HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG TP CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA CỦA NGUYỄN MINH CHÂU

Vì vậy, tìm hiểu “ Hình tượng người phụ nữ trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu” là đi sâu khám phá một phương diện nội dung nổi bật và tâm huyết của nhà văn, đồng t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH

Khoa Khoa học xã hội

  

-BÀI TIỂU LUẬN

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG TÁC PHẨM CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

CỦA NGUYỄN MINH CHÂU

Quảng Bình, tháng 05/ 2016

Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Quế Thanh

Sinh viên thực hiện: Lê Xuân Sửu

Lớp : Đại học Sư phạm Ngữ văn Liên thông K57

Lời cảm ơn!

Bằng tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin được gửi đến cô giáoNguyễn Thị Quế Thanh- người đã tận tình hướng dẫn, động viên, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tậpcũng như quá trình thực hiện bài tiểu luận lời cảm ơn chân thành nhất!

Cảm ơn quý thầy cô giáo khoa Khoa học xã hội, quý thầy cô giáo của trường Đại học Quảng Bình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để em bồi dưỡng tri thức trong thời gian qua Đó không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu tiểu luận mà còn là hành trang quý báu để em có thể vững bước, tự tin hơn trên con đường đời đầy chông gai của mình Cảm ơn gia đình - nơi nuôi dưỡng tâm hồn và khát vọng của em Cảm ơn bạn bè đã chia sẻ, động viên và giúp đỡ mình trong suốt thời gian qua.

Kính chúc quý thầy cô và các bạn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công trong cuộc sống!

Sinh viên thực hiện

Lê Xuân Sửu

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Lịch sử vấn đề 4

3 Phương pháp nghiên cứu 6

4 Giới hạn đề tài 6

PHẦN NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1 7

NGUYỄN MINH CHÂU VÀ TÁC PHẨM CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA 7

1.1 Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn Nguyễn Minh Châu 7

1.2 Tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” 10

CHƯƠNG 2 13

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG TÁC PHẨM CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA CỦA NGUYỄN MINH CHÂU 13

2.1 Hình tượng người phụ nữ trong văn học 13

2.2 Hình tượng người phụ nữ trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” 17

2.2.1 Người phụ nữ cần cù, lam lũ, chịu thương chịu khó 17

2.2.2 Người phụ nữ giàu lòng vị tha và đức hi sinh 19

2.2.3 Người phụ nữ thủy chung 20

2.2.4 Người phụ nữ mẫu tính 21

2.2.5 Người phụ nữ chịu những nỗi đau thời hậu chiến 22

2.3 Ý nghĩa của hình tượng người phụ nữ trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu 23

PHẦN KẾT LUẬN 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nguyễn Minh Châu (1930-1989) thuộc thế hệ nhà văn xuất hiện và trưởng thành trong những năm chống Mỹ cứu nước Trước năm 1975, ông đã khẳng định

vị trí của mình trên văn đàn với tiểu thuyết đầu tay “Cửa sông” (1966), và tiếp đó là những tác phẩm nổi tiếng khác vươn tới đỉnh cao của văn xuôi nước ta hồi bấy giờ,

như “Mảnh trăng cuối rừng”(1970),“Dấu chân người lính” (1972) Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, khi nền văn học nước nhà chuyển mình bước vào vận hội đổi mới và hội nhập, nói như nhà văn Nguyên Ngọc, trong “cuộc trở dạ đau đớn và sinh thành ấy”, Nguyễn Minh Châu “thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất” Trong những sáng tác của Nguyễn Minh Châu, nhất là trong các truyện ngắn giàu chất tiểu thuyết ra đời sau 1975, thế giới hình tượng nhân vật với nhiều số phận và tâm trạng khác nhau, thường hiện lên rất phong phú, sinh động và mới lạ, giàu sức mạnh ám ảnh, khó quên trong người đọc Bên cạnh hình tượng người lính với chân dung nối tiếp các thế hệ, người nông dân với bản chất cố hữu được khắc họa đầy ấn tượng, ngòi bút Nguyễn Minh Châu còn dành nhiều nhiều tâm huyết biểu hiện hình tượng người phụ nữ với những phẩm chất và đức hy sinh cao cả, sâu lắng vẻ đẹp nhân văn Vì vậy, tìm hiểu “ Hình tượng người phụ nữ trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu” là đi sâu khám phá một phương diện nội dung nổi bật và tâm huyết của nhà văn, đồng thời qua đó còn thấy được tiến trình vận động đổi mới của văn xuôi nước

ta sau 1975 Mặt khác, Nguyễn Minh Châu là một trong những nhà văn hiện đại có tác phẩm được giảng dạy trong nhà trường Ở bậc trung học cơ sở: lớp 9 giảng văn truyện ngắn Bức tranh ; Ở cấp trung học phổ thông, trước đây học truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừng, hiện nay là tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa Đây là những tác phẩm khá tiêu biểu cho phong cách sáng tạo của tác giả ở từng thời điểm khác nhau, có ý nghĩa đánh dấu sự đổi mới tư duy nghệ thuật của nhà văn nói riêng và của văn học nước nhà nói chung Trong những tác phẩm ấy đều có những hình tượng nhân vật nữ rất ấn tượng Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này còn mong muốn cung cấp thêm tư liệu, góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học Văn ở nhà trường phổ thông, một trong những vấn đề thời sự đang được quan tâm hiện nay

2 Lịch sử vấn đề

Nguyễn Minh Châu là một trong những tác giả văn xuôi đương đại có sức hấp dẫn với bạn đọc và giới nghiên cứu, phê bình Hầu hết các bài viết về cuộc đời và

sự nghiệp của của Nguyễn Minh Châu đã được tập hợp trong “Nguyễn Minh Châu- con người và tác gia”, “Nguyễn Minh Châu-tài năng và sáng tạo nghệ thuật”,

“Nguyễn Minh Châu -Về tác gia và tác phẩm” Sau đây, chúng tôi chỉ điểm lại một

số công trình và bài viết có liên quan trực tiếp đến đề tài tiểu luận Trên báo Văn nghệ số 32 năm 1984, nhân “Đọc Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành” Huỳnh Như Phương đã thấy được, những mảnh đời, những tâm trạng, những số phận khác nhau và nhận xét truyện ngắn Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành là “một thể nghiệm mới về nghệ thuật của nhà văn” Năm 1985, trên Tạp chí văn học số 3, Nguyễn Thị Minh Thái trong bài “Ấn tượng về nhân vật nữ của Nguyễn Minh Châu” 5 cũng nhân đọc “Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành”, đã nêu nhận xét:

“Ấn tượng về truyện ngắn ấy thuộc về một người đàn bà, “Trong tất cả các tác phẩm văn xuôi của Nguyễn Minh Châu, dù nhân vật nữ ở bất cứ vị trí nào đều là những nhân vật khó quên” GS.Nguyễn Văn Hạnh trong bài viết “Nguyễn Minh Châu những năm 80 và sự đổi mới cách nhìn về con người” (Tạp chí Văn học số 3 năm 1993) đã cảm nhận: Phần lớn những người đàn bà trong tác phẩm của Nguyễn Minh Châu đều có một số phận éo le, vất vả, ít gặp may mắn trong tình yêu, sự yên

ổn trong cuộc sống gia đình… Trên báo Văn nghệ, số 42 năm 1993, Chu Văn Sơn trong bài viết “Đường tới Cỏ lau” đã nói đến “vẻ đẹp mẫu tính…phần sâu thẳm như một thiên phú riêng của tâm hồn nữ giới” trong tác phẩm của Nguyễn Minh Châu Tác giả Tôn Phương Lan trong công trình nghiên cứu về Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu (Nxb Khoa học xã hội,H.1999), có nhận xét chung là cả hai nhân vật Thai và Quỳ đều giàu thiên tính nữ, được rọi chiếu và mang nhiều vẻ đẹp của ánh sáng nhân văn từ tâm hồn của nhà văn Mai Thục trong “Nhà văn Nguyễn Minh Châu và những trang viết về đời thường” khi nói đến hình ảnh người mẹ trong Mùa trái cóc ở miền Nam cũng đã cảm nhận: “ Nỗi đau, nỗi giận và tình thương hòa quyện trong tâm hồn người đàn bà ấy là tứ thơ buồn về thân phận người phụ nữ Việt Nam, cái đẹp nghệ thuật tỏa ra từ sự thật đắng cay ấy Giáo sư N.I Ni-cu-lin trong lời bạt cho tập truyện ngắn được dịch sang tiếng Nga “Người đàn bà

trên chuyến tàu tốc hành” đã cho rằng:đây là một:đề tài mà văn học Việt Nam mới chiếm lĩnh, đề tài 6 về người phụ nữ trong chiến tranh và số phận của họ sau chiến tranh, một số phận không giản đơn, không ngọt ngào Trong “Nguyễn Minh Châu

và di sản văn học của ông”, qua hình tượng những nhân vật phụ nữ, Mai Hương đã nêu nhận xét: “Có lẽ không ai có thể nói về những di chứng của chiến tranh, những mất mát, éo le, những bi kịch khủng khiếp của chiến tranh hằn sâu trong từng số phận con người một cách da diết, đau đớn và sâu sắc được như Nguyễn Minh Châu” Tuy vậy, những công trình và bài viết nói trên phần lớn cũng chỉ mới dừng lại phân tích một vài khía cạnh và ở một số tác phẩm nhất định Tiếp thu ý kiến của người đi trước, trên có sở khảo sát sáng tác của Nguyễn Minh Châu sau 1975, bài tiểu luận này muốn có một cái nhìn hệ thống toàn diện về hình tượng người phụ nữ trong thế giới nghệ thuật của ông trong một tác phẩm cụ thể là Chiếc thuyền ngoài

xa, để từ đó có dịp tìm hiểu sâu sắc thêm chiều sâu vẻ đẹp nhân văn của một tác gia lớn trong nền văn xuôi hiện đại luôn “bị ngập chìm trong lo âu, một nỗi lo âu sao

mà lớn lao và đầy khắc khoải về con người”

3 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi đã vận dụng kết hợp một số các phương pháp nghiên cứu khác nhau như: phương pháp tiếp cận hệ thống, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp so sánh…

4 Giới hạn đề tài

Giới hạn của đề tài chủ yếu ở những sáng tác của Nguyễn Minh Châu sau

1975 được in trong “Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu”, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2004

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 NGUYỄN MINH CHÂU VÀ TÁC PHẨM CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA 1.1 Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn Nguyễn Minh Châu

Nhà văn Nguyễn Minh Châu (20/10/1930 – 23/01/1989) trong một gia đình nghèo thuộc xã Huỳnh Hải, huyện Lưu Ninh, tỉnh Nghệ An Ông là cây bút trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ và là một trong những nhà văn có tầm ảnh hưởng đối với nền văn học Việt Nam

Trưởng thành trong những năm bom đạn kháng chiến đã tạo cho nhà văn một nguồn sống, nguồn cảm thụ sâu sắc đối với nỗi đau của đất nước bị chia cắt Ông luôn trăn trở, tìm tòi trong những tác phẩm của mình để thể hiện một cách đúng đắn

và chân thật nhất hơi thở của lịch sử Nhà văn luôn đi cùng bước đi của đất nước,

mỗi một thời kỳ, ông đều chiêm nghiệm sâu sắc, viết thật cẩn thận và không bao giờ vội vàng.

Trước Cách mạng tháng Tám, ông học Trường Kỹ nghệ Huế, tốt nghiệp bậc Thành Chung vào năm 1945 và tiếp tục học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng ( Hà Tĩnh)

Năm 1950, ông gia nhập quân đội và học tại trường Sĩ quan Trần Quốc Tuấn

Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban Tham mưu Tiểu đoàn 772, 706 thuộc

Sư đoàn 320

Từ năm 1956 đến năm 1958, ông làm Trợ lý văn hóa Trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320 Năm 1962, ông về công tác tại phòng Văn nghệ Quân đội, sau chuyển sang Tạp chí Văn nghệ Quân đội Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972

Tác phẩm văn học của Nguyễn Minh Châu khởi đầu bằng truyện ngắn Sau một buổi tập (1960) và khép lại với truyện vừa Phiên chợ Giát (1989) Suốt một chặng đường 29 năm – một hành trình không phải là dài so với những nhà văn khác: Nguyễn Khải, Hồ Phương…, song với mười ba tập văn xuôi, một tập tiểu luận phê bình, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã để lại một sự nghiệp văn chương đủ sức vượt qua thời gian Với một số tác phẩm chính như:

· Cửa sông (tiểu thuyết, 1966)

· Những vùng trời khác nhau (truyện ngắn, 1970)

· Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972)

· Miền cháy (tiểu thuyết, 1977)

· Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết, 1977)

· Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982)

· Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (truyện ngắn, 1983)

· Bến quê (truyện ngắn, 1985)

· Mảnh dất tình yêu (tiểu thuyết, 1987)

· Cỏ lau (truyện vừa, 1989)

Lớn lên trong thời kì đất nước bị chia cắt, chiến tranh gây bao đau thương, phần nào mà hoàn cảnh hằn vào trong nhà văn, để từ đó ông viết lên những tác phẩm mang màu sắc hiện thực, Mỗi tác phẩm là một khía cạnh khác nhau, cả trong góc khuất nơi tâm hồn con người vẫn thường bị chôn kín đến những thực tại ngoài đời sống, Tất cả đều được ông đưa vào văn học, tạo ra một sắc mới cho văn xuôi cách mạng Chủ đề trong các tác phẩm của Nguyễn Minh Châu viết trong thời kỳ chiến tranh thường tập trung phản ánh và miêu tả chiến tranh, về phẩm chất yêu nước, tinh thần gan dạ của các chiến sĩ trong cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc ta như các cuốn tiểu thuyết Cửa sông, Dấu chân người lính, Lửa từ những ngôi nhà, Mảnh trăng cuối rừng, … Sau chiến tranh, Nguyễn Minh Châu đã chuyển mình từ những trang viết về người lính mang đậm cảm hứng lãng mạn và sử thi sang hiện thực sang chủ nghĩa hiện thực như các tác phẩm Miền cháy, Người đàn

bà trên chuyến tàu tốc hành, Bến quê, Chiếc thuyền ngoài xa,… Ngòi bút của Nguyễn Minh Châu đã đi đến từng tầng sâu thẳm trong tâm hồn con người, những cái đẹp cao cả của nhân tâm

Tuy nhiên, số mệnh nghiệt ngã với căn bệnh hiểm nghèo ung thư máu đã làm cho hành trình sáng tạo của Nguyễn Minh Châu phải đột ngột dừng lại khi vừa đạt tới độ chín của tài năng Ngày 23 tháng 1 năm 1989 Nguyễn Minh Châu trút hơi thở cuối cùng tại viện quân y 108 Hà Nội, sau gần một năm chống chọi với bạo bệnh, để lại nhiều dự định sáng tác còn đang ấp ủ

Với những đóng góp của mình cho nên văn học Việt Nam, Nguyễn Minh Châu xứng đáng là một nhà văn tiêu biểu cho nền văn học hiện đại như lời của nhà

văn Nguyễn Khải đã nói : “Nguyễn Minh Châu là người kế tục xuất sắc, bậc thầy

của nền văn xuôi Việt Nam và cũng là người mở đường rực rỡ cho những cây bút trẻ tài năng sau này.”

Ông đã được nhận các giải thưởng trong hoạt động văn học nghệ thuật như: giải thưởng Bộ quốc phòng năm (1984 -1989) cho toàn bộ tác phẩm của ông viết về chiến tranh và người lính, giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam năm (1988 – 1989)

cho tập truyện Cỏ lau và giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt II năm 2000 cho cụm tác phẩm: Dấu chân người lính, Cửa sông, Cỏ lau, Người đàn

bà trên chiến tàu tốc hành…

Như vậy, qua những chặng đường sáng tác nghệ thuật, tác phẩm của Nguyễn Minh Châu luôn có tấm lòng hướng về con người, khả năng giải mã những mặt phức tạp của cuộc đời, với quan niệm văn chương trước hết phải là câu chuyện của con người, với muôn mặt phức tạp phong phú với tất cả chiều sâu Ông đã mang đến một cái nhìn đa diện về số phận con người Và cũng từ cái nhìn ấy, nhà văn đã khắc họa rất thành công hình tượng người phụ nữ trong những sáng tác của mình

để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc

1.2 Tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”

Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa được in lần đầu tiên trong tập " Bến quê ", sau được tác giả lấy làm tên chung cho cả tuyển tập truyện ngắn của mình, in năm 1983.Đây là một tác phẩm thuộc dạng truyện luận đề với việc Nguyễn Minh Châu

đã đặt ra vấn đề mối quan hệ giữa văn học và đời sống Tuy vậy, nhà văn không biến nhân vật thành cái loa phát biểu luận đề Thông qua câu chuyện kể về chuyến

đi của một nghệ sĩ nhiếp ảnh đến một vùng biển miền Trung để chụp ảnh nghệ thuật, với một cốt truyện nhiều tình huống bất ngờ với hệ thống nhân vật đa dạng, nhà văn đề cập đến tính trung thực của người nghệ sĩ, nêu lên mối quan hệ chặt chẽ giữa văn học và hiện thực cũng như những vấn để phức tạp của cuộc sống, kể cả bi kịch số phận con người

Câu chuyện được bắt đầu bằng một chuyến đi của phóng viên Phùng - một nghệ sĩ nhiếp ảnh tài hoa,có niềm đam mê với nghề và có một tâm hồn nhạy cảm,được trưởng phòng giao nhiệm vụ đi chụp một tấm ảnh về cảnh biển có sương

để bổ sung vào bộ ảnh lịch Anh đến một vùng biển miền Trung vào giữa tháng bảy Ngoài Đẩu, người đồng đội cũ giờ làm chánh án tòa án huyện, anh đã quen thân với Phác, một cậu bé thường đi cùng ông ngoại chở gỗ từ trên rừng về bán cho xưởng đóng tàu Sau khoảng tuần lễ chưa chụp được bức ảnh ưng ý, tình cờ anh

thấy cảnh một chiếc thuyền ngoài xa,đang lái vó trong làn sương sớm "mũi thuyền

in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào,vài bóng người ngồi yên phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum đang hướng mặt vào bờ" tạo nên một khung cảnh "từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích" Phùng nhanh chóng bấm liên thanh một hồi, thu vào chiếc máy ảnh của anh "cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh",một vẻ đẹp thật đơn giản nhưng đạt đến sự hoàn mỹ

và toàn bích khiến cho tâm hồn Phùng như được gội rửa và trong ngần trong khoảnh khắc

Tuy nhiên, khi chiếc thuyền vào bờ, Phùng chứng kiến một cảnh tượng nghiệt ngã, phi thẩm mỹ: hai vợ chồng người dân chài bước vào bờ, người đàn bà mặt rổ dáng người thô kệch, người đàn ông đôi mắt nhìn chằm chằm vào lưng người đàn

bà đang đi như mắt con gấu khổng lồ, rồi người chồng rút thắt lưng ra đánh vào lưng người đàn bà tới tấp.Vừa đánh hắn vừa chửi chúng mày chết hết đi, chết hết đi cho ông nhờ, rồi Phác, chính là đứa con của cặp vợ chồng kia, xông vào ngăn cản, đánh lại bố Cảnh tượng này những ngày sau đó lại tiếp diễn, chỉ khác là lần này khi lão đàn ông vừa rời khỏi thuyền thì có thêm đứa con gái cũng bơi vào bờ, rượt theo em nó và giành được con dao găm thằng bé giấu trong cạp quần Phóng viên Phùng đánh nhau với lão đàn ông và bị thương nhẹ Tòa án gọi người đàn bà đến.Tại đây, chánh án Đẩu vì căm giận người đàn ông vũ phu nhiều lần đánh vợ

"ba ngày một trận nhẹ năm ngày một trận nặng", đã khuyên người đàn bà ly hôn, nhưng bà ta còn xin Đẩu đừng bắt tù chồng bà mà hãy bắt bà bỏ tù Nhưng không ngờ người đàn bà đã van xin Đẩu con lạy tòa tòa đừng bắt con bỏ nó Sau đó, chị kể lại cuộc đời, gia cảnh của mình, lí do chị không muốn bỏ chồng vì gia đình họ cần một người đàn ông để chèo chống lúc phong ba và nuôi cả một đàn con Người đàn

bà chấp nhận sống nhẫn nhục trong sự ngược đãi của chồng là vì những đứa con Một người đàn bà có tình thương con vô bờ bến, sự cảm thông cho chồng, thấu hiểu lẽ đời đó chính là quyền uy có sức công phá lớn nhất để cảm thông cả pháp

luật mà một người lao động lam lũ có được Qua đó, chánh án Đẩu vỡ lẽ ra nhiều điều trong cách nhìn nhận cuộc sống còn phóng viên Phùng lại hiểu thêm về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời.Cuộc đời còn nhiều góc khuất mà nghệ thuật chưa vươn tới,ẩn chứa nhiều ngang trái oái oăm mà khi đến gần mới có thể nhận được, chỉ có lòng tốt và kiến thức sách vở thì không thể giải quyết được vấn đề thực tế,mà phải có một cái nhìn sâu sắc đa diện và nhiều chiều về một vấn đề trong cuộc sống Tấm ảnh của Phùng trong năm ấy và nhiều năm về sau vẫn còn được treo ở nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật Nhưng cứ mỗi lần Phùng nhìn bức ảnh, những ám ảnh, trăn trở về hình ảnh người đàn bà vùng biển lại đến với anh.

Như vây, từ việc dựng lên sự đối lập giữa hình ảnh chiếc thuyền trên bức ảnh nghệ thuật và tấn bi kịch của gia đình người ngư dân bên trong chiếc thuyền đẹp đẽ

ấy, nhà văn thể hiện rõ quan niệm nghệ thuật của mình: nghệ thuật chân chính bao giờ cũng bắt nguồn tử cuộc sống, phục vụ cuộc sống; tài năng và tấm lòng của người nghệ sĩ là những nhân tố không thể thiếu được trong sự sáng tạo nghệ thuật.Ở đay, Nguyễn Minh Châu đã không trực tiếp phát ngôn cho quan niệm nghệ thuật của mình nhưng hệ thống nhân vật của tác phẩm và đặc biệt quá trình tự ý thức của người nghệ sĩ nhiếp ảnh (ở đoạn kết) đã toát ra điều đó Bằng hành động

tự ý thức, Phùng đã nhận ra cái chưa đến được của mình để rồi đấu tranh tự hoàn thiện Đây cũng chính là khát vọng kết nối Chân – Thiện – Mĩ mà suốt đời nhà văn Nguyễn Minh Châu luôn khao khát và tìm kiếm

Có thể nói “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu là tác phẩm giàu giá trị nhân đạo Viết truyện ngắn này, Nhà văn muốn bày tỏ sự thông cảm đối với cuộc sống của con người nơi vùng biển vắng Tư tưởng nhân đạo của truyện ngắn thể hiện ở thái độ quan tâm đến con người đến con người bất hạnh của nhà văn Phê phán hành động vũ phu của người chồng, đồng thời Nguyễn Minh Châu muốn cho người đọc thấy rõ tình trạng bạo lực trong gia đình, một mảng tối của xã hội đương đại Nhà văn còn mạnh dạn nêu lên phản ứng dữ dội của đứa con để nhấn mạnh hậu