TIỂU LUẬN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, và liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam

Không chỉ gói gọn trong phạm vi Việt Nam,trên toàn thế giới, giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử vô cùng trọng đạiđó là: “xóa bỏ chế độ tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN BỘ MÔN: CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC – LÊNIN



TIỂU LUẬN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Đề tài: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, và liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam.

GIÁO VIÊN : TRẦN THỊ LỢI

NGÀY HOÀN THÀNH : 15/05/2006

A MỞ ĐẦU:

Từ khi có Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, giai cấp công nhân ViệtNam luôn khẳng định được mình là lực lượng đi đầu trong công cuộc đấu tranhchống áp bức bóc lột, chống các thế lực phản động là người lãnh đạo xứngđáng nhất của dân tộc Việt Nam Không chỉ gói gọn trong phạm vi Việt Nam,trên toàn thế giới, giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử vô cùng trọng đạiđó là: “xóa bỏ chế độ tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phónggiai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bứcbóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh”.Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, đất nước ta đang đứng trướcnhững thời cơ và thách thức lớn, mục tiêu hàng đầu của Đảng và nhà nước talà đưa đất nước ra khỏi tình trạng đói nghèo, đẩy mạnh phát triển kinh tế,thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh Hơn lúc nào hết,nhiệm vụ quan trọng lúc này đặt ra cho đất nước là phải xây dựng được độingũ công nhân lớn mạnh về cả số lượng và chất lượng để có thể đảm đươngsứ mệnh lịch sử của mình_ là hạt nhân trong khối liên minh công-nông-trithức, lực lượng chủ yếu đảm bảo sự thành công của quá trình công nghiệphóa, hiện đại hóa nước nhà Phải có thực hiện được điều đó thì con đường xãhội chủ nghĩa mới sáng lạng Đồng thời với nhiệm vụ đó là phải tăng cườngnghiên cứu lý luận về giai cấp công nhân Đó là một mắt xích quan trọngkhông thể thiếu trong hệ thống lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học Phântích trên cho thấy tầm quan trọng của việc tìm hiểu, nghiên cứu phạm trù sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân Điều đó cũng cho thấy tầm quan trọngcủa bài học về Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong chương trìnhhọc tập môn Chủ nghĩa xã hội khoa học trong chương trình giáo dục đại học.Kiến thức về giai cấp công nhân là một vấn đề thực sự cần thiết trong hànhtrang về nhận thức của sinh viên _ những công dân sắp trở thành lực lượnglao động tiên tiến của xã hội Mục tiêu đặt ra khi thực hiện đề tài này là nhằmhiểu rõ bản chất “sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân”, tìm hiểu các côngtrình nghiên cứu lý luận mới để nâng cao nhận thức về vai trò của giai cấpcông nhân trong điều kiện ngày nay Trong đề tài, người viết cố gắng tìm hiểuthêm những vấn đề mang tính thời đại bên cạnh những lý luận được học tronggiáo trình

B NỘI DUNG:

I Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

1 Khái niệm giai cấp công nhân:

Trong phần đầu tiên này ta sẽ làm rõ khái niệm về “giai cấp công nhân”và xác định những người như thế nào được xếp vào hàng ngũ giai cấp côngnhân

Trước khi đưa ra khái niệm về giai cấp công nhân, ta cần hiểu khái niệmvề giai cấp trong triết học Mác-Lênin Trong tác phẩm sáng kiến vĩ đại củamình, Lênin đã định nghĩa: "Người ta gọi giai cấp, những tập đoàn to lớn gồmnhững người khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hộinhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ đối với những tư liệu sảnxuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội, và như vậy là khác nhauvề cách thức hưởng thụ và phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ đượchưởng Giai cấp là những tập đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm đoạtlao động của tập đoàn khác, do ở chỗ các tập đoàn đó có địa vị khác nhautrong một chế độ kinh tế xã hội nhất định."

Tìm hiểu về giai cấp công nhân ta tìm hiểu từ những thuộc tính trên:

Thứ nhất, địa vị của giai cấp công nhân trong một phương thức sản xuất

đó là giai cấp của những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành cáccông cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóacao Giai cấp công nhân chính là lực lượng cơ bản tạo ra nguồn của cải vậtchất chính cho xã hội dựa trên lực lượng sản xuất mang tính chất khoa họccông nghệ ngày càng hiện đại

Thứ hai, về địa vị trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa thì giai cấp

công nhân là những người lao động không hoặc ít có tư liệu sản xuất vì vậyphải bán sức cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị thặng dư Đâylà một trong những đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ tưbản chủ nghĩa

Đó chính là hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân

Về nguồn gốc kinh tế thì giai cấp công nhân ra đời gắn liền với nền đạicông nghiệp và phát triển cùng với sự phát triển của công nghiệp hiện đại:

“Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đạicông nghiệp Giai cấp vô sản, trái lại, là sản phẩm của bản thân nền đại côngnghiệp” Về nguồn gốc xã hội, giai cấp vô sản được tuyển mộ trong tất cả cácgiai cấp, các tầng lớp xã hội

Từ hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân, ta có định nghĩa: giai

cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa ngày càng cao Là lực lượng lao động cơ bản trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội, đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại hiện nay Ở các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu, là giai cấp lãnh đạo xã hội trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Một vấn đề mang tính thời đại là: trong nền sản xuất công nghiệp hiệnđại ngày nay, đội ngũ những người lao động có trình độ học vấn, tay nghề caongày càng tăng, trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất công nghiệp Laođộng của họ chủ yếu là lao động trí tuệ trong những dây chuyền công nghệhiện đại Như vậy, do sự phát triển của lực lượng sản xuất, một bộ phận tríthức đã gia nhập giai cấp công nhân Đó là những nhà nghiên cứu, sáng chế,áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, các kỹ sư, kỹ thuật viên cao cấp,cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý trực tiếp lao động hoặc tham gia vào quátrình sản xuất công nghiệp, sản xuất và tái sản xuất ra của cải vật chất, thựchiện chức năng của người công nhân lành nghề trong sản xuất Và thêm nữa,cả những người lao động trong các ngành dịch vụ công nghiệp mà lao độngtrong các ngành dịch vụ công nghiệp mà lao động của họ có tính chất laođộng công nghiệp Như vậy một bộ phận trí thức gắn liền trực tiếp với laođộng công nghiệp với quy trình sản xuất công nghiệp, tạo ra của cải vật chấtcho xã hội bao hàm trong khái niệm giai cấp công nhân Tuy nhiên cần phânbiệt đội ngũ trí thức không có hoạt động lao động sản xuất trực tiếp hoặctham gia vào quy trình sản xuất công nghiệp thì không thể gọi là công nhân,đó là các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu khác như trí thức trong cácngành khoa học xã hội và nhân văn, y tế, giáo dục, văn hóa, dịch vụ (khôngquan hệ trực tiếp với sản xuất công nghiệp), trí thức nghiên cứu, sáng tạo cácsản phẩm văn hóa, tinh thần, lý luận,…

Như vậy không thể quan niệm giai cấp công nhân chỉ bao gồm nhữngngười lao động chân tay, điều khiển các máy móc cơ khí Lực lượng xã hội nàycũng như tất cả các sự vật, hiện tượng, quá trình xã hội khác không ngừng

vận động, phát triển Song, cũng không thể đưa tất cả những người lao động

“làm công ăn lương” vào giai cấp công nhân

Về vấn đề thuật ngữ, cũng cần làm rõ sự khác nhau giữa “giai cấp côngnhân” và “giai cấp vô sản”: Khi trình bày “Lịch sử phát triển giai cấp vô sản”thì Mác và Ăngghen đã loại dần những người vô sản nói chung ra, để cuốicùng chỉ nói đến “những người vô sản đầu tiên xuất hiện trong công nghiệp vàtrực tiếp do công nghiệp sản sinh ra” Vì vậy, chúng ta chỉ chú ý trước hết tớinhững công nhân công nghiệp Như vậy, không phải Mác nói vô sản chungchung, bất kỳ, mà chỉ là “vô sản trong công nghiệp”, do nền đại công nghiệpsản sinh ra Theo cách đặt vấn đề như trên thì giai cấp công nhân hiện đạichỉ bắt đầu sản sinh từ cuộc cách mạng công nghiệp cơ khí - là công nhânđại công nghiệp Các ông rất thận trọng khi nói vô sản công nghiệp, phânbiệt rất rõ với loại vô sản lưu manh, các loại tầng lớp vô sản nông thôn và thịthành là những lực lượng khác nhau về chất lượng Các ông đã viết: "còn tầnglớp vô sản lưu manh, cái sản phẩm tiêu cực ấy của sự thối nát của những tầnglớp thấp nhất trong xã hội cũ, có thể được cách mạng vô sản lôi cuốn vàophong trào; nhưng điều kiện sinh hoạt của họ lại khiến họ sẵn sàng bán mìnhcho phe phản động hơn” Như vậy, trong bài này, ta coi hai thuật ngữ “giaicấp công nhân” và “giai cấp vô sản” và hai cụm từ đồng nghĩa

Ngoài ra, Mác và Ăngghen cũng đã dùng nhiều thuật ngữ khác để nói vềgiai cấp công nhân: giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp của những người hoàntoàn không có tài sản, giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ sống dựa vào bán sức laođộng của mình, giai cấp công nhân đại công nghiệp, giai cấp lao động làmthuê trong thế kỷ XIX,… Từ sự nhìn nhận giai cấp vô sản như tác nhân chínhtrên sân khấu của lịch sử, C.Mác thay thuật ngữ giai cấp vô sản bằng thuậtngữ “giai cấp công nhân” để rồi dần dần thay thế thuật ngữ “giai cấp vô sản”hay “giai cấp công nhân” bằng thuật ngữ “những người làm công ăn lương”.Rồi về cuối đời, C.Mác sử dụng khái niệm “giai cấp những người sản xuất” trong “lời nói đầu viết cho Bản Cương lĩnh của Đảng công nhân Pháp” Nhưvậy là khái niệm về “người đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản” thoạt đầu đóngkhung trong thuật ngữ “giai cấp vô sản” đã không “nhất thành bất biến” màđã biến đổi theo hướng mở rộng ra Nhưng tựu chung lại, những cụm từ trên

đều cùng chỉ về giai cấp công nhân trong thế kỷ XIX – con đẻ của nền đại

công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến.

Một lần nữa ta khẳng định: Khái niệm giai cấp công nhân vẫn còn vẹn

nguyên giá trị cho đến thời đại ngày nay Khái niệm đó cùng với những chỉ dẫn cơ bản về đặc trưng bản chất của giai cấp công nhân của Mác -

Ăngghen - Lênin đưa ra vẫn là cơ sở phương pháp luận khoa học để nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại và làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của nó trong thời đại ngày nay, dù trong các quốc gia tư bản chủ nghĩa phát triển hay trong những nước đang tiếp tục con đường cách mạng xã hội chủ nghĩa, các nước thế giới thứ ba và toàn thế giới nói chung, trước đây, hiện nay và tương lai

2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

2.1 Khái niệm sứ mệnh lịch sử của một giai cấp:

Sứ mệnh lịch sử của một giai cấp là sứ mệnh lật đổ giai cấp lỗi thời vàchế độ xã hội cũ của nó, xây dựng chế độ xã hội mới tốt đẹp hơn

Ví dụ: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp địa chủ phong kiến là lật đổ chế độchiếm hữu nô lệ để xây dựng chế độ phong kiến; sứ mệnh lịch sử của giai cấp

tư sản là lật đổ chế độ phong kiến lạc hậu, lỗi thời để xây dựng chế độ xã hộitốt đẹp hơn đó là chế độ tư bản chủ nghĩa Và đến lượt mình, giai cấp côngnhân có sứ mệnh lịch sử là:

2.2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:

Các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng vĩ đại Fourier, Saint-Simon, Owenchỉ nhìn thấy giai cấp công nhân là giai cấp không có tư liệu sản xuất, phảibán sức lao động, bị bóc lột và là giai cấp đau khổ nhất trong xã hội Cũngnhư thế, một số người có quan điểm sai trái, thù địch chỉ thấy “bất kỳ ở đâu,giai cấp công nhân chỉ là những người sản xuất trong các quy trình sản xuấthiện đại ”, ngoài ra không có ý nghĩa gì ngoài xã hội Theo họ, có thể nóithẳng ra rằng, những người lao động công nghiệp ấy chỉ là một lũ người ngudốt, chỉ biết tuân lệnh như một cái máy mà không hề có một chút ý thức tựchủ và độc lập nào

Nhưng cách đây hơn một thế kỷ, khi đề cập đến giai cấp công nhân, cácnhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học đã vượt lên khỏi ảnh hưởng của cácnhà không tưởng bằng việc nhìn ra trong cái “giai cấp cùng khổ ấy” chính làlực lượng sản xuất, lực lượng xã hội mà theo đà phát triển của công nghiệp, sẽ

“đào huyệt” chôn giai cấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa Các ông viết:

“Giai cấp tư sản không những đã rèn những vũ khí sẽ giết mình, mà còn tạo

ra những người sử dụng vũ khí ấy, - những người công nhân hiện đại, nhữngngười vô sản”, “giai cấp tư sản đã tạo ra những người đào huyệt chôn chínhnó Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tấtyếu như nhau”

Các nhà kinh điển Mác tìm thấy sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.

Trái với những quan điểm của các nhà kinh điển Mác – Lênin, những họcgiả tư sản đã nêu lên luận điểm về sự ra đời của giai cấp vô sản chung quy lạilà do tư tưởng phân công Họ lập luận rằng quá trình “phân công tự nhiên” đãtạo ra một lớp người chuyên “cung cấp công việc”, đảm nhận chức năng lãnhđạo sản xuất Còn đại bộ phận quần chúng lao động thì nhận một công việchợp với họ hơn cả là lao động chân tay Và do sự tiến hóa hòa bình trong sảnxuất mà việc kiểm soát công nghiệp rơi vào tay những người “cung cấp côngviệc”, những người này bắt đầu tách ra khỏi khối quần chúng lao động chântay kia trở thành nhà tư bản-chủ thuê mướn công nhân Còn đám quần chúnglao động chân tay kia dần dần trở thanh người làm thuê – vô sản Quan điểmnày hoàn toàn phản khoa học vì đã phủ nhận lịch sử thực tế về sự hình thànhgiai cấp vô sản hiện đại, không những thế nó là một tư tưởng phản động, vìnó đã bào chữa cho sự bóc lột của giai cấp tư sản, che đậy sự “tích lũy banđầu”_tiền sử của chủ nghĩa tư bản Theo họ, đã là người sinh ra trong khốiquần chúng lao động thì sẽ là công nhân làm thuê, chỉ có những kẻ sinh ra từlớp người đảm nhận chức năng lãnh đạo sản xuất mới là người lãnh đạo, chỉhuy mọi hoạt động trong xã hội Suy rộng ra, quan điểm đó đã đi đến phủnhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, phủ nhận đấu tranh giai cấpcủa giai cấp vô sản nhằm thủ tiêu giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản

Thực tế phát triển của giai cấp công nhân ngày càng bác bỏ quan điểmphản khoa học, phản động đó và đã chứng minh rằng công nghiệp càng pháttriển, giai cấp công nhân không ngừng lớn lên về số lượng và chất lượng.Thực sự, giai cấp tư sản đã hết vai trò tiến bộ trong lịch sử và trở thành giai

cấp phản động, lịch sử đặt cho giai cấp vô sản nhiệm vụ có sứ mệnh thủ

tiêu ách áp bức bóc lột của giai cấp thống trị, xây dựng một xã hội không giai cấp, không có người bóc lột người.

Những vấn đề trên được Mác – Ăngghen rút ra qua sự phân tích mộtcách sâu sắc từ địa vị kinh tế xã hội của giai cấp vô sản dưới chế độ tư bảnchủ nghĩa trong những năm đầu thế kỷ XIX Phần tiếp theo ta sẽ xem xét độingũ công nhân có những gì thay đổi trong thời đại ngày nay và sứ mệnh lịchsử của họ như đã trình bày như phần trên có gì thay đổi

Hiện nay, cơ cấu giai cấp công nhân khác xa cơ cấu giai cấp công nhânthế kỷ XIX trên mọi phương diện, nhất là cơ cấu giai cấp công nhân trong các

nước tư bản phát triển, giai cấp công nhân không chỉ có mặt trong các ngànhcông nghiệp truyền thống mà còn hiện diện trong hầu hết tất cả các ngànhsản xuất Trong điều kiện ngày nay, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đạirất đa dạng, có nhiều trình độ khác nhau và không ngừng biến đổi theo hướngkhông thuần nhất: Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng, công nhân ngày càngđược nâng cao về trình độ, đóng vai trò chính trong quá trình phát triển, côngnhân truyền thống giảm dần Mặc dù một số ít trong giai cấp công nhân cócổ phần trong các xí nghiệp của tư bản, nhưng về cơ bản giai cấp công nhânvẫn bị bóc lột, mâu thuẫn giữa tư bản và lao động, sự phân biệt giàu nghèo vàtình trạng bất công xã hội vẫn tăng lên, bản chất bóc lột giá trị thặng dư vẫntồn tại, dù được biểu hiện dưới hình thức tinh vi hơn Tuy đại bộ phận tầng lớptrí thức và lao động có kỹ năng đang có việc làm, được cải thiện mức sống vàgia nhập vào tầng lớp trung lưu, nhưng vẫn không xóa được sự phân hóa giàunghèo Chính những nhà xã hội học tư sản tiến bộ đã chứng minh ở các nước

tư bản hiện nay sự bóc lột còn cao hơn và với cơ chế càng tinh vi hơn thờiMác Tỉ lệ m/v hay tỉ suất giá trị thặng dư, đây là tỉ lệ phản ánh mức độ bóclột của nhà tư bản đối với công nhân, thời Mác là 1/1 thì thời nay là 3/1 (m:giá trị thặng dư; v: tư bản khả biến)

Như vậy dù mức sống có cao hơn trước, dù công nhân nắm trong tay cổphần công ty, xí nghiệp, được tham gia quản lý thông qua đại biểu trong hộiđồng xí nghiệp nhưng họ vẫn là người làm thuê bán sức lao động, ý chí củachủ nghĩa tư bản vẫn là quyền lực chi phối Vì vậy giai cấp công nhân vẫnluôn là lực lượng sản xuất cơ bản trực tiếp, tiến bộ nhất trong tất cả các giai

cấp và vẫn sẽ là giai cấp tiên phong trong xã hội Vậy sứ mệnh lịch sử của

giai cấp công nhân không thể chuyển vào tay một giai cấp hay tầng lớp xã hội nào khác và phải khẳng định rằng bản chất cách mạng của giai cấp công nhân vẫn không thay đổi trong điều kiện giai cấp công nhân vẫn đang không ngừng phát triển về cả số lượng và chất lượng.

3 Những điều kiện để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình:

3.1 Điều kiện khách quan:

3.1.1 Địa vị kinh tế xã hội:

Vị trí, vai trò của một giai cấp đối với tiến trình lịch sử được quy địnhkhông phải bởi số lượng, mà trước hết và chủ yếu bởi địa vị kinh tế xã hội củagiai cấp đó

Địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân là giai cấp không có hoặc có rất ít tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản Giai cấp công nhân là người đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa vì:

Trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, tư liệu sản xuất nằm trongtay giai cấp tư sản, quan hệ sản xuất do giai cấp tư sản nắm giữ nhưng ngườitrực tiếp sử dụng tư liệu sản xuất tác động vào đối tượng lao động để sản xuất

ra của cải vật chất lại là giai cấp công nhân Ngày nay, nền kinh tế côngnghiệp đang từng bước nhường chỗ cho nền kinh tế tri thức Trong nền kinh tếmới này, bộ phận quan trọng nhất trong lực lượng sản xuất là công nhân trithức Họ là người trực tiếp sử dụng yếu tố quan trọng nhất của lực lượng sảnxuất hiện đại_ trí tuệ Xét từ góc độ đó, họ trở thành người có sở hữu tư liệusản xuất Song, để tri thức vận hành được và tạo ra những giá trị vật chất chosự tồn tại, phát triển xã hội, cần có những thiết bị, máy móc nhất định Những tư liệu sản xuất đó lại nằm trong tay giai cấp tư sản Nắm được nhữngcông cụ vật chất, nhà tư bản trở thành người thực sự khai thác, sử dụng, địnhhướng trí tuệ của người công nhân hiện đại vì lợi ích của mình Chính sự táchrời giữa chủ thể đích thực của trí tuệ - nhân tố quan trọng hàng đầu của lựclượng sản xuất hiện đại với điều kiện vật chất để sử dụng, khai thác nó trongthực tế là một biểu hiện mới của mâu thuẫn giữa tính xã hội hoá, quốc tế hoácủa lực lượng sản xuất hiện đại với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủnghĩa đối với tư liệu sản xuất tồn tại dưới dạng vật chất Sự mâu thuẫn đó đưađến một kết cục tất yếu là người công nhân sẽ là người trực tiếp phá vỡ quanhệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

Hơn nữa, tri thức và thông tin_lực lượng sản xuất hàng đầu của thời đạikinh tế tri thức_là hàng hoá đặc biệt, không thuộc về một cá nhân nào màthuộc về quyền sở hữu của toàn xã hội, là hàng hoá mang tính toàn cầu Đặctính đó làm cho lực lượng sản xuất hiện đại mang tính xã hội hoá, toàn cầuhoá cao Hiện nay nó lại đang bị kìm hãm bởi chế độ chiếm hữu tư nhân tưbản chủ nghĩa Chủ nghĩa tư bản đang ra sức sử dụng nó vì lợi ích ích kỷ củagiai cấp mình Đó là cội nguồn cơ bản làm cho mâu thuẫn giữa tính chất xãhội hoá của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa

đối với tư liệu sản xuất tất yếu sẽ trở nên gay gắt hơn bao giờ hết Sự vận

động nội tại của mâu thuẫn trong địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân đã quy định tính tất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản Giai cấp công nhân hiện đại - những công nhân tri thức với tư cách là bộ phận xã hội quan trọng nhất của lực lượng sản xuất hiện đại - sẽ thực hiện vai trò

phủ định đó đối với chủ nghĩa tư bản để tiến tới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản Đó là tất yếu khách quan của sự phát triển xã hội.

3.1.2 Đặc điểm chính trị - xã hội của giai cấp công nhân:

 Đặc điểm thứ nhất: giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất do 3 lý do:

Thứ nhất, giai cấp công nhân là con đẻ của nền đại công nghiệp Chính

nền đại công nghiệp ra đời từ thế kỷ XIX đã tôi luyện cho giai cấp công nhânnhững ưu thế so với các giai cấp khác trong xã hội Cùng với sự phát triển củacông nghiệp và hoạt động quan hệ xã hội, giai cấp công nhân ngày càngđông đảo về số lượng và mạnh mẽ về chất lượng Trong các nước tư bản pháttriển, bộ phận công nhân trong các ngành công nghiệp truyền thống, côngnhân trong khu vực sản xuất vật chất ngày càng giảm và đến nay bộ phậnnày chiếm tỷ lệ rất thấp trong cơ cấu giai cấp công nhân Trong khi đó, côngnhân trong các ngành nghề mới như điện tử, tin học, các ngành dịch vụ côngnghiệp tăng lên nhanh chóng Đội ngũ công nhân lao động chủ bằng trí tuệvươn lên chiếm tỷ lệ ngày càng cao so với đội ngũ công nhân làm việc chủyếu bằng chân tay Trình độ học vấn và tay nghề của công nhân ngày càngcao biểu hiện sự phát triển về chất bên cạnh sự phát triển đông đảo về sốlượng Người công nhân không hoàn toàn vô sản như trước đây, một bộ phậnkhông nhỏ có quyền sở hữu tư liệu sản xuất ở một chừng mực nhất định… Cơcấu giai cấp công nhân phong phú đa dạng, phức tạp hơn Đó chính là biểuhiện sự phát triển vượt bậc về cả lượng và chất của đội ngũ công nhân trongthời đại mới

Thứ hai, giai cấp công nhân là người đại diện cho phương thức sản xuất

tiên tiến của nhân loại: PTSX tư bản chủ nghĩa Trong phương thức sản xuất tưbản chủ nghĩa, tư liệu sản xuất nằm trong tay giai cấp tư sản, quan hệ sảnxuất do giai cấp tư sản nắm giữ nhưng người trực tiếp sử dụng tư liệu sản xuấttác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vất chất lại là giai cấpcông nhân Công nhân là người trực tiếp lĩnh hội những tiến bộ khoa học côngnghệ của nhân loại, là người trực tiếp làm ra của cải vật chất nuôi sống xãhội Sự phát triển của xã hội không những phụ thuộc vào lao động của giaicấp công nhân mà còn là động lực cho giai cấp công nhân phát triển

Thứ ba, ngay từ khi ra đời, giai cấp công nhân đã được tiếp thu những lý

luận cách mạng: Chủ nghĩa Mác-Lênin Trước năm 1917, chủ nghĩa Mác-Lêninchưa có cách mạng tháng Mười Nga, tất cả các phong trào cách mạng đều bế

tắc Năm 1917, dưới sự lãnh đạo của V.I Lê Nin và Đảng Cộng sản vích Nga, giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga đã tiến hành cuộcCách mạng xã hội chủ nghĩa đầu tiên và thắng lợi rực rỡ trong lịch sử loàingười Cách mạng tháng Mười đã chặt đứt một mắt xích quan trọng của chủnghĩa đế quốc, lật đổ giai cấp bóc lột ở một quốc gia rộng lớn, thiết lập Nhànước công nông đầu tiên trên thế giới, chuyển chế độ người bóc lột người sangchế độ xã hội mới, xã hội chủ nghĩa Từ đó chủ nghĩa Mác-Lênin trở thànhchủ nghĩa đúng đắn nhất, thực tiễn nhất, không mang tính nửa vời Nó mở racho loài người một kỷ nguyên mới, một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủnghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới.

Bôn-sê- Đặc điểm thứ hai: giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để nhất:

Trong chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân là giai cấp bị áp bức bóc lộtnặng nề nhất Quyền lợi của công nhân, lực lượng lao động chính của xã hộikhông được đảm bảo Giá trị thặng dư do công nhân làm ra bị nhà tư bản tướcđoạt, giai cấp tư sản chi phối quá trình phân phối sản phẩm xã hội gây ra sựmất cân bằng và mầm móng những mâu thuẫn trong xã hội và điều tất yếuxảy ra là giai cấp công nhân phải đứng lên làm cuộc cách mạng để tự giảiphóng mình Nếu thành công thì họ sẽ xây dựng được xã hội mà mình mongmuốn còn nếu không thành thì họ cũng không mất gì (vì họ không còn gì đểmất)

Khi giai cấp công nhân tiến hành cuộc cách mạng không chỉ giải phóngchính bản thân mình mà giải phóng toàn xã hội Nếu như trong cách mạng tưsản, sau khi cuộc cách mạng kết thúc, giai cấp tư sản giành chính quyền thìchính quyền đó chỉ nằm trong tay giai cấp tư sản, lúc đó công nhân, nôngdân, nô lệ vẫn bị phụ thuộc và bị áp bức bởi tư sản nên cuộc cách mạng tưsản thực chất chỉ là sự thay thế ách áp bức bóc lột này bằng ách áp bức bóclột khác Sang cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa do giai cấp công nhân lãnhđạo, sau khi giành được chính quyền, tất cả các giai cấp được giải phóng,không còn tình trạng người bóc lột người

Các cuộc cách mạng trước đều là sự thay thế của chế độ áp bức bóc lộtnày bằng chế độ áp bức bóc lột khác, chỉ đến cuộc cách mạng xã hội chủnghĩa, cuộc cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo thì sự áp bức bóc lộtmới được xóa bỏ hoàn toàn Đó là cuộc cách mạng triệt để nhất trong lịch sử

 Đặc điểm thứ ba: giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần tổ chức và tính kỷ luật cao:

Khác với việc sản xuất phân tán của người nông dân thành quả lao độngcủa người này không hoặc ít ảnh hưởng đến thành quả lao động của ngườikhác; trong nền đại công nghiệp, sản xuất chủ yếu là theo dây chuyền, thànhquả lao động của người này ảnh hưởng trực tiếp đến thành quả lao động củangười khác Tư bản là một sản phẩm tập thể: nó chỉ có thể vận động được lànhờ sự hoạt động chung của nhiều cá nhân và thậm chí, xét đến cùng, là nhờhoạt động chung của tất cả các cá nhân, của toàn thể xã hội Do vậy, để cónăng suất cao đòi hỏi đội ngũ những người lao động trực tiếp sản xuất ra củacải vật chất cho xã hội _ những người công nhân phải có tính tổ chức tốt vàkỷ luật cao Mặt khác, trong nền sản xuất đại công nghiệp, để tránh những tainạn nghề nghiệp do máy móc công nghệ cao dẫn đến, đòi hỏi giai cấp côngnhân phải nâng cao kỷ luật lao động Một yếu tố nữa đó là: giai cấp côngnhân là người lãnh đạo cuộc cách mạng chống lại giai cấp tư sản_một giaicấp có tính tổ chức kỷ luật cao do đó để chiến thắng giai cấp tư sản thì tínhtổ chức kỷ luật của giai cấp công nhân không chỉ phải bằng mà phải cao hơncả giai cấp tư sản.

 Đặc điểm thứ tư: giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế:

Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế Ngày nay hoạt độngcủa các nhà tư bản không còn gói gọn trong phạm vi một vùng hay một quốcgia mà đã phát triển rộng ra trên phạm vi thế giới tạo thành cả một hệ thống

tư bản chủ nghĩa có phạm vi toàn cầu Như vậy, bản chất của giai cấp tư sảnlà áp bức bóc lột trên phạm vi toàn cầu nên muốn chiến thắng giai cấp tưsản, giai cấp công nhân buộc phải tạo được sự đoàn kết, liên minh vững chắctrên phạm vi toàn thế giới Xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa nền kinh tế trongđiều kiện hiện nay cũng là một thuận lợi lớn cho việc liên kết, liên minh giữagiai cấp công nhân các quốc gia trên thế giới

3.2 Điều kiện chủ quan:

3.2.1 Bản thân giai cấp công nhân:

Để chiến thắng giai cấp tư sản, bản thân giai cấp công nhân phải khôngngừng phát triển về cả số lượng và chất lượng Do sự phát triển của nền đạicông nghiệp, nhiều nhà máy, khu chế xuất, nhiều khu công nghiệp ra đời thuhút công nhân Ở các nước tư bản phát triển “công nhân áo xanh” (lực lượngcông nhân lao động chân tay đơn thuần) chỉ chiếm 12 - 15% tổng số côngnhân Ở Italia công nhân kỹ thuật cao “công nhân áo trắng” chiếm 53% tổngsố công nhân Ở Nhật 90% công nhân có trình độ đại học Ở Tây Ban Nha

công nhân kỹ thuật chiếm 53% Công nhân làm việc trong các ngành dịch vụtăng lên xấp xỉ 50% tổng số công nhân Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng,công nhân ngày càng được nâng cao về trình độ, đóng vai trò chính trong quátrình phát triển, công nhân truyền thống giảm dần Đồng thời với sự nâng caovề trình độ khoa học kỹ thuật là sự nâng cao về nhận thức lý luận, về bản lĩnhchính trị Chủ nghĩa Mác-Lênin đã khẳng định, giai cấp công nhân đã đi từchỗ là giai cấp “tự nó” (chưa có ý thức giác ngộ giai cấp) trở thành giai cấp

“vì nó” (giai cấp tự giác) Giai cấp công nhân đã có bước nhảy vọt tự giác, tứclà phong trào có sự hướng dẫn của các nhà tư tưởng - có lý luận, và chínhĐảng Cộng sản - người tổ chức mọi hoạt động cho giai cấp - đã ra đời, bằngviệc đề ra chiến lược, sách lược, đã đưa hoạt động đấu tranh của giai cấp côngnhân hoàn toàn trở thành hoạt động tự giác Sự trưởng thành ấy là một sựtrưởng thành về chính trị, về tư tưởng và tổ chức của giai cấp công nhân, làhoạt động có ý thức từ bên trong Như vậy giai cấp công nhân đã có sự pháttriển vượt bậc về trình độ khoa học kỹ thuật và trình độ nhận thức, từ đó nângcao địa vị của người công nhân trong xã hội, họ không còn là những “ngườitrần trụi với hai bàn tay trắng” nữa Đó chính là sự tiến bộ vượt bậc về chấtlượng của giai cấp công nhân Một yếu tố phát triển không kém phần quantrọng đó là sự tăng nhanh về số lượng công nhân trên phạm vi thế giới Cùngvới sự bành trướng của chủ nghĩa tư bản, lực lượng công nhân không ngừngtăng lên Theo tổ chức Lao động quốc tế (ILO): từ năm 1900, số lượng côngnhân toàn thế giới là 80 triệu, đến năm 1990 số lượng này là 800 triệu và đến

1998 đã có đến 800 triệu Như vậy sự bành trướng của giai cấp tư bản kéotheo nó là sự lớn mạnh của đội ngũ công nhân, lực lượng có sứ mệnh thủ tiêuchủ nghĩa tư bản, trong lòng chủ nghĩa tư bản xuất hiện mầm móng dẫn đếnsự diệt vong của nó

Muốn hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình giai cấp công nhân phải có được một số điều kiện khách quan nhưng để hoàn thành thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình thì giai cấp công nhân phải lợi dụng triệt đễ được những yếu tố khách quan đó đồng thời tự tôi luyện cho mình những nhân tố chủ quan_những nhân tố từ bên trong Đó chính là sự phát triển cả về chất lượng (trình độ khoa học kỹ thuật, trình độ nhận thức, bản lĩnh chính trị) và số lượng của giai cấp công nhân.

3.2.2 Sự ra đời của Đảng cộng sản:

Trong tất cả những nhân tố chủ quan, việc thành lập ra Đảng cộng sảntrung thành với sự nghiệp, lợi ích của giai cấp công nhân là yếu tố quyết định