kiện: Lượng muối sắttrong nước phải đủ lớn; thời gian đun sôi phải đủ lâu; nồi nhômphải là nồi mới

 Giáo viên có thể nêu hiện tượng trên để dẫn nhập vào bài: Nhôm

và các hợp chất của nhôm - Hóa 12 Sau đó học sinh dựa vào nhữngkiến thức đã học để giải thích hiện tượng nồi nhôm bị đen

Và tôi nhận thấy đa số các giáo viên đã và đang làm tốt việc tích hợp vàlồng ghép này

Giáo viên hóa học có thể tổ chức cho học sinh các câu lạc bộ hóa học, cácbuổi ngoại khóa về hóa học, các cuộc thi hóa học vui,… nhằm tạo điều kiện chohọc sinh vận dụng những kiến thức hóa học vào cuộc sống, tạo niềm hứng thú

và say mê hóa học, đồng thời kích thích học sinh lòng ham hiểu biết, hình thànhcho học sinh thói quen luôn thắc mắc, đặt vấn đề đối với những hiện tượng trongcuộc sống và phải tìm cách giả quyết cho được các vấn đề đó

c) Sử dụng trong giờ bài tập và kiểm tra đánh giá:

Một số bài tập mang tính thực tiễn vận dụng thuần túy các kiến thức lýthuyết trong các chương, bài mà học sinh đã được cung cấp có thể đưa vào kiểmtra – đánh giá trong các đề kiểm tra 15phút, 1 tiết, kiểm tra học kỳ…

“Thuỷ ngân là một kim loại ở thể lỏng, không tan trong nước và có thểbốc hơi ở nhiệt độ phòng Thủy ngân là chất độc có khả năng hấp thụ qua da,các cơ quan hô hấp và tiêu hóa Thủy ngân gây thoái hóa tế bào thần kinh ở vỏnão và tiểu não, dẫn đến triệu chứng liệt, điếc; trên cơ thể người, thủy ngânkhông chỉ có độc tính cao mà còn tồn tại dai dẳng gây tác hại kéo dài Chỉ cần 1– 4g thủy ngân gây chết người.”

Vậy khi bị vỡ ống nhiệt kế, thủy ngân rơi vào rãnh bàn, ghế Phương phápđơn giản để loại bỏ thủy ngân là

A Rắc bột lưu huỳnh để khử vì lưu huỳnh tác dụng với thủy ngân ở nhiệt

độ thường tạo thành chất không tan

B Đổ nước lên để nước gột sạch thủy ngân lỏng.

C Cho vài giọt axit lên vì axit tác dụng với kim loại.

D Dùng cọ quét sạch thủy ngân ra khỏi rãnh bàn ghế.

Khi giải quyết bài tập trắc nghiệm như trên, học sinh sẽ thu thập thêmnhững thông tin, kiến thức thực tiễn có liên quan

Giải bài tập hóa học cũng là lúc học sinh hoạt động tự lực để củng cố vàtrau dồi kiến thức hóa học của mình Bài tập hóa học cung cấp cho học sinhkhông chỉ kiến thức, cả con đường để giành lấy kiến thức, cả niềm vui sướngcủa sự phát hiện ra kiến thức

Vì thế, thông qua một số câu hỏi hoặc bài tập mang tính thực tiễn vừacung cấp thông tin thực tế, vừa kiểm tra được nội dung bài học, kĩ năng làm bàitập của học sinh

Đây cũng được xem là một phương pháp dạy học giúp HS nắm bắt thôngtin và ghi nhớ kiến thức một cách hiệu quả

Bản thân tôi cũng mong muốn có sự đổi mới sự truyền tải kiến thức thựctiễn đến các em, không chỉ bằng hình thức hỏi đáp trong các tiết dạy mà còntrong chính các giờ kiểm tra đánh giá

2 Cơ sở thực tiễn

Nhận thấy tầm quan trọng và để phần nào đáp ứng nhu cầu đổi mới nộidung, phương pháp giảng dạy và học tập môn hóa học phổ thông theo hướnggắn với thực tiễn, đã có một số sách tham khảo được xuất bản như: (1) Đặng Thị

Oanh (Chủ biên), Trần Trung Ninh, Đỗ Công Mỹ 2006): “Câu hỏi lý thuyết và bài tập thực tiễn trung học phổ thông”, Tập 1, Nhà xuất bản giáo dục (2) Nguyễn Hữu Đĩnh, Lê Xuân Trọng (2002): “Bài tập định tính và câu hỏi thực tế hóa học 12, Tập 1”, Nhà xuất bản giáo dục (3) Một số đề tài nghiên cứu về các câu hỏi lý thuyết thực tế, đời sống như: “Hoá học quanh ta” của Nguyễn Thị Hồng – THPT Nguyễn Trãi – Biên Hoà, Đồng Nai; “Tuyển chọn và xây dựng bài tập hoá học gắn với thực tiễn dùng trong dạy học hoá học ở trường THPT”

của Lê Thị Kim Thoa – trường Đại Học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

Đặc biệt trong những năm thi Đại học Quốc gia gần đây đã từng bướcthay đổi cách ra đề khi đã lồng ghép các câu trắc nghiệm có liên quan đến kiếnthức thực tiễn như:

ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2014 MÔN : HÓA HỌC; KHỐI A - Mã đề thi 825 Câu 4 Chất khí nào sau đây được tạo ra từ bình chữa cháy và dùng để sản xuất

thuốc giảm đau dạ dày ?

Câu 25 Cho ba mẫu đã vôi (100% CaCO3) có cùng khối lượng: mẫu 1 dạngkhối, mẫu 2 dạng viên nhỏ, mẫu 3 dạng bột mịn vào 3 cốc đựng cùng thể tíchdung dịch HCl (dư, cùng nồng độ, ở điều kiện thường) Thời gian để đá vôi tanhết trong ba cốc tương ứng là t1, t2, t3 giây So sánh nào sau đây đúng ?

A t1 = t2 = t3. B t1 < t2 < t3.

C t2 < t1 < t3 D t3 < t2 < t1.

Câu 44 Khí X làm đục nước vôi trong và được dùng để làm chất tẩy trắng bột

gỗ trong công nghiệp giấy Chất X là

C NH3. D O3.

ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2014 MÔN : HÓA HỌC; KHỐI B - Mã đề thi 527 Câu 10 Trong công nghiệp, để sản xuất axit H3PO4 có độ tinh khiết và nồng độcao, người ta làm cách nào sau đây :

A Cho dung dịch axit H2SO4 đặc nóng tác dụng với quăng photphorit.

B Cho dung dịch axit H2SO4 đặc, nóng tác dụng với quặng apatit.

C Cho photpho tác dụng với dung dịch HNO3 đặc, nóng.

D Đốt cháy photpho trong oxi dư, cho sản phẩm tác dụng với nước.

Câu 11 Trái cây được bảo quản lâu hơn trong môi trường vô trùng Trong thực

tế, người ta đã sử dụng nước ozon để bảo quản trái cây Ứng dụng trên dựa vàotính chất nào sau đây ?

A Ozon là chất khí có mùi đặc trưng.

B Ozon là chất có tính oxi hóa mạnh.

C Ozon không tác dụng được với nước.

C Ozon trơ về mặt hóa học.

ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2015 MÔN : HÓA HỌC - ĐỀ CHÍNH THỨC Câu 7: Quặng boxit được dùng để sản xuất kim loại nào sau đây?

Câu 17: Khí thiên nhiên được dùng làm nhiên liệu và nguyên liệu cho các nhà

máy sản xuất điện, sứ, đạm, ancol metylic,… Thành phần chính của khí thiênnhiên là metan Công thức phân tử của metan là

Câu 25: Khi làm thí nghiệm với H2SO4 đặc, nóng thường sinh ra khí SO2 Đểhạn chế tốt nhất khí SO2 thoát ra gây ô nhiễm môi trường, người ta nút ốngnghiệm bằng bông tẩm dung dịch nào sau đây?

A Giấm ăn B Muối ăn.

Để phù hợp với hướng đi mới của ngành giáo dục nói chung và phù hợpvới cách ra đề thi của bộ nói riêng, thì tổ bộ môn chúng tôi cũng đã từng bước:

 Tích hợp và lồng ghép các vấn đề liên quan kiến thức thực tiễn

vào bài dạy

 Tăng cường các bài tập trắc nghiệm có liên hệ kiến thức thực

tiễn trong bài kiểm tra đánh giá

dạy học và kiểm tra đánh giá ở trường THPT hiện nay.

Đa số các giáo viên đều có sử dụng bài tập hoá học gắn với thực tiễntrong dạy học và kiểm tra đánh giá Nhưng việc đưa dạng bài tập này vào trongdạy học, kiểm tra đánh giá chưa thường xuyên, tập trung chủ yếu các hoạt độngngoại khóa hoặc dưới dạng lồng ghép câu hỏi trong tiết dạy

Dạng bài tập đưa vào chủ yếu ở mức độ tái hiện kiến thức và vận dụngkiến thức để giải thích được các sự kiện, hiện tượng của câu hỏi lí thuyết Còn ởmức độ cao hơn thì ít sử dụng

dụng bài tập hoá học gắn với thực tiễn trong dạy học Đó là:

 Không có nhiều tài liệu, mất nhiều thời gian tìm kiếm tài liệu

 Thời lượng tiết học ngắn, không cho phép đưa nhiều kiến thức

bên ngoài vào bài dạy

 Các đề thi tuyển sinh có hỏi về vấn đề này nhưng quá ít, chương

trình quá nặng nề, dạy không kịp chương trình

 Mất nhiều thời gian, nếu HS chỉ làm dạng bài tập này thì không

còn nhiều thời gian cho các dạng khác

 Hiện nay số lượng các câu hỏi, bài tập trắc nghiệm có tính thực

tiễn đưa vào các đề kiểm tra thì chưa được nhiều hoặc không có

Riêng tôi gặp nhiều khó khăn khi tìm các câu trắc nghiệm có liên hệ đếnkiến thức thực tế Vì thế tôi quyết định xây dựng cho mình hệ thống trắc nghiệm

có liên quan đến kiến thức thực tế

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP.

1 Một số nguyên tắc khi xây dựng bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn:

1.1 Nội dung phải đảm bảo tính chính xác, tính khoa học, tính hiện đại.

Trong một bài tập mang tính thực tiễn, bên cạnh nội dung hóa học nó còn

có những dữ liệu thực tiễn Những dữ liệu được đưa vào phải chính xác, khôngtuỳ tiện thay đổi

Na được thu nhận vào cơ thể chủ yếu dưới dạng ion Na+ (muối NaCl).Thường mỗi ngày mỗi người trưởng thành cần khoảng 4-5 gam Na+ tương ứngvới 10 - 12,5 gam muối ăn được đưa vào cơ thể

Để phòng bệnh bướu cổ và một số bệnh khác, mỗi người cần bổ sung

1,5.10-4g iot mỗi ngày

Những vấn đề thực tiễn có liên quan đến hóa học thì rất nhiều, rất rộng.Nếu bài tập mang tính thực tiễn có nội dung về những vấn đề gần gũi với kinhnghiệm, với đời sống và môi trường xung quanh HS thì sẽ tạo cho các em động

cơ và hứng thú mạnh mẽ khi giải

a) Chính nhờ có sấm chớp trong các cơn mưa giông, mà mỗi năm

trung bình một mẫu đất được cung cấp khoảng 6-7 kg nguyêntố………

b) Hiện nay người ta chủ yếu sử dụng đạm urê để bón cho cây trồng

Công thức phân tử của đạm urê là

Học sinh với kinh nghiệm có được trong đời sống và kiến thức hóa học đãđược học sẽ lựa chọn phương án trả lời, giải thích sự lựa chọn của mình

Học sinh sẽ có sự háo hức chờ đợi thầy cô đưa ra đáp án đúng để khẳngđịnh mình

Trong bài tập này khi học sinh giải sẽ có một số khả năng xảy ra như sau:

 Học sinh phân tích và đưa ra đáp án đúng Đây sẽ là niềm vui rất

lớn đối với học sinh vì kinh nghiệm của mình là đúng theo khoahọc hóa học

 Học sinh phân tích và giải thích gần đúng hoặc đúng một phần

nào đó Khi đó thì học sinh sẽ cảm thấy tiếc nuối vì bản thân đã gầntìm ra câu trả lời, từ đó học sinh sẽ có động lực để quan sát thựctiễn và vận dụng kiến thức hóa học một cách linh hoạt hơn để giảithích các tình huống thực tiễn hoặc thay đổi việc làm theo thói quenchưa đúng khoa học của bản thân

1.3 Bài tập liên hệ kiến thức thực tiễn phải dựa vào nội dung học tập, sát với chương trình mà học sinh được học

Nếu bài tập mang tính thực tiễn có nội dung hoàn toàn mới về kiến thức

hóa học thì sẽ không tạo được động lực cho HS để giải bài tập đó

Nhiên liệu rắn dùng cho tên lửa tăng tốc của tàu vũ trụ con thoi là mộthỗn hợp amoni perclorat (NH4ClO4) và bột nhôm Khi được đốt đến nhiệt độtrên 200oC, amoni perclorat nổ theo phương trình hóa học nào?

A. Zn3P2 bị thủy phân làm cho hàm lượng nước trong cơ

thể chuột giảm; nó khát và đi tìm nước Chính PH3 đã giết chếtchuột

B. Càng nhiều nước đưa vào cơ thể chuột PH3 thoát ra

càng nhiều → chuột càng nhanh chết

C. Nếu không có nước, chuột sẽ lâu chết hơn

D. Nếu có nước, chuột sẽ lâu chết hơn

Bài tập mang tính thực tiễn phải đảm bảo logic sư phạm Các tình huống

thực tiễn thường phức tạp hơn những kiến thức hóa học phổ thông trong chươngtrình, nên khi xây dựng bài tập mang tính thực tiễn cho học sinh phổ thông cầnphải có bước xử lý sư phạm để làm đơn giản tình huống thực tiễn Các yêu cầu

giải bài tập mang tính thực tiễn cũng phải phù hợp với trình độ, khả năng của

2NH4ClO4 to N2 + Cl2 + 2O2 + 4H2O.

Mỗi lần phóng tàu con thoi tiêu tốn 750 tấn amoni perclorat Giả sử tất cả lượngoxi sinh ra tác dụng với bột nhôm Khối lượng bột nhôm oxit sinh ra gần nhấtvới

Thuốc chuột có thành phần chính là Zn3P2 (kẽm photphua) Sau khi ăn,kẽm photphua bị thủy phân rất mạnh, tạo thành khí PH3 (photphin) rất độc Khikẽm photphua bị thủy phân làm cho hàm lượng nước trong cơ thể chuột giảm;

nó khát và đi tìm nước Chính photphin đã giết chết chuột Càng nhiều nước đưavào cơ thể chuột Photphin thoát ra càng nhiều, chuột càng nhanh chết hơn

Số oxi hóa của P trong kẽm photphua và photphin là

Bài tập này vừa cung cấp một thông tin hấp dẫn: thành phần thuốc diệtchuột; vì sao chuột lại chết khi ăn phải thuốc; tính đột và nguy hiểm của thuốcnên để tránh xa trẻ em, vừa kiểm tra được cách xác định số oxi hóa của P.

Trong dịch dạ dày của người có axit clohiđric với nồng độ khoảng chừng0,0001 đến 0,001 mol/l (có độ pH tương ứng với là 4 và 3) Ngoài việc hòa tancác muối khó tan, nó còn là chất xúc tác cho các phản ứng phân hủy các chấtgluxit (chất đường, bột) và chất protein (đạm) thành các chất đơn giản hơn để cơthể có thể hấp thụ được Lượng axit trong dịch dạ dày nhỏ hơn hay lớn hơn mứcbình thường đều gây bệnh cho người Khi trong dịch dạ dày có nồng độ axit nhỏhơn 0,0001 mol/l (pH>4,5) người ta mắc bệnh khó tiêu, ngược lại nồng độ axitlớn hơn 0,001 mol/l (pH<3) người ta mắc bệnh ợ chua Một số thuốc chữa đau

dạ dày chứa muối natri hiđrocacbonat (còn gọi là thuốc muối) có tác dụng là

A. trung hòa bớt lượng axit dư trong dạ dày do xảy ra

phản ứng: NaHCO3 + HCl   NaCl + CO2 + H2O

B. tăng thêm lượng axit trong dạ dày do xảy ra phản ứng:

NaHCO3 + HCl   NaCl + CO2 + H2O

C. trung hòa bớt lượng axit dư trong dạ dày do xảy ra

phản ứng: 2NaHCO3   Na2CO3 + CO2 + H2O

D. trung hòa bớt lượng axit dư trong dạ dày do xảy ra

phản ứng: Na2CO3 + 2HCl   2NaCl + CO2 + H2O

A trung hòa bớt lượng axit dư trong dạ dày do xảy ra phản ứng

NaHCO3 + HCl   NaCl + CO2 + H2O

Bài tập này vừa cung cấp một thông tin hấp dẫn đến các em học sinh: Axitclohiđric có vai trò rất quan trọng trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, khinào cơ thể mắc bệnh khó tiêu, khi nào cơ thể mắc bệnh ợ chua, nguyên lý đểgiảm bớt chứng ợ chua Bài tập này vừa kiểm tra được tính chất cơ bản của axitHCl

1.4 Bài tập có liên hệ đến kiến thức tính thực tiễn phải có tính hệ thống,

2 Các bài tập trắc nghiệm hóa học vô cơ liên hệ đến kiến thức thực tiễn.

Dựa trên cơ sở lý luận và yêu cầu thực tế, tôi đã xây dựng và tổng hợpthành hệ thống câu trắc nghiệm liên hệ đến kiến thức thực tế cho 3 khối học ởbậc THPT

2.1 Xây dựng các bài tập trắc nghiệm hóa học vô cơ liên hệ kiến thức đến thực tiễn theo khối.

2.1.1 KHỐI LỚP 10

LIÊN KẾT HÓA HỌC

1. Muối ăn được con người sử dụng như một thứ gia vị tra vào thức ăn Có

rất nhiều dạng muối ăn: muối thô, muối tinh, muối iốt Đó là một chất rắn

có dạng tinh thể, có màu từ trắng tới có vết của màu hồng hay xám rấtnhạt, thu được từ nước biển hay các mỏ muối Trong tự nhiên, muối ănbao gồm chủ yếu là clorua natri (NaCl), nhưng cũng có một ít các khoángchất khác (khoáng chất vi lượng) Loại liên kết hình thành giữa Na và Cltrong muối ăn là

A liên kết cộng hóa trị B liên kết ion

C liên kết phối trí D liên kết cho nhận

CHƯƠNG HALOGEN – HỢP CHẤT CỦA HALOGEN

2. Cho các phát biểu sau :

(1) Clo được dùng để diệt trùng nước sinh hoạt, tẩy trắng vải, sản xuất cáchóa chất hữu cơ…

(2) Clorua vôi được dùng phổ biến hơn nước Gia – ven Do giá rẻ nên haydùng để tẩy uế hố rác, cống rãnh, chuồng trại chăn nuôi…

(3) Dung dịch NaF loãng được dùng làm thuốc chống sâu răng

(4) Để sản xuất Flo người ta điện phân hỗn hợp KF và HF

(5) Trong công nghiệp Brom được sản xuất từ nước biển và Iot được sảnxuất từ rong biển

(6) Từ năm 2006 chất CFC đã bị cấm sử dụng vì nó là tác nhân phá hủytầng ozon

Số phát biểu đúng là

3. Kem đánh răng chứa một lượng muối của X như CaX 2, SnX 2, có tác dụng

bảo vệ lớp men răng vì nó thay thế một phần hợp chất có trong men răng

là Ca PO 5 4 3 OH thành Ca PO 5 4 3 X Điều này có ý nghĩa quan trọngtrong bảo vệ răng vì lớp Ca PO5 4 3 X không bị môi trường axit trongmiệng sau khi ăn bào mòn Vậy nguyên tố X là

4. Trong dạ dày có chứa dung dịch axit HCl Người bị đau dạ dày là người

có nồng độ dung dịch axit HCl cao làm dạ dày bị bào mòn Natrihidrocacbonat dùng để làm thuốc trị đau dạ dày vì nó làm giảm hàmlượng dung dịch HCl có trong dạ dày nhờ có phản ứng hóa học nào sauđây?

A NaHCO 3  HCl    NaCl CO  2  H O 2

B NaHSO 4  HCl    NaCl H SO  2 4

C Na CO 2 3  2HCl    2NaCl CO  2  H O 2

D KHCO 3  HCl    NaCl CO  2  H O 2

5. Sau quá trình điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn, khí clo ra khỏi

thùng điện phân có chứa một lượng lớn hơi nước gây ăn mòn thiết bị Vìvậy, phải tiến hành sấy khô khí clo ẩm rồi hóa lỏng trước khi vận chuyểntới nơi tiêu thụ Hãy lựa chọn trong các hóa chất sau, chất nào có thể dùng

để sấy khô khí clo ẩm?

6. Nước clo có tính tẩy màu, sát trùng vì khi tan trong nước, …(1) … tác

dụng với nước theo phản ứng: Cl2 + H2O    …(2)… + HClO HClO

là một chất oxi hóa mạnh, có thể tẩy màu và sát trùng Tuy nhiên, nếu đểlâu trong không khí, chất này sẽ bị phân hủy không còn khả năng tẩy màu,sát trùng

7. Nước trong bể bơi thường được sát trùng bằng khí clo nên tạo môi trường

axit Sau khi đi bơi, tóc thường bị khô Nếu có sẵn nước sôđa để gội đầuthì tóc sẽ mềm mượt trở lại Việc làm đó được giải thích là do xảy ra phảnứng trung hòa axit, phương trình hóa học đúng là

A HCl Na CO  2 3    2NaCl CO  2  H O 2

B HCl NaOH     NaCl H O  2

C 2HCl Na CO  2 3    2NaCl CO  2  H O 2

D 2HCl Ca OH   2   CaCl 2H O 2  2

8. Theo tính toán của các nhà khoa học, để phòng bệnh bướu cổ và một số

bệnh khác, mỗi người cần bổ sung 1,5.10-4g iot mỗi ngày Nếu lượng iot

đó chỉ được bổ sung từ muối iot (có 25 gam KI trong 1 tấn muối ăn) thìmỗi người cần ăn x gam muối iot mỗi ngày Giá trị gần đúng nhất của x là

9. Trong các nhà máy cung cấp nước sinh hoạt thì khâu cuối cùng của việc

xử lí nước là khử trùng nước Một trong các phương pháp khử trùng nướcđang được dùng phổ biến ở nước ta là dùng clo Lượng clo được bơm vàonước trong bể tiếp xúc theo tỉ lệ 5g/m3 nước Nếu với dân số Hà Nội là 3triệu, mỗi người dùng 200 lít nước/ ngày, thì các nhà máy cung cấp nướcsinh hoạt cần dùng:

a) Lượng nước cần dùng cho thành phố Hà Nội mỗi ngày là

10. Để răng chắc khoẻ và giảm bệnh sâu răng thì hàm lượng flo trong nước

cần đạt là 1,0 – 1,5mg/l Cần pha x gam natri florua vào trong nước cóhàm lượng 0,5mg/l để đạt hàm lượng 1mg/l, cung cấp cho 200000 ngườidân Biên hoà dùng trong 1 ngày, mỗi người dùng 150 lit nước/ngày Giả

sử natri florua không bị thất thoát trong quá trình và cung cấp đến người

tiêu dùng Giá trị gần nhất của x là

11. Dùng clo để khử trùng nước sinh hoạt là một phương pháp rẻ tiền và dễ

sử dụng Tuy nhiên, cần phải thường xuyên kiểm tra nồng độ clo dư ởtrong nước bởi vì lượng clo dư nhiều sẽ gây nguy hiểm cho con người và

môi trường Cách đơn giản để kiểm tra lượng clo dư là cho nước máy đã

xử lí bằng clo vào ống nghiệm chứa dung dịch KI không màu, thêm 1ml

hồ tinh bột Nếu nước máy còn dư lượng clo thì xảy ra phản ứng hóa học

và hiện tượng là

A Cl 2  2KI    2KCl I  2 và hồ tinh bột sẽ chuyển sang màu xanh

lam

B I 2  2KCl    2KI Cl  2 và hồ tinh bột sẽ chuyển sang màu xanh tím

C Cl 2  2KI    2KCl I  2 và hồ tinh bột sẽ chuyển sang màu xanh tím

D Cl 2  2KI    2KCl I  2 và hồ tinh bột không có hiện tượng gì

12. Bệnh bướu cổ gây ra dấu hiệu và triệu chứng bao gồm: có thể nhìn thấy

sưng ở chân ở cổ, có thể đặc biệt rõ khi cạo râu hoặc trang điểm, cảm giácchặt trong cổ họng, ho, khàn tiếng, khó nuốt, khó thở Nguyên nhân phổbiến nhất của bệnh bướu cổ trên toàn thế giới là

A thiếu Iot trong chế độ ăn uống

B thiếu máu

C thiếu Canxi trong chế độ ăn uống

D thiếu vitamin D trong chế độ ăn uống

13. Thủy tinh vốn cứng, lại rất trơn nên rõ ràng việc chạm khắc lên nó quả là

một việc rất khó Muốn chạm khắc các hoa văn trên bề mặt thủy tinh,trước tiên ta quét đều đặn lên bề mặt thủy tinh một lớp paraffin Sau đó tachạm trổ các hình hoa lên lớp paraffin đó, làm cho phần thủy tinh cầnkhắc sẽ lộ ra Sau khi khắc, trổ xong người ta dùng một lượng axit quét,bôi nhẹ nhàng lên lớp parafin, chất này gặp thủy tinh lộ ra do chạm khắcliền ăn mòn và tạo nên hoa văn trên thủy tinh Phản ứng xảy ra theophương trình ……(1)….+ SiO2    ….(2)….+ H2O (1) và (2) lần lượtlà

A HF và SiF4 B CaCl2 và CaSiO3

14. Người ta thường dùng cát (SiO2) làm khuôn đúc kim loại Để làm sạch

hoàn toàn những hạt cát bám trên bề mặt vật dụng làm bằng kim loại cóthể dùng dung dịch nào sau đây?

15. Dung dịch i-ốt có tác dụng giữ sạch da, sát khuẩn vết thương nhưng

không phải bôi càng nhiều lần, nồng độc càng đậm càng sạch I-ốt nguyênchất hoặc cồn i-ốt đậm đặc lại không có tác dụng diệt khuẩn mà ngược lại,còn có thể gây bỏng, càng khiến da nhiễm khuẩn nặng hơn Điều tệ hại làkhi bị loét da do i-ốt thì việc liền vết thương rất khó khăn vì vết thương docác tinh thể iốt phá hoại từ trong phá hoại ra Mặt khác vì có tính sát trùngcao nên i-ốt tuy chưa gây bỏng thì cũng có thể làm sạm xấu vùng da đượcsát trùng Do đó khi dùng trên những vùng da cần thẩm mỹ như mặt, cổ,cánh tay… bạn cần chú ý Vậy chỉ nên dùng dung dịch i-ốt:

A dưới 10% B trên 10%

C 50% D trên 50%

16. Người ta thường sát trùng nước máy bằng khí clo Tính diệt khuẩn của clo

trong nước là do

A clo rất độc nên có tính diệt khuẩn.

B clo có tính oxi hóa mạnh nên có khả năng diệt khuẩn.

C clo tác dụng với nước tạo ra HClO là chất oxi hóa mạnh nên có khả

năng diệt khuẩn

D clo tác dụng với nước tạo ra HCl là axit mạnh nên có khả năng diệt

khuẩn

17. Brom lỏng rất dễ bay hơi Brom lỏng hay hơi đều rất độc Để hủy hết

lượng brom lỏng chẳng may bị làm đổ nên dùng một chất dễ kiếm nào sauđây?

18. Có hai nguyên tố halogen khi ở dạng đơn chất đều độc hại với cơ thể

người nhưng ở dạng hợp chất muối natri lại cần thiết cho cơ thể người.Hãy cho biết tên hai nguyên tố đó và tên hợp chất muối natri của chúng

A Hai nguyên tố đó là flo và clo Hợp chất đó là natri florua và natri

19. Trong y học, dược phẩm Nabica (NaHCO3) dùng để trung hòa bớt lượng

HCl dư trong dạ dày Tính thể tích dung dịch HCl 0,035M (nồng độ axittrong dạ dày) được trung hòa và thể tích khí CO2 (đktc) sinh ra khi uống0,336 g NaHCO3

20. Theo tính toán của các nhà khoa học, mỗi ngày cơ thể người cần được

cung cấp 1,5.10-4 g nguyên tố iot Nếu nguồn cung cấp chỉ là KI thì khốilượng KI cần dùng cho một người trong một ngày là bao nhiêu?

CHƯƠNG OXI – LƯU HUỲNH

21. Từ năm 2003, nhờ bảo quản bằng nước ozon, mận Bắc Hà - Lào Cai đã có

thể chuyên chở vào thị trường thành phố Hồ Chí Minh, nhờ đó bà connông dân đã có thu nhập cao hơn Nguyên nhân nào sau đây làm cho nướcozon có thể bảo quản hoa quả tươi lâu ngày Chọn phát biểu đúng

A Ozon dễ tan trong nước hơn oxi.

B Ozon có tính chất oxi hóa mạnh, khả năng sát trùng cao và dễ tan trong

nước hơn oxi

C Ozon không độc, có tính sát trùng cao.

D Ozon không tác dụng với nước.

22. Ở một số nhà máy nước, người ta dùng ozon để sát trùng nước máy

Người ta đã dựa vào tính chất nào của ozon?

23. Đây là một loại khí thường được dùng trong y học, khi dùng với oxy sẽ có

tác dụng giảm đau và vô cảm nhẹ tại vị trí bị chấn thương hay trong cácthủ thuật răng, sinh nở và tiểu phẫu Khi hít vào bệnh nhân thấy cơ thể vàtinh thần thư giãn, không lo lắng, có cảm giác hưng phấn, gây cười Khí

đó là

24. Trong đời sống, người ta thường sử dụng một loại máy dùng để "khử độc"

cho rau, hoa quả hoặc thịt cá trước khi sử dụng Khả năng "khử độc" củaloại máy trên do có một chất khí X được tạo ra có tác dụng diệt khuẩn,phân hủy một số chất bảo vệ thực vật Chất khí X đó là

25. Sau khi trời mưa giông ta thường thấy không khí trong lành hơn là do khi

mưa đã sinh ra khí nào sau đây?

26. Sau những cơn mưa, nếu dạo bước trên đường phố, đồng ruộng, người ta

cảm thấy không khí trong lành, sạch sẽ Sở dĩ như vậy là vì

A Nước mưa đã gột sạch bụi bẩn làm bầu không khí được trong sạch và

trong cơn giông đã xảy ra phản ứng tạo thành ozon từ oxi

B Nước mưa đã gột sạch bụi bẩn làm bầu không khí được trong sạch vàtrong cơn giông đã xảy ra phản ứng tạo thành khí CO2

C Nước mưa đã gột sạch bụi bẩn làm bầu không khí được trong sạch vàtrong cơn giông đã xảy ra phản ứng tạo thành khí NO2

D Nước mưa đã gột sạch bụi bẩn làm bầu không khí được trong sạch vàtrong cơn giông đã xảy ra phản ứng tạo thành khí SO2

27. Khi máy photocopy làm việc thường xảy ra hiện tượng phóng điện cao áp

do đó có thể sinh ra khí X ’’Với một lượng ít khí X trong không khí thì

có tác dụng diệt khuẩn, diệt vi trùng nhưng nếu vượt qua giới hạn chophép sẽ gây tổn hại cho đại não, phá hoại khả năng miễn dịch bệnh, gâymất trí nhớ, biến đổi nhiễm sắc thể, gây quái thai ở phụ nữ mang thai,v.v Thậm chí chất X còn là chất gây ung thư.’’ (Theo báo Sức khỏe)

Hiển nhiên là lượng chất X do máy photocopy sinh ra rất bé nên nếu ngẫunhiên mà tiếp xúc với nó cũng chưa có thể gây nguy hại cho cơ thể.Nhưng nếu tiếp xúc với chất X trong thời gian dài và nếu không chú ý làmthông gió căn phòng thì do X tập hợp nhiều trong phòng đến mức vượttiêu chuẩn an toàn thì sẽ có ảnh hưởng đến sức khỏe con người Chất X đó

là Khi sử dụng máy photocopy phải chú ý đến việc thông gió

28. Khi bị bỏng bởi axit sunfuric đặc nên rửa nhanh vết bỏng bằng dung

dịch nào sau đây là tốt nhất?

29. Trong acquy chì chứa dung dịch axit sunfuric Khi sử dụng acquy lâu

ngày thường acquy bị "cạn nước" Để bổ sung nước cho acquy, tốt nhấtnên cho thêm vào acquy loại chất nào sau đây?

A Dung dịch H2SO4 loãng B Nước mưa.

30. Trái cây được bảo quản lâu hơn trong môi trường vô trùng Trong thực tế,

người ta sử dụng nước ozon để bảo quản trái cây Ứng dụng trên dựa vàotính chất nào sau đây?

A Ozon trơ về mặt hóa học.

B Ozon là chất khí có mùi đặc trưng.

C Ozon không tác dụng được với nước

D Ozon là chất có tính oxi hóa mạnh.

31. Khi làm thí nghiệm với H2SO4 đặc, nóng thường sinh ra khí SO2 Để hạn

chế tốt nhất khí SO2 thoát ra gây ô nhiễm môi trường, người ta nút ốngnghiệm bằng bông tẩm dung dịch nào sau đây?

32 Ứng dụng nào sau đây không phải của ozon ?

A Tẩy trắng các loại tinh bột, dầu ăn.

B Chữa sâu răng, bảo quản hoa quả.

C Điều chế oxi trong phòng thí nghiệm.

D Khử trùng nước uống, khử mùi.

33. Khi bị bỏng do axit, người ta thường dùng những chất có tính kiềm như:

nước vôi trong, dung dịch natri hiđrocacbonat loãng, nước xà phòng,kem đánh răng, nước pha lòng trắng trứng để trung hòa axit

Nếu bạn của em chẳng may bị bỏng ngoài da do axit đặc bắn vào thì em

sẽ cho bạn dùng chất nào trong số các chất sau đây để sơ cứu một cách

34. Trong bất kì quyển sách hóa học nào cũng ghi câu sau để cảnh báo bạn

đọc: “

Trong bất kì tình huống nào cũng không được đổ nước vào axit sunfuricđậm đặc, mà chỉ được đổ từ từ axit sunfuric đặc vào nước” Giải thích sai

là

A Axit sunfuric đặc giống như dầu và nặng hơn trong nước, chìm xuống

đáy nước và phân bố đều trong dung dịch

B Nếu cho nước vào axit, axit tan trong nước đồng thời toả nhiệt rất

mạnh làm nước sôi đột ngột và bắn ra ngoài kéo theo các giọt axit gâynguy hiểm

C Axit sunfuric tan nhiều trong nước và đồng thời thu nhiệt từ bên ngoài

vào bên trong bình axit, dẫn đến nóng bên trong và gây vỡ bình đựng axit

D Axit sunfuric tan trong nước đồng thời sẽ tỏa ra một nhiệt lượng lớn

nhưng được phân bố đều nên nhiệt độ tăng từ từ không làm cho nước sôiđột ngột

35. Hồi đầu thế kỉ XIX, người ta sản xuất natri sunfat bằng cách cho axit

sunfuric đặc tác dụng với muối ăn Khi đó, xung quanh các nhà máy này,dụng cụ của thợ thủ công rất nhanh hỏng và cháy lá, chết cây, gây nhiềubệnh nguy hiểm về hô hấp cho cư dân xung quanh nhà máy Người ta đã

cố gắng cho khí thải thoát ra bằng những ống khói cao tới 300m nhưngtác hại của khí thải vẫn tiếp diễn, đặc biệt là trong không khí ẩm Khí thảithoát ra là

A khí thải có khí HCl, trong không khí ẩm HCl biến thành axit HCl ở

dạng sol khí như sương mù

B khí thải có khí Cl2, trong không khí ẩm Cl2 tác dụng với nước tạo thànhaxit HCl

C khí thải có khí SO2, trong không khí ẩm SO 2 tác dụng với nước tạothành axit H2SO3

D khí thải có khí SO3, trong không khí ẩm SO3 tác dụng với nước tạothành axit H2SO4.

36. Trong nhiệt kế chứa thủy ngân rất độc Khi nhiệt kế bị vỡ người ta thường

dùng chất nào sau đây để thu hồi thủy ngân là tốt nhất?

37. Để trừ nấm thực vật, người ta dùng dung dịch đồng (II) sunfat 0,8% Tính

khối lượng dung dịch đồng (II) sunfat 0,8% pha chế được 50gCuSO4.5H2O

TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG – CÂN BẰNG HOÁ HỌC

38. Khi tiếp thêm củi vào bếp lửa để cho lửa mạnh hơn, ta nên chẻ mỏng

thanh củi ra rồi cho vào bếp Qua phản ứng trên, kết luận về sau đây làsai:

A Mục đích của việc chẻ củi là tăng diện tích tiếp xúc giữa oxi với củi

39. Trong giai đoạn thực hiện phản ứng oxi hóa SO2 thành SO3 ở nhà máy sản

xuất axit sunfuric, người ta đã sử dụng những biện pháp nào sau đây để cóhiệu quả kinh tế cao nhất?

A Vì phản ứng tỏa nhiệt, nên cân bằng sẽ chuyển sang chiều thuận khi

làm lạnh hỗn hợp các chất phản ứng

B Dùng chất xúc tác V2O5 để tăng tốc phản ứng.

C Dùng dư oxi để cân bằng chuyển sang chiều thuận và chọn nhiệt độ

thích hợp

D Cả B và C.

40. Hiện nay, khi giá nhiêm liệu từ dầu mỏ tăng cao (~70 USD/thùng dầu thô)

thì việc sử dụng các nhiên liệu thay thế là rất cần thiết Trong công

nghiệp, để điều chế khí than ướt (một nhiên liệu khí), người ta thổi hơinước qua than đá đang nóng đỏ Phản ứng hóa học xảy ra như sau:

C (r) + H2O (k)    CO(k) + H2(k) H = 131kJ

Để tăng hiệu suất phản ứng, người ta sử dụng biện pháp nào sau đây?

A Giảm áp suất chung của hệ B Giảm nhiệt độ của hệ.

2.1.2 KHỐI LỚP 11

SỰ ĐIỆN LI – AXIT, BAZƠ, MUỐI – pH

41. Nước nguyên chất không dẫn được điện Khi dây điện bị đứt rơi xuống hồ

ao, rãnh nước, người chạm vào nước lại bị giựt Giải thích đúng là

A Chứng tỏ nước nguyên chất phải dẫn được điện.

B Nước hòa tan được nhiều chất điện li Bởi vậy, nước tự nhiên dẫn được

điện

C Nước hồ ao, rãnh nước có dòng điện.

D Chưa có lời giải thích thỏa đáng.

42. Trong lòng đỏ trứng có protein chứa lưu huỳnh Khi luộc trứng một thời

gian, lòng đỏ phân hủy thành các amino axit và khí H2S Khí H2S phát tánxung quanh lòng đỏ và kết hợp với ion sắt tạo thành FeS Khi luộc trứngchín, ta thấy bao quanh lòng đỏ trứng có một lớp màu ……

43. Dịch vị dạ dày thường có pH trong khoảng từ 2 - 3 Những người mắc

bệnh viêm loét dạ dày, tá tràng vị dạ dày thường có pH < 2 Để chữa cănbệnh này, người bệnh thường uống trước bữa ăn:

A Dung dịch natri hiđrocacbonat B Nước đun sôi để nguội

44. Khi cho giấy quỳ tím nhúng vào dung dịch một số loại quả có vị chua như

chanh (pH~ 2,4), nho (pH~ 3,2), cam (pH~ 3,5), thì giấy quỳ tím sẽchuyển sang màu gì?

45. Yếu tố pH có nhiều ảnh hưởng tới sinh vật sống trong nước (đặc biệt

trong nuôi trồng thủy sản): Trong nuôi trồng thủy sản, độ pH trong nướcthay đổi sẽ ảnh hưởng đến các yếu tố lý, hóa, sinh của môi trường và sứckhỏe của thủy sản pH thích hợp cho nước trong ao hồ nuôi tôm sú là pH

= 7,2 - 8,8 Tốt nhất là trong khoảng 7,8 - 8,5 pH trong ngày không nênbiến động quá 0,5 Nếu pH biến động lớn có thể làm tôm, cá bị sốc, yếu

và bỏ ăn Nếu pH cao hay thấp kéo dài sẽ làm tôm chậm tăng trưởng, còicọc, dễ nhiễm bệnh, hao hụt Vậy tôm sú có thể sống tốt trong môi trườnggì?

46. Để kiểm tra tình trạng gây ô nhiễm môi trường của một nhà máy sản xuất

supephotphat, người ta đã lấy mẫu đất xung quanh nhà máy để phân tích.Kết quả phân tích cho thấy đất có pH = 2,5 Như vậy là đất đó đã bị quáchua (đất có pH ≤ 6,5 gọi là đất chua) Để giảm bớt độ chua cho đất, taphải xử lí bằng cách nào?

A Dùng dung dịch NaHCO3 natri hiđrocacbonat để giảm độ chua cho đất

B Dùng dung dịch Ca(HCO3)2 canxi hiđrocacbonat để giảm độ chua chođất

C Dùng chính sản phẩm supephotphat để giảm bớt độ chua cho đất.

D Dùng vôi ở dạng Ca(OH)2 (vôi tôi, vôi hả, vôi bột …) để giảm độ chuacho đất

47. Thành phần của dịch vị dạ dày gồm 95% là nước, enzim và axit clohiđric.

Sự có mặt của axit clohiđric làm cho pH của dịch vị trong khoảng từ 2-3.Khi độ axit trong dịch vị dạ dày tăng thì dễ bị ợ chua, ợ hơi, ói mửa, buồnnôn, loét dạ dày, tá tràng Để làm giảm bớt lượng axit dư trong dịch vị dạdày, người ta thường uống “thuốc muối dạ dày” (bột NaHCO3) từnglượng nhỏ và cách quãng để

A trung hòa axit dư, làm cho pH của dịch vị tăng từ từ.

B khí cacbnonic thoát ra từ từ, ít một Nếu khí cacbonic thoát ra nhiều sẽ

làm giãn các cơ quan tiêu hóa gây nguy hiểm cho con người

C tránh bị ngộ độc NaHCO3.

D Cả A và B.

48. Khi bị bỏng do axit, người ta thường dùng những chất có tính kiềm như:

nước vôi trong, dung dịch natri hiđrocacbonat loãng, nước xà phòng, kemđánh răng, nước pha lòng trắng trứng để trung hòa axit

Nếu bạn của em chẳng may bị bỏng ngoài da do axit đặc bắn vào thì em

sẽ cho bạn dùng chất nào trong số các chất sau đây để sơ cứu một cách cóhiệu quả nhất?

A Dung dịch natri hiđrocacbonat loãng.

B Nước pha lòng trắng trứng.

C Kem đánh răng.

D Nước vôi trong.

49. Khi bị bỏng do axit, người ta thường dùng những chất có tính kiềm như:

dung dịch natri hiđrocacbonat loãng Điều giải thích không đúng là

A Chất này khi tác dụng với axit tạo ra CO2, chất khí bay hơi lấy nhiệtlàm cho vết bỏng được dịu mát đi

B Phương trình ion: H+ + HCO3-  CO2 + H2O

C Chất này khi tác dụng với axit tạo ra tạo ra muối của Natri có tính sát

khuẩn cao

D Có tính chất trung hòa axit.

50. Nước mắt sinh ra từ tuyến lệ nằm phía trên mi ngoài của nhãn cầu Nước

mắt có tác dụng bôi trơn nhãn cầu làm cho nhãn cầu không bị khô, bịxước và có tác dụng hạn chế bớt sự phát triển của vi khuẩn trong mắt.Phát biểu nào dưới đây phù hợp

A Nước mắt mặn vì trong nước mắt có tới 6 gam muối.

B Nước mắt hạn chế bớt sự phát triển của vi khuẩn trong mắt vì trong

nước mắt có chứa hàm lượng axit cao

C Nước mắt hạn chế bớt sự phát triển của vi khuẩn trong mắt vì trong

nước mắt có chứa hàm lượng bazơ cao

D Trong nước mắt chỉ chứa nước nguyên chất.

CHƯƠNG NITƠ – PHOTPHO

51. Có nhiều loại bánh cần tạo độ xốp, chính vì vậy trong quá trình nhào bột

người ta thường cho thêm hóa chất nào?

52. Bánh bao chúng ta ăn thường có mùi khai và xốp là do trong thành phần

bánh bao cho một ít chất nào sau đây:

53. Trong y học, có một chất khí không màu, có cảm giác say khi hít phải, có

tác dụng giảm đau nên được dùng trong y khoa làm chất gây mê (20% khíO2 + 80% khí X) trong những ca phẫu thuật nhỏ Khí X còn được gọi là

‘’khí cười’’ Khí X là một oxit của nitơ và có công thức phân tử là

54. Cách nay khá lâu, trong ca mổ song sinh Việt - Đức, các nhà phẫu thuật

đã dùng một loại khí thường gọi là khí cười làm chất gây mê do tính chấtkhá an toàn của nó so với nhiều chất gây mê khác Đây là chất khí khidùng với oxy sẽ có tác dụng giảm đau và vô cảm nhẹ tại vị trí bị chấn

thương hay trong các thủ thuật răng, sinh nở và tiểu phẫu Khi hít vàobệnh nhân thấy cơ thể và tinh thần thư giãn, không lo lắng, có cảm giáchưng phấn, gây cười Khí đó là

55. Hiện nay trên mạng xã hội có clip quảng cáo về một loại "bóng cười",

thực chất là "hít khí cười" vào cơ thể Loại khí này vốn được sử dụngtrong y học như một loại khí giảm đau, gây mê, có mùi vị ngọt nhẹ.Nhưng các chuyên gia y tế thế giới cảnh báo nếu lạm dụng " khí cười" rất

dễ dẫn tới co giật, ngất, mất kiểm soát, trầm cảm Đặc biệt những ngườimắc bệnh hen suyễn và tim mạch không được sử dụng gây nguy hiểmthậm chí dẫn đến ngừng thở Khí này tạo sự phấn khích, gây ảo giác vàđáng sợ hơn nó cũng gây nghiện như mọi loại ma túy khác Công thứchóa học của "khí cười" là

56. Trong không khí nitơ chiếm khoảng 80%, oxi chiếm khoảng 20% thể tích

không khí Tuy vậy, ở điều kiện thường nitơ và oxi không tác dụng vớinhau, khi có sấm sét, nitơ có thể tác dụng với oxi tạo thành sản phẩm là

57. Hợp chất M có bốn nguyên tử trong phân tử M là nguyên liệu để sản xuất

axit HNO3, sản xuất phân đạm, thuốc nổ,… M còn được sử dụng để khửđộc khi có một lượng nhỏ khí clo làm ô nhiễm phòng thí nghiệm M làchất nào trong các chất sau đây ?

58. Diêm tiêu (kali nitrat) dùng để ướp thịt muối có tác dụng làm cho thịt giữ

được màu sắc đỏ hồng vốn có Tuy nhiên, khi sử dụng các loại thịt được

ướp bằng diêm tiêu như xúc xích, lạp xưởng, không nên rán kĩ hoặcnướng ở nhiệt độ cao Hãy nêu cơ sở khoa học của lời khuyên này là

A nên muối KNO2 không tốt cho sức khỏe

B Muối KNO3 không bị phân huỷ bởi nhiệt nên không tốt cho sức khỏe.

C Xúc xích, lạp xưởng rán kĩ hoặc nướng ở nhiệt độ cao ăn không

ngon

D Xúc xích, lạp xưởng rán kĩ hoặc nướng ở nhiệt độ cao thì diêm tiêu

chuyển thành chất có mùi

59. Tã lót trẻ em sau khi giặt sạch vẫn giữ lại một lượng amoniac Để khử

sạch amoniac bạn nên cho một ít…… vào nước xả cuối cùng để giặt Khi

đó tã lót mới hoàn toàn được sạch sẽ Hãy chọn một cụm từ thích hợptrong các cụm từ sau để điền vào chỗ trống:

60. Trong xương động vật, nguyên tố canxi và photpho tồn tại chủ yếu dưới

dạng Ca3(PO4)2 Nếu muốn nước xương thu được có nhiều canxi vàphotpho, ta nên làm gì?

A Chỉ ninh xương với nước.

B Cho thêm vào nước ninh xương một ít quả chua (me, sấu, dọc…).

C Cho thêm vào nước xương ninh một ít vôi tôi.

D Cho thêm vào nước xương ninh một ít muối ăn.

61. Theo sự điều tra của các nhà khoa học thì đa số đất nước Việt Nam là đất

chua Đất chua tập trung nhiều ở vùng đồi núi Để làm giảm độ chua củađất, người ta phải làm gì? Hãy chọn giải pháp mà em cho là đúng trongnhững giải pháp sau đây:

A Trồng cây phủ kính các đồi núi.

B Bón phân lân tự nhiên trước khi trồng cây.

C Bón vôi trước khi trồng cây.

D Bón tro bếp (có KHCO3) trước khi trồng cây.

62. Khi bón phân hoá học cho đất, loại nào sau đây không ảnh hưởng đến pH

của đất?

63. Cây trồng hấp thu hiệu quả lượng chất dinh dưỡng từ phân bón thì tránh

được sự dư thừa trong đất gây ô nhiễm và ngộ độc rau quả Bón phânđúng thời điểm làm tăng hiệu quả hấp thu của cây trồng Thời điểm nàosau đây là thích hợp để bón phân ure cho lúa?

A Buổi sáng sớm B Buổi trưa nắng.

C Buổi chiều vẫn còn ánh nắng D Buổi chiều tối, mặt trời vừa lặn.

64 Hóa chất không sử dụng làm phân bón hóa học là

65. Cho các nhận xét sau

(a) Phân đạm amoni không nên bón cho loại đất chua

(b) Độ dinh dưỡng của phân kali được tính bằng % khối lượng của kali

(c) Amophot là hỗn hợp gồm (NH4)2HPO4 và (NH4)3PO4

(d) Phân urê có hàm lượng N là khoảng 46%

(e) Thành phần chính của phân lân nung chảy là hỗn hợp photphat vàsilicat của magie và canxi (f) Nitrophotka là hỗn hợp của (NH4)2SO4 vàKNO3

Số nhận xét sai là

66. Phân lân tự nhiên được chế biến từ quặng apatit hoặc quặng photphorit có

thành phần chính là canxi photphat giá rất rẻ nhưng không tan trong nước.Cây trồng chỉ đồng hóa được chúng khi chúng chuyển từ muối trung hòasang muối axit Vì vậy, phân này thích hợp nhất khi dùng cho đất……

Chọn một từ hoặc cụm từ thích hợp nhất trong các cụm từ dưới đây điềnvào chỗ trống ở trên:

A quá chua B kiềm

C trung tính D không chua

67. Loại phân bón có tác dụng kích thích quá trình sinh trưởng của cây, làm

tăng tỷ lệ protein thực vật, giúp cây trồng phát triển nhanh cho nhiều hạt

củ hoặc quả là

68. Bên cạnh việc bón phân cho cây trồng, người ta còn có thể dùng tro bếp vì

A trong tro bếp có chứa muối K2CO3 cung cấp nguyên tố kali cho cây.

B tro bếp hút ẩm nhanh, làm tơi xốp, thoáng khí lớp đất quanh gốc cây.

C tro bếp có nhiều, dễ kiếm

D tro bếp chứa nhiều chất dinh dưỡng cần cho cây.

69. Phân bón nitrophotka (NPK) là hỗn hợp của

70. Các nhận xét sau:

(1) Phân đạm amoni không nên bón cho loại đất chua

(2) Độ dinh dưỡng của phân lân được đánh giá bằng phần trăm khốilượng photpho

(3) Thành phần chính của supephotphat kép là Ca(H2PO4)2.CaSO4.

(4) Người ta dùng loại phân bón chứa nguyên tố kali để tăng cường sứcchống bệnh, chống rét và chịu hạn cho cây

(5) Tro thực vật cũng là một loại phân kali vì có chứa K2CO3.

(6) Công thức hoá học của amophot, một loại phân bón phức hợp là:(NH4)2HPO4 và NH4H2PO4

Số nhận xét đúng là

C 2 D 5.

71. Trong các phân đạm urê, (NH4)2SO4, NH4NO3, phân đạm nào ít làm thay

đổi pH của đất, phân đạm nào có giá trị dinh dưỡng (cung cấp đạm thấpnhất)?

72. Trong dân gian thường lưu truyền kinh nghiệm “mưa rào mà có giông

sấm là có thêm đạm trời rất tốt cho cây trồng” Phân đạm giúp cho cây

phát triển nhanh, cho nhiều hạt, củ, quả Hiện nay người ta chủ yếu sửdụng đạm urê để bón cho cây trồng Công thức phân tử của đạm urê là

73. Để tăng cường khả năng chống sâu bệnh, chịu rét và chịu hạn cho cây

trồng người ta thường bón loại phân nào?

74. P trắng có độc tính rất cao, với 50 mg là liều trung bình gây chết người P

trắng rất dễ bốc cháy P trắng cần được bảo quản bằng cách

màu

75. P trắng có độc tính rất cao, với 50 mg là liều trung bình gây chết người P

trắng rất dễ bốc cháy Khi làm thí nghiệm với photpho trắng, cần chú ýgì?

A Cầm P trắng bằng tay có đeo găng cao su.

B Dùng cặp gắp nhanh mẩu P trắng ra khỏi lọ và ngâm ngay vào chậu

đựng đầy nước khi chưa dùng đến

C Tránh cho P trắng tiếp xúc với nước.

D Có thể để P trắng ngoài không khí.