Tôi ch xu ng kinh.. Ch ngó nh ng váng phèn, ngao ngán... Quãng th i gian ch bên chúng tôi, vì th c ng mong manh... Câu nói này làm tôi th ng anh ta quá ch ng.. B y con nít gi n nhoi trên
Trang 1PH N 2
Cánh đ ng không có tên Nh ng v i tôi và i n, ch ng có n i nào là vô
danh, chúng tôi nh c, chúng tôi g i tên b ng nh ng k ni m mà chúng tôi có
trên m i cánh đ ng Ch ch em tôi tr ng cây, ch i n b r n c n, ch tôi có k
kinh nguy t đ u tiên… Và mai này khi trôi d t đ n m t n i nào khác, nh c đ n
cánh đ ng này v i cái tên c a ch , ch c chúng tôi s x n xang
Sáng s m ngày th ba, ch ng i d y đ c, ngó quanh, ch h i, “Tr i đ t i,
ch nào mà v ng tanh v y nè” Làng xóm xa xa đ ng phía nh ng r ng d a xanh
th m ng đ t tr ng tr n, trên đôi b kinh ch v nh ng cây gòn Hai đ a nh
đ u m t s ng đang hí húi tr n th c n cho v t, nhìn ch ng c nhiên đ n ngây
ng t Gi ng nói ch không b th ng tích gì h t, trong v t và ng t ngào
Ch h i “T m đâu, m y c ng ?” Tôi ch xu ng kinh Ch ngó nh ng váng
phèn, ngao ngán i n nói, đ ng kia có m t cái ao
ó là m t h bom c , bình bát m c quanh, rau mu ng ch ng ch t ph kín
m t n c, c ng rau m nh ng, đ au Ch này, hôm qua, i n đã câu đ c
nh ng con cá thát lát ú m m Ch tr m mình d i đó r t lâu, ch ng k c gì, ch
đ n c l nh ch m d u l i nh ng ch đau Lúc ch lên b , tôi th y máu l n c n
theo nh ng gi t n c nh xu ng gi a hai đùi, ch c ch đã làm gì v i ch keo
dán ác nghi t y R i c ng lâu l c, c ng cà nh c t ng b c ng n nh lúc đi, ch
v i tôi quay l i b kinh i n hí h ng khi th y ch ch u m c chi c áo s -mi
th m phèn và cái qu n c t qu n queo c a nó
Ch có cha l m lì d n c quanh chòi Ch có cha là h h ng v i thành qu
c a hai ch em tôi Không ch p thái đ l t l o c a cha, ch ngó v phía ng i
đàn ông đang v ng l ng trong n ng s m, ch nh choáng: “Ba m y c ng đ p trai
d s …”
Vì l đó ? Có ph i vì cha mà ch l i v i chúng tôi, trên m t cánh đ ng v ng
ng t Nh ng v t th ng đã lành r t mau Ch c i, b đánh hoài ri t c ng quen
Tôi h i ch làm gì đ b đánh Ch c i, “Làm đ ” R i có l ch áy náy vì quá s
sàng v i chúng tôi, ch vò đ u i n “ch c m y c ng không bi t đâu…”
i n nhìn tôi c i Chúng tôi đã g p nhi u, r t nhi u ng i ph n gi ng
ch C m i mùa g t, h l i d p dìu trên đê, l n l quanh l u c a nh ng th
g t, nh ng ng i đàn ông gi lúa và b n nuôi v t ch y đ ng H c làm ra v tr
trung, t i t n nh ng m t và c đã nhão, nhìn k phát a n c m t êm đ n,
sau các đ n lúa, h th ti ng c i chút chít, ti ng th m n man… lên tr i, làm
nhi u ng i đàn bà đang c m cúi n u c m, cho con bú trong l u th t lòng l i
T i nào mua r u cho cha, chúng tôi c ng đi ngang qua nh ng đôi ng i
Chúng tôi nh n ra h ngay, khi không còn m nh v i nào trên ng i h v n đi m
nhiên c i khúc khích và u n éo thân mình ch không tr ra ng ng ng u, cam
Trang 2ch u nh nh ng ng i ph n quê Sáng sau, h xiêu xiêu bi n m t, đem theo
m ti n công ít i su t m t ngày làm vi c qu n qu t c a đám đàn ông
Ch , c ng gi ng nh h , ch m tàn t , đói rã ru t th thành m i ch y xu ng
quê, c t cái quán nh , gi đò buôn bán bánh k o l t v t, th c ch t là làm ngh
đó đàn ông d tính và thi t thà Ch s ng nh nh ng món ti n h c m câu
đêm đêm, b ng ti n bán lúa, d a khô hay nh ng bu ng chu i chín C ng có lúc
thu ho ch b t ng , khi ch m i chài m t ng i đàn ông vào trò ch i gi ng
chi u, su t hai ngày đêm, và ch đ c m t tri u hai ó là v n vay xoá đói gi m
nghèo, khi v t i nhà, v i tám tr m ngàn còn l i trong túi, h n ng i đàn ông y
não n bi t bao nhiêu, oán ch bi t bao nhiêu khi th y v con nheo nhóc bu
quanh n i khoai lu c trong nh p nho ng n ng chi u
- n trên m hôi n c m t c a ng i ta nên lâu lâu b đánh c ng đáng đ i,
hen m y c ng ?
Ch nói, và ngã nghiêng c i, d ng nh ch th y mình tr giá v y c ng v a
“Mà hên nghen, nh v y mà g p đ c m y c ng, đ c chung v y, vui thi t
vui ”
Cha không vui, vì có thêm m t mi ng n B y v t c ng không vui, chúng m
vào chân ch m i khi ch b c qua rào, “bà đây làm chi đ ph n n c a t i tui
b xén b t, trong máng đ n toàn là tr u ngán th y ông th y cha, đã v y còn b t
t i tui đ tr ng đ nuôi bà” Ch nh y x m ra, la oai oái, sau l i c i (mà con
m t đung đ a phía cha) “mai m t m y con v t qu này s khoái ch , m y
h i…”
Nh ng tôi và i n bi t th nào ch c ng ra đi, trong m i mòn Quãng th i
gian ch bên chúng tôi, vì th c ng mong manh Nhi u khi lùa v t n mót m t
đ i đ ng, ngh ch b đi, i n th ng th t ch y v
- M y c ng th ng ch thi t h ? T i ch a… !?? ”
Ch ng c nhiên, th y n c m t ràn r a trên má th ng i n (mà ch không
bi t là nó b b nh ch y n c m t s ng t h i chín tu i) Th t c m đ ng khi đ i
đánh ta t t i b m d p, v y mà hai đ a nh này l i trìu m n, quy n luy n l
lùng Thêm m t lý do n a đ ch l i v i chúng tôi, trong m t mùa h n nóng
b ng, b t th ng
Mùa đ n s m Vì v y mà n ng r t dài M i r i, chúng tôi d ng chân m t
xóm nh bên b sông l n mênh mang M a mai, ng i đây l i không có n c
đ dùng (nh chúng tôi đi trên đ t d ng d c mà không có c c đ t ch i chim)
Ng i h đ y gh chóc, nh ng đ a tr gãi đ n b t máu H đi mua n c ng t
b ng xu ng chèo, nín th đ n c kh i sánh ra ngoài vì đ ng xa, n c m c
Bu i chi u đi làm m n v , h t t xu ng ao t m táp th n c chua lét vì phèn,
r i x i l i đúng hai gàu N c vo c m dùng đ r a rau, r a rau xong dành r a
cá Con nít ba tu i đã bi t quý n c, m c l m c ng ráng ch y ra v n đái vô
ch u t, ch u hành (báo h i cây r i lá) đó, có ng i con trai b o, “ c làm
Trang 3sao tr c lúc má tui ch t, bà đ c t m m t b a đã đ i” Câu nói này làm tôi
th ng anh ta quá ch ng Hôm tôi đi, anh t n ng n đ ng bên hè, h i nh
“Không bi t em có mu n l i v i… má tui?!” Tôi l c đ u, hai gàu n c ít i
c a má anh, tôi n nào s n a ?
Tôi gi c cha r i kh i cái xóm tàn t đó Nh ng cánh đ ng chúng tôi qua, lúa
ch t khô khi m i tr bông Ng i ta không th tr ng đ u, tr ng d a vì thi u
n c B y con nít gi n nhoi trên nh ng con kinh khô tr lòng
Ch chúng tôi c m l u c m v t, n c đã s c l i th m m t màu vàng u ám
Nh ng chúng tôi ch ng có ch nào đ đi n a, t b bên kia c a sông Bìm B p là
vùng đ m cho nh ng cánh r ng tràm l n Mùa này, ng i ta l y n c t t t c
các dòng sông nh , các con kinh đ b m vào r ng, ch ng cháy Chúng tôi c ng
không th ng c sông Bìm B p b ng qua vùng Kiên Hà, đó h ki m d ch thú
y r t g t gao Và d ch cúm gia c m nghe đâu v n còn bùng phát kh p đ ng
b ng
b y v t kh i b chôn s ng (đi u đó đ ng ngh a v i vi c đ t v n cho mùa
sau), b n tôi quy t đ nh v n c m chúng đây Chúng đ c nuôi trong s m i
mòn Ngày ngày, tôi lùa v t đi n mót nh ng bông lúa khô qu t queo trên đ ng,
không có n c chúng bì b ch, ch m rì và ch ng th đi xa Tr ng th a th t,
nh ng qu tr ng chúng đ ra c ng chai ng t, dài nh ng, nh tênh, v dày s n
s ng òi h i gì n a nh ng con v t đã già, đã đ qu n qu t su t ba mùa
tr c, đã vô v ng vì ngày càng khó tìm lúa và cám trong máng th c n Ngay c
n c đ chúng t m táp c ng chua lét vì phèn
Mà, mùa m a v n còn xa l m
Ngày ngày, i n r ch đi gi ng l i, nh p cá và tát nh ng cái m ng c n
Cá n không h t, ch đem vô xóm bán và hãnh di n đ a cho cha vài m i ngàn
th a sau khi đã s m ít qu n áo M t ch nhìn cha đ y khiêu khích, “Cu c đeo
đu i v n còn dài, c ng à…”
Ch đ lì Ch tìm m i cách đ sà vào cha M t b a ch b o i n xu ng ghe
ng v i tôi, còn ch s lên chòi
ó là m t đêm t i nh nh , trôi trên tr i m t m nh tr ng m ng leo lét i n
ng ngu y, xoay tr liên t c, nó kêu khó ng , đòi nghe tôi hát, bài gì c ng đ c
Nh ng i n v n thao th c, d ng nh gi ng hát tôi không át đ c ti ng s t
so t r o r c trong cái chòi nh trên b i n chê ng ghe chòng chành quá
ch ng Tôi bi t lòng nó đang chao
i n có nh ng ngày b i r i Nó hay h i tôi, “ng i ta th ng m ra làm
sao?” M t nó dãn ra, khi bi t cây k p tóc, trái d a t i hay con cá thác lác…
mà nó dành cho ch c ng gi ng h t nh ng i ta v n th ng cho m Và ni m
nh lúc đi xa, n i khao khát đ c n m g n, đ c d i m i mình vào da th t
ng i đó… c ng t nhiên nh ý ngh bình th ng nh t c a nh ng đ a con
Trang 4Nh ng nh ng nghi ho c v n loay hoay trong m t i n, và nó quy t đ nh ch u
đ ng m t mình, khám phá m t mình Thí d nh đêm nay, cái gì khi n tim ta
đau nhói, cái gì làm cho ta c m th y gi n d , n ng n ?
Khi tôi th c d y, i n đã m t m i thi p đi, nó n m co qu p, hai tay k p gi a
đùi, m t bu n nh ph m t l p s ng giá Ch b c ra kh i chòi, khoan khoái
v n vai S ng ý, mãn nguy n l p lánh trên khoé m t Khuôn m t ch tràn
ng p ánh sánh, nh ch v a m ra m t cánh c a m t tr i Có m t con đ ng
nào đó trãi dài tr c ch Ch c i, b o :
- H i hôm s ng nhi u ghê, nó nhi u lên m t ch hoài, nh t g n ch t
R i ch giành n u c m Ch xo n tay áo lên hì h i th i l a, đ u tóc x p xãi
dính đ y v y cá Trông ch nh bà v t o t n Hình nh y làm tôi a n c m t,
nh ng cha tôi ch l t l o nh ch c i Vì cái c i đó mà tôi a n c m t thêm
l n n a
Cha đ a ch m t ít ti n ngay trong b a c m, khi nhà đ m t, “Tôi tr cho h i
hôm…” R i cha đi m nhiên ph i đít đ ng đ nh đ ng lên, s khinh mi t và đ c
th ng no nê trong m t Ch nhét ti n vào trong áo ng c, c i, “Tr i i, ba m y
c ng s p quá ch ng”
i n và tôi r ch đi câu (Chúng tôi cho là ch bu n, dù chuy n đó khá t c
c i, làm đi m đ c tr ti n mà bu n n i gì) Su t bu i, không dính con cá nào,
ch nói, “M c c i quá, t i m y con cá qu này còn chê ch ” Câu nói nghe t nh
b , bâng qu mà t i vô ph ng i n l ng b t con cá rô l i xu ng m ng, l n
sâu, móc cá vô l i câu c a ch Lúc nó tr i đ u lên thì đã th y ch c i
Tr a y chúng tôi tr m ngh ch d i n c r t lâu Ch c i nôn khi th y bùn
bám d i m i tôi xám xanh nh b râu c u T d ng nét m t ch b ng âu y m
l , nh đang n ng n u m t đ a bé con và th ng em trai m i b y tu i c a tôi
đ ng đ c ra, ch t l ng trong n i ng ng ngùng N c c n cào ch b ng nó, tôi
bi t ch đang táo t n làm gì đó phía d i R i phát hi n ra m t m t mát l n lao,
ch th ng th t kêu lên :
- Tr i đ t i, sao v y nè, c ng ?
Ch toàn h i nh ng câu h i khó Ch nghe thôi đã đau, nói chi tr l i Thí d
nh có l n ch h i “Má m y c ng đâu ?”, “Nhà m y c ng ch nào ?”, th ng
i n đ qu u :
- Bi t ch t li n