Quá trình hình thành và phát tri n... Nhóm ch tiêu thanh toán.... Ph ng pháp Dupont trong phân tích ROE... Vân H ng – Giáo trình Tài chính doanh nghi p, trang 18... Thuy t minh báo cáo t
Trang 1SINH VIÊN TH C HI N : V ăNG C ANH
MÃ SINH VIÊN : A16800 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH
HÀ N I ậ 2014
Trang 3L IăCÁMă N
Trong quá trình hoàn thành khóa lu n t t nghi p, d i s giúp đ c ng nh s
đ ng viên t giáo viên h ng d n, cán b nhân viên t i đ n v th c t pầđã giúp em
hoàn thành t t đ tài :”PHÂN TÍCH HI U QU S D NG V N VÀ M T S GI I
PHÁP NÂNG CAO HI U QU S D NG V N C A CÔNG TY C PH N CONTAINER VI T NAM”
Tr c tiên, em xin chân thành c m n s giúp đ t n tình c a giáo viên h ng
d n – Th c s Chu Th Thu Th y Cô là ng i đã t n tình h ng d n và ch b o em
trong su t quá trình nghiên c u và th c hi n lu n v n
Ngoài ra, em c ng mong mu n thông qua bài khóa lu n, g i l i c m n đ n các
th y cô giáo đang gi ng d y t i tr ng i h c Th ng Long, nh ng ng i đã tr c ti p
truy n đ t cho em các ki n th c v kinh t t nh ng môn h c c b n nh t làm n n
móng cho nh ng môn chuyên ngành đ có th hoàn thành đ tài nghiên c u này
Bên c nh đó, em xin chân thành c m n các anh ch , cán b nhân viên t i phòng
Tài chính – K toán Công ty C ph n Container Vi t Nam đã t o đi u ki n, giúp đ
em c ng nh cung c p s li u, thông tin và t n tình h ng d n em trong su t th i gian
làm lu n v n
Cu i cùng, em xin g i t i l i cám n chân thành nh t đ n gia đình, b n bè,
nh ng ng i đã giúp đ và t o m i đi u ki n thu n l i nh t đ giúp em hoàn thành
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i
khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c
trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
SINH VIÊN
V Ng c Anh
Trang 5M C L C
C ăS LÝ LU N V HI U QU S D NG V N VÀ PHÂN
CH NGă1.
TÍCH HI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P 1
1.1 T ng quan chung v v n trong doanh nghi p 1
1.1.1 Khái ni m, đ c đi m và vai trò c a v n trong doanh nghi p 1
1.1.1.1 Khái ni m c b n v v n trong doanh nghi p 1
1.1.1.2. c đi m v v n trong doanh nghi p 1
1.1.1.3 Vai trò c a v n trong doanh nghi p 2
1.1.2 Phân lo i v n trong doanh nghi p 4
1.1.2.1. ThỀo góc đ hình thành v n kinh doanh 4
1.1.2.2. ThỀo góc đ chu chuy n v n kinh doanh 6
1.2 Hi u qu s d ng v n và phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 7
1.2.1 Khái ni m v hi u qu s d ng v n 8
1.2.2 Khái ni m, m c tiêu, vai trò c a phân tích hi u qu s d ng v n 9
1.2.3 Thông tin s d ng trong phân tích hi u qu s d ng v n 9
1.2.4. Ph ng pháp phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 11
1.2.5 N i dung phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 13
1.2.5.1 Phân tích tình hình bi n đ ng v n 13
1.2.5.2. Phân tích c c u v n 14
1.2.5.3 Chi n ệ c qu n lý v n trong doanh nghi p 15
1.2.5.4 Các ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 17
1.3 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 27
PHÂN TÍCH TH C TR NG HI U QU S D NG V N C A CH NGă2 CÔNG TY C PH N CONTAINER VI T NAM 29
2.1 T ng quan v Công ty C ph n Container Vi t Nam 29
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 29
2.1.2 B máy t ch c và các phòng ban 30
2.1.3. c đi m ngành ngh kinh doanh 32
2.1.4 Tình hình s n xu t kinh doanh 32
2.2 Phân tích hi u qu s d ng v n Công ty C ph n Container Vi t Nam 37
2.2.1 Phân tích tình hình bi n đ ng v n 37
2.2.1.1 Phân tích bi n đ ng v n theo t c đ luân chuy n 37
2.2.1.2 Phân tích bi n đ ng v n theo ngu n hình thành 43
2.2.2. Phân tích c c u v n 48
2.2.3 Chi n ệ c qu n lý v n trong Công ty C ph n Container Vi t Nam 50
Trang 62.2.4 Các ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n trong Công ty C ph n
Container Vi t Nam 51
2.2.4.1 Ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n theo t c đ luân chuy n 51
2.2.4.2 Ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thành 61
2.3 ánhăgiáăchungăv tình hình s d ng v n t i Công ty C ph n Container Vi t Nam 66
2.3.1. ánh giá hi u qu s d ng v n theo t c đ luân chuy n 66
2.3.2. ánh giá hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thành 67
M T S GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU S D NG V N CH NGă3 CÔNG TY C PH N CONTAINER VI T NAM 69
3.1 nhăh ng phát tri n c a Công ty C ph n Container Vi t Nam trong t ngălai 69
3.2 M t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng v n c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 70
3.2.1 Nâng cao hi u qu s d ng VCSH 70
3.2.2 Nâng cao hi u qu s d ng VL 73
3.2.3 Nâng cao hi u qu s d ng VC 79
Trang 7DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1 B ng phân tích c c u v n c a doanh nghi p 15
B ng 2.1 B ng phân tích k t qu kinh doanh c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 33
B ng 2.2 Phân tích bi n đ ng v n theo t c đ luân chuy n c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 38
B ng 2.3 Các kho n đ u t TCNH c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 39
B ng 2.4 M t s công ty liên doanh, liên k t quan tr ng c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 43
B ng 2.5 Phân tích bi n đ ng v n theo ngu n hình thành c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 44
B ng 2.6 Phân tích c c u v n c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 48
B ng 2.7 Phân tích hi u qu s d ng VC 52
B ng 2.8 Nhóm ch tiêu thanh toán 55
B ng 2.9 Phân tích các ch tiêu thành ph n trong hi u qu s d ng VL 56
B ng 2.10 Ch tiêu chung v hi u qu s d ng VC 58
B ng 2.11 Ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thành 62
B ng 2.12 Các ch tiêu nh h ng đ n t su t sinh l i c a v n ch s h u 64
B ng 3.1 S d bình quân các kho n m c n m 2013 c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 76
B ng 3.2 ánh giá tín d ng và x p h ng 78
DANH M CăS ă , BI Uă , HÌNH V S ăđ 2.2 Ph ng pháp Dupont trong phân tích ROE 63
Bi uăđ 2.1 Phân tích tu i n các kho n ph i thu n m 2012 – 2013 41
Bi uăđ 2.2 Tình hình bi n đ ng TSC h u hình c a Công ty C ph n Container Vi t Nam 42
Hình 1.1 Chi n l c qu n lý c p ti n 16
Hình 1.2 Chi n l c qu n lý v n th n tr ng 16
Hình 1.3 Chi n l c qu n lý v n dung hòa 17
Hình 2.1 Chi n l c qu n lý v n t i Công ty C ph n Container Vi t Nam 50
Trang 9L I M U
1 S c n thi t c aăđ tài
Trong tình hình n n kinh t hi n nay – b i c nh mà nh h ng c a kh ng ho ng,
các doanh nghi p đang r t c n nh ng l i gi i đáp c a nhi u bài toán khó đang g p
ph i Ngu n cung th a thãi, không có đ u ra tiêu th , s c mua m đ m do nh h ng
chung, bài toán v v n c ng là m t trong nh ng v n đ các doanh nghi p đ c bi t
quan tâm Làm sao có đ c đ l ng v n đáp ng đ cho chu k s n xu t kinh doanh
T đây, ta có th th y đ c t m quan tr ng c a v n đ i v i doanh nghi p là l n nh
th nào Không nh ng v y, vi c qu n lý và s d ng v n làm sao có hi u qu trong b i
c nh mà ngu n v n kinh doanh h n h p, ng i ch doanh nghi p c n cân nh c trong
đ u t s n xu t kinh doanh tr thành m t vi c làm h t s c c n thi t lúc này Vì v y,
vi c phân tích hi u qu s d ng v n là v n đ đ c quan tâm hàng đ u đ i v i các
doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p C ph n Vi t Nam Qua vi c phân tích đánh giá, doanh nghi p có th đánh giá đ c tình hình, hi u qu s d ng đ ng v n vào
đ u t c a mình Bi t đ c và phát tri n nh ng khâu mà v n đ c s d ng h p lý,
đ ng th i c i thi n, đ a ra nh ng gi i pháp nh ng khâu mà v n đ c s d ng m t
cách lãng phí, kém hi u qu nh m m c tiêu phát tri n c a doanh nghi p Công ty C
ph n Container Vi t Nam (VICONSHIP) là m t trong nh ng Hãng i lý Tàu bi n và
V n t i hàng đ u Vi t Nam c bi t đ n nh m t doanh nghi p v n t i đáng tin c y
và có uy tín trong nhi u n m qua, công ty đã luôn n l c v i ph ng châm ho t đ ng
là "luôn n l c h t mình đ gi i quy t m i v n đ liên quan đ n vi c v n chuy n hàng
hoá c a khách hàng" M t trong nh ng đi u ki n th c hi n ph ng châm đó chính là
D a vào nh ng ki n th c và lý thuy t chuyên ngành đ t đó phân tích nghiên
c u hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p đ ng th i đ a ra nh ng gi i pháp đ nâng
cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p
tài ch y u s t p trung nghiên c u nh ng v n đ chính:
- Phân tích đánh giá đ c th c tr ng, tình hình s d ng v n c a doanh nghi p
- Gi i thích đ c s bi n đ ng v n c a doanh nghi p đ ng th i phân tích, đánh giá
nh ng hi u qu mà doanh nghi p đã đ t đ c trong công tác qu n lý s d ng v n c ng
nh s lãng phí, s d ng kém h p lý trong công tác qu n lý và s d ng v n
Trang 10- a ra nh ng gi i pháp đ nâng cao hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p
nh m m c tiêu l i nhu n
3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u là th c tr ng s d ng các ngu n v n vào quá trình s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p
Ph m vi nghiên c u: Khóa lu n s làm rõ đ c vi c qu n lý và s d ng v n c a
Công ty C ph n Container Vi t Nam trong giai đo n 2011 – 2013 thông qua b ng cân
đ i k toán, báo cáo k t qu kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t , thuy t minh báo
cáo tài chính cùng m t s tài kho n liên quan khác Qua đó, ta s có th đ a ra nh ng
nh n đ nh khái quát v tình hình kinh doanh c ng nh hi u qu s d ng v n đ ng th i
có th đ a ra đ c nh ng gi i pháp t i u cho công tác qu n lý v n c a Công ty C
ph n Container Vi t Nam
Khóa lu n s d ng nh ng c s lý thuy t tài chính doanh nghi p và phân tích tài
chính doanh nghi p Trong đó ph ng pháp nghiên c u đ c th c hi n ch y u là các
v n trong doanh nghi p
Container Vi t Nam
ph n Container Vi t Nam
Trang 11C ă S LÝ LU N V HI U QU S D NG V N VÀ PHÂN
CH NGă1.
TÍCH HI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P
1.1 T ng quan chung v v n trong doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m, đ c đi m và vai trò c a v n trong doanh nghi p
T i sao các doanh nghi p l i c n ph i phân tích đánh hi u qu s d ng v n t i
doanh nghi p c a mình? T i sao doanh nghi p luôn luôn c n thi t nâng cao hi u qu
qu n lý s d ng v n? T t nhiên m c đích cu i cùng là l i nhu n mang l i Nh ng v n
doanh nghi p là gì? c đi m, vai trò c a v n doanh nghi p là nh th nào? T i sao
v n l i đóng vai trò quy t đ nh trong s phát tri n c a doanh nghi p Chúng ta hãy
cùng tìm câu tr l i trong ph n đ u tiên c a bài khóa lu n
1.1.1.1 Khái ni m c b n v v n trong doanh nghi p
Mu n t o ra s n ph m thì ch c ch n c n ph i y u t đ u vào đ y đ đ có th s n
xu t ra s n ph m đó Trong doanh nghi p c ng v y, đ có th ti n hành ho t đ ng s n
xu t kinh doanh thì y u t nh nguyên v t li u, máy móc thi t b , t li u s n xu t và c
ngu n lao đ ng là nh ng y u t không th thi u Nh ng đ i v i m t doanh nghi p b t
đ u thành l p, thì tài chính chính là v n đ quan tr ng trong vi c t o ra nh ng y u t
thi t y u đó Hay nói cách khác, tài chính ti n t chính là hình thái v n đ u tiên c a
doanh nghi p khi b t đ u thành l p kinh doanh
Nói tóm l i, v n có th đ c hi u là l ng giá tr doanh nghi p ph i ng ra đ
luân chuy n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m đ t đ c hi u qu kinh t xã
h i cao nh t (Bùi H u Ph c – Giáo trình Tài chính doanh nghi p, trang 148) V n
không nh ng d ng l i ch là ti n, mà còn là nhi u y u t khác t o thành xét trên nhi u
ph ng di n, là nh ng kho n đ u vào c n thi t đ doanh nghi p đ u t cho ho t đ ng
s n xu t kinh doanh t o ra đ c s n ph m, d ch v cung c p ra ngoài n n kinh t Tuy
theo t ng l nh v c kinh doanh mà v n có th t n t i nhi u hình thái khác nhau nh
nguyên v t li u, nhà kho, phân x ng, hàng hóa hay có th là ti n, ngu n l c tài chínhầt t c đ u đ c s d ng đ có th t o ra s n ph m mà doanh nghi p c n
N ng l c tài chính c a doanh nghi p đ c th hi n qua v n kinh doanh M t
doanh nghi p l n là ph i có đ c ngu n l c tài chính đ m b o và v ng ch c hay nói
cách khác doanh nghi p c n ph i có ngu n v n kinh doanh n đ nh v i quy mô l n
N ng l c tài chính đ c đ m b o đ ng th i t o đi u ki n gia t ng kh n ng sinh l i
cho doanh nghi p
có th phân tích đánh giá hi u qu s d ng c a v n kinh doanh ta c n ph i
tìm hi u v đ c đi m c a nó u tiên, v n ph i đ c bi u hi n b ng m t l ng giá tr
th c c a nh ng tài s n c a doanh nghi p Bao g m tài s n c đ nh h u hình (nhà
x ng, máy móc, thi t b ầ) và tài s n c đ nh vô hình (th ng hi u, l i th th ng
Trang 12ti n c a nh ng tài s n vô hình và v n ph i có giá tr v m t th i gian
Trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh, v n c a doanh nghi p s luôn
v n đ ng và không ng ng thay đ i t o thành quá trình luân chuy n v n Quá trình luân
chuy n s khác nhau đ i v i t ng lo i hình kinh doanh c a doanh nghi p:
+ Giai đo n d tr s n xu t: giai đo n mà doanh nghi p s d ng ti n đ t o nh ng
y u t đ u vào trong s n xu t Trong giai đo n này thì ti n (T) đ c chuy n thành
hàng hóa (H)
+ Giai đo n s n xu t: trong giai đo n này thì các y u t s n xu t đ c k t h p v i nhau đ t o ra s n ph m, v n s t n t i d i d ng chi phí s n xu t, y u t đ u vào (H)
s t o thành s n ph m đ u ra (H’) qua quá trình s n xu t (SX)
+ Giai đo n l u thông: đây là giai đo n k t thúc chu trình kinh doanh Doanh
nghi p đem tiêu th s n ph m (H’) ra th tr ng đ thu l i ti n bao g m l i nhu n (T’)
đ có th ti p t c đem ti n đó đ tái đ u t ti p t c ho t đ ng s n xu t kinh doanh
- i v i doanh nghi p th ng m i, s luân chuy n v n ch bao g m giai đo n
mua hàng và gian đo n bán hàng Hi u m t cách đ n gi n, s n ph m đ c doanh
nghi p mua và sau đó bán l i đ h ng s chênh l ch qua quá trình kinh doanh c a
mình (T – H – T’)
1.1.1.3 Vai trò c a v n trong doanh nghi p
V n kinh doanh là tuy t đ i quan trong đ i v i t t các doanh nghi p m i ngành
ngh kinh doanh V n th c s có vai trò quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a doanh
nghi p M t doanh nghi p n đ nh phát tri n luôn có m t ngu n l c tài chính v ng
ch c và s d ng chúng m t cách hi u qu V n kinh doanh là ngu n l c đ u tiên và c
b n c a s phát tri n c a doanh nghi p Nh ng chính sách qu n lý và s d ng v n thích ng có hi u qu c ng chính là đ ng l c c b n cho s phát tri n nhanh chóng và
Trang 13v m t pháp lý Vì v y có th kh ng đ nh v n có vai trò quy t đ nh trong vi c thành
l p, ho t đ ng và phát tri n c a doanh nghi p
V n kinh doanh c a các doanh nghi p th ng m i có vai trò quy t đ nh trong
vi c thành l p, ho t đ ng, phát tri n c a t ng lo i hình doanh nghi p theo lu t đ nh
Nó là đi u ki n tiên quy t, quan tr ng nh t cho s ra đ i, t n t i và phát tri n c a các
doanh nghi p Mu n thành l p doanh nghi p, đ u tiên ph i có m t l ng v n đi u l
nh t đ nh Và tu theo ngu n hình thành c a v n mà t o ra lo i doanh nghi p khác
nhau : doanh nghi p có tên là công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n, doanh nghi p t nhân, doanh nghi p nhà n c, doanh nghi p liên doanh
“Buôn lái không b ng v n dài” – câu nói th ng ví von c a các ch doanh
nghi p V n là m t trong s nh ng tiêu trí đ phân lo i quy mô c a doanh nghi p, x p
lo i doanh nghi p vào lo i l n, nh hay trung bình và là m t trong nh ng ti m n ng
quan tr ng đ doanh nghi p s d ng hi u qu các ngu n l c hi n có M t quá trình s n
xu t kinh doanh luôn c n có ba y u t quan tr ng là v n, con ng i và thi t b Có
đ c ngu n v n l n, doanh nghi p có th có đ c đi u ki n kinh doanh t t nhât,
doanh nghi p s d ng ngu n v n đó đ mua s m thi t b ,công ngh dây truy n s n
xu t, khoa h c k thu t hi n đ i ng th i có th thu hút đ c ngu n l c d i dào và
ch t l ng, hay có th cung ng hàng hoá, th tr ng kinh doanh ngày càng đ c m
r ng và phát tri n
Có đ c m t ngu n l c tài chính n đ nh, doanh nghi p có th yên tâm ti n hành
phát tri n m r ng quy mô doanh nghi p Ngu n v n n đ nh đ m b o cho quá trình
s n xu t kinh doanh di n ra th ng xuyên và liên t c M i doanh nghi p đ u có nhu
c u v v n khác nhau, m c đích s d ng v n khác nhau Doanh nghi p s n xu t s
d ng v n vào mua nguyên v t li u, v i doanh nghi p th ng m i thì v n là công c trao đ i gi a hàng hóa và ti n t o ra l i nhu n t s ch nh l ch v giáầ ngoài ra v n
có th dùng trong vi c tr l ng công nhân viên, đ thanh toán, giao d ch hay có th
cho vay khi ngu n v n nhàn r i
Trong c ch kinh doanh m i, trong đi u ki n m r ng quy n t ch , t ch u
trách nhi m trong s n su t kinh doanh V n kinh doanh bao gi c ng là c s , là ti n
đ đ doanh nghi p tính toán ho ch đ nh các chi n l c và k ho ch kinh doanh Nó
c ng là ch t keo đ ch p n i, k t dính các quá trình và quan h kinh t và nó c ng là
d u nh n bôi tr n cho c máy kinh t v n đ ng có hi u qu
V n kinh doanh c a doanh nghi p th ng m i là y u t giá tr Nó ch phát huy
đ c tác d ng khi b o t n đ c và t ng lên đ c sau m i chu k kinh doanh N u v n
không đ c b o toàn và t ng lên sau m i chu k kinh doanh thì v n đã b thi t h i, đó
là hi n t ng m t v n S thi t h i l n s d n đ n doanh nghi p m t kh n ng thanh
Trang 14toán s làm cho doanh nghi p b phá s n, t c là v n kinh doanh đã b s d ng m t
cách lãng phí, không hi u qu
1.1.2 Phân lo i v n trong doanh nghi p
Tùy theo t ng ngành ngh c ng nh đi u ki n kinh doanh khác nhau mà có th
phân lo i v n kinh doanh trong doanh nghi p b ng nhi u cách khác nhau D i đây là
2 cách phân lo i th ng đ c s d ng khi phân lo i v n
1.1.2.1 Theo góc đ hình thành v n kinh doanh
Khi doanh nghi p đ c thành l p, ch doanh nghi p không ph i ch c n đ u t
ngu n v n c a mình, góp v n c a các c đông sáng l p mà còn có th s d ng các
ngu n n tài chính đ b sung cho ngu n v n kinh doanh c a doanh nghi p Theo góc
đ hình thành, có th chia v n kinh doanh thành n ph i tr và v n ch s h u
a V n ch s h u
V n ch s h u là các ngu n v n thu c ch s h u c a ch doanh nghi p, các thành viên trong h i đ ng qu n tr , các c đông trong các công ty c ph n Nói chung,
đó là v n mà các ch s h u đ u t vào doanh nghi p c a mình đ ti n hành ho t đ ng
kinh doanh (Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang 192) V n
ch s h u có th do các thành viên ban sáng l p góp v n ngay t khi doanh nghi p
đ c thành l p hay có th là v n góp đ c b sung trong quá trình ho t đ ng kinh
doanh ho c có th đ c t o nên t k t qu kinh doanh đ l i (l i nhu n đ l i), các
ngu n tài tr (v n góp liên doanhầ) Ngu n v n ch s h u c a doanh nghi p bao
g m v n góp kinh doanh c a nhà đ u t /ch s h u, th ng d v n c ph n, l i nhu n
ch a phân ph i, l i nhu n d l i, các qu phát tri n, qu d tr , khen th ng, phúc
l iầ(Nguy n N ng Phúc – Giáo trình Phân tích Báo cáo Tài chính, trang 147)
Ngu n v n này là ch tiêu quan tr ng đ đánh giá m c đ t ch trong ho t đ ng tài
chính
- V n góp kinh doanh c a ch s h u: là s v n mà các ch s h u góp v n, đóng
góp vào s v n chung c a doanh nghi p S v n góp ban đ u c a ch s h u khi
doanh nghi p đ c thành l p s đ c ghi vào s v n đi u l c a doanh nghi p ng
th i c n c vào s v n góp mà phân chia ch c v quy n l i c ng nh ngh a v c a các
ch s h u v n góp Trong quá trình kinh doanh, ngu n v n kinh doanh này có th
thay đ i do s đóng góp m i c a các nhà đ u t T đó vi c phân chia quy n l i, trách
nghi m và ngh a v c a t ng nhà đ u t đ i v i doanh nghi p c ng thay đ i theo s
v n mà các nhà đ u t đã đóng góp tr c đó i v i công ty c ph n, doanh nghi p
tham gia niêm y t trên th tr ng ch ng khoán, v n ch s h u c a doanh nghi p đ c
chia ra làm các ph n b ng nhau Các kho n b ng nhau này đ c g i là v n c ph n và
các c đông s gi nh ng kho n t ng ng v i ph n v n mà mình đã góp Ngoài ra,
còn có c ph n u đãi thu c s h u c a c đông sáng l p
Trang 15- S l i nhu n còn đ c gi sau khi đã đ c tr h t đi các lo i chi phí lãi vay, lãi
góp v n liên doanh liên k t c ng nh thu thu nh p doanh nghi p ph i n p mà doanh
nghi p ch a ti n hành phân ph i và hi n đang n m gi đ c g i là l i nhu n ch a
phân ph i Khi doanh nghi p kinh doanh b l hay s phân ph i v t quá l i nhu n thu
đ c, b ph n l ho c s phân ph i v t quá l i nhu n thu đ c s làm gi m s v n
ch s h u c a doanh nghi p
nhu n đ c trích ra nhi u ph n b sung cho các ngu n qu c a chính doanh nghi p
Các qu doanh nghi p đ u có m c đích chi tiêu khác nhau bao g m các qu nh qu
đ u t phát tri n, qu d phòng tài chínhầt t c s t o nên s gia t ng c a v n ch s
h u
- Kho n chênh l ch gi a giá phát hành c phi u và m nh giá chính là kho n th ng
d ho c thâm h t c a v n c ph n phát sinh khi doanh nghi p đ u t vào th tr ng
ch ng khoán đ c g i là chênh l ch do phát hành c phi u Tùy thu c vào giá phát
hành l n h n m nh giá hay ng c l i s làm t ng ho c gi m v n ch s h u c a doanh
Bên c nh ngu n v n ch s h u các doanh nghi p còn ph i đi vay chi m d ng
v n đ ph c v cho quá trình s n xu t kinh doanh do chính là n ph i tr N ph i tr
là s n mà doanh nghi p có trách nghi m ph i tr bao gôm tr cho các kho n vay ngân hàng, tr cho các t ch c tín d ng vay ngoài, cách kho n ph i tr khi doanh nghi p chi m d ng v n c a ng i bán, ng i mua, ng i l ng ng i lao đ ng, ph i
tr ngân sáchầ(Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang 194)
Nhìn vào ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, quy trình h ch toán và qu n lý
doanh nghi p thì có th s p s p các kho n n thành n vay và n trong thanh toán
N vay là các kho n n doanh nghi p đi vay t i các t ch c tài chính nh ngân
hàng, t ch c tín d ng, các đ n v , cá nhân đ s d ng cho ho t đ ng kinh doanh và
ho t đ ng đ u t (Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang 195)
Tùy theo m c đích kinh doanh c a doanh nghi p mà doanh nghi p l a ch n duy trì các
kho n n vay có th i gian khác nhau bao g m vay ng n h n và vay dài h n
- Vay ng n h n là kho n n vay có th i gian thanh toán trong vòng 1 n m hay 1
chu k kinh doanh bình th ng (Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh,
Trang 16trang 195) Vay ng n h n đ c s d ng cho các m c đích mua s m, đ u t tài s n
ng n h n trong c ba giai đo n c a quá trình s n xu t (d tr , s n xu t, l u thông) c a
doanh nghi p Kho n n vay ng n h n th ng đ c thanh toán b ng s tài s n ng n
h n hay các kho n n ng n h n m i phát sinh ho c s ti n v n t ng thêm hay b ng k t
qu kinh doanh
- Vay dài h n là s ti n vay có th i gian đáo h n trên 1 n m hay ngoài 1 chu k
kinh doanh bình th ng (Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang
195) Vay dài h n đ c s d ng cho các m c đích xây d ng c b n và mua s m tài s n
c đ nh, c i ti n k thu t, m r ng s n xu t kinh doanh, đ u t dài h nầ Các kho n
vay dài h n th ng đ c thanh toán b ng các kho n n dài h n m i phát sinh ho c
ti n v n t ng thêm hay b ng k t qu kinh doanh c a doanh nghi p Ngoài vay dài h n
t ngân hàng và các t ch c tín d ng khác, doanh nghi p còn ti n hành vay dài h n
b ng cách phát hành trái phi u
N trong thanh toán là s n phát sinh trong quá trình ho t đ ng c a doanh
nghi p, ph n ánh kho n trách nhi m mà doanh nghi p ph i thanh toán cách kho n ph i
tr khi doanh nghi p chi m d ng v n c a ng i bán, ng i mua, ng i l ng ng i lao đ ng, các kho n d phòng tr c p, ph i tr ngân sách, thu n p nhà n cầ
(Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang 195) C ng nh s ti n
vay, kho n n trong thanh toán c ng đ c chia thành n ph i tr ng n h nlà s n mà
doanh nghi p có trách nhi m ph i thanh toán cho các ch n trong vòng 1 n m hay 1
chu k kinh doanh, và n ph i tr dài h n là s n có th i gian đáo h n ngoài 1 n m
hay ngoài 1 chu k kinh doanh
(Tham kh o giáo trình Phân tích kinh doanh – Nguy n V n Công)
1.1.2.2 Theo góc đ chu chuy n v n kinh doanh
a V n c đ nh:
V n c đ nh là toàn b giá tr tài s n c đ nh, thi t b máy mócầ đ ph c v
trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p S v n mà doanh nghi p
ng ra đ hình thành nên tài s n c đ nh chính là v n c đ nh c a doanh nghi p (
Vân H ng – Giáo trình Tài chính doanh nghi p, trang 18) V n c đ nh là nh ng t
li u lao đ ng có giá tr l n, th i gian s d ng dài Khi tham gia vào quá trình s n xu t
kinh doanh, v n c đ nh s b hao mòn, giá tr c a nó s d n đ c d ch chuy n t ng
ph n vào chi phí kinh doanh V n c đ nh s tham gia vào nhi u chu k kinh doanh
m i hoàn thành m t vòng luân chuy n
Có th nói, v n c đ nh c a doanh nghi p th hi n toàn b tài s n c đ nh c a
doanh nghi p đ c ng tr c t m t ph n v n đ u t c đi m c a v n c đ nh chính
là chu chuy n giá tr d n d n t ng ph n trong nhi u chu k kinh doanh và hoàn thành
m t vòng chu chuy n khi tái s n xu t đ c tài s n c đ nh v m t giá tr V n c đ nh
Trang 17là m t b ph n quan tr ng c a v n kinh doanh Vi c t ng thêm v n c đ nh trong các
doanh nghi p nói riêng và trong các ngành nói chung có tác đ ng r t l n đ n vi c t ng
c ng c s v t ch t k thu t c a doanh nghi p và n n kinh t Do gi v trí then ch t
và đ c đi m v n đ ng c a v n c đ nh tuân theo tính quy lu t riêng nên vi c qu n lý
v n c đ nh đ c coi là m t tr ng đi m c a công tác qu n lý tài chính doanh nghi p
b V n ệ u đ ng:
Bên c nh máy móc thi t b , tài s n c đ nh đ c đ u t t v n c đ nh thì doanh
nghi p c n ph i có thêm đó là v n l u đ ng đ tài tr c a các tài s n l u đ ng ph c v
cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh Tài s n l u đ ng s bao g m nguyên v t li u, ti n
m t, các kho n đ u t ng n h nầ
N u m i doanh nghi p ch có v n c đ nh đi u đó s không đ m b o chu k s n
xu t kinh doanh đ c bình th ng, nh v y ph i có v n l u đ ng, đó là ngu n v n
hình thành trên tài s n l u đ ng, là l ng ti n ng tr c đ có tài s n l u đ ng Khác
v i tài s n c đ nh, tài s n l u đ ng ch tham gia vào m t chu k s n xu t kinh doanh
và t o nên th c t s n ph m c đi m c a tài s n l u đ ng và tài s n c đ nh lúc nào
c ng nh t trí v i nhau do đó ph i gi m t i thi u s chênh l ch th i gian này đ t ng
- V n trong s n xu t: là b ph n v n tr c ti p dùng cho giai đo n s n xu t nh s n
ph m d dang, ch chi phí phân b
- V n trong l u thông: là b ph n v n tr c ti p ph c v cho giai đo n l u thông
nh : thành ph m, v n b ng ti n m t
Qua đ c đi m trên v v n l u đ ng, có th đ nh ngh a v n l u đ ng là đi u ki n
v t ch t không th thi u trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh, là c s t o ra
tài s n l u đ ng nh m đ m b o cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi p đ c di n
ra th ng xuyên và liên t c V n l u đ ng luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t
l n và đ c thu h i toàn b , hoàn thành m t vòng luân chuy n khi k t thúc m t chu k
kinh doanh
1.2 Hi u qu s d ng v n và phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p
B t k doanh nghi p nào ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ u h ng đ n
m c tiêu l i nhu n là hàng đ u Mu n doanh nghi p phát tri n v ng ch c thì công tác nâng cao trình đ qu n lý ph i luôn đ c doanh nghi p đ m b o và chú tr ng Qu n lý
Trang 18và s d ng hi u qu ngu n v n là m t m t xích quan tr ng mà doanh nghi p c n có đ
th c hi n m c tiêu c a mình Vì v y, công tác phân tích đánh giá hi u qu đ ng v n
luôn ph i đ c th c hi n th ng xuyên trong m i doanh nghi p
1.2.1 Khái ni m v hi u qu s d ng v n
Trong doanh nghi p, hi u qu c a vi c kinh doanh không ch d ng l i là th c
đo ph n ánh trình đ t ch c, qu n lý kinh doanh mà còn là v n đ s ng còn Nhìn
th y đ c thách th c h t s c khó kh n, doanh nghi p mu n tr v ng, trèo lái qua cu c
khung ho ng kinh t thì vi c kinh doanh ph i đem l i hi u qu Hi u qu kinh doanh là
ph n ánh trình đ s d ng ngu n l c c a doanh nghi p đ đ t đ c k t qu cao nh t
trong kinh doanh v i chi phí đánh đ i là th p nh t Nh v y, “hi u qu chính là s so
sánh gi a các k t qu đ u ra v i các y u t đ u vào trong m t chu k kinh doanh nh t
đ nh” Công th c tính hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p:
Hi u qu kinh doanh =
K t qu đ u ra
Y u t đ u vào
(Nguy n N ng Phúc – Giáo trình Phân tích Báo cáo Tài chính, trang 200)
C ng n m trong hi u qu kinh doanh, hi u qu s d ng v n là m t ch tiêu kinh
t ph n ánh th c t công tác qu n lý và s d ng ngu n l c tài chính, ngu n v n thu c
s h u c a doanh nghi p trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh m t cách đ t hi u qu
nh t Hi u qu s d ng v n chính là th c đo, ph n ánh t ng quan so sánh gi a k t
qu thu đ c v i nh ng chi phí v v n mà doanh nghi p b ra trong ho t đ ng đ có
đ c chính k t qu đó
Nâng cao hi u qu s d ng v n c ng chính là đang ti n hành nâng cao hi u qu
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Không d ng l i v n đ ch là th c đo ph n
nh trình đ s d ng v n, hi u qu s d ng v n c ng chính là v n đ s ng còn c a
doanh nghi p S d ng v n h p lý, hi u qu doanh nghi p phát tri n, m r ng quy mô, doanh nghi p càng có đi u ki n đ m mang và phát tri n, càng có đi u ki n đ u t ,
mua s m máy móc, ph ng ti n hi n đ i cho kinh doanh, áp d ng nh ng ti n b k
thu t và quy trình công ngh m i và còn có th c i thi n, nâng cao đ i s ng ng i lao
đ ng, th c hi n t t ngh a v v i Ngân sách Nhà n c Ng c l i, s d ng kém hi u
qu khi n doanh nghi p r i vào tình hình khó kh n, có th d n đ n phá s n, kéo theo
hàng lo t nh ng h l y đi kèm đ ng sau đó
M t khác, v m t hi u qu xã h i, hi u qu s d ng v n cùng v i hi u qu kinh
doanh nói chung c ng ph n ánh s đóng góp trong vi c th c hi n các m c tiêu kinh t
xã h i Phát tri n doanh nghi p, m r ng quy mô doanh nghi p chính là đang góp
ph n xây d ng nh ng m c tiêu kinh t xã h i c a t ng doanh nghi p trong n n kinh t ,
là ph n ánh m c đ nh h ng nh ng k t qu đ t đ c c a doanh nghi p đ n xã h i
và môi tr ng
Trang 191.2.2 Khái ni m, m c tiêu, vai trò c a phân tích hi u qu s d ng v n
a Khái ni m
Qua tìm hi u th nào là hi u qu kinh doanh c ng nh hi u qu s d ng v n
ph n trên, ta có th ph n nào đ nh ngh a đ c khái ni m c a phân tích hi u qu kinh doanh c ng nh phân tích hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p Phân tích hi u qu
kinh doanh n m trong phân tích tài chính, th c ch t là s d ng các công c tài chính
và các ph ng pháp phân tích tài chính thích h p đ làm rõ s hi u qu trong toàn b
quy trình ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p (Nguy n N ng Phúc – Giáo trình
Phân tích Báo cáo Tài chính, trang 6) Phân tích hi u qu s d ng v n c ng v y, là s
d ng các công c tài chính cùng v i nh ng ph ng pháp phân tích tài chính nh ng đi
sâu vào phân tích vào m t v n đ là hi u qu s d ng v n Nói m t cách t ng quát,
phân tích hi u qu s s ng v n là qua nh ng thông tin tài chính liên quan trong c ng
nh ngoài doanh nghi p, k t h p v i nh ng ph ng pháp phân tích tài chính ti n hành
nghiên c u đánh giá quá trình s d ng ngu n v n c a doanh nghi p trong ho t đ ng
kinh doanh T nh ng k t qu phân tích đánh giá, nhà qu n tr có th xác đ nh các
hi u qu kinh t trên c s khai thác và s d ng tri t đ m i ngu n l c hi n có T o
l p, khai thác và s d ng các ti m l c v v n h p lý hay không s có tác đ ng tích c c
hay tiêu c c t i hi u qu s d ng v n nói riêng và hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh
doanh nói chung c a doanh nghi p Vì v y, vi c nâng cao hi u qu s d ng v n là yêu
c u mang tính th ng xuyên và b t bu c, đánh giá đúng hi u qu s d ng v n s th y
đ c ch t l ng c a vi c kinh doanh và kh n ng qu n lý v n c a doanh nghi p
c Vai trò
S d ng v n hi u qu s đ m b o kh n ng an toàn v tài chính cho doanh
nghi p, nh h ng đ n s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p Qua đó doanh nghi p
s đ m b o vi c huy đ ng các ngu n tài tr và kh n ng thanh toán, kh c ph c đ c
r i ro trong kinh doanh M t khác đ i v i các doanh nghi p nâng cao hi u qu s d ng
v n nh m t ng uy tín, th ph n c a doanh nghi p trong n n kinh t , đ ng th i góp ph n
t o ra s n ph m v i ch t l ng cao, giá thành h đáp ng nhu c u c a ng i tiêu dùng,
đ m b o kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p T đó t o ra l i nhu n l n h n ó là
c s đ m r ng quy mô s n xu t, nâng cao đ i s ng c a cán b công nhân viên,
nâng cao hi u qu đóng góp cho xã h i
1.2.3 Thông tin s d ng trong phân tích hi u qu s d ng v n
Trang 20Vi c phân tích hi u qu s d ng v n hay nói chung là phân tích kinh doanh luôn
c n ph i có nh ng thông tin liên quan đ n tính hình kinh doanh n i b c a doanh
nghi p và th m trí c nh ng thông tin ngoài doanh nghi p đ vi c phân tích có th đ t
đ c k t qu chính xác cao Phân tích hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p c ng
v n s d a trên c s s li u c a các báo cáo tài chính:
a B ng cân đ i k toán
B ng cân đ i k toán là m t báo cáo tài chính ch y u ph n ánh t ng quát tình
hình tài chính c a doanh nghi p t i th i đi m nh t đ nh nào đó (Trích Phân tích Báo
cáo tài chính, Nguy n N ng Phúc) N i dung c a B ng cân đ i k toán th hi n qua h
th ng các ch tiêu ph n ánh tình hình tài s n và ngu n v n hình thành tài s n Các ch
tiêu đ c phân lo i, s p x p thành t ng lo i, m c và t ng ch tiêu c th nh m ph n
nh s d tài kho n m t bên là t ng tài s n, m t bên là t ng ngu n v n
Trong phân tích hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p, b ng C KT ph n ánh
các kho n n ph i tr ng n h n, n ph i tr nhà cung c p, n dài h n ngân hàng, phát hành trái phi u, c phi u m i, v n ch s h u, v n vay hay v n chi m d ng trong m t chu k kinh doanh, đ ng th i b ng C KT c ng ph n ánh c c u ngu n v n, c c u tài
tr , ph n ánh v kh n ng đ c l p tài chính c a doanh nghi p
b Báo cáo k t qu kinh doanh
M t ngu n thông tin không th thi u trong quá trình phân tích nghiên c u là
thông tin đ c ph n ánh trong BCKQKD BCKQKD cho bi t s d ch chuy n ti n
trong chu k ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Trên c s các kho n doanh thu, chi phí BCKQKD xác đ nh k t qu kinh doanh c a doanh nghi p, cung c p nh ng
thông tin t ng h p v tình hình và k t qu s d ng ti m n ng v v n, lao đ ng, k thu t
và trình đ qu n lý s n xu t-kinh doanh c a doanh nghi p
c Báo cáo ệ u chuy n ti n t
Báo cáo l u chuy n ti n t là báo cáo tài chính t ng h p, ph n ánh vi c hình
thành và s d ng l ng ti n phát sinh trong k báo cáo c a doanh nghi p (Trích giáo
trình Phân tích báo cáo tài chính, Nguy n N ng Phúc) Thông tin v l u chuy n ti n
t c a doanh nghi p cung c p cho ng i s d ng thông tin có c s đ đánh giá kh
n ng t o ra các kho n ti n và vi c s d ng các kho n ti n t o ra đó trong ho t đ ng
s n xu t kinh doanh Qua báo cáo l u chuy n ti n t , ng i s d ng thông tin có th đánh giá m t doanh nghi p có đ m b o đ c kh n ng chi tr hay không c n tìm hi u
tình hình ngân qu , s thay đ i bi n đ ng lu ng ti n các kho n n c ng nh ngu n
v n c a doanh nghi p
d Thuy t minh báo cáo tài chính
Thuy t minh báo cáo tài chính đ c l p nh m cung c p các thông tin v tình hình
s n xu t, kinh doanh ch a có trong h th ng các báo cáo tài chính, đ ng th i gi i thích
Trang 21thêm m t s ch tiêu mà các báo cáo tài chính ch a đ c trình bày, gi i thích m t
cách rõ ràng và c th (Trích giáo trình Phân tích báo cáo tài chính, Nguy n N ng
Phúc) Thuy t minh báo cáo tài chính bao g m:
- c di m ho t đ ng c a doanh nghi p: Hình th c s h u , ho t đ ng, l nh v c
kinh doanh, t ng s nhân viên nh ng nh h ng quan tr ng đ n tình hình tài chính trong n m báo cáo
- Ch đ k toán áp d ng t i doanh nghi p: Niên đ k toán, đ n v ti n t trong
ghi chép k toán, nguyên t c, ph ng pháp chuy n đ i các đ ng ti n khác, hình th c
s k toán, ph ng pháp k toán tài s n c đ nh, ph ng pháp k toán hàng t n kho,
ph ng pháp tính toán các kho n d phòng, tình hình trích l p và hoàn nh p d phòng
- Chi ti t m t s ch tiêu trong báo cáo tài chính: Y u t chi phí s n xu t, kinh
doanh, tình hình t ng gi m tài s n c đ nh, tình hình t ng gi m các kho n đ u t vào
doanh nghi p, lỦ do t ng, gi m, các kho n ph i thu và n ph i tr
e M t s tài kho n khác liên quan
Ngoài nh ng thông tin s li u s d ng trong b tài chính, phân tích nghiên c u
hi u qu s d ng v n c n ph i có m t vài tài kho n k toán c th nh m vi c phân tích
đ c chính xác ph n ánh đúng th c tr ng qu n lý v n c a doanh nghi p bao g m tài
kho n ph i tr nhà cung c p, vay ng n h n, vay dài h nầ
f Thông tin tài chính liên quan
Ngoài y u t bên trong, hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p còn ph i ch u tác
đ ng t các y u t khách quan t bên ngoài n n kinh t M t vài y u t khách quan tác
đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p c n quan tâm nh :
qu kinh doanh Khi c h i thu n l i, các ho t đ ng c a doanh nghi p đ c m r ng,
l i nhu n c a công ty, giá tr c a công ty c ng t ng lên, và ng c l i khi nh n th y c
Khi ti n hành phân tích kinh doanh, c ng nh bao g m phân tích đ nh y bén v
hi u qu nh ng đ ng v n c a doanh nghi p, đi đôi v i vi c s d ng nh ng thông tin,
s li u tài chính luôn c n ph i áp d ng nh ng ph ng pháp phân tích tài chính đ vi c
phân tích nghi n c u đ t đ c k t qu mong mu n Qua nh ng ph ng pháp phân tích
Trang 22kinh doanh th ng th y trong doanh nghi p, có th áp d ng linh đ ng chúng đ có th phân tích rõ đ c th c tr ng tình hình c a vi c qu n lý s d ng ngu n v n c a doanh
nghi p M t s ph ng pháp có th áp d ng trong quy trình phân tích bao g m:
Tr c h t ph i hi u so sánh là ph ng pháp đ c s d ng ph bi n và th ng
xuyên trong ho t đ ng phân tích đ xác đ nh xu h ng, m c đ bi n đ ng c a ch tiêu
phân tích (Trích giáo trình Phân tích báo cáo tài chính, Nguy n N ng Phúc) S d ng
ph ng pháp so sánh trong phân tích hi u qu s d ng v n c ng là s d ng các ch
tiêu tài chính liên quan đ n ngu n v n đ xác đ nh xu h ng, m c đ bi n đ ng ngu n
v n kinh doanh c a doanh nghi p Tuy nhiên, đi u ki n đ ti n hành áp d ng ph ng
pháp so sánh vào phân tích, gi i quy t nh ng v n đ c b n liên quan đ n ngu n v n
doanh nghi p là các ch tiêu s d ng ph i xác đ nh đ c g c so sánh, đ ng th i các ch tiêu c ng ph i th ng nh t v m t không gian, th i gian, n i dung, tính ch t và đ n v
tính G c so sánh th ng đ c ch n đó là g c v th i gian ho c không gian, k phân tích đ c ch n là k báo cáo ho c k ho ch, giá tr c a các ch tiêu so sánh có th
- So sánh t ng s v n hi n có c a doanh nghi p v i s v n trung bình c a các
doanh nghi p cùng nghành, c a các doanh nghi p khác đ đánh giá tình hình tài chính
c a doanh nghi p mình
- So sánh các ch tiêu v v n theo chi u d c đ xem xét t tr ng so v i t ng th
v n c a doanh nghi p, so sánh theo chi u ngang c a nhi u k đ th y đ oc s bi n đ i
c v s t ng đ i và s tuy t đ i c a v n qua niên đ k toán liên ti p
Ph ng pháp này d a trên Ủ ngh a chu n m c các t l c a đ i l ng tài chính
V nguyên t c thì ph ng pháp t l đòi h i ph i xác đ nh đ c các ng ng, các đ nh
m c đ nh n xét, đ đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p, trên c s so sánh
các t l c a doanh nghi p v i t l tham chi u
Trong phân tích tài chính c a doanh nghi p, các t l tài chính đ c phân thành
các nhóm t l v kh n ng thanh toán, nhóm t l v c c u v n và ngu n v n, nhóm
Trang 23t l v n ng l c ho t đ ng kinh doanh, nhóm t l v kh n ng sinh l i M i nhóm t
l l i bao g m nhi u nhóm t l ph n ánh riêng l , t ng ho t đ ng c a b phân tài
chính, trong m i tr ng h p khác nhau, tu theo giác đ phân tích, ng i phân tích s
d ng nh ng nhóm ch tiêu khác nhau ph c v cho vi c phân tích hi u qu s d ng
v n, các ch s có nh h ng tác đ ng đ n ngu n v n th ng đ c các doanh nghi p
s d ng
Ph ng pháp chi ti t ch tiêu nghiên c u s t p trung nghiên c u các ch tiêu
ph n ánh ngu n v n c a doanh nghi p Ph ng pháp này s giúp nhà qu n lý t p trung đánh giá chính xác nh ng v n đ liên quan đ n v n trong vi c đánh giá tình hình kinh
doanh chung c a doanh nghi p ng th i nhà qu n lý có th có nh ng quy t đ nh k p
th i, sát th c v đ a bàn kinh doanh tr ng đi m, quy t đ nh m r ng hay thu h p th
tr ng nh h ng đ n ngu n v n c a doanh nghi p
Ph ng pháp Dupont là ph ng pháp phân tích d a trên m i quan h t ng h
gi a các ch tiêu tài chính, t đó bi n đ i m t ch tiêu t ng h p thành m t hàm s c a
các bi n s Hay nói cách khác, ph ng pháp dupont là ph n ánh m i liên h gi a các
ch tiêu tài chính (Nguy n V n Công – Giáo trình Phân tích kinh doanh, trang 35)
S d ng ph ng pháp Dupont trong phân tích không nh ng có th đánh giá hi u
qu s d ng v n m t cách sâu s c và toàn di n mà còn đánh giá đ y đ và khách quan
đ n nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p T đây,
nhà qu n lý có th d dàng h n trong vi c đ a ra các bi n pháp t m và xác th c nh m
t ng c ng công tác c i ti n t ch c qu n lý ngu n v n c a doanh nghi p, t o đi u
ki n cho s phát tri n lâu dài c a doanh nghi p
1.2.5 N i dung phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p
Hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p là ph n nh trình đ qu n lý s d ng
v n trong doanh nghi p Vi c phân tích hi u qu s d ng v n là v n đ quan tr ng mà
doanh nghi p ph i đ c bi t quan tâm đ đ m b o ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p đ c ti n hành liên t c và có hi u qu N i dung c a phân tích hi u qu s
d ng v n bao g m:
1.2.5.1 Phân tích tình hình bi n đ ng v n
hi u rõ đ c th c tr ng qu n lý v n, tr c h t c n ph i tìm hi u v tình hình
bi n đ ng v n hay là s bi n đ ng c a t ng kho n m c c u thành lên t ng v n c a
doanh nghi p Phân tích bi n đ ng v n c ng s d a trên cách phân lo i v n c a doanh
nghi p S t ng gi m c a t ng kho n m c v n không ch ph n ánh các ngu n hình
thành lên t ng v n mà còn ph n ánh t tr ng v n c a t ng kho n m c, làm thay đ i c
c u v n c a doanh nghi p C th h n, ta s xem xét s t ng gi m, m c đ chênh l ch
Trang 24c a t ng b ph n c a v n l u đ ng và v n c đ nh theo t c đ luân chuy n, hay v n
ch s h u và n ph i tr theo ngu n hình thành
B ng ph ng pháp so sánh, ta có th đánh giá khái quát đ c s thay đ i t ng
gi m c a các thành ph n c ng nh tình hình bi n đ ng chung v n c a doanh nghi p
K t qu nghiên c u s là k t qu c a s so sánh v quy mô c a các kho n m c c u thành c v s tuy t đ i và s t ng đ i t đó có th xác đ nh đ c t tr ng trong t ng
v n c a doanh nghi p
- S bi n đ ng v s tuy t đ i c a m t kho n m c cho bi t m c chênh l ch tuy t
đ i v m c đ u t c a doanh nghi p vào b ph n đó Qua đó đánh giá đ c ph n nào
s t ng tr ng hay suy gi m v quy mô ho t đ ng, xu h ng phát tri n c a doanh
nghi p N u m c chênh l ch gi a các chu k là l n và t ng, đi u này đ ng ngh a v i
vi c doanh nghi p đang có xu h ng t p trung phát tri n cho kho n m c đó làm thay
Trang 25xu h ng bi n đ ng c a chúng theo th i gian đ th y đ c m c đ h p lỦ và an toàn tài chính c a doanh nghi p
Nh m nâng cao hi u qu phân tích, khi phân tích có th s d ng b ng sau:
CH ăTIểU N Mă2011 N Mă2012 N Mă2013
S ăTI N % S ăTI N % S ăTI N %
(Ngu n: Phòng tài chính k toán)
Qua b ng phân tích trên, n u xét v đ n v c u thành lên t ng v n, ta s đánh giá
đ c n ng l c tài chính m c đ đ c l p tài chính m c đ v m t tài chính c a doanh nghi p N u ngu n v n ch s h u chi m t tr ng cao trong t ng s ngu n v n, doanh nghi p có đ kh n ng t đ m b o v m t tài chính và m c đ đ c l p c a doanh nghi p đ i v i các kho n n là cao và ng c l i Bên c nh đó, c ng s n m đ c tr s
và s bi n đ ng c a các ch tiêu: h s tài tr , h s n so v i v n ch s h u, h s n
so v i t ng ngu n v n T đây, nhà qu n tr có th đ a ra nh ng quy t đ nh qu n lỦ chi n l c, c n nh c vi c s d ng đòn b y tài chính b ng vi c gia t ng v n vay hay
t ng c ng đ ch c ch n tài chính c a doanh nghi p
M t khác, n u d a vào t tr ng c c u v n theo s luân chuy n c a v n, doanh nghi p có th đ a đ c m c đ h p lỦ t các ngu n tài tr đ u t tài chính c a mình,
đ u t vào tài s n dài h n hay ng n h n, vào th i đi m nào là thích h p nh t, c ng nh
ch a thích h p c a doanh nghi p T đó, có th luân chuy n các ngu n tài tr t ch
ch a h p lỦ sang ch h p lỦ phù h p v i đi u ki n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p làm cho ngu n tài tr đ c s d ng t i u nh t
Vi c l a ch n nh ng chi n l c qu n lỦ v n trong doanh nghi p t c là vi c s
d ng các ngu n tài tr trong s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p đó Mu n có
đ c hi u qu s d ng v n, các doanh nghi p ph i luôn có nh ng t duy và chi n l c thích ng và h p lỦ đ ngu n v n c ng nh các ngu n tài tr đ c s d ng m t cách
hi u qu nh t Vi c l a ch n các ngu n tài tr v a ph i đ m b o s an toàn tài chính cho doanh nghi p và v a ph i đ m b o t i thi u chi phí cho các ngu n tài tr đó Có 3 chi n l c qu n lỦ v n mà các doanh nghi p th ng s d ng trong l a ch n chi n
l c qu n lỦ ngu n v n Nh ng đ đ t đ c hi u qu t t nh t, không ph i lúc nào m t
Trang 26chi n l c qu n lỦ c ng là t i u nh t mà ph i l a ch n chi n l c h p lỦ tu thu c vào m i doanh nghi p trong t ng th i k khác nhau
V i chi n l c qu n lỦ v n c p ti n thì doanh nghi p s s d ng m t ph n c a ngu n v n ng n h n đ tài tr cho tài s n c đ nh Chi n l c này s đem l i cho doanh nghi p v i m c chi phí s d ng v n th p nh ng đ i l i doanh nghi p ph i đ i
m t v i v n đ m t kh n ng thanh toán ng n h n S d ng chi n l c qu n lỦ này, doanh nghi p s đem l i l i nhu n cao tuy nhiên trong tr ng thái m o hi m
(Ngu n: Bùi Anh Tu n, Giáo trình Qu n tr tài chính doanh nghi p)
Khác v i chi n l c v n c p ti n, thì chi n l c qu n lỦ v n th t tr ng mang tính
ch t đúng nh cái tên c a nó Trong chi n l c qu n lỦ v n th n tr ng thì m t ph n tài
s n l u đ ng c a doanh nghi p s đ c tài tr b ng ngu n v n dài h n Nh đã bi t thì chi phí s d ng c a ngu n v n dài h n s m t nhi u h n so v i chi phí s d ng ngu n
v n ng n h n Vì v y, chi n l c qu n lỦ v n này, tuy doanh nghi p có th đ m b o
đ c kh n ng thanh toán, s n đ nh c a các ngu n tài tr , h n ch đ c r i ro trong kinh doanh nh ng doanh nghi p ph i tr phí cho m c an toàn đó là m c tr phí cho s
d ng ngu n v n dài h n Chi phí s d ng v n cao làm doanh nghi p đem l i l i nhu n kém h n nh ng r i ro c ng th p
(Ngu n: Bùi Anh Tu n, Giáo trình Qu n tr tài chính doanh nghi p)
Ngoài 2 chi n l c trên, doanh nghi p có th l a ch n chi n l c qu n lỦ th 3
là chi n l c qu n lỦ dung hòa Chi n l c này d a trên c s nguyên t c t ng thích: TSL đ c tài tr b ng ngu n ng n h n và TSC đ c tài tr b ng ngu n dài h n Tuy nhiên, trên th c t , đ đ t đ c tr ng thái t ng thích không h đ n gi n do v p
Trang 27ph i nh ng v n đ nh s t ng thích k h n, lu ng ti n hay kho ng th i gian, do v y chính sách này ch c g ng ti n t i tr ng thái t ng thích, dung hòa r i ro và t o ra
m c thu nh p trung bình Hay có th nói chi n l c này s dung hòa chi n l c c p
ti n v i m c thu nh p cao, r i ro cao và chi n l c th n tr ng v i m c thu nh p th p
h n và r i ro c ng ít h n
(Ngu n: Bùi Anh Tu n, Giáo trình Qu n tr tài chính doanh nghi p)
1.2.5.4 Các ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p
Ngu n v n doanh nghi p đ c hình thành d a trên v n ch s h u và n ph i
tr ánh giá m c đ hi u qu c a vi c qu n lý s d ng v n c b n d a trên ch tiêu đánh giá hi u qu ho t đ ng c a 2 ngu n này Bên c nh đó, có th đánh giá hi u qu
s d ng v n qua nh ng ch s ph n ánh hi u qu kinh doanh chung c a doanh nghi p
a Ch tiêu hi u qu s d ng ngu n v n chung
T su t sinh l i trên t ng v n s th hi n m i quan h gi a l i nhu n sau thu và
t ng v n bình quân c a doanh nghi p, ph n ánh m c sinh l i c a v n trên t ng doanh thu Ch tiêu này là ch tiêu đánh giá chung nh t hi u qu kinh doanh c a doanh
nghi p M t doanh nghi p trên đà phát tri n s có T su t sinh l i c a k sau cao h n
k tr c và con s lài càng cao thì hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p càng l n T
su t sinh l i trên t ng v n s là t l gi a l i nhu n sau thu trên v n binh quân:
T su t sinh l i trên t ng v n =
L i nhu n sau thu
V n bình quân
b Ch tiêu hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thành
Ch tiêu ph n ánh hi u qu v n ch s h u
- S vòng quay c a v n ch s h u
S vòng quay c a v n ch s h u cho bi t trong k kinh doanh, v n ch s h u
c a doanh nghi p s d ng đ c m y vòng Tính trên t ng s doanh thu đ t đ c s
b ng bao nhiêu l n s v n ch s h u c a doanh nghi p s d ng trong k kinh doanh
N u con s này càng l n, ch ng t doanh nghi p đã th c hi n tái đ u t b ng v n ch
s h u càng cao Do đó, s vòng quay này càng l n, hi u n ng ho t đ ng c a v n ch
Trang 28đ c xác đ nh b ng l i nhu n sau thu cu i cùng trong m t chu k kinh doanh c a
doanh nghi p chia cho s v n ch s h u mà doanh nghi p đó đ u t vào trong k
Con s này s th hi n s hi u qu khi s ph n tr m l i nhu n c a doanh nghi p đ t
đ c phát sinh t s d ng ngu n v n ch s h u Vì v y, t su t sinh l i c a v n ch
s h u càng l n, hi u qu ho t đ ng và hi u qu kinh doanh càng cao và ng c l i:
T su t sinh l i trên v n
ch s h u (ROE) =
L i nhu n sau thu
V n ch s h u
- M c hao phí v n ch s h u so v i l i nhu n sau thu
M c hao phí v n ch s h u so v i l i nhu n sau thu cho bi t đ có 1 đ n v l i
nhu n sau thu , doanh nghi p ph i chi ra bao nhiêu đ n v v n ch s h u bình quân
T s này s là con s ng c l i so v i t su t sinh l i Trong chu k kinh doanh, n u
s v n ch s h u mà doanh nghi p đ u t càng ít nh ng v n đ t l i nhu n nh k vòng thì l ng v n ch s h u mà doanh nghi p đem đ u t đó đã đ t đ c hi u quá,
chi phí mà v n ch s h u ph i tài tr là m c t i u Do đó, m c hao phí v n ch s
h u so v i l i nhu n sau thu càng l n, hi u qu ho t đ ng càng th p và ng c l i, đòi
h i doanh nghi p ph i t i u hóa ngu n v n c a mình
ch s h u s đ c th hi n khi doanh nghi p gi s có cùng m t l ng l i nhu n thu
v đ c khi k t thúc chu k kinh doanh nh ng doanh nghi p l i thay đ i l ng v n
ch s h u bình quân c a chu k sau so v i chu k kinh doanh tr c M c nh h ng
k phân tích
-
L i nhu n sau thu k g c VCSH bình quân
k g c
Trang 29+ i v i s nh h ng c a l i nhu n sau thu đ n t su t sinh l i c a v n ch s
h u c ng s t ng t M c tác đ ng c a l i nhu n sau th đ n t su t sinh l i c a v n
ch s h u là l n hay nh ph thu c vào s chênh l ch c a t s là nhi u hay ít:
k phân tích
-
L i nhu n sau thu k g c VCSH bình quân
k phân tích
ch s h u m t cách logic và ch t ch T su t sinh l i v n ch s h u tính theo
ph ng pháp Dupont s bao hàm nhi u t s tài chính trong đó Vì th s ph n ánh
m i liên h m t thi t, đ ng th i d dàng trong vi c phát hi n nh ng nhân t nh
x
Doanh thu thu n
T ng tài s n bình quân
x
L i nhu n sau thu Doanh thu thu n Hay :
Có th th y t su t sinh l i c a v n ch s h u nh h ng b i r t nhi u nhân t
khác nhau B t c s thay đ i nào c ng s nh h ng đ n s bi n đ ng c a ch tiêu
này C th :
+ M c nh h ng c a đòn b y tài chính so v i t su t sinh l i c a v n ch s h u
là r t quan tr ng Nh đã bi t, đòn b y tài chính có đ nh y c m so v i l i nhu n sau
thu là cao nh th nào Doanh nghi p có đ s khôn ngoan đ s d ng h p lý đòn b y
s đem l i thành công l n và s là sai l m n u doanh nghi p nào s d ng kém hi u
g c
+ T ng t m c nh h ng c a đòn b y tài chính, s vòng quay c a t ng tài s n là
m t ph n trong s thay đ i c a t su t sinh l i v n ch s h u Tài s n ng n h n hay
tài s n dài h n c a doanh nghi p đ u đ c đ m b o t các ngu n tài tr mà xu t phát
đi m là t ngu n v n c a doanh nghi p S vòng quay c a t ng tài s n càng l n, hay
Trang 30x
M c chênh l ch
gi a k phân tích
v i k g c c a ch tiêu s vòng quay
c a TSS
x
T su t sinh
l i c a doanh thu thu n k
g c
làm cho t su t sinh l i c a v n ch s h u thay đ i T su t sinh l i trên doanh thu
ph n ánh k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, là k t qu c a vi c
s d ng ngu n v n doanh nghi p đ u t vào quy trình kinh doanh Vì v y, s thay đ i
x
S vòng quay c a
t ng tài s n
k phân tích
x
M c chênh l ch
gi a k phân tích
v i k g c c a ch tiêu T su t sinh l i
c a doanh thu thu n
Ch tiêu phân tích hi u qu n ph i tr
- Kh n ng thanh toán lãi
Kh n ng thanh toán lãi vay ph n ánh đ an toàn kh n ng thanh toán lãi ti n vay
c a doanh nghi p, h s cho bi t m c đ l i nhu n đ m b o kh n ng tr lãi nh th
nào N u công ty quá y u v m t này, các ch n có th đi đ n gây s c ép lên doanh
nghi p, th m chí d n t i phá s n doanh nghi p Ng c l i, doanh nghi p có kh n ng
thanh toán t t, s t o s tín nhi m v thanh kho n c a doanh nghi p đ i v i các ch
n
Kh n ng thanh toán lãi = L i nhu n tr c thu + Chi phí lãi vay Chi phí lãi vay
- T su t sinh l i c a v n vay
T su t sinh l i c a v n vay cho bi t doanh nghi p s d ng 1 đ ng v n vay vào
ho t đ ng kinh doanh thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n Ph n tr m l i nhu n phát
sinh qua s d ng v n vay càng l n thì càng th hi n v n vay đang đ c đ u t và s
d ng càng h p lý
T su t sinh l i c a
v n vay =
L i nhu n sau thu
Ti n vay binh quân x 100
Trang 31Vi c s d ng hi u qu v n vay là m t ph n quan tr ng quy t đ nh đ n l i nhu n
c a doanh nghi p L ng v n vay thay đ i trong các chu k kinh doanh c ng s tác
V n vay bình quân
k phân tích
-
L i nhu n sau thu k g c
V n vay bình quân k g c
c Ch tiêu hi u qu s d ng v n theo t c đ luân chuy n
Ch tiêu phân tích hi u qu v n c đ nh
- Vòng quay v n c đ nh
Vòng quay v n c đ nh là ch tiêu cho bi t trong chu k kinh doanh, v n c đ nh
c a doanh nghi p đã th c hi n đ c bao nhiêu vòng quay Trong t ng doanh thu mà
doanh nghi p đ t đ c trong k kinh doanh, v n c đ nh đã đ c tái đ u t là bao
nhiêu S vòng quay càng cao thì càng th hi u hi u su t s d ng v n c đ nh c a
doanh nghi p là cao Tuy nhiên, v n c đ nh th ng có th i gian s d ng cao, doanh
Th i gian quay vòng VC là ch tiêu ph n ánh m t vòng chu chuy n c a VC
di n ra trong kho ng th i gian là bao lâu VC mang tính ch t s d ng lâu, h t giá tr
kh u hao qua các k kinh doanh vì v y ch tiêu này càng cao thì v n c đ nh s d ng
H s hao mòn TSC cho bi t m c kh u hao c a TSC trong k kinh doanh c a
doanh nghi p M c hao phí càng th p, càng th hi n doanh nghi p s d ng TSC h p
lý, h n ch đ c s hao mòn c a TS Vì v y, doanh nghi p luôn c g ng qu n lý TSC cho ch tiêu này đ c m c th p nh p có th :
H s hao mòn
Kh u hao l y k TSC Nguyên giá TSC bình quân
- T su t sinh l i c a TSC
T su t sinh l i c a TSC ph n ánh xem doanh nghi p s t o ra đ c bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu khi s d ng m t đ ng TSC tham gia vào s n xu t kinh
Trang 32doanh Ch tiêu này c ng s cho bi t trình đ qu n lỦ TSC c a doanh nghi p, ch tiêu
này càng cao thì trình đ qu n lỦ TSC c a doanh nghi p càng cao
T su t sinh l i
L i nhu n sau thu
Nguyên giá TSC bình quân
- T su t sinh l i c a các kho n đ u t TCDH
T su t sinh l i c a các kho n đ u t TCDH c ng cho bi t m i đ ng đ u t tài
chính ng n h n thì doanh nghi p t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này
càng cao thì kho n đ u t vào tài chính dài h n c a doanh nghi p càng hi u qu :
T su t sinh l i c a các kho n đ u t
T su t sinh l i v n c đ nh cho bi t m t đ ng VC s t o ra bao nhiêu đ ng l i
nhu n sau thu Vì v y t su t sinh l i c a VC càng cao thì doanh nghi p s d ng
VC càng đem l i hi u qu :
T su t sinh l i VC = L i nhu n sau thu VC bình quân
S d ng ph ng pháp Dupont đ phân tích t su t sinh l i c a VC s làm rõ
h n nh ng y u t tác đ ng đ n ch tiêu này T su t sinh l i VC ch u tác đ ng t hai
y u t chính là t su t sinh l i trên doanh thu thu n và vòng quay c a VC :
T su t sinh
l i VC = L i nhu n sau thu Doanh thu thu n x
Doanh thu thu n
VC bình qu n
Nh ng bi n đ ng c a hai ch tiêu trên s tác đ ng tr c ti p đ n t su t sinh l i
c a VC :
T su t sinh l i trên doanh thu là ch tiêu kh t ng h p, ph n ánh ph n nào
kh n ng bán hàng cung c p d ch v và quy trình qu n lý chi phí c a doanh nghi p
Xem xét s bi n đ ng c a t su t sinh l i trên doanh thu, ta có th th y rõ đ c s thay đ i c a các b ph n trong đó bao g m doanh thu, giá v n hàng bán, phi phí hay
các lo i thu ph i n p Vì v y, b t c s thay đ i nào c ng s nh h ng không nh
ch tiêu này, đ ng ngh a v i vi c tác đ ng đ n t su t sinh l i VC c a doanh nghi p:
Trang 33 Vòng quay VC s ph n ánh kh n ng t o ra doanh thu b i m i đ ng VC
Vì v y, trong tr ng h p này, công tác qu n lý và s d ng ngu n v n dài h n c a
doanh nghi p s tr c ti p tác đ ng lên kh n ng sinh l i c a nó:
M c chênh l ch
gi a k phân tích
v i k g c c a ch tiêu vòng quay
VC
Ch tiêu hi u qu s d ng v n ệ u đ ng
Ch tiêu kh n ng thanh toán
Kh n ng thanh toán là kh n ng x lý các kho n n ng n h n c a doanh nghi p
Kh n ng thanh toán s đ c đo l ng b ng các ch s thanh kho n bao g m t s
thanh toán hi n th i (current ratio) và t s thanh toán nhanh (quick ratio):
- T s thanh toán hi n th i
T s thanh toán hi n th i đ c xác đ nh b ng cách l y giá tr c a tài s n l u đ ng
chia cho giá tr c a n ng n h n ph i tr T s thanh toán hi n th i s cho bi t m i
đ ng n ng n h n ph i tr c a doanh nghi p có báo nhiêu đ ng tài s n l u đ ng có th
s d ng đ thanh toán Ch s này càng l n thì kh n ng thanh toán ng n h n c a
doanh nghi p càng cao, đ ng th i có Ủ ngh a l n trong vi c gi uy tín c a doanh
nghi p đ i v i các ch n c ng nh uy tín khi doanh nghi p có nhu c u huy đ ng v n
H s thanh toán
hi n th i =
Giá tr tài s n l u đ ng
N ng n h n
- T s thanh toán nhanh
T s thanh toán nhanh c ng đ c xác đ nh b ng giá tr tài s n l u đ ng nh ng
không bao g m hàng l u kho chia cho các kho n n ng n h n T này cho bi t doanh
nghi p có s có bao nhiêu tài s n l u đ ng có th thanh toán ngay các kho n n ph i
tr ng n h n C ng nh kh n ng thanh toán hi n th i, t s thanh toán nhanh c a
doanh nghi p càng l n thì doanh nghi p càng có kh n ng thanh toán cao và có Ủ ngh a t ng t đ i v i các ch n c ng nh khi doanh nghi p có nhu c u vay v n
- Vòng quay các kho n ph i thu
Vòng quay các kho n ph i thu là ch tiêu ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n
ph i thu c a doanh nghi p thành ti n m t T đó có th đ a ra nh n xét v quy trình
qu n lý các kho n n t bên ngoài đ i v i doanh nghi p Vòng quay các kho n ph i
thu càng l n, ch ng t đã th c hi n đ c nhi u các kho n thu trong k kinh doanh:
Trang 34Vòng quay các kho n ph i thu =
Doanh thu thu n Các kho n ph i thu
- K thu ti n binh quân
K thu ti n binh quân là ph n ánh rõ h n t c đ thu h i ti n c a doanh nghi p
K thu ti n càng ng n thì doanh nghi p càng có th quay vòng v n t các kho n ph i
thu đ tái đ u t kinh doanh Tuy nhiên, doanh nghi p c n ph i th n tr ng cân nh c
th i gian thu ti n h p lý vì s nh h ng đ n khâu tiêu th s n ph m:
K thu ti n binh
365 Vòng quay các kho n
ph i thu
- Vòng quay các kho n ph i tr
Vòng quay các kho n ph i tr là ch tiêu ph n ánh kh n ng chi m d ng v n c a
doanh nghi p đ i v i ng i bán và nhà cung c p Ch tiêu này càng cao thì kh n ng
chi m d ng v n c a doanh nghi p càng l n và ng c l i Tuy nhiên, n u doanh nghi p
chi m d ng v n quá nhi u thì s nh h ng không t t đ n uy tín tín d ng c a mình
Ch tiêu này đ c xác đ nh:
Vòng quay các kho n ph i tr =
K tr ti n bình quân c ng là ch tiêu đo l ng t c đ luân chuy n các kho n
ph i tr c a doanh nghi p Ch tiêu này cho bi t s ngày mà doanh nghi p chi m d ng
v n c a nhà cung c p thông qua mua hàng hóa tr ch m tr c khi thanh toán n c
xác đ nh:
K tr ti n binh
365 Vòng quay các kho n
ph i tr
- Vòng quay hàng t n kho
Vòng quay hàng t n kho ph n ánh kh n ng qu n lý t t hàng t n kho c a doanh
nghi p C ng nh vòng quay v n l u đ ng, vòng quay hàng t n kho càng cao thì t c
đ kinh doanh c a doanh nghi p càng hi u qu :
Vòng quay HTK = Doanh thu thu n
Hàng t n kho
- Th i gian quay vòng hàng t n kho
Th i gian quay vòng hàng t n kho cho bi t m i chu k hàng t n kho s quay vòng trong vòng bao nhiêu ngày Ch tiêu này càng nh , ch ng t doanh nghi p đã
th c hi u đ c nhi u vòng quay hàng t n kho trong m t chu k kinh doanh Doanh
Trang 35nghi p càng đ t hi u qu cao trong công tác qu n lý hàng t n kho, l ng đ u t cho
hàng t n kho không l n nh ng v n đem l i doanh s cao:
Th i gian quay
365 Vòng quay HTK
Các ch tiêu chung
- H s đ m nhi m v n l u đ ng
H s đ m nhi m VL là ch tiêu cho bi t v i m i đ ng doanh thu t o ra thì s
có l ng VL là bao nhiêu đ c s d ng, s VL mà doanh nghi p chi ra cho m t
Vòng quay c a VL là ch tiêu này ph n ánh trong m t chu k kinh doanh, VL
c a doanh nghi p s quay đ c bao nhiêu l n, t c là doanh nghi p có th th c hi n
vi c tái đ u t VL bao nhiêu l n trong ho t đ ng kinh doanh T s này đ c xác
đ nh doanh thu thu n trên t ng ngu n v n Ta có th th y r ng, n u v n đ c tái đ u
t đ c nhi u l n thì doanh nghi p s đ t doanh thu càng l n – t s càng cao thì VL
Th i gian quay vòng VL cho bi t s ngày đ th c hi n m t vòng quay v n l u
đ ng Ch tiêu này càng nh , t c đ thu h i v n v n l u đ ng c a doanh nghi p càng cao và ng c l i:
Vòng quay VL
k phân tích
-
Doanh thu thu n k g c
Trang 36- Th i gian quay vòng v n b ng ti n
Doanh nghi p luôn mong mu n th i gian quay vòng v n b ng ti n c a mình luôn
m c ng n nh t Th i gian quay vòng v n b ng ti n càng ng n thì doanh nghi p càng thu h i v n đ c nhanh, ho t đ ng kinh doanh càng đ t hi u qu cao Tuy nhiên, n u
th i gian hoàn l i v n càng nhanh thì đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p đang s d ng
Th i gian quay vòng hàng t n kho -
K tr ti n bình quân
- T su t sinh l i VL
T su t sinh l i v n l u đ ng cho bi t m t đ ng v n l u đ ng s t o ra bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Vì v y t su t sinh l i c a v n l u đ ng càng cao thì càng th
hi n s h p lý c a doanh nghi p trong qu n lý s d ng v n l u đ ng:
T su t sinh l i VL = L i nhu n sau thu VL bình quân
hi u rõ h n v ch tiêu này, ta có th s d ng ph ng pháp Dupont đ phân
tích C ng gi ng ch tiêu VC , t su t sinh l i c a VL c ng s ch u tác đ ng t hai
y u t chính là t su t sinh l i trên doanh thu thu n và vòng quay c a v n l u đ ng
Nh đã phân tích trên (Phân tích t su t sinh l i VC b ng ph ng pháp
Dupont), s bi n đ ng c a doanh thu, giá v n hàng bán, phi phí hay các lo i thu ph i
n p c ng s nh h ng t su t sinh l i v n l u đ ng c a doanh nghi p:
Ngoài t su t sinh l i trên doanh thu thì vòng quay VL c ng có nh h ng
không h nh đ n t su t sinh l i v n l u đ ng S thay đ i c a vòng quay VL t c là
s thay đ i c a các b ph n n m trong ngu n v n ng n h n này c a doanh nghi p
Trang 37Hay có th nói, công tác qu n lý ngu n v n ng n h n c a doanh nghi p s nh h ng
M c chênh l ch
gi a k phân tích
v i k g c c a ch tiêu vòng quay
VL
Không ph i v n đ c đ u t thì s đem l i hi u qu Bên c nh vi c qu n lý s
d ng v n thì v n ph i chu tác đ ng t nhi u nhân t tác đ ng làm hi u qu s d ng
v n c ng b bi n đ ng t ng t Nh ng tác đ ng chính làm nh h ng đ n hi u qu s
d ng v n bao g m:
tham gia tác đ ng đ n hi u qu s d ng v n s n xu t kinh doanh theo nh ng khía c nh
khác nhau N u th tr ng đó là c nh tranh t do, nh ng s n ph m c a doanh nghi p
đã có uy tín t lâu đ i v i ng i tiêu dùng thì s tác nhân tích c c thúc đ y doanh
nghi p m r ng th tr ng i v i th tr ng s n ph m không n đ nh (theo mùa,
theo th i đi m, s thích ) thì bu c hi u qu s d ng v n c ng không n đ nh qua vi c
doanh thu bi n đ ng l n qua các th i đi m này Th tr ng kinh doanh c a công ty là
r t r ng và nó s có tác đ ng t i hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p Chính vì v y đòi h i công ty ph i liên t c đ i m i và hoàn thi n công các t ch c ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a mình đ có th b t k p v i nhu c u c a th tr ng
- Tính ch t c a s n ph m: S n ph m c a doanh nghi p là n i ch a đ ng chi phí
và doanh thu cho doanh nghi p qua đó quy t đ nh l i nhu n c a doanh nghi p Ngoài
ch t l ng thì vòng đ i dài hay ng n c a s n ph m s quy t đ nh đ n doanh thu c a
doanh nghi p
- Chu k s n xu t kinh doanh: ây là m t đ c đi m quan tr ng g n tr c ti p t i
hi u qu s d ng v n N u chu k s n xu t kinh doanh ng n, doanh nghi p s có kh
n ng thu h i v n nhanh nh m tái t o, m r ng s n xu t kinh doanh Ng c l i n u chu
k s n xu t kinh doanh lâu dài, doanh nghi p s có m t gánh n ng là s đ ng v n lâu
khâu s n xu t kinh doanh và lãi các kho n vay, kho n ph i tr
- c đi m v k thu t s n xu t: Các đ c đi m riêng v k thu t s n xu t tác đ ng
liên t c t i m t s ch tiêu liên quan trong ph n ánh hi u qu , s d ng v n c đ nh nh
h s đ i m i máy móc, thi t b N u k thu t s n xu t gi n đ n, doanh nghi p có đi u
ki n s d ng máy móc, thi t b nh ng l i ph i luôn đ i phó v i các đ i th c nh tranh
và nhu c u c a khách hàng v ch t l ng s n ph m Do v y, doanh nghi p d t ng
doanh thu l i nhu n trên v n c đ nh nh ng khó gi đ c chi tiêu này lâu dài N u k
Trang 38thu t s n xu t ph c t p, trình đ máy móc thi t b cao, doanh nghi p có th l n trong
c nh tranh
- Trình đ đ i ng cán b và công nhân viên: Có th nh n ra vai trò c a ban lãnh
đ o c a doanh nghi p trong vi c đi u hành và ra quy t đ nh trong kinh doanh S đi u hành c ng nh s d ng có hi u qu v n th hi n n m b t các c h i và đ a ra bi n
pháp k p th i nh m đem l i s t ng tr ng và phát tri n c a doanh nghi p Ngay t
đ u doanh nghi p luôn ph i coi tr ng v n đ ngu n nhân l c v y nên vi c công nhân luôn đ c b i d ng và đào t o cho cán b công nhân viên trong công ty nh m n m
b t đ c v i các công ngh , trang thi t b máy móc hi n đ i đ c công ty th c hi n r t
t t i u này t o ra s đ ng b gi a máy móc và nhân l c nó s thúc đ y n ng su t lao
đ ng c ng nh hi u qu trong kinh doanh Bên c nh đó Công ty c ng ph i có các
chính sách th ng ph t nh m khuy n khích ho c k lu t ng i lao đ ng
s d ng v n c ng nh ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Quá trình ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ph i tr i qua các b c quan tr ng tr c khi s n
ph m đ n tay ng i tiêu dùng òi h i doanh nghi p c n ph i qu n lý ch t ch qu
trình ho t đ ng tr c ti p t ng b ph n, phòng ban c ng nh công tác đi u hành b
máy ho t đ ng c a doanh nghi p
- Các nhân t khác:
+ Chính sách v mô c a nhà n c tác đ ng m t ph n không nh vào hi u qu s
d ng v n c a doanh nghi p C th h n t c ch giao v n, đánh giá tài s n c đ nh, thu v n, thu doanh thu đ n chính sách cho vay, b o h đ u có th làm t ng hay
gi m hi u qu s d ng tài s n c đ nh c a doanh nghi p
+ M t khác, c ch chính sách c ng tác đ ng t i k ho ch mua s m nh p kh u nguyên li u c a doanh nghi p giúp cho doanh nghi p đ c h ng ngu n nguyên li u
ch n đ c ng i cung c p t t nh t và có k ho ch chi tr th ng xuyên và b o hi m
t t nh t, t đó tác đ ng t i hi u qu s d ng v n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
+ K thu t s n xu t m c dù là tác đ ng gián ti p nh ng nh ng bi n đ ng v k thu t s n xu t trên th gi i v n gi vai trò c đ nh trong vi c s d ng tài s n c đ nh
Trang 39PHÂN TÍCH TH C TR NG HI U QU S D NG V N C A
CH NGă2.
CÔNG TY C PH N CONTAINER VI T NAM
2.1 T ng quan v Công ty C ph n Container Vi t Nam
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n
a Thông tin c b n
183-doanh nghi p Nhà n c thành Công ty C ph n
Ti n thân c a Công ty là Công ty Container Vi t Nam, chính th c thành l p ngày
27 tháng 7 n m 1985 theo quy t đ nh s : 1310/Q -BGTVT c a B tr ng B Giao
thông V n t i S v n ban đ u đ c Nhà n c giao t i th i đi m thành l p là 7,2 tri u
đ ng
Các l nh v c ho t đ ng chính c a Công ty ngay t khi thành l p là: Cung c p các
d ch v v đ i lý t u bi n, đ i lý giao nh n cho các hãng t u Container n c ngoài, b c
x p, v n chuy n Container, khai thác kho bãiầ Công ty là đ n v đ u tiên t i Vi t
Nam t ch c các ho t đ ng d ch v v n t i b ng Container V i ph ng châm t tích
lu đ phát tri n, chuy n đ i phù h p v i n n kinh t th tr ng, sau 10 n m ho t đ ng
(1985 - 1995), Công ty đã tr ng thành v m i m t, quy mô s n xu t t ng đáng k
V t ch c, Công ty đã m r ng và phát tri n thêm nhi u đ n v thành viên, các
chi nhánh, v n phòng đ i di n r ng kh p c n c nh t i thành ph H Chí Minh, Quy
Nh n, à N ng, Hà N i, H i Phòngầ nh m t ng c ng và m r ng h th ng
Marketing, gi v ng và phát tri n th ph n d ch v Container trong đi u ki n có nhi u
đ n v m i ra đ i cùng c nh tranh d ch v này Cho đ n nay, Công ty đã khá hoàn
Trang 40thi n v mô hình t ch c v i h th ng các đ n v thành viên tr i kh p ba Mi n B c,
Trung, Nam
đ m b o ch t l ng d ch v , nâng cao n ng l c c nh tranh, Công ty đã chú
tr ng cho công tác đ u t phát tri n: Giai đo n 2003 – 2005, Công ty đã tri n khai và
hoàn thành d án xây d ng m i 02 c u tàu cho tàu bi n lo i 10.000 DWT; mua s m,
l p đ t 02 c n tr c chân đ có t m v i 32m t i c u c ng; mua 01 xe nâng container
hàng PPM s c nâng 45 t n, 02 xe nâng container khung mang (Straddle Carrier), 02 xe nâng v container và đ u t xây d ng c ng Green Port v i t ng giá tr đ u t g n 100
t đ ng N m 2006, Công ty c ng đã ti n hành đ u t xây d ng c i t o nhi u h ng
m c công trình, mua s m thêm các trang thi t b m i ph c v cho công vi c i n hình
ph i k đ n là vào tháng 01/2006, Công ty đã hoàn thành và đ a vào khai thác c u t u
s 2 có chi u dài 108,5m, chi u r ng 25m cùng v i c n tr c s 2 – LIEBHERR có s c
nâng 40 t n, t m v i 32m Trong quý I/2007 Công ty đã đ u t ti p và đ a vào s
d ng c n tr c s 3 – LIEBHERR t ng t nh c n tr c s 2, 05 xe nâng Container
khung mang (Straddle Carrier)
V i nh ng n l c c a Công ty và nh ng thành t u đã đ t đ c trong quá trình
ho t đ ng, phát tri n, Công ty không ch vinh d đ c Nhà n c trao t ng nhi u danh
hi u cao quý mà còn đ c các t ch c danh ti ng qu c t và trong n c trao t ng
nhi u gi i th ng, ch ng nh n v tiêu chu n qu n lý ch t l ng
2.1.2 B máy t ch c và các phòng ban
a C c u t ch c Công ty
Công ty C ph n Container Vi t Nam đ c t ch c và ho t đ ng theo Lu t
doanh nghi p s 60/2005/QH đã đ c Qu c h i n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam thông qua ngày 29 tháng 11 n m 2005 Các Lu t khác và đi u l Công ty C
ph n Container Vi t Nam đ c i h i đ ng c đông nh t trí thông qua ngày 14 tháng
02 n m 2007
K t khi thành l p cho đ n nay, Công ty c ph n Container Vi t Nam đã xây
d ng và hoàn thi n c c u t ch c, đ nh h ng ho t đ ng theo mô hình Công ty m -
Công ty con, v i các đ n v thành viên h ch toán đ c l p và ph thu c trên c 3 mi n
B c, Trung, Nam nh sau:
n v thành viên:
- Công ty TNHH Giao nh n v n chuy n Container Qu c t
- Công ty TNHH Container Mi n Trung
- Công ty TNHH tuy n T.S
- Công ty TNHH Toàn C u Xanh
- Chi nhánh Công ty t i TP H Chí Minh
- C ng Green Port