Và tôi luôn ngh r ng chính vì câu nói đó mà má tôi ra đi... Cha h i, cô v đâu tôi cho quá giang.. Tôi và i n n m nhìn trân tráo lên nóc mùng, nghe gió hui hút trên nh ng ng n tre già bên
Trang 1PH N 3
Nh ng chi u ghe chúng tôi đi ngang qua nh ng ng i đàn bà ng i gi t gi
d i b n sông, tôi hay h i lòng, có ph i tôi v a ngang qua má đó không Tôi c
gi trong lòng hình nh má nh ng r i ngày càng tuy t v ng khi th y nó nh t
nhòa d n, c ngh mai này g p l i mà không nh n ra nhau, lòng nghe bu n thi t
bu n
Má tôi hay mang xoong ch o ra b c sông chùi l ngh , s n đón ghe
hàna(bông mua ít rau c i t i và bán l i nh ng quày chu i chín bói trong v n
D n d n, bu i chi u, đám th ng h hay l i neo ghe ch m y cây m m tr c
nhà M t ng i b o không sao xa đ c ng i đàn bà có cái c i làm l p lánh c
khúc sông Má tôi nguýt dài :
- Dóc…
Ng i đàn ông c i h h , th “ Tôi nói láo cô Hai cho xe đ ng ch t ng c”
(Ngay l p t c, i n thì th m, “th ng ch d i ghe ki m đâu ra chi c xe, nói
dóc…”, và b ng cái v ác c m l lùng, th ng i n bi u tôi nhìn khuôn m t và
t m l ng tr n chi chít nh ng n t ru i c a ông ta, b o “T i h i đó má ng m i
sanh ng ra quên l y l ng bàn đ y, nên ru i bu tùm lum”)
Cho dù ng i đàn ông y có quá nhi u n t ru i, cho dù ch ng cao ráo, đ u ít
tóc… nh ng v i chi c ghe ch đ y v i vóc, nh ng ng i đàn bà lam l quê tôi
v n th ng trông ngóng ông ta
T t c h đ u tr thành tr th khi b c chân lên ghe, h tíu tít, háo h c, h
thèm mu n đ n b n ch n r i dùng d ng tr lên b v i tâm tr ng ti c nu i, ng m
ngùi, th y mình già khi ngang qua b lúa v a hót b t m t l m, th ng cha bán
v i l y m y gi mà nh kh a m t ít tu i xuân đi C đ i, cái b lúa luôn làm
lòng h đau đáu, khi ngh t i b nh t t, chuy n c t l i cái nhà, hay d ng v gã
ch ng cho con cái
B lúa nhà tôi đã c n t sau T t i u đó làm má tôi h i bu n, nh ng ng i
bán v i x ng xái b o, “Cô Hai c coi đi, không mua c ng đ c – r i ông ta
s ng s t khi th y má r o r c khi m th nh ng khúc v i r c r lên ng i –
Chèn i, coi nó bình th ng v y mà khoác lên mình cô Hai l i th y sang quá
tr i” Má b ng nhiên th c th m :
- Dóc…
Tôi ch a bao gi th y cái màu đ l lùng y h n bông b p ngoài sân, đ
h n máu Má ngó chúng tôi, h i: “Gì mà nhìn trân trân v y hai đ a ?” Tôi nói,
“Má l quá hà, nhìn không ra” Má m ng quýnh, “Thi t h ?” Tôi mu n khóc
quá ch ng, má con xa l v i nhau mà sao l i m ng ?
Trang 2M t b a tôi chiêm bao, ch ng đ u ch ng cu i gì, ch th y vía má giãy d a
trong t m v i đ l lùng kia nh ng nó thít ch t, ri t l y, si t d n cho t i khi má
thành m t con b m nh , ch p ch i bay v phía m t tr i Gi t mình th c d y
m i hay mình ng quên trong k t b lúa, con chó Phèn ngoài hè nôn nóng cào
đ t r t r t ch cái l chui (Ch c má t ng hai ch em tôi đi ch i nên ch t c a
tr c c a sau m t r i) Mà i n ng i ém ngay đó, lì ra, không c c c a, mình nó
m t m hôi, không có v gì là nó đang khóc, nh ng n c m t ch y ròng ròng
Tôi ôm đ u nó, gi u ánh nhìn c a nó vào ng c mình
a m i tu i quay l ng l i, đ a chín tu i úp m t vô áo ch nó, nh ng c
hai v n nh th y rõ ràng, trên chi c gi ng tre quen thu c, má o n u n ng i
d i t m l ng ch m ch m nh ng n t ru i H c u víu V t vã Rên xi t
ó là hình nh n t ng cu i cùng c a má tôi trên n n m t cái nhà nh , đ ng
tr c có b bàn ch U, b v c tre, r i đ n m t cái b lúa nh d ng g n gi ng
ng , và gian b p th p Quanh hè, dài theo nh ng l i đi ra v n, ra b n là nh ng
c c đá t ng, nh ng thân d a ch hai, cha tôi đã hì h c lót đ su t m t mùa m a,
chân má tôi không b dính sình bùn
Su t nhi u n m sau đó, tôi không dám nh má, b i ngay v a khi ngh đ n
má, ngay l p t c hình nh y hi n ra Theo đó là r c r trên da th t màu v i má
tôi v a đ i đ c (không ph i b ng ti n, hay lúa) Mà, đáng l ph i nh t i khúc
má n m võng hát đ a mình ng y, hay đo n má ng i gi t áo bên hè, hay má
cúi đ u gi a v ng khói m màng, th i l a b p ung…
Má có r t nhi u hình nh đ p, và c khuôn m t lo l ng c a má khi chi u y
v n còn đ p, nhìn th y n c m t không ng ng tuôn r i trên m t th ng i n, má
th ng th t h i : “Mèn i, m t con sao v y ? Tôi tr l i, day day ch m rãi, “Ch c
t i nó nhìn th y chuy n b y đó, má Tr a nay nó ng k t b lúa” Má ch t l ng
nhìn tôi, cái nhìn nh l m đi trên khuôn m t đ p não n Không th gi i thích vì
sao tôi l i h h
Và tôi luôn ngh r ng chính vì câu nói đó mà má tôi ra đi
Tôi ch y qua nhà hàng xóm, nói v i thím T r ng má đi m t tiêu r i C
xóm t ng b ng, k m ng vì v mình ch a b theo trai, ng i vui vì con đàn bà
đ p nh t xóm đã đi r i, kh i lo ông ch ng su t ngày thòm thèm dòm ngó, c ng
có ng i bu n, ghe v i ch c ch ng quay l i xóm này M i ng i bàn ra tán vào,
xôn xao, b t tôi nh l i coi tr c lúc đi má tôi có hành đ ng gì đ c bi t mang
tính d báo không? Chuy n này quan tr ng l m, nó cho ng i ta t ki m tra
trình đ tr i nghi m, suy đoán Thí d nh nhà nào có ng i m i m t h kêu
lên, hèn chi đêm tr c có nghe chim cú kêu, thê thi t l m Thí d nh nhà nào
b m t tr m, h b o nhau, h i hôm tui nghe ti ng chó s a thi t k , là tui nghi
r i… Nh ng chuy n ra đi c a má tôi không m y ly k
- H i chi u má con không n u c m…
- V y sao ?
Trang 3- Má con n m trên gi ng th dài…
- V y h ? Th ra làm sao ?
Tôi h t bi t t Ti ng th th n th t, nghe bu n mênh mông, ch y t ng gi t
nh n c m t Má tôi th dài khi ghe cha ghé b n vì bi t mai m t cha l i đi Má
tôi th dài khi t m, khi n c trôi dài trên làn da tr ng nh bông b i
Lúc ng i vá nh ng b qu n áo c M i l n ghe v i ghé tr c b n, má c ng
th dài, tay b i r i n n vào hai túi áo m ng k p lép Th dài c khi th ng i n
b o cho con xin ti n mua k o, má i
M i ng i không th t v ng, h cho th i gian lùi l i xa xa, thì ra c ng đã có
đi m báo tr c m i nhân duyên này tan rã, ngay cái b a đ u tiên, ngay l n g p
đ u tiên Má tôi ng i khóc bên b c con sông Dài, cha tôi chèo ghe đi ngang, đã
qua kh i m t quãng nh ng vì m i lòng, cha quay m i l i Cha h i, cô v đâu tôi
cho quá giang
Má tôi ng c lên, m t ràn r a n c, “tôi c ng không bi t v đâu” Cha tôi
ch ng i con gái t i nghi p này v nhà, và trong th i gian suy ngh tính coi
mình đi đâu, má yêu cha m t r i, sau đ y thì đ hai ch em tôi Rõ ràng, quá rõ
ràng, th y ch a, má tôi ch quá giang m t khúc đ i r i đi, ai c ng linh tính v y,
ch cha tôi là không, nên bây gi m i khóc h n, c i đau
T i đây thì h t chuy n nói, hàng xóm ra v Gi ng h t nh v a tan đêm hát,
h xì xào đi vào trong đêm, ti ng chó s a r lên dài theo nh ng con đ ng xóm
Tôi và i n n m nhìn trân tráo lên nóc mùng, nghe gió hui hút trên nh ng ng n
tre già bên hè M t h i, thím T qua, thím kêu hai ch em tôi qua nhà thím ng
Sáng sau, thím đi ch , t i b n tàu, cho hay “V Út V b nhà Theo trai”
Ông ch chi c đò ch y tuy n H ng Khánh nói l i v i m y bà b n hàng, và
chi u l i cha tôi m i nh n đ c l i nh n y khi đang lên đòn dong cho m t ngôi
nhà g n ch H i Nghe nói cha tôi còn c i, gi ng ra v gi n, “B h t chuy n
gi n r i sao, cha n i ?”
Có v khó tin, khi m t ng i ngh r ng, ch c n mình h t lòng yêu th ng,
gánh h t s ki m s ng nh c nh n thì s đ c đ n đáp x ng đáng Có v bu n
c i… Và cha tu t xu ng đ t, run r y…
Quãng hành trình v nhà có v r t dài và kh c nghi t, nó v t ki t cha tôi Cha
c i cay đ ng, khi th y qu n áo má còn treo trong nhà, còn c cái kh n t m và
đôi dép Lào c , nh th má đang ch i bên xóm, ch c n th ng i n kêu má s
x p xãi ch y v , m ng húm h i “ i chuy n này n a là đ ti n mua ti vi màu,
ph i hôn anh ?”
Coi k thì má không đem theo gì Chi ti t đó làm đau lòng ng i l i, nó
cho th y ng i đi đã ch ng suy ngh , đ n đo, đã không m t chút trù tr , ch r
mình cái r t, s ch tr n, v y thôi
Trang 4Cha đem t t c đ đ c c a má đem đ t Khói bay mù m t trong nhà, mùi v i,
mùi nh a cháy khét l t, nh ng cái áo h ng áo tím rúm ró l i, ch y thành nh ng
gi t tro Cha nhìn ng n l a, m t đanh l i, r i m t b ng r c lên, ngây ng t vì m t
ý ngh m i l
Chúng tôi dong ghe đi, qu n lòng ngoái l i c n nhà đang quay qu t dãy d a
trong l a đ Nghe v ng theo âm thanh l p b p r t giòn c a nh ng thanh g
cháy, và ti ng xóm gi ng í i g i nhau Ch c ch n s có ng i v đùi cái đét,
“H i hôm qua, ngó cái m t u ám c a Út V , tui nghi th nào th ng ch c ng đ t
nhà Nghi đâu có đó, thi t là y nh đ v y, các cha”
K nhi u chuy n nh v y là đ tr l i ch , nhà tôi, má tôi, r t cu c đã tr
thành tro b i m t r i Nên khi h t mùa lúa chín, nh ng ng i nuôi v t ch y đ ng
khác đã tr v nhà còn chúng tôi l i ti p t c lang thang
àn v t đ a chúng tôi đi h t cánh đ ng này đ n cánh đ ng khác ôi khi
không h n vì cu c s ng, chúng là cái c đ chúng tôi s ng đ i du m c, t i
nh ng ch v ng ng i đó, ít ai phát hi n ra s khác th ng c a gia đình tôi,
và ít h i cái câu, “Má m y đ a nh đâu?” cha ph i bu t lòng nói “ch t r i
!” và c i l t khi nghe ng i nào đó kêu lên : “Mèn i, t i hai đ a nh hôn”