Phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường công an nhân dân

LỜI MỞ ĐẦU Quản lý là một hoạt động phổ biến diễn ra trong mọi hoạt động xã hội, nó là các hoạt động mang tính định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý, nhằm đạt được mục đích đề ra. Quản lý luôn đóng vai trò to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, nó được coi là trung tâm điểu khiển các hoạt động xã hội. Trong cơ cấu tồn tại và vận động của xã hội có rất nhiều loại hình quản lý, nhiều lĩnh vực quản lý. Xong quản lý giáo dục – đào tạo là loại hình quản lý giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vì nó quyết định đến chất lượng giáo dục, quyết định đến sản phẩm đào tạo là con người, nói rộng ra nói ảnh hưởng và chi phối trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, do vậy nó trực tiếp quyết định tới sự vận động, phát triển của xã hội. Cùng với hệ thống giáo dục của cả nước, hệ thống giáo dục trong lực lượng Công an nhân dân được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, mà trực tiếp là Đảng uỷ Công an trung ương và Bộ Công an. Hệ thống giáo dục trong các nhà trường Công an nhân dân (CAND) được tổ chức và quản lý chặt chẽ, công tác quản lý giáo dục trong các nhà trường CAND luôn được chú trọng, không ngừng đổi mới, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng Công an theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Xong trước sự vận động phát triển không ngừng của xã hội, sự thay đổi nhanh chóng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, đồng thời đứng trước những yêu cầu đòi hỏi mới về xây dựng lực lượng vũ trang trong thời kỳ mới đã đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi mới cho hệ thống giáo dục trong các nhà trường CAND. Trong đó việc nâng cao chất lượng hiệu quả quản lý các nguồn lực luôn là yêu cầu, là đòi hỏi hết sức cấp thiết để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục – đào tạo trong các nhà trường hiện nay. I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CÁC NGUỒN LỰC GIÁO DỤC Ở NHÀ TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN 1. Nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND Nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an bao gồm tổng hợp của nhiều nguồn lực, xong chủ yếu là các nguồn lực như: Nguồn nhân lực, nguồn tài lực, nguồn vật lực, trong đó nguồn nhân lực là nguồn lực quan trọng và quyết định nhất. Nguồn nhân lực thực chất là những con người, tập thể người trong lực lượng CAND, trong các nhà trường Công an tham gia trực tiếp vào quá trình giáo dục đào tạo cán bộ các cấp cho Ngành Công an. Nguồn nhân lực ở các nhà trường Công an bao gồm lực lượng đông đảo như: đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên, hạ sĩ quan chiến sĩ được đào tạo ở trình độ nhất định, có chức trách đảm đương nhiệm vụ nhất định trong nhà trường Công an, ở các tổ chức các cấp trong nhà trường về giáo dục đào tạo như: cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, giảng viên, cán bộ quản lý học viên, cán bộ các cơ quan chuyên môn, nhân viên chuyên môn kỹ thuật... Đội ngũ này có vai trò quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo ở nhà trường Công an. Vì vậy, nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an là nguồn lực năng động nhất của nhà trường, nó chi phối và quyết định các nguồn lực khác. Thông qua nguồn lực giáo dục (con người) mà các nguồn lực khác mới phát huy tốt tác dụng và đạt hiệu quả cao nhất trong giáo dục đào tạo. Đồng thời, nguồn nhân lực giáo dục có ảnh hưởng lớn đến mức độ sử dụng các nguồn lực khác của nhà trường trong giáo dục đào tạo. Như vậy, nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an là nguồn lực cơ bản quan trọng nhất, quyết định và chi phối các nguồn lực khác trong quá trình giáo dục đào tạo của mỗi nhà trường. Nguồn lực giáo dục trong nhà trường Công an còn có nguồn tài lực trong giáo dục đào tạo. Nguồn tài lực chính là nguồn tài chính đảm bảo cho hoạt động giáo dục đào tạo thường xuyên của từng nhà trường (lượng tiền ngân sách đảm bảo cho giáo dục). Nguồn tài lực của nhà trường Công an bao gồm tổng hợp tất cả các lượng tiền ngân sách đảm bảo huy động trong quá trình đào tạo của từng nhà trường, bao gồm: nguồn tài chính do trên cấp (Nhà nước, Bộ Công an); nguồn tài chính do các nhà trường tự khai thác qua nhiều kênh khác nhau; nguồn thu khác trên cơ sở đúng nguyên tắc tài chính, đúng pháp luật và huy động được của các tổ chức, cá nhân và từ địa phương. Nguồn tài chính có vai trò đặc biệt quan trọng trong giáo dục đào tạo ở nhà trường Công an; nếu nguồn tài chính đủ, dồi dào sẽ là điều kiện quan trọng thúc đẩy công tác giáo dục đào tạo đạt chất lượng tốt và góp phần trực tiếp cho sự phát triển bền vững của mỗi nhà trường CAND. Tiếp đó, nguồn vật lực cũng là một nguồn lực rất quan trọng trong giáo dục đào tạo ở nhà trường Công an; góp phần cùng các nguồn nhân lực, tài lực để nhà trường thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục đào tạo. Nguồn vật lực chính là nguồn đảm bảo về vật chất cho nhà trường, bao gồm: cơ sở vật chất nhà trường; phương tiện kỹ thuật dạy học; giáo trình, giáo khoa, tài liệu dạy học, thao trường, bãi tập, các loại phòng học, phòng chuyên dùng, phòng thí nghiệm... đảm bảo cho quá trình giáo dục đào tạo của nhà trường, đảm bảo yêu cầu tính sư phạm. Trong tình hình hiện nay, cần tăng cường đảm bảo các phương tiện dạy học hiện đại, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục. Các nguồn lực giáo dục trên ở nhà trường Công an có mối quan hệ mật thiết, chặt chẽ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo, phát triển nhà trường. Trong đó, nguồn nhân lực có vai trò quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của mỗi nhà trường, nhất là sự nghiệp phát triển giáo dục hiện nay. 2. Nguyên tắc quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND Quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an cần phải được thực hiện theo những nguyên tắc cơ bản bao trùm của nó. Vì vậy, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an cần thực hiện theo những nguyên tắc sau đây: Một là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo tính pháp luật. Là nguyên tắc cơ bản quan trọng đặc thù phản ánh vai trò tầm quan trọng của công tác quản lý các nguồn lực giáo dục. Bởi vì, mọi hoạt động quản lý các nguồn lực cần phải tuân thủ theo pháp luật quy định, đó là: Luật Giáo dục, chiến lược giáo dục, các văn bản, quy chế, quy quy định trong giáo dục đào tạo của Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Công an; Điều lệ trường đại học; Điều lệ nhà trường CAND Việt Nam. Có như vậy mới bảo đảm cho sự phát triển đúng hướng theo định hướng xã hội chủ nghĩa của giáo dục, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Hai là, quản lý nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo tính khoa học. Đây là nguyên tắc quan trọng góp phần nâng cao chất lượng quản lý nguồn lực giáo dục trong nhà trường. Vì vậy, mọi hoạt động quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo có tính luận chứng khoa học vững chắc và cơ sở thực tiễn phong phú. Ba là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo tính hướng đích. Nghĩa là, mọi hoạt động quản lý các nguồn lực phải luôn hướng vào mục đích xây dựng và phát triển nhà trường; trong đó trọng tâm là nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ các cấp trong lực lượng CAND. Bốn là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND phải đảm bảo chú ý tính đặc thù của nhà trường Công an. Nghĩa là, quản lý nguồn lực phải bao gồm tất cả các nội dung, các khâu, các bước phù hợp, hiệu quả nhất; từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, xây dựng có tính đặc thù; vừa đảm bảo theo tuân theo quy chế, quy định chung của nhà nước, vừa tuân theo quy chế, quy định của Ngành Công an. 3. Quản lý nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND Quản lý các hoạt động giáo dục – đào tạo trong các nhà trường Công an, bao gồm trên tất cả các mặt các hoạt động, trong đó hoạt động quản lý các nguồn lực giáo dục của nhà trường là hết sức quan trọng vì nó quyết định đến chất lượng hiệu quả công tác giáo dục – đào tạo của các nhà trường CAND. Hoạt động quản lý đó thực chất là quá trình quản lý từng nguồn lực giáo dục bao gồm: nguồn nhân, nguồn tài lực, nguồn vật lực. a. Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường CAND Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở đại học Công an là quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, điều khiển và kiểm tra công việc của các thành viên, đơn vị trong hệ thống quản lý của nhà trường nhằm thực hiện tốt các mục tiêu đã xác định. Nguồn nhân lực giáo dục ở các nhà trường đại học trong lực lượng CAND là một lực lượng đông đảo bao gồm nhiều bộ phận, từ Hiệu trưởng đến công nhân viên, trong đó đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công tác quản lý giáo dục và đội ngũ học viên là lực lượng nòng cốt. Mặc dù mỗi bộ phận, cá nhân có nhiệm vụ và tính chất hoạt động khác nhau, song giữa các lực lượng luôn có mối quan hệ mật thiết tác động qua lại lẫn nhau và luôn biến động thay đổi; do vậy, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an là một quá trình vận động, phát triển không ngừng. Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an thực chất là quản lý hoạt động của giảng viên, học viên, cán bộ làm công tác quản lý giáo dục và các tổ chức sư phạm trong việc thực hiện nội dung, chương trình, kế hoạch giáo dục đào tạo. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an được xác định trong các văn bản có tính pháp chế của nhà nước và Ngành Công an về giáo dục như: Luật giáo dục, Điều lệ nhà trường đại học, Điều lệ công tác nhà trường Công an nhân dân Việt Nam... Do đó, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an có những đặc điểm cơ bản sau: Một là, quan hệ quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an chủ yếu là các mối quan hệ giữa nhân cách với nhân cách (giữa con người với con người). Các mối quan hệ đó có các tính chất như: quan hệ chỉ huy, lãnh đạo phục tùng; quan hệ hợp tác, phối hợp; quan hệ xã hội đan xen; trong đó quan hệ chỉ huy, lãnh đạo phục tùng là cơ bản nhất. Hai là, các loại hình hoạt động của nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an rất phong phú, đa dạng đan xen và tác động qua lại lẫn nhau. Biểu hiện đó là, hệ thống quản lý giáo dục được tổ chức khoa học, chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi trong lãnh đạo, chỉ huy, điều hành kịp thời, chính xác; ngoài ra còn thực hiện các nhiệm vụ khác ngoài lãnh đạo, chuyên môn, chức trách; các hoạt động luôn đan xen, tác động hỗ trợ lẫn nhau (hoạt động quản lý đặc thù ở nhà trường Công an so với dân sự). Ba là, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an được tiến hành theo chu trình khép kín và liên tục, bao gồm 6 khâu (bước) sau: Bước 1: Xây dựng kế hoạch quản lý nguồn nhân lực giáo dục Bước 2: Chuẩn bị nhân sự Bước 3: Giao nhiệm vụ Bước 4: Tổ chức, điều khiển hoạt động Bước 5: Đánh giá kết quả hoạt động Bước 6: Tổng kết, sắp xếp lại nguồn nhân lực, chuẩn bị cho chu trình quản lý mới Những đặc điểm cơ bản trên của quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an vừa phản ánh tính chất đặc thù của quản lý nhân lực ở các trường đại học nói chung, vừa phản ánh những nét đặc thù của công tác giáo dục và đào tạo ở nhà trường Công an nói riêng. Vì vậy, đòi hỏi chủ thể quản lý giáo dục ở nhà trường Công an phải rất linh hoạt, sáng tạo; thực hiện thống nhất, đồng bộ các phương thức quản lý khoa học, làm cho toàn hệ quản lý vận hành nhịp nhàng, hiệu quả, đạt được mục đích đã xác định. b. Quản lý nguồn tài lực giáo dục ở nhà trường CAND Quản lý nguồn tài lực (tài chính) ngân sách giáo dục đào tạo ở nhà trường Công an là một khâu quan trọng trong công tác quản lý giáo dục đào tạo, có mối quan hệ mật thiết với quản lý nguồn nhân lực, nguồn vật lực. Nguồn tài chính ngân sách đảm bảo cho giáo dục đào tạo ở nhà trường Công an bao gồm từ quá trình lập dự toán ngân sách giáo dục đào tạo; quá trình chi tiêu tài chính ngân sách và quản lý kinh phí đào tạo. Nội dung quản lý tài chính ngân sách giáo dục đào tạo ở nhà trường Công angồm: Một là, quản lý quá trình dự toán ngân sách giáo dục đào tạo hàng năm, quý... và dự toán thu chi tài chính ngân sách theo phân cấp. Hai là, quản lý nội dung chi tiêu ngân sách giáo dục đào tạo ở từng nhà trường theo phân cấp. Ba là, quản lý kinh phí đảm bảo cho công tác giáo dục đào tạo trong quá trình giáo dục đào tạo của nhà trường. Bốn là, quản lý chi tiêu tài chính ngân sách cho huấn luyện của nhà trường, bao gồm: ngân sách đảm bảo cho học phẩm thường xuyên; bảo đảm biên soạn tài liệu và hoạt động nghiên cứu khoa học; bảo đảm cho tập huấn bổ sung kiến thức giáo viên hàng năm; sách giáo khoa, tài liệu tham khảo của thư viện; bảo đảm xây dựng chương trình khung, chương trình môn học; xây dựng các chương trình phần mềm dạy học; xây dựng thao trường, bãi tập; bảo đảm các hoạt động khác cho giáo dục đào tạo. Năm là, quản lý tài chính ngân sách bảo đảm cho công tác bảo quản trường; tài chính ngân sách bảo đảm cho trang bị trường và nghiệp vụ trường. Trong quá trình quản lý tài chính ngân sách, các chủ thể quản lý cần tiến hành đồng bộ các nội dung, biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả nhất, đảm bảo tiết kiệm, đúng việc cần chi, chống tham ô, lãng phí tài sản công. c. Quản lý nguồn vật lực giáo dục ở nhà trường CAND Quản lý nguồn vật lực giáo dục ở nhà trường Công an thực chất là công tác quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục. Đó là quản lý tất cả phương tiện, vật chất kỹ thuật và sản phẩm khoa học công nghệ được huy động vào các hoạt động giáo dục của nhà trường phương tiện chủ yếu trong giáo dục đào tạo. Cơ sở vật chất kỹ thuật là phương tiện giúp người học thực hiện đúng quy luật nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng trở về thực tiễn. Cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an có các chức năng cơ bản là: chức năng thông tin, chức năng phục vụ các hoạt động dạy học, chức năng giáo dục.

Quản lý là một hoạt động phổ biến diễn ra trong mọi hoạt động xã hội,

nó là các hoạt động mang tính định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đếnđối tượng quản lý, nhằm đạt được mục đích đề ra Quản lý luôn đóng vai trò tolớn đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội, nó được coi là trung tâm điểukhiển các hoạt động xã hội

Trong cơ cấu tồn tại và vận động của xã hội có rất nhiều loại hình quản

lý, nhiều lĩnh vực quản lý Xong quản lý giáo dục – đào tạo là loại hình quản lýgiữ vai trò đặc biệt quan trọng, vì nó quyết định đến chất lượng giáo dục,quyết định đến sản phẩm đào tạo là con người, nói rộng ra nói ảnh hưởng vàchi phối trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, do vậy nó trực tiếp quyếtđịnh tới sự vận động, phát triển của xã hội

Cùng với hệ thống giáo dục của cả nước, hệ thống giáo dục trong lựclượng Công an nhân dân được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhànước, mà trực tiếp là Đảng uỷ Công an trung ương và Bộ Công an Hệ thốnggiáo dục trong các nhà trường Công an nhân dân (CAND) được tổ chức vàquản lý chặt chẽ, công tác quản lý giáo dục trong các nhà trường CAND luônđược chú trọng, không ngừng đổi mới, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượngCông an theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại

Xong trước sự vận động phát triển không ngừng của xã hội, sự thayđổi nhanh chóng của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, đồng thời đứngtrước những yêu cầu đòi hỏi mới về xây dựng lực lượng vũ trang trong thời kỳmới đã đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi mới cho hệ thống giáo dục trong các nhàtrường CAND Trong đó việc nâng cao chất lượng hiệu quả quản lý các nguồnlực luôn là yêu cầu, là đòi hỏi hết sức cấp thiết để nâng cao chất lượng và hiệuquả hoạt động giáo dục – đào tạo trong các nhà trường hiện nay

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CÁC NGUỒN LỰC GIÁO DỤC Ở NHÀ TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN

1 Nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND

Nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an bao gồm tổng hợp của nhiềunguồn lực, xong chủ yếu là các nguồn lực như: Nguồn nhân lực, nguồn tài lực,nguồn vật lực, trong đó nguồn nhân lực là nguồn lực quan trọng và quyết địnhnhất Nguồn nhân lực thực chất là những con người, tập thể người trong lựclượng CAND, trong các nhà trường Công an tham gia trực tiếp vào quá trìnhgiáo dục - đào tạo cán bộ các cấp cho Ngành Công an Nguồn nhân lực ở cácnhà trường Công an bao gồm lực lượng đông đảo như: đội ngũ cán bộ, giáoviên, công nhân viên, hạ sĩ quan chiến sĩ được đào tạo ở trình độ nhất định, cóchức trách đảm đương nhiệm vụ nhất định trong nhà trường Công an, ở các tổchức các cấp trong nhà trường về giáo dục - đào tạo như: cán bộ lãnh đạo, chỉhuy, giảng viên, cán bộ quản lý học viên, cán bộ các cơ quan chuyên môn,nhân viên chuyên môn kỹ thuật Đội ngũ này có vai trò quyết định đến việcnâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo ở nhà trường Công an Vì vậy, nguồnnhân lực giáo dục ở nhà trường Công an là nguồn lực năng động nhất của nhàtrường, nó chi phối và quyết định các nguồn lực khác Thông qua nguồn lựcgiáo dục (con người) mà các nguồn lực khác mới phát huy tốt tác dụng và đạthiệu quả cao nhất trong giáo dục - đào tạo Đồng thời, nguồn nhân lực giáo dục

có ảnh hưởng lớn đến mức độ sử dụng các nguồn lực khác của nhà trườngtrong giáo dục - đào tạo Như vậy, nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công

an là nguồn lực cơ bản quan trọng nhất, quyết định và chi phối các nguồn lựckhác trong quá trình giáo dục - đào tạo của mỗi nhà trường

Nguồn lực giáo dục trong nhà trường Công an còn có nguồn tài lực tronggiáo dục - đào tạo Nguồn tài lực chính là nguồn tài chính đảm bảo cho hoạtđộng giáo dục - đào tạo thường xuyên của từng nhà trường (lượng tiền - ngânsách đảm bảo cho giáo dục) Nguồn tài lực của nhà trường Công an bao gồmtổng hợp tất cả các lượng tiền - ngân sách đảm bảo huy động trong quá trìnhđào tạo của từng nhà trường, bao gồm: nguồn tài chính do trên cấp (Nhà nước,

Bộ Công an); nguồn tài chính do các nhà trường tự khai thác qua nhiều kênhkhác nhau; nguồn thu khác trên cơ sở đúng nguyên tắc tài chính, đúng phápluật và huy động được của các tổ chức, cá nhân và từ địa phương Nguồn tàichính có vai trò đặc biệt quan trọng trong giáo dục - đào tạo ở nhà trường Công

an; nếu nguồn tài chính đủ, dồi dào sẽ là điều kiện quan trọng thúc đẩy côngtác giáo dục - đào tạo đạt chất lượng tốt và góp phần trực tiếp cho sự phát triểnbền vững của mỗi nhà trường CAND.

Tiếp đó, nguồn vật lực cũng là một nguồn lực rất quan trọng trong giáodục - đào tạo ở nhà trường Công an; góp phần cùng các nguồn nhân lực, tài lực

để nhà trường thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục - đào tạo Nguồn vật lựcchính là nguồn đảm bảo về vật chất cho nhà trường, bao gồm: cơ sở vật chấtnhà trường; phương tiện kỹ thuật dạy - học; giáo trình, giáo khoa, tài liệu dạy -học, thao trường, bãi tập, các loại phòng học, phòng chuyên dùng, phòng thínghiệm đảm bảo cho quá trình giáo dục - đào tạo của nhà trường, đảm bảoyêu cầu tính sư phạm Trong tình hình hiện nay, cần tăng cường đảm bảo cácphương tiện dạy - học hiện đại, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục.Các nguồn lực giáo dục trên ở nhà trường Công an có mối quan hệ mậtthiết, chặt chẽ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo,phát triển nhà trường Trong đó, nguồn nhân lực có vai trò quyết định đến việcnâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của mỗi nhà trường, nhất là sự nghiệpphát triển giáo dục hiện nay

2 Nguyên tắc quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND

Quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an cần phải được thựchiện theo những nguyên tắc cơ bản bao trùm của nó Vì vậy, quản lý các nguồnlực giáo dục ở nhà trường Công an cần thực hiện theo những nguyên tắc sauđây:

Một là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm

bảo tính pháp luật Là nguyên tắc cơ bản quan trọng đặc thù phản ánh vai tròtầm quan trọng của công tác quản lý các nguồn lực giáo dục Bởi vì, mọi hoạtđộng quản lý các nguồn lực cần phải tuân thủ theo pháp luật quy định, đó là:Luật Giáo dục, chiến lược giáo dục, các văn bản, quy chế, quy quy định tronggiáo dục - đào tạo của Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Công an; Điều lệ trường đạihọc; Điều lệ nhà trường CAND Việt Nam Có như vậy mới bảo đảm cho sựphát triển đúng hướng theo định hướng xã hội chủ nghĩa của giáo dục, phục vụđắc lực cho sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa

Hai là, quản lý nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo

tính khoa học Đây là nguyên tắc quan trọng góp phần nâng cao chất lượngquản lý nguồn lực giáo dục trong nhà trường Vì vậy, mọi hoạt động quản lý

các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo có tính luận chứngkhoa học vững chắc và cơ sở thực tiễn phong phú.

Ba là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường Công an phải đảm bảo

tính hướng đích Nghĩa là, mọi hoạt động quản lý các nguồn lực phải luôn

hướng vào mục đích xây dựng và phát triển nhà trường; trong đó trọng tâm lànâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ các cấp trong lực lượng CAND

Bốn là, quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND phải đảm bảo

chú ý tính đặc thù của nhà trường Công an Nghĩa là, quản lý nguồn lực phảibao gồm tất cả các nội dung, các khâu, các bước phù hợp, hiệu quả nhất; từquy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, xây dựng có tính đặc thù; vừa đảmbảo theo tuân theo quy chế, quy định chung của nhà nước, vừa tuân theo quychế, quy định của Ngành Công an

3 Quản lý nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND

Quản lý các hoạt động giáo dục – đào tạo trong các nhà trường Công an,bao gồm trên tất cả các mặt các hoạt động, trong đó hoạt động quản lý cácnguồn lực giáo dục của nhà trường là hết sức quan trọng vì nó quyết định đếnchất lượng hiệu quả công tác giáo dục – đào tạo của các nhà trường CAND.Hoạt động quản lý đó thực chất là quá trình quản lý từng nguồn lực giáo dục

bao gồm: nguồn nhân, nguồn tài lực, nguồn vật lực

a Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường CAND

Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở đại học Công an là quá trình xây dựng

kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, điều khiển và kiểm tra công việc của các thànhviên, đơn vị trong hệ thống quản lý của nhà trường nhằm thực hiện tốt các mụctiêu đã xác định

Nguồn nhân lực giáo dục ở các nhà trường đại học trong lực lượng CAND

là một lực lượng đông đảo bao gồm nhiều bộ phận, từ Hiệu trưởng đến côngnhân viên, trong đó đội ngũ giảng viên, cán bộ làm công tác quản lý giáo dục

và đội ngũ học viên là lực lượng nòng cốt Mặc dù mỗi bộ phận, cá nhân cónhiệm vụ và tính chất hoạt động khác nhau, song giữa các lực lượng luôn cómối quan hệ mật thiết tác động qua lại lẫn nhau và luôn biến động thay đổi; dovậy, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an là một quá trìnhvận động, phát triển không ngừng

Quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an thực chất là quản

lý hoạt động của giảng viên, học viên, cán bộ làm công tác quản lý giáo dục vàcác tổ chức sư phạm trong việc thực hiện nội dung, chương trình, kế hoạch

giáo dục - đào tạo Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các nguồn nhân lựcgiáo dục ở nhà trường Công an được xác định trong các văn bản có tính phápchế của nhà nước và Ngành Công an về giáo dục như: Luật giáo dục, Điều lệnhà trường đại học, Điều lệ công tác nhà trường Công an nhân dân Việt Nam

Do đó, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an có những đặcđiểm cơ bản sau:

Một là, quan hệ quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an

chủ yếu là các mối quan hệ giữa nhân cách với nhân cách (giữa con người vớicon người) Các mối quan hệ đó có các tính chất như: quan hệ chỉ huy, lãnhđạo - phục tùng; quan hệ hợp tác, phối hợp; quan hệ xã hội đan xen; trong đóquan hệ chỉ huy, lãnh đạo - phục tùng là cơ bản nhất

Hai là, các loại hình hoạt động của nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường

Công an rất phong phú, đa dạng đan xen và tác động qua lại lẫn nhau Biểuhiện đó là, hệ thống quản lý giáo dục được tổ chức khoa học, chặt chẽ, tạo điềukiện thuận lợi trong lãnh đạo, chỉ huy, điều hành kịp thời, chính xác; ngoài racòn thực hiện các nhiệm vụ khác ngoài lãnh đạo, chuyên môn, chức trách; cáchoạt động luôn đan xen, tác động hỗ trợ lẫn nhau (hoạt động quản lý đặc thù ởnhà trường Công an so với dân sự)

Ba là, quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhà trường Công an được tiến

hành theo chu trình khép kín và liên tục, bao gồm 6 khâu (bước) sau:

Bước 1: Xây dựng kế hoạch quản lý nguồn nhân lực giáo dục

Bước 2: Chuẩn bị nhân sự

Bước 3: Giao nhiệm vụ

Bước 4: Tổ chức, điều khiển hoạt động

Bước 5: Đánh giá kết quả hoạt động

Bước 6: Tổng kết, sắp xếp lại nguồn nhân lực, chuẩn bị cho chu trìnhquản lý mới

Những đặc điểm cơ bản trên của quản lý nguồn nhân lực giáo dục ở nhàtrường Công an vừa phản ánh tính chất đặc thù của quản lý nhân lực ở cáctrường đại học nói chung, vừa phản ánh những nét đặc thù của công tác giáodục và đào tạo ở nhà trường Công an nói riêng Vì vậy, đòi hỏi chủ thể quản lýgiáo dục ở nhà trường Công an phải rất linh hoạt, sáng tạo; thực hiện thốngnhất, đồng bộ các phương thức quản lý khoa học, làm cho toàn hệ quản lý vậnhành nhịp nhàng, hiệu quả, đạt được mục đích đã xác định

b Quản lý nguồn tài lực giáo dục ở nhà trường CAND

Quản lý nguồn tài lực (tài chính) ngân sách giáo dục - đào tạo ở nhàtrường Công an là một khâu quan trọng trong công tác quản lý giáo dục - đàotạo, có mối quan hệ mật thiết với quản lý nguồn nhân lực, nguồn vật lực.

Nguồn tài chính ngân sách đảm bảo cho giáo dục - đào tạo ở nhà trườngCông an bao gồm từ quá trình lập dự toán ngân sách giáo dục - đào tạo; quátrình chi tiêu tài chính ngân sách và quản lý kinh phí đào tạo

Nội dung quản lý tài chính ngân sách giáo dục - đào tạo ở nhà trườngCông angồm:

Một là, quản lý quá trình dự toán ngân sách giáo dục - đào tạo hàng năm,

quý và dự toán thu - chi tài chính ngân sách theo phân cấp

Hai là, quản lý nội dung chi tiêu ngân sách giáo dục - đào tạo ở từng nhà

trường theo phân cấp

Ba là, quản lý kinh phí đảm bảo cho công tác giáo dục - đào tạo trong quá

trình giáo dục - đào tạo của nhà trường

Bốn là, quản lý chi tiêu tài chính ngân sách cho huấn luyện của nhà

trường, bao gồm: ngân sách đảm bảo cho học phẩm thường xuyên; bảo đảmbiên soạn tài liệu và hoạt động nghiên cứu khoa học; bảo đảm cho tập huấn bổsung kiến thức giáo viên hàng năm; sách giáo khoa, tài liệu tham khảo của thưviện; bảo đảm xây dựng chương trình khung, chương trình môn học; xây dựngcác chương trình phần mềm dạy học; xây dựng thao trường, bãi tập; bảo đảmcác hoạt động khác cho giáo dục - đào tạo

Năm là, quản lý tài chính ngân sách bảo đảm cho công tác bảo quản

trường; tài chính ngân sách bảo đảm cho trang bị trường và nghiệp vụ trường.Trong quá trình quản lý tài chính ngân sách, các chủ thể quản lý cần tiếnhành đồng bộ các nội dung, biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả nhất, đảm bảotiết kiệm, đúng việc cần chi, chống tham ô, lãng phí tài sản công

c Quản lý nguồn vật lực giáo dục ở nhà trường CAND

Quản lý nguồn vật lực giáo dục ở nhà trường Công an thực chất là côngtác quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục Đó là quản lý tất cả phương tiện,vật chất kỹ thuật và sản phẩm khoa học công nghệ được huy động vào cáchoạt động giáo dục của nhà trường - phương tiện chủ yếu trong giáo dục - đàotạo Cơ sở vật chất kỹ thuật là phương tiện giúp người học thực hiện đúng quyluật nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừutượng trở về thực tiễn Cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an có các

chức năng cơ bản là: chức năng thông tin, chức năng phục vụ các hoạt độngdạy học, chức năng giáo dục

Quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an là sự tác động hợpquy luật của chủ thể quản lý trường học đến đối tượng quản lý có liên quan tớilĩnh vực cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục, nhằm làm cho các hoạt động của nhàtrường vận hành đạt tới mục tiêu đào tạo Nguyên tắc quản lý cơ sở vật chất kỹthuật giáo dục được dựa trên cơ sở nguyên tắc quản lý các nguồn lực giáo dục.Phương pháp quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an dựa trên cơ

sở các phương pháp: hành chính, giáo dục - tâm lý, động viên khuyến khích.Nhiệm vụ quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật là quản lý việc thực hiện các chế độquy định, quản lý bộ máy tổ chức và năng lực, quản lý nguồn tài lực, vật lực,quản lý việc cập nhật thông tin mới về cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường.Nội dung quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an bao gồm:quản lý hoạt động xây dựng cơ bản, quản lý thư viện nhà trường, quản lýphương tiện kỹ thuật dạy học, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục khác vànguồn tài chính cho hoạt động giáo dục - đào tạo Yêu cầu chủ thể quản lý cơ

sở vật chất kỹ thuật giáo dục ở nhà trường Công an phải có năng lực về phápluật, năng lực về quản lý hành chính, năng lực về quản lý kinh tế, năng lực vềquản lý thông tin và môi trường Có như vậy thì các chủ thể mới quản lý cơ sởvật chất kỹ thuật tốt nhất và phát huy hiệu quả của các loại cơ sở vật chất kỹthuật của nhà trường trong giáo dục - đào tạo

Quy trình quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật ở nhà trường Công an bao gồm

các bước: Thứ nhất, tổ chức xây dựng kế hoạch quản lý Thứ hai, tổ chức thực hiện kế hoạch Thứ ba, bồi dưỡng, nâng cao trình độ quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất kỹ thuật Thứ tư, chỉ đạo công tác quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục Thứ năm, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch

Thực tế cho thấy, nếu các chủ thể quản lý chặt chẽ và hiệu quả các nguồnlực giáo dục thì chất lượng giáo dục - đào tạo ở nhà trường Công an đạt hiệuquả cao, đảm bảo cho nhà trường luôn phát triển không ngừng

II.THỰC TRẠNG, YÊU CẦU MỚI VÀ PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NGUỒN LỰC GIÁO DỤC Ở NHÀ TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN

1 Thực trạng việc xây dựng-quản lý các nguồn lực giáo dục ở nhà trường CAND hiện nay

Trong những năm gần đây trên cơ sở thực hiện những chủ trương, đườnglối đổi mới trong công tác giáo dục – đào tạo Việc xây dựng và quản lý cácnguồn lực trong các nhà trường CAND đã có nhiều chuyển biến Các chủ thểquản lý giáo dục trong các nhà trường Công an đã cụ thể hóa các chủ trươngđường lối thành các giải pháp cụ thể nhằm phát huy tối ưu các nguồn lực sẵn

có (nội lực), đồng thời đã tranh thủ được các nguồn lực bên ngoài, từng bướchạn chế những điểm yếu kém trong việc xây dựng và quản lý các nguồn lực,những kết quả đó có thể được nhìn nhận một cách khái quát trên một số điểmmạnh yếu sau :

* ĐIỂM MẠNH

Trong những năm gần đây việc đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quảhoạt động giáo dục – đào tạo trong các nhà trường Công an luôn được quantâm, nhất là việc xây dựng và quản lý các nguồn lực trong các nhà trườngCAND

Các chủ thể quản lý nhà nước về giáo dục đã xác định đúng vị trí vai tròcủa các nguồn lực và tầm quan trọng trong phát triển, xây dựng và quản lý cácnguồn lực trong các nhà trường CAND, đã xác định được yếu tố then chốttrong nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục đó là cần xây dựng và phát huynguồn nhân lực, tài lực, vật lực và xác định nguồn nhân lực là trung tâm của sựphát triển, do vậy trong hoạt động giáo dục của mình các nhà trường luôn chútrọng đến việc xây dựng quản lý và phát huy nguồn nhân lực, luôn đặt yếu tốcon người làm động lực phát triển Đồng thời phát huy cao độ các nguồn tàilực, vật lực để nâng cao chất lượng hiệu quả công tác giáo dục – đào tạo điều

đó được thể hiện ở trên một số mặt như :

a.Đối với việc xây dựng, quản lý nguồn nhân lực:

Trong những năm gần đây các nhà trường CAND đã tập trung xây dựngnguồn nhân lực từng bước đáp ứng yêu cầu cả về số lượng và chất lượng, điều

đó được thể hiện như:

Đội ngũ nhà giáo được củng cố có cơ cấu khá hợp lý, chất lượng ngàycàng được nâng lên, có bản lĩnh chính trị vững vàng; có trình độ học vấn, tỷ lệqua thực tiễn đơn vị, qua đào tạo giáo viên, bồi dưỡng sư phạm của đội ngũnhà giáo ngày càng cao, được tiếp cận với khoa học công nghệ ngày càng tốthơn, từng bước đáp ứng yêu cầu đào tạo của các cấp học, bậc học

Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục bước đầu được kiện toàn, củng cố, đàotạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, nhất là trình độ quản lý Số lượng và chấtlượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ngày càng được nâng lên rõ rệt, trình

độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác được nâng lên một bước, đápứng ngày tốt hơn so với yêu cầu nhiệm vụ giáo dục - đào tạo hiện nay Tổchức, biên chế ngày càng theo hướng hợp lý, cân đối, phù hợp hơn

Đối với học viên ở các nhà trường Công an việc lựa chọn tạo nguồn đã cónhiều bước chuyển biến, chất lượng đầu vào các trường Công an đã tốt hơn, sốlượng đảm bảo theo yêu cầu đào tạo, việc quản lý đã được quan tâm đúng mức,tạo môi trường sư phạm thuận lợi nhất cho học viên học tập và rèn luyện Dovậy chất lượng giáo dục – đào tạo của các nhà trường Công an trong nhữngnăm qua đã được nâng lên Công tác quản lý học viên đã từng bước đi vào nềnnếp và đạt được những kết quả quan trọng Các cấp đã coi trọng công tác kếhoạch hóa các hoạt động quản lý học viên trong quá trình đào tạo Bộ máyquản lý học viên, nhất là cán bộ quản lý các đơn vị học viên thường xuyênđược củng cố, kiện toàn đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu quản lý Hệ thống vănbản pháp quy về quản lý học viên cũng được xây dựng, bổ sung ngày cànghoàn thiện hơn Sự phối hợp giữa các tổ chức trực tiếp quản lý học viên và cáclực lượng tham gia vào công tác quản lý học viên ngày càng chặt chẽ

b.Về quản lý và xây dựng nguồn tài lực:

Việc đầu tư và quản lý nguồn tài lực (tài chính) ở nhà trường Công annhững năm qua đã góp phần quan trọng vào thực hiện tốt và nâng cao chấtlượng giáo dục - đào tạo ở nhà trường CAND

Nhà nước, Bộ Công an đã chú trọng tập trung đầu tư kinh phí cho giáodục - đào tạo Các nhà trường Công an đã nhận được sự quan tâm đặc biệt củacác ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương Đồng thời, từng nhà trườngCông an đã tích cực tự khai thác các nguồn thu khác, huy động các tổ chứcchính trị, xã hội tham gia giúp đỡ về tài chính phục vụ cho công tác giáo dục -đào tạo của nhà trường

Công tác quản lý nguồn tài chính ngân sách ở nhà trường Công an luônđảm bảo đúng nguyên tắc tài chính, tính kế hoạch và tính chính xác cao; phòngchống được hiện tượng tham ô, tham nhũng, đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả nhất.Các nhà trường đã quản lý tốt các nguồn tài chính do trên cấp, nguồn tự khaithác, nguồn thu khác, đảm bảo cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo và phát triểnnhà trường.

c.Về xây dựng và quản lý nguồn vật lực:

Công tác xây dựng, đầu tư và quản lý nguồn vật lực (cơ sở vật chất kỹthuật) giáo dục ở nhà trường Công an những năm qua đã đạt được những kếtquả rất quan trọng, góp phần hoàn thành nhiệm vụ và nâng cao chất lượng giáodục - đào tạo ở nhà trường quân sự Việc đầu tư xây dựng nhà ở, giảng đường,phòng học, phòng thí nghiệm và các trang thiết bị phục vụ dạy - học được triểnkhai có hiệu quả Phương tiện kỹ thuật hiện đại, nhất là công nghệ thông tinphục vụ công tác quản lý

Việc quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật giáo dục - đào tạo ở nhà trường Công

an được tổ chức, duy trì chặt chẽ, có hiệu quả, đảm bảo khai khác tốt nhất mọitính năng, tác dụng, ứng dụng, bảo quản, tiết kiệm mọi cơ sở vật chất, kỹ thuật,phương tiện dạy - học, giáo dục

* ĐIỂM HẠN CHẾ

a.Về công tác xây dựng và quản lý nguồn nhân lực:

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng công tác xây dựng, quản lý đội ngũnhà giáo còn những hạn chế, bất cập Đội ngũ nhà giáo còn thiếu về số lượng

và tỷ lệ đạt chuẩn về chất lượng còn thấp Lực lượng kế cận mỏng, kinhnghiệm thực tiễn còn hạn chế Kết quả tự học, tự nghiên cứu của một số nhàgiáo còn hạn chế Chế độ chính sách có nội dung chưa phù hợp với lao động sựphạm, vì thế chưa thu hút người giỏi vào các trường Công an Trong quá trìnhchuẩn hoá trình độ, nhiều nhà giáo phải luân phiên đi học, đi thực tế, kiêmnghiệm giảng dạy, số giờ đứng lớp cao Các nhà giáo có trình độ cao, đầungành giỏi chuyên sâu, có uy tín phần lớn đã nhiều tuổi Cơ cấu ngành nghềtuy đã được tích cực khắc phục song còn mất cân đối Chất lượng đội ngũ nhàgiáo còn có mặt hạn chế Tỷ lệ nhà giáo có trình độ sau đại học, đại học, quathực tế đơn vị, qua đào tạo, bồi dưỡng về sư phạm đều thấp so với quy địnhcủa Nhà nước và Bộ Công an Trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ nhàgiáo, khả năng sử dụng trang thiết bị dạy học hiện đại, tiếp cận cập nhật thôngtin, vận dụng phương pháp dạy học hiện đại còn nhiều bất cập