Tên SKKN tìm HIỂU về PHƯƠNG PHÁP dạy học THEO dự án và THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG TRONG dạy học SINH học 12

Mô tả Dạy học theo dự án DHDA là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có

Trang 1/ 39

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị: Trường THPT Bình Sơn

Mã số:

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“TÌM HIỂU VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀ THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG TRONG DẠY HỌC SINH HỌC 12”

Người thực hiện: BÙI THU HÀ Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: Sinh học 

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2014 - 2015

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị: Trường THPT Bình Sơn

Mã số:

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“TÌM HIỂU VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀ THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG TRONG DẠY HỌC SINH HỌC 12”

Người thực hiện: BÙI THU HÀ Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: Sinh học 

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2014 - 2015

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: BÙI THU HÀ

2 Ngày tháng năm sinh: 06/06/1988

8 Nhiệm vụ được giao: giảng dạy 4 lớp 11 gồm 11A2, 11A4, 11A7, 11A8;

4 lớp 12 gồm 12A1, 12A5, 12A8, 12A10; chủ nhiệm lớp11A8; phụ trách phòng thực hành sinh

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Bình Sơn

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2012

- Chuyên ngành đào tạo: Sinh học

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: giảng dạy môn sinh học

- Số năm có kinh nghiệm: 3

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

Trang 3/ 39

Tên SKKN: TÌM HIỂU VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

VÀ THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG TRONG DẠY HỌC SINH HỌC 12

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Theo chủ trương đổi mới giáo dục THPT của Bộ GD theo hướng hiện đại hóa lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường rèn luyện các kĩ năng sống cần thiết cho học sinh Đồng thời trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng phương pháp thuyết trình (thầy giảng – trò nghe) truyền thống đôi khi không tạo được sự hứng thú cho học sinh; không phát huy hết được sự tự lực, tính sáng tạo của học sinh Cùng với sự ủng hộ và khuyến khích tìm hiểu các phương pháp giảng dạy mới hiện đại của nhà trường và tổ bộ môn Tôi đã quyết định tìm hiểu về phương pháp dạy học theo dự án - một trong những phương pháp được cho là tối ưu nhằm đáp ứng mục tiêu Giáo dục – Đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn mới

và thử nghiệm ứng dụng trong dạy học sinh học 12

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Dạy học theo dự án (DHDA) là một hình thức dạy học, trong đó người học

thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu Phương pháp này lấy hoạt động của người học làm trung tâm, hướng người học tới việc lĩnh hội kiến thức và kĩ năng thông qua đóng một hay nhiều vai để giải quyết vấn đề Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Những hoạt động này giúp người học thấy kiến thức cần học có ý nghĩa hơn

Trong quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy nếu chỉ sử dụng cách dạy và học

“giáo viên nói, học sinh nghe” thì sẽ gây sự nhàm chán, thụ động ở học sinh Cần phải tìm hiểu một phương pháp dạy và học giúp học sinh học để khám phá,

để có cơ hội tiếp cận và trình bày những ý tưởng và kinh nghiệm mới mẻ, học để

có những kĩ năng thích nghi với xã hội hiện đại Người giáo viên không còn là

“người cầm tay chỉ việc” cho học sinh nữa mà phải là người hướng dẫn, người tham vấn, người huấn luyện, người bạn cùng học của học sinh Do đó tôi tìm hiểu phương pháp dạy học theo dự án và ứng dụng trong dạy học sinh học nhằm làm phong phú thêm phương pháp giảng dạy bộ môn, đồng thời góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục theo quan điểm đổi mới của Bộ GD

Trong thực tiễn thực hiện dự án, tôi gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

Việc dạy theo phân phối chương trình làm gò bó thời gian tiến hành dự án,

mặt khác học sinh phải học cùng lúc rất nhiều bộ môn nên không thể bắt học sinh làm nhiều dự án

Cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu

Địa bàn vùng xâu vùng xa, khó khăn cho học sinh tiếp xúc với các nguồn thông tin cần thiết phục vụ dự án

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

Để thực hiện đề tài này, trước tiên tôi đã tìm hiểu thật kĩ về phương pháp dạy học theo dự án (khái niệm, đặc trưng, qui trình tổ chức, cách thức đánh giá dự án, ) Sau khi đã nắm vững về phương pháp, tôi bắt tay vào tìm kiếm để phát hiện nội dung bài học phù hợp cho áp dụng thử nghiệm Tôi đã chọn chương V – sinh học 12 để xây dựng dự án và áp dụng giảng dạy cho toàn bộ các lớp 12

mà tôi phụ trách Kết thúc thực hiện dự án thử nghiệm, tôi phát phiếu thăm dò cho học sinh để đánh giá hiệu quả của dự án

1 Tìm hiểu về phương pháp dạy học theo dự án

1.1 Mô tả

Dạy học theo dự án (DHDA) là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của DHDA giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh

1.2 Đặc trưng cơ bản của dạy học dự án

Người học là trung tâm của quá trình dạy học

Dự án tập trung vào những mục tiêu học tập quan trọng gắn với các chuẩn

Dự án được định hướng theo bộ câu hỏi khung chương trình

Công nghệ hiện đại hỗ trợ và thúc đẩy việc học của người học

Kĩ năng tư duy là yếu tố không thể thiếu trong phương pháp dạy học dự án

1.3 Bộ câu hỏi định hướng

Bộ câu hỏi định hướng giúp học sinh kết nối những khái niệm cơ bản trong cùng một môn học hoặc giữa các môn học với nhau Các câu hỏi này tạo điều kiện để định hướng việc học tập của học sinh thông qua các vấn đề kích thích tư duy Các câu hỏi định hướng giúp gắn các mục tiêu của dự án với các mục tiêu học tập và chuẩn của chương trình Bộ câu hỏi định hướng bao gồm:

+ Câu hỏi khái quát: Câu hỏi khái quát là những câu hỏi mở, có phạm vi

rộng, kích thích sự khám phá, nhắm đến những khái niệm lớn và lâu dài, đòi hỏi các kỹ năng tư duy bậc cao và thường có tính chất liên môn

+ Câu hỏi bài học: Câu hỏi bài học là những câu hỏi mở có liên hệ trực

tiếp với dự án hoặc bài học cụ thể, đòi hỏi các kỹ năng tư duy bậc cao, giúp học sinh tự xây dựng câu trả lời và hiểu biết của bản thân từ thông tin mà chính các

em thu thập được

+ Câu hỏi nội dung: Câu hỏi nội dung là những câu hỏi đóng có các câu

trả lời “đúng” được xác định rõ ràng, trực tiếp hỗ trợ việc dạy và học các kiến thức cụ thể, thường có liên quan đến các định nghĩa hoặc yêu cầu nhớ lại thông tin (như các câu hỏi kiểm tra thông thường)

1.4 Quy trình tổ chức

Trang 6/ 39

a Công đoạn chuẩn bị

Công việc của GV:

Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: xuất phát từ nội dung học và mục tiêu cần đạt được

Thiết kế dự án: xác định lĩnh vực thực tiễn ứng dụng nội dung học, ai cần, ý tưởng và tên dự án

Thiết kế các nhiệm vụ cho học sinh: làm thế nào để học sinh thực hiện xong thì bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được

Chuẩn bị các tài liệu hỗ trợ giáo viên và học sinh cũng như các điều kiện thực hiện dự án trong thực tế

Công việc của HS:

Cùng GV thống nhất các tiêu chí đánh giá

Làm việc nhóm để xây dựng dự án

Trang 7/ 39

Xây dựng kế hoạch dự án: xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm

Chuẩn bị các nguồn thông tin đáng tin cậy để chuẩn bị thực hiện dự án

b Công đoạn thực hiện

Công việc của GV:

Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá học sinh trong quá trình thực hiện dự án Liên hệ các cơ sở, khách mời cần thiết cho học sinh

Chuẩn bị cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho các em thực hiện dự án

Công việc của HS:

Phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm thực hiện dự án theo đúng

kế hoạch

Tiến hành thu thập, xử lý thông tin thu được

Xây dựng sản phẩm hoặc bản báo cáo

Liên hệ, tìm nguồn giúp đỡ khi cần

Thường xuyên phản hồi, thông báo thông tin cho giáo viên và các nhóm khác qua các buổi thảo luận hoặc qua trang wiki

c Công đoạn tổng hợp

Công việc của GV:

Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá học sinh giai đoạn cuối dự án

Bước đầu thông qua sản phẩm cuối của các nhóm HS

Công việc của HS:

Hoàn tất sản phẩm của nhóm

Chuẩn bị tiến hành giới thiệu sản phẩm

d Công đoạn đánh giá

Công việc của GV:

Chuẩn bị cơ sở vật chất cho buổi báo cáo dự án

Theo dõi, đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm

Công việc của HS:

Tiến hành giới thiệu sản phẩm

Tự đánh giá sản phẩm dự án của nhóm

Đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm khác theo tiêu chí đã đưa ra

1.5 Các loại sản phẩm và thực hiện nhiệm vụ

Thành quả học tập bao gồm cả thành quả có thể đo lường (lượng hóa) và thành quả khó có thể đo lường (khó lượng hóa)

Trang 8/ 39

Sản phẩm và sự thể hiện năng lực

Báo cáo Nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu khoa học, bài báo để

đăng tạp chí, các đề nghị về chính sách

Thiết kế Thiết kế các sản phẩm, trang trí nội thất, lên kế hoạch

xây dựng hoặc trang trí trường học, các phương án giao thông

Xây dựng Các mẫu thiết kế, máy móc, triển lãm, tranh ảnh trang

trí

Các bài viết Thư gửi cho biên tập, cột giành cho độc giả của một tờ

báo địa phương hoặc ấn phẩm cộng đồng, bình luận phim ảnh, viết truyện

Sản phẩm nghệ thuật Làm đồ gốm, điêu khắc, làm thơ, đồ mỹ nghệ, tranh áp

phích, hoạt hình, tranh tường (bích hoạ), nghệ thuật cắt dán ảnh, vẽ tranh, viết bài hát, viết lời thoại phim

Đa phương tiện: quầy

thông tin, đoạn phim,

báo ảnh, slide show,

sách điện tử

Bài trình bày Đề cương thuyết phục, bài phát biểu gây cảm hứng,

tranh luận ủng hộ-phản đối, bài thuyết trình nhiều thông tin, phân tích nghiên cứu và kết luận, bản tin trên đài Thể hiện kỹ năng Các qui trình tại phòng thí nghiệm khoa học, hướng dẫn,

kỹ năng thể thao, dạy hoặc cố vấn cho học sinh lớp dưới, những nhiệm vụ theo yêu cầu

Tính nghệ thuật/ sáng

tạo trình diễn

Múa nghệ thuật, đóng kịch, thơ hoặc kịch ngắn trào phúng, nghiên cứu tính cách, kịch dựa trên sự kiện có thật, nhà hát, kịch trên radio

Mô phỏng Phiên tòa, sự kiện lịch sử, đóng vai

Trang 9/ 39

1.6 Vai trò của giáo viên và học sinh trong dạy học dự án

Vai trò của học sinh

Học sinh là người quyết định cách tiếp cận vấn đề cũng như phương pháp và các hoạt động cần phải tiến hành để giải quyết vấn đề đó

Học sinh tập giải quyết các vấn đề của cuộc sống thực bằng các kĩ năng của người lớn thông qua làm việc theo nhóm

Chính học sinh là người lựa chọn các nguồn dữ liệu, thu thập dữ liệu từ những nguồn khác nhau đó, rồi tổng hợp (synthesize), phân tích (analyze) và tích lũy kiến thức từ quá trình làm việc của chính các em

Học sinh hoàn thành việc học với các sản phẩm cụ thể (dự án) và có thể trình bày, bảo vệ sản phẩm đó

HS cũng là người trình bày kiến thức mới mà họ đã tích lũy thông qua dự án Cuối cùng, bản thân học sinh là người đánh giá và được đánh giá dựa trên những gì đã thu thập được, dựa trên tính khúc chiết, tính hợp lý trong cách thức trình bày của các em theo những tiêu chí đã xây dựng trước đó

Vai trò của giáo viên

Khác với phương pháp dạy học truyền thống, giáo viên đóng vai trò trung tâm, là chuyên gia và nhiệm vụ chính là truyền đạt kiến thức, trong DHDA, GV chỉ là người hướng dẫn (guide) và tham vấn (advise) chứ không phải là “cầm tay chỉ việc” cho HS của mình Theo đó, giáo viên không dạy nội dung cần học theo cách truyền thống mà từ nội dung nhìn ra sự liên quan của nó tới các vấn đề của cuộc sống, hình thành ý tưởng về một dự án liên quan đến nội dung học, tạo vai trò cho học sinh trong dự án, làm cho vai trò của học sinh gằn với nội dung cần học (thiết kế các bài tập cho học sinh)… Tóm lại, giáo viên không còn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học mà trở thành người hướng dẫn, người giúp

đỡ học sinh, tạo môi trường thuận lợi nhất cho các em trên con đường thực hiện

dự án

Vai trò của công nghệ

Mặc dù công nghệ không phải là vấn đề cốt yếu đối với phương pháp DHDA nhưng nó có thể nâng cao kinh nghiệm học tập và đem lại cho học sinh cơ hội để hòa nhập với thế giới bên ngoài, tìm thấy các nguồn tài nguyên và tạo ra sản phẩm Một vài giáo viên có thể không cảm thấy thoải mái với những công nghệ mới hoặc có thể cảm thấy lớp học chỉ với một máy tính sẽ là trở ngại đối với việc phải dùng máy tính như là một phần của công việc dự án Những thử thách này có thể vượt qua Nhiều giáo viên cần sẵn sàng chấp nhận rằng họ không phải là chuyên gia trong mọi lĩnh vực và học sinh của họ có thể biết nhiều hơn

Trang 10/ 39

họ, đặc biệt là khi tiếp cận với công nghệ Cùng học các kỹ năng mang tính kỹ thuật với học sinh hoặc nhờ học sinh giúp đỡ như một người cố vấn kỹ thuật là một vài cách để vượt qua chướng ngại này

1.7 Đánh giá dự án

Đánh giá dự án không chỉ đơn thuần là đánh giá sản phẩm của dự án mà còn phải đánh giá mức độ hiểu, khả năng nhận thức và kĩ năng của học sinh đồng thời theo dõi sự tiến bộ ở các em Một số công cụ đánh giá:

- Bài kiểm tra viết và kiếm tra nói Các bài kiểm tra có thể đưa ra được chứng cứ trực tiếp về khả năng tiếp thu kiến thức và hiểu kiến thức của học sinh

- Sổ ghi chép Sổ ghi chép là những phản ánh về việc học và những hồi đáp với những gợi ý ở dạng viết Ngoài những phản hồi, các gợi ý giúp thể hiện rõ các kỹ năng tư duy cụ thể ở những phần quan trọng của dự án

- Phỏng vấn và quan sát dựa trên kế hoạch đã chuẩn bị Các cuộc phỏng vấn miệng chính thức, được lên lịch với các thành viên trong nhóm để thăm dò sự hiểu bài của học sinh Thể thức câu hỏi phỏng vấn là yêu cầu học sinh giải thích

và đưa ra lý do về cách hiểu vấn đề Các quan sát cũng được tiến hành tương tự nhưng dùng cho việc đánh giá kỹ năng, tiến trình và sự thể hiện năng lực và cũng có thể được thực hiện bởi học sinh

- Sự thể hiện – là những bài trình bày, các sản phẩm và các sự kiện mà học sinh thiết kế và thực hiện để thể hiện quá trình học tập của các em

- Kế hoạch dự án Kế hoạch dự án giúp học sinh tự chủ trong học tập Học sinh xác định mục tiêu, thiết kế chiến lược để đạt mục tiêu, đặt thời gian biểu và xác định các tiêu chí để đánh giá

- Phản hồi qua bạn học Phản hồi của bạn học giúp cho học sinh tiếp thu được đặc điểm về chất lượng học tập qua đánh giá việc học của bạn học

- Quan sát các nhóm làm việc để hỗ trợ đánh giá kỹ năng cộng tác

- Các sản phẩm Sản phẩm là những gì học sinh sáng tạo ra hoặc xây dựng nên thể hiện việc học tập của các em

Các công cụ đánh giá này phải được sử dụng trong suốt quá trình thực hiện dự

án, tại các thời điểm quan trọng hay vào giai đoạn cuối của dự án

Những kĩ thuật đánh giá trên cung cấp thông tin có giá trị cho cả giáo viên và học sinh Mỗi kĩ thuật đưa ra những phương pháp và công cụ đồng nhất Điều then chốt là phải hiểu được các mục đích khác nhau của chúng, chúng được thiết

kế như thế nào, và cuối cùng, xử lí kết quả thu được ra sao

Trang 11/ 39

2 Thử nghiệm ứng dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học sinh học 12

2.1 Phát hiện vấn đề thực tiễn

Dạy học theo dự án hướng tới các vấn đề của thực tiễn, gắn kết nội dung

học với cuộc sống thực tế nên tôi chọn chương V – Di truyền học người của sinh học 12 làm dự án thử nghiệm

2.2 Xây dựng ý tưởng và lập kế hoạch bài dạy

Người soạn

Họ và tên Bùi Thu Hà: ha.buithuha@gmail.com

Tổng quan về bài dạy

Tiêu đề bài dạy

Những đứa trẻ thiên tài (Bài 21: Di truyền y học + Bài 22: Bảo vệ vốn gen của loài người và một số vấn đề xã hội của di truyền học)

Tóm tắt bài dạy

Học sinh sẽ vào vai là một bác sĩ tư vấn về di truyền y học, sức khỏe bà mẹ và trẻ

em Các em sẽ tìm hiểu các kiến thức cần thiết để thiết kế và thực hiện một buổi tư vấn tại lớp Các em sẽ hoạt động nhóm để cùng nhau tìm hiểu thông tin về các bệnh

di truyền, tư vấn di truyền và sàng lọc trước sinh, chế độ dinh dưỡng, môi trường sống tốt nhất cho thai phụ và sự phát triển thai nhi Sau đó các em sẽ tổng hợp kiến thức để làm thành những sản phẩm như: clip, bài trình chiếu (powerpoit), tờ rơi (publisher) hoàn chỉnh trình bày trên lớp kết hợp với kĩ năng tư vấn

Trang 12/ 39

Chuẩn nội dung và quy chuẩn

Tìm hiểu thông tin một số tật và bệnh di truyền ở người: khái niệm, nguyên nhân,

cơ chế, hậu quả, cách phòng và chữa bệnh

Hiểu sơ lược về di truyền y học tư vấn, sàng lọc trước sinh, liệu pháp gen

Hiểu việc bảo vệ vốn gen của loài người liên quan tới một số vấn đề: tác động của môi trường sống và xã hội đến di truyền học, di truyền học với ung thư và bệnh AIDS, di truyền trí năng

Mục tiêu đối với học sinh / kết quả học tập

- Nêu được một số tật và bệnh di truyền ở người: khái niệm, nguyên nhân, cơ chế, hậu quả, cách phòng và chữa bệnh

- Trình bày được các biện pháp bảo vệ vốn gen của loài người

- Nêu được một số vấn đề xã hội của di truyền học

- Hiểu được vai trò của tư vấn di truyền và việc sàng lọc trước khi sinh

- Tạo được sản phẩm (bài trình diễn, clip, tờ rơi, ) đầy thuyết phục phù hợp với nội dung

- Sử dụng được các phương tiện thông tin truyền thông và công nghệ

- Thích nghi với vai trò và trách nhiệm khác nhau

- Sử dụng tốt kỹ năng giao tiếp, có trách nhiệm với tập thể

Bộ câu hỏi định hướng

Tác nhân nào gây ra đột biến?

Làm thế nào để phát hiện ra các dị dạng thai nhi?

Việc xác định được những dị dạng thai nhi có ý nghĩa gì đối với đời sống xã hội?

Kế hoạch đánh giá

Lịch trình đánh giá

Trang 13/ 39

Trước khi bắt đầu dự

án

Học sinh thực hiện dự

án và hoàn tất công việc

Sau khi hoàn tất dự án

Phiếu thăm dò nhu cầu

học sinh

Công cụ đánh giá sản phẩm học sinh (ấn phẩm, video, pp, mô hình…)

Tổng kết điểm cho dự

án

Phản hồi cuối cùng

Tổng hợp đánh giá

Đánh giá Tiến trình và mục đích đánh giá

Phiếu thăm dò nhu cầu học

sinh

Trước khi bắt đầu dự án, học sinh trả lời những gợi ý liên quan đến dự án Giáo viên xem lại để kiểm tra mức độ tiếp thu và có thể đưa ra những bài học bổ sung nếu cần thiết

Công cụ đánh giá sản phẩm

học sinh

Học sinh sử dụng để định hướng công việc cần làm trong quá trình thực hiện dự án

Tiêu chí tự đánh giá Học sinh sử dụng tiêu chí tự đánh giá để đánh giá các kỹ năng hợp tác của mình trong

suốt thời gian làm việc nhóm Giáo viên sẽ sử dụng bảng đánh giá này cho đánh giá cuối cùng

Phản hồi của học sinh Một cách định kỳ, học sinh gặp nhau theo từng nhóm nhỏ để chia sẻ bài làm của họ và

vận dụng phiếu tự đánh giá để đưa ra phản hồi

về nội dung, cấu trúc, hình thức và những lỗi thường gặp

Thảo luận nhóm Giáo viên tiếp xúc nhanh mỗi nhóm để kiểm tra tiến độ công việc của các em và đảm bảo

các bản kiểm mục của các em là chính xác và được cập nhật

Trang 14/ 39

Đánh giá quá trình Học sinh sử dụng phiếu này để tự định hướng trong toàn bộ dự án Giáo viên sử dụng phiếu

đánh giá quá trình để hướng dẫn công việc

Bản kiểm mục dự án Học sinh sử dụng bảng kiểm mục để giúp bảo đảm rằng các em đã đáp ứng được mọi yêu

cầu của dự án Giáo viên sử dụng bảng kiểm mục này trong suốt các buổi họp lớp để kiểm tra sự tiến bộ, làm rõ những vấn đề bị hiểu sai

Tổng kết điểm cho dự án Giáo viên thực hiện đánh giá kết hợp sử dụng phiếu tổng kết điểm của các nhóm nhắm phản

ánh năng lực làm việc và sự đóng góp của các thành viên trong quá trình làm việc nhóm để hoàn tất dự án

Phản hồi cuối cùng Trong phần phản hồi kết thúc bài học này, các em học sinh đánh giá việc học của chính

các em trong suốt bài học và đặt mục tiêu cho kinh nghiệm học tập trong tương lai Học sinh phản hồi những điều các em đã học trong bài học, trở lại các Câu hỏi khái quát và Câu hỏi bài học Học sinh đưa ra chứng cứ từ bài nghiên cứu và các bài thuyết trình của bạn học Giáo viên sử dụng những phản hồi này để đánh giá tiến bộ của học sinh trong suốt bài học

Chi tiết bài dạy

Các kỹ năng thiết yếu

Trang 15/ 39

Kiến thức về di truyển học người và kỹ năng công nghệ mà học sinh cần có để có thể tham gia vào bài học

Các bước tiến hành bài dạy

Sau khi GV khảo sát nhu cầu học sinh, nắm được tầm hiểu biết của học sinh về vấn đề thảo luận, tiến hành liệt kê chi tiết những phần cần quan tâm, cần làm rõ Soạn một số nguồn thông tin cần giới thiệu Và bắt đầu giao dự án cho HS

Dự kiến công việc trong 6 tuần, GV giao việc vào tuần 1, HS có 4 tuần để hoàn tất

dự án, tuần cuối cùng (tuần 6) HS sẽ báo cáo dự án Như vậy, tuần 1 GV có 1 tiết

để giao việc cho HS; tuần 2,3,4,5 HS thực hiện dự án ở nhà, và các tiết dạy trên lớp vẫn học các bài trước đó; đến tuần 6 HS sẽ báo cáo sản phẩm

Bài 21: Di truyền y học; Sinh học 12

Bài 22: Bảo vệ vốn gen của loài người và một số vấn đề xã hội của di truyền học; Sinh học 12

Tuần 1

Giới thiệu về dự án và nội dung cơ bản

Bắt đầu giới thiệu dự án, GV đặt câu hỏi: “Điều gì làm cho con người trở nên đặc biệt trên hành tinh này?” Cho HS thảo luận và đưa ra ý kiến theo nhóm HS có thể đưa ra những câu trả lời từ nhiều góc độ, GV chú ý chi tiết những thảo luận và ý kiến của HS dần dần hướng HS về với chủ đề sắp đưa ra Tiếp theo, GV cho HS thảo luận xem: “Làm sao để tạo ra được những thế hệ loài người ngày càng thông minh hơn và khỏe mạnh hơn?” GV sẽ đặt ra những vấn đề thiết thực, giới thiệu về những công trình nghiên cứu mới của thế giới trong sinh học giúp ích cho con người Cho HS thấy được mong muốn chung của thế giới về thế hệ tương lai Gần hơn đó là kì vọng của bậc cha mẹ với con cái của mình Và không phải ai cũng hiểu

rõ hết những vấn đề này, nên sẽ nảy sinh những băn khoăn, lo lắng khi người ta sắp chào đón một thành viên mới trong gia đình Chính vì vậy, cần có những người có kiến thức chuyên môn giải đáp thắc mắc, cung cấp thông tin hữu ích về vấn đề trên

Trình bày kịch bản dự án

Học sinh sẽ vào vai là một bác sĩ tư vấn về di truyền y học, sức khỏe bà mẹ và trẻ

em Các em sẽ tìm hiểu các kiến thức cần thiết để thiết kế và thực hiện một buổi tư vấn tại lớp Các em sẽ hoạt động nhóm (chia lớp thành 4 nhóm theo bốc thăm ngẫu nhiên tránh tình trạng các học sinh giỏi tập trung vào một nhóm) để cùng nhau tìm hiểu thông tin về các bệnh di truyền, tư vấn di truyền và sàng lọc trước sinh, chế độ dinh dưỡng, môi trường sống tốt nhất cho thai phụ và sự phát triển thai nhi Sau đó các em sẽ tổng hợp kiến thức để làm thành những sản phẩm như: clip, bài trình

Tiếp theo đó, hãy yêu cầu học sinh bắt đầu tiến hành nghiên cứu các thông tin nghề nghiệp Là một bác sĩ trong lĩnh vực di truyền thì cần có kiến thức như thế nào Và để làm một bác sĩ tư vấn thì cần những kỹ năng gì Tối thiểu học sinh sẽ nắm được:

● Xác định hoặc lý giải trong Yêu cầu mà dự án đặt ra

● Giải thích các kỹ năng đòi hỏi phải có trong quá trình làm việc

● Kể ra những yếu tố thuận lợi và khó khăn của bản thân khi làm dự án

Viết phản hồi lên trang facebook chung nếu có những vấn đề cần hỗ trợ

Sau khi thông báo, HS có nhiệm vụ đọc, thảo luận với nhóm, đưa ra quyết định chung của nhóm về hình thức báo cáo Các em phải gửi ý kiến của nhóm mình cho

GV qua mail trong vòng 24h kể từ khi thông báo (chỉ nhận một mail duy nhất từ mỗi nhóm và do nhóm trưởng gửi)

Hình thức báo cáo được quyết định theo đa số Thông tin cuối cùng được thông báo vào sáng chủ nhật của tuần 5

● Cung cấp các mẫu hỗ trợ học sinh về tổ chức và viết bài

● Vạch ra các chủ đề chính giúp học sinh hình dung về tổ chức thông tin một cách cụ thể

● Cung cấp rõ các nguồn hỗ trợ thông tin: trang web tìm kiếm, trang facebook và mail chung của lớp để nhận các hướng dẫn và hỗ trợ từ giáo viên, hướng dẫn các em sử dụng các phần mềm cần thiết như phần mềm làm phim hay cách sử dụng các thiết bị hỗ trợ cần thiết như máy chiếu,

● Hỗ trợ từ các giáo viên tiếng Anh

● Ghép cặp học sinh đó với một học sinh có khả năng tiếng Anh

● Cung cấp danh mục các từ vựng và định nghĩa

● Cung cấp các trang web dịch, vd: http://vdict.com/, http://translate.google.com.vn/?hl=vi&tab=wT#,

http://www.tienganh123.com/ …

● Khuyến khích học sinh tham gia vào các dự án cộng tác trực tuyến

có liên quan đến Tư vấn di truyền nếu học sinh có năng khiếu và hiểu biết về CNTT như thiết kế web, giọng đọc truyền cảm phù hợp với trả lời thắc mắc thính giả,

● Cho phép học sinh có thể lựa chọn việc đưa ra một cách thức mới

về sử dụng kiến thức ở lập trường cụ thể nào đó mà có thể giúp làm cho công việc dễ dàng hơn hoặc có năng suất hơn và thiết kế các tài liệu phù hợp thay cho việc báo cáo với các cách thức hiện có Như các học sinh có năng khiếu sắm vai thì các em sẽ tự viết kịch và dựng thành các vở kịch diễn trực tiếp trên lớp hoặc quay phim lại,

2.3 Triển khai dự án

Phát phiếu thăm dò tìm hiểu nhu cầu học sinh để biết học sinh có sự hiểu

biết và quan tâm như thế nào đến nội dung bài học sắp được thực hiện dự án

và triển khai dự án theo các bước đã xây dựng trong kế hoạch (Phiếu thăm dò

tìm hiểu nhu cầu học sinh đính kèm ở phần phụ lục)

Phiếu thăm dò ban đầu này còn giúp giáo viên đánh giá được một phần hiệu

quả của dự án, bằng cách so sánh sự hiểu biết nội dung bài học của học sinh

trước và sau khi thực hiện dự án

2.4 Tổ chức thực hiện dự án

Trong quá trình học sinh tổ chức thực hiện dự án thì giáo viên luôn theo dõi, đôn đốc kịp thời và xử lí các thông tin thắc mắc mà học sinh phản hồi trên trang facebook và mail chung của lớp Đối với các nhóm học sinh có học lực tương đối yếu thì giáo viên cần phải quan tâm hướng dẫn và cung cấp nhiều công cụ

hỗ trợ hơn

Đồng thời giáo viên phải cung cấp các công cụ tự đánh giá cho học sinh để các

em tự định hướng xem mình đã làm đúng và đủ các yêu cầu đối với sản phẩm của nhóm hay chưa

Tùy vào sản phẩm các em lựa chọn để làm mà giáo viên cung cấp mẫu đánh giá cho loại sản phẩm đó, học sinh của tôi lựa chọn hình thức tư vấn kết hợp publisher và video nên tôi cung cấp phiếu đánh giá publisher và đánh giá video (đính kèm ở phần phụ lục)

Ngoài ra giáo viên nên cung cấp các tiêu chí tự đánh giá, đánh giá thảo luận nhóm, đánh giá quá trình để học sinh tự đánh giá mình đã tham gia tích cực dự

án hay chưa

Trang 19/ 39

Tiêu chí đánh giá hoạt động nhóm:

Luôn luôn Thỉnh thoảng Không bao