Cơ điện tử tự thiết kế lắp ráp 25 mạch điện thông minh chuyên về tự động hóa ngôi nhà trần thế san, trần khánh thành

Nếu chọn nối dây cho tất cả các hệ thống tự động hóa trong nhà, bạn có thế sẽ nhận thấy hệ thống điện hiện hữu quá cũ, thậm chí cần thay mới, đặc biệt khi ngôi nhà đó đã trên 20 năm.. Bạ

iick Diệi Thiig MÉ

CHUYÊN VỀ T ự ĐỘNG HÓA NGÔI NHÀ

DANH M Ụ C VẬT Tư - LINH KIỆN HƯỚNG DẨN TỪNG BƯỚC - MINH HỌA

X Â Y D ự N G THÀNH M Ạ C H ĐIỆN Đ Ặ C BIỆT

THƯ VIỆN ĐH NHA - RANG

1000026592

TRÀN THẾ SAN - TRAN KHANH THANH

ơi nổl

Tòa nhà thông minh dà xuất hiện tụ cuối thế ki) XX hoặc đầu ttỉâ kỷ XXI, nhưng đó thường 1(1 trụ sở cún các tập đoàn kinh tế, công tỵ ân quốc gia, hoặc cùn các tỉ) phú như Bill Gntc Ngôi nhà với hệ thống tự động hóa có lẽ chí là ước mơ dối với nhiều người Nluíng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, đặc hiệt là công nghệ thông tin, tòn nhà thông minh dần dần trở thành hiện thực Tùy theo khả năng, mọi người đều có thể có ngồi nhà với mức độ tự dộng hóa vừa phai Trong tương lai gần, hệ thông tự dộng hóa trong ngôi nhà sè trở thanh bình thường, có thế'được coi

là chuẩn mực cho cuộc sống.

Bạn không nên nghĩ tự dộng hóa là diều xa vời, ngoài tầm với của những người bình thường Trái lại, bạn hoàn toàn có thể trở thành chủ nhàn cún-ngôi nhà với hẹ thống tự dộng hóa Chi phí cho hệ thống này thực ra chí vai chục đen vài ỉ răm triệu dồng, tùy theo khả năng tài chính

và nhu cầu của bạn Mục đích của cuốn sách này là giúp bạn biến ước mơ

dó thành hiệu thực, chí ít cũng giới thiệu các hộ thống tự dộng hóa trong tầm tay cua bạn.

Các hệ thông tự dộng hỏa ngôi nhà dược trình bày bao gồm:

• Tự dộng mở/tắt đèn và diều chỉnh ánh sáng.

• Tự dộng chiếu sáng cống nhà.

• Tự dộng điều khiến hệ thông diều hòa không khí.

• Các hệ thống diều khiển bằng giọng nói.

• Hệ thông caméra giám sát.

• Hẹ thông phát hiện người đen gần nhà.

• Điều khiển âm nhạc và hiệu ứng âm thanh ở mọi nơi trong nhà.

• Hệ thống tưới vườn tự dộng.

• Hệ thống ci'ín an toàn không dùng khóa.

• .

Críe hẹ thống này được điều khiển từ ’máy tính với críe phần mềm chuyên dùng, thậm chí hạn có the điều khiển qua kết nối Internet hoặc chỉ cần ra lệnh bằng giọng nói Có thể bạn không tin, nhưng tất ca críe điều đó đều dễ dàng trở thành hiện thực Từng hệ thống trong cuốn sách này sẽ nêu rõ trang thiết bị cần dùng, críe phần mềm, hướng dẫn thực hiện theo từng bước cụ thể Bạn không cần có kiến thức chuyên sâu về cợ diện tử, công nghẹ thông tin hoặc lập trình, chỉ cần sự dam mê, tính sảng tạo, kiên nhẵn, và một chút khéo tay Cụốn sách cũng rất hữu ích cho những người ham liiểu biết nhưng không dư da về tài chính.

Bạn có thể tự tạo ruột hẹ thống hoặc chọn críe hệ thống thích hợp cho mình, vỉủì với túi tiền, nhưng cần nhớ críe hệ thống này có tính mở, nghĩa

là bạn hoàn, toàn có thể chinh sửa, cai tiến tùy theo tính sríng tạo của bạn.

Nếu quan tâm đến tự động hóa

ngôi nhà, hẳn bạn đã nghe về ngôi

nhà củá Bill Gates Ông chủ Công

ty phần mềm Microsoft sống trong

ngôi nhà hoàn toàn tự động, trang

bị nhiều tiện nghi, từ sàn nhà

được sưởi ấm, các màn hình nghệ

thuật ảo thay đối hình ảnh hiên

thị, , cho đến các khu vực kiểm

soát vi khí hậu cá nhân

Ngôi nhà của Bill Gates là bức

tranh tự động hóa hiện đại Định

nghĩa về tự động hóa ngôi nhà chỉ

đơn giản là sử dụng công nghệ để

làm cho cuộc sống tiện nghi hơn

Điều cơ bản là sử dụng công nghệ

- mạng điện, môđun máy tính, và

chương trình phần mềm - đê điều

khiển các đèn chiếu sáng, trang

thiết bị, môi trường, audio, video, ,

và hàng chục tính năng khác Tất

nhiên, các hệ thống này hoạt động

hầu như không cần sự can thiệp

của bạn

Ngôi nhà của Bill Gates được

giám sát và quản lý từ Trại

Redmond của Microsoft Nhưng

bạn không có công ty phần mềm

để điều khiển ngôi nhà của mình,

bạn cũng không có hàng tỷ đô-la

như Bill Gates để có thế tự động

hóa ngôi nhà Toàn bộ những điều

sẽ thực hiện điều đó Nhiều người cho rằng phải là chuyên gia phần mềm hoặc kỹ sư điện tử mới có thể

tự động hóa ngôi nhà, nhưng thực

tế không hẳn như thế Các hệ thống tự động hóa,ngôi nhà cần từ

30 giây đến vài tháng để hoàn tất Hầu hết các hệ thống được trình bày trong cuốn sách này chỉ cần vài ngày

Các hệ thống đó cũng không yêu cầu kiến thức chuyên sâu về kiến trúc hoặc mạch điện, nhưng một vài hệ thống đòi hỏi tính chuyên nghiệp Chúng làm tăng tính tích hợp cho ngôi nhà, hoặc tích hợp vài hệ thống tự động hóa thành một hệ thống

Mạch điện

Mạch điện- tự động hóa ngôi nhà

có thế có vài kiểu khác nhau Ví

dụ, có thể bổ sung sự tự động hóa ngôi nhà ngay trong giai đoạn xây dựng mới Đây có lẽ là phương án

đơn giản nhất để bổ sung sự tự

động hóa cho không gian sống của

gia đình bạn, vì nhà thầu xây dựng

có thể quy hoạch và bô trí mạng

điện, kể cả lập cấu hình các ứng

dụng tự động hóa và công nghệ

Tuy nhiên, không phải ai cũng

đang xây nhà mới Đôi với những

người đã có nhà, họ có thể bổ sung

sự tự động hóa vào sơ đồ mạng

điện hiện hữu, bằng cách nối các

thiết bị tự động hóa và công nghệ

vào hệ thống điện Điều này không

khó như nhiều người vẫn nghĩ,

bạn chỉ cần vài dụng cụ đơn giản

Quyết định bổ sung sự tự động

hóa cho ngôi nhà đang xây dựng

hoặc ngôi nhà hiện hữu là điều

tương đối dễ dàng Nhưng quyết

định thứ hai có vẻ khó hơn, đó là

lựa chọn giữa mạng có dây hay

mạng không dây

Không phải mọi hệ thống tự

động hóa đều không dây Nhưng

mọi thứ liên quan đến audio và

video đều có thể là loại không dây

Ngoài ra, một số hệ thống tự động

hóa dựa trên máy tính cũng có thể

là loại không dây Cả hai kiểu

mạng này đều có các ưu và nhược

điểm riêng Nếu chọn nối dây cho

tất cả các hệ thống tự động hóa

trong nhà, bạn có thế sẽ nhận thấy

hệ thống điện hiện hữu quá cũ,

thậm chí cần thay mới, đặc biệt

khi ngôi nhà đó đã trên 20 năm

Xây dựng mạng không dây tương đối dễ dàng và nhanh chóng tích hợp hệ thống tự động vào ngôi nhà của bạn, nhưng không phải tất

cả đều là hoa hồng Khi chọn hệ thống không dây, bạn sẽ gặp nguy

cơ bộ hành trình không dây hoặc điểm truy nhập bị hư Khi điều đó xảy ra, bạn không thệ điều khiển

hệ thống tự động hóa trong nhà

Máy tính

Để sử dụng mạng không dây bạn phải có máy tính Quả vậy, nhiều

hệ thống tự động hóa được điều khiển bằng máy tính Bill Gates có

đủ các khả năng tự động hóa bằng máy tính cho toàn ‘bộ hệ thống được giám sát từ Trại Redmond của Microsoft

Bạn không phải là Bill Gates, nhưng bạn có máy tính đế điều khiển hệ thống tự động hóa Máy tính của bạn nên sử dụng hệ điều hành Windows XP hoặc Windows Vista

Hệ điều hành cập nhật sẽ bảo đảm máy tính của bạn có thế điều khiến hầu hết các hệ thống tự động hóa, kể cả các tùy chọn cao cấp

Truy nhập từ xá

Vấn đề cuối cùng bạn cần xem xét khi xây dựng hệ thống tự động hóa

cho ngôi nhà là lập kê hoạch truy

nhập hệ thống đó sau khi hoàn

tất Bạn có vài tùy chọn:

• Truy nhập dựa trên Internet:

Kiểu truy nhập từ xa này sử

dụng Internet, nghĩa là các hệ

thống tự động hóa của bạn phải

được nối với bộ hành trình,

hoặc thiết bị khác cho phép

bạn truy nhập các hệ thống

điều khiển của mình thông qua

Internet Điều này rất thích

hợp đối với một số tính năng

tự động hóa, nhưng không thê

áp dụng cho vài tính năng

khác

• Truy nhập điều khiển từ xa: Truy

nhập thông qua các bộ điều

khiển từ xa tương đối quen

thuộc đối với nhiều người Bạn

có thể chọn bộ điều khiển hồng

ngoại, tương tự bộ điều khiển

tivi, hoặc tần số radio cho các

nhiệt, điều hòa nhiệt độ, đê

tăng hoặc giảm vào nhừng thời

điểm xác định trong ngày

Thiết lập mạng

Thiết lập mạng có nghĩa là nối kết mọi tính năng tự động hóa vào một mạng điếu khiển chung Nhưng, trừ khi bạn là Bill Gates, điều này tương đối khó thực hiện Nhiều người có lẽ chi muốn nối mạng các

hệ thống audio và video, phần giải trí trong hệ thống tự động hóa, còn các chức năng khác thường không quá quan trọng Tuy nhiên,

sự thiết lập mạng thực ra không quá khó, chỉ có một sô tính năng đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao

Dụng cụ

Mỗi hệ thống tự động hóa trong cuốn sách này đều có những yêu cầu riêng, và có các đặc tính khác nhau, nhưng chỉ cần một ít công cụ thông dụng Các công cụ chính bao gồm:

• Bộ cây vặn vít đầu dẹp và đầu chữ thập

• Kềm cắưtuốt dây điện

• Các loại kềm có cán cách điện

• Bộ kiểm tra mạch điện

Đây chí là các công cụ cơ bản, phần đầu của từng hệ thống tự động hóa đều liệt kê các công cụ

và trang thiết bị cần dùng

CHIỀU SÁNG NỘI THAT

Danh mục trang thiết bị

• Bộ kiểm tra mạch điện

• Cây vặn vít đầu dẹp

• Cây vặn vít đầu chữ thập

• Kềm

• Kềm cắưtuốt’ dây điện

• Các đai ốc nối dây

• Môđun' đèn ZWave

• Công tắc điều khiển độ sáng

ZWave

• Bộ điều khiên từ xa ZWave

Điều khiển chiếu sáng

Trong tự động hóa ngôi nhà, tự động hóa sự chiếu sáng là một trong các hệ thống đơn giản nhất

và dễ thực hiện nhất Đây cũng là

hệ thống tự động hóa thuận tiện nhất mà bạn có thế thực hiện Trong những ngôi nhà cũ, các công tắc đền và bộ điều khiến thường ở

vị trí không mấy thuận tiện Nếu

có thề điều khiến các đèn này từ

xa, bạn sẽ không phải rời khỏi chiếc ghế êm ái chỉ để tắ t đèn.Với một số hệ thống chiếu sáng, tự động hóa điều khiển các đèn chỉ đơn giản là cắm môđun

vào tường, nối với đèn, và lập cấu

hình điều khiển từ xa Tất nhiên,

tự động hóa chiếu sáng có thể

phức tạp hơn nhiều, nhưng các hệ

thống tinh vi thường được dùng

cho những ngôi nhà mới xây, do

phải đi dây âm tường, điều này

tương đối khó (nhưng vẫn có thể)

thực hiện tròng ngôi nhà h.iện hữu

Khi tiến hành tự động hóa

chiếu sáng nội thất, bạn có vài tùy

chọn từ các bộ điều khiển đơn giản

với chi phí thấp cho đến các bộ

điều khiển tinh vi và thông minh

Nói chung, có ba kiểu hệ thống

điều khiển chiếu sáng:

• Hệ thông kiến trúc: Đây là hệ

thống điều khiển chiếu sáng

vận hành các đèn trong toàn

bộ ngôi nhà của bạn Các kiểu

hệ thống này đòi hỏi mạng cáp

điện áp thấp chạy qua toàn bộ

ngôi nhà, do đó, thường chỉ áp

dụng cho các ngôi nhà mới xậy

dựng Các hệ thống điều khiến

kiến trúc có thể được sử dụng

trong ngôi nhà hiện hữu, nhimg

phải lắp đặt lại hệ thống dây

Nói chung, hệ thống điều khiển

này tương đối đắt tiền, nhưng

đa năng, có thể điều khiển cả

audio, video, và nhiều tính

năng tự động hóa khác

• Hệ thống được điều khiển từ

đường dây tải điện: Các hệ thống

có thể chỉ đơn giản là các công tắc làm mờ bóng đèn, hoặc phức tạp, chẳng hạn các hệ thống mạng chiếu sáng được điều khiển bằng bàn phím trong từng phòng Đây là kiểu điều khiển chiếu sầng được sử dụng trong phần này

• Hệ thông được điều khiển bằng tần sô" radio: Sự khác biệt giữa

hệ thống điều khiển từ đường dây tải điện và điều khiên bằng tần số radio chính là phương thức điều khiển Hệ thống điều khiển bằng tần số radio sử dụng sóng radio để điều khiển chiếu sáng

Một trong những phương pháp nhanh nhất (và dễ nhất) để tự động hóa chiếu sáng là sử dụng hệ thống được thiết kê chuyên biệt cho mục đích này Hệ thống 3 là

hệ thống X-10 toàn phần, nhưng trước khi xây dựng hệ thống đó, bạn nên bắt đầu với vài mạch đơn giản, chẳng hạn hệ thống Insteon SvvitchLink và hệ thống ZWave của Sylvania

Chúng ta sẽ tập trung vào hệ thống ZWave, mọi hệ thống tự động hóa chiếu sáng đều hoạt động theo cùng một nguyên lý Chúng đều có các công tắc trên tường và các môđun, cùng với một số linh kiện khác, chẳng hạn bàn phím,

mạng điện hiện hữu trong nhà,

C h ú ý

Hệ thống ZWave không tương thích

với hệ thống X-10, do đó, nếu dự

định lắp hệ thống X-10, bạn cân

nghiên cứu c ó c tù y chọn chiếu

sáng trong hệ thống đó trưỏc khi

sáng hoàn toàn Nhưng sau đó,

khi ngồi xem tivi, bạn muốn

Bộ thời chuẩn: bộ này được xác lập

để mở hoặc tắt đèn vào thời

điểm cho trước Các bộ điều khiển này đặc biệt hữu dụng nếu bạn có ý định đi xa trong vài ngày

Trang thiết bị

Trước khi xem các chỉ dẫn lắp đặt, bạn cần biết về ZWave và các bộ điều khiến, công tắc, môđun cắm, (Hình 1-1, Hình 1-2, Hình 1-3)

Hình 1-1 Công tắc làrr mờ

ánh sáng.

Hình 1-2 Môdun đèn Z/Vave

sung thêm đèn cho nhóm hoặc xác lập cảnh quan (sẽ được trình bày chi tiết trong phần Lập trình điều khiến từ xa).

Ba bộ phận này được bán riêng

rẽ Trong hầu hết các trường hợp,

bộ làm mờ cũng được bán riêng

Hướng dẫn lắp đặt

C h ú ý

Luôn luôn tắ t điện nguồn tại cầu

dao trước khi làm việc với điện Sau

khi tắ t điện, bạn hãy kiểm tra ổ

cổm bàn g bộ kiểm tra mạch điện,

sử dụng c á c trang thiết bị an toàn

và tuân thủ c á c q u y định về an

toàn diện.

Lắp đặt các mõđun đèn

Lắp các môđun đèn cho hệ thống

ZWave đơn giản chỉ là cắm môđun

vào ổ cắm trên tường và cắm đèn

vào môđun đó Sau khi cắm đèn

vào môđun, có một nút trên môđun

về vị trí tắt Tuy nhiên, không phải mọi hệ thống điện nhà đều được sắp xếp hợp lý, các bộ ngắt mạch hoặc cầu dao trong

tủ điện có thể không có nhãn

Hình 1-4 Sử dụng bộ dò tìm mạch

để xác định các mạch điện.

này ra khỏi tường Công tắc

đèn bên trong hộp điện sẽ xuất

hiện (Hình 1-5)

Trước khi tiếp tục, bạn cần

kiểm tra các dây điện nối với

công tắc đé biết chắc không có

dòng diện đi qua Dù bạn đã

tắ t điện, nhưng vẫn có khả

năng các dây điện nối kết

không chuẩn, do đó, có thể có

dòng điện đi qua các dây này

Luôn luôn kiểm tra các dây điện

trước khi bắt đầu làm việc.

Hình 1-5 Tháo tấm nắp công tắc

trên tường.

3 Cẩn thận tháo công tắc ra khói hộp điện bằng cách tháo các vít còn lại Kéo cồng tắc ra khỏi hộp điện, tháo cầc dây điện, ghi lại vị trí các đầu dây

và các mối nối tương ứng Nói chung, dây đen thường là dây dương, dẫn điện từ công tắc đến nguồn Dây trắng là dây trung hòa Dây xanh hoặc dây trần thường là dây mát

Ngoài các dây này, có thể có dây đỏ nối với công tắc, nếu công tắc này được mắc nối tiếp với công tắc khác trong cùng một ổ điện Dây đỏ cũng là dây dương

4 Nối công tắc làm mờ ZWave bằng cách nối các dây điện vào công tắc đó theo các hướng dẫn của nhà sản xuất (Hình 1-6) Công tắc này thường có các vít hoặc các dây nối vào mạch điện hiện hữu Bạn cần nối dây đen với đen, trắng với trắng, xanh với xanh

Nếu có các đầu dây dư, bạn

Hình 1-6 Nối dây cho công tắc

làm mờ ZWave

phải che kín các đầu dây này

đưựe đê lại các đầu (dây trần Các

đầu dây trần dễ dẫn đến nguy

cơ ngắn mạch

Sau khi lắp công tắc làm mờ,

bạn cần lắp lại ổ điện trên

tường theo thứ tự ngược lại với

quy trình tháo

Sau khi hoàn tất, bạn đóng cầu

dao và kiểm tra công tắc làm mờ

Nhấn phần trên của công tắc, đèn

Lập cấu hình điểu khiển từ xa

Sau khi lắp xong các môđun và

công tắc, bạn có thể lập trình cho

bộ điều khiển từ xa Bộ này có thế

có các xác lập thời giờ và ngày

có một hoặc vài môđun đèn và

công tắc, việc thiết lập mạng đế

điều khiển các đèn tương đối dễ

dàng Về cơ bản, mạng này cho

phép bạn gán các môđun cho bộ

điều khiển Mọi môđun đều phải

được gán cho bộ điều khiển chính trước khi bạn lập trình hoặc điều khiến chúng từ xa

1 Trên bộ điều khiến chính, bạn nhấn và nhả nút INCLUDE Đèn INCL bắt đầu nhấp nháy,

bộ điều khiển sẽ gộp các môđun và công tắc bạn muốn điều khiển

2 Trong khi đèn INCL đang nhấp nháy, bạn hãy nhấn và

môđun hoặc công tắc cần điều khiên Khi nối kết được thực hiện giữa môđun hoặc công tắc

và bộ điều khiển, đèn INCL

SUCCESSFUL sẽ hiển thị trên

bộ điều khiến trong khoảng hai giây

3 Nếu chữ NOT SUCCESSFULxuất hiện, bạn hãy thử nối lại

bộ điều khiển với môđun hoặc công tắc Khi thành công, bạn hãy chuyển sang môđun hoặc công tắc kê tiếp Bạn có thể có hơn 50 thiết bị hoặc công tắc trên một bộ điều khiển (số lượng chính xốc tùy theo hệ thống), sự nối kết phải hoàn tất cho từng thiết bị hoặc công tắc mà bạn muốn điều khiển

Tạo cảnh quan chiếu sáng

Sau khi thiết lập mạng điều khiển, bạn có thể xác lập từng đèn theo

cảnh quan và mức chiếu sáng

mong muốn Điều này đòi hỏi bạn

phải phối hợp từng công tắc hoặc

môđun với một kênh, sau đó thiết

lập mức chiếu sáng theo yêu cầu

1 Trên bộ điều khiến từ xa, bạn

hãy đồng thời nhấn và giữ cả

hai nút kênh On và Off cho đến

khi chữ LEARN xuất hiện, rồi

mới nhả các nút này

2 Nhấn và giữ nút INCLUDE

trên bộ điều khiến Khi INCL

xuất hiện trên màn hình, bạn

hãy nhấn nút PROGRAM trên

công tắc hoặc môdun bạn muốn

lập trình đồng thời điều chỉnh

mức chiếu sáng theo yêu cầu,

sau đó mới nhả nút INCLUDE

Hệ thống ZWave còn có nhiều

đặc tính khác, nhưng bạn chỉ nên

khởi đầu với các tính năng đơn

giảri Hệ thống này tương đối dễ

sử dụng, ngoài chiếu sáng bạn còn

có thế điều khiển các thiết bị khác,

chỉ cần thực hiện theo hướng dẫn

của nhà sản xuất

Xử lý sự cô

Phần này sẽ nêu một số vấn đề

thường gặp trong và sau khi lắp

hệ thống điều khiển chiếu sáng

Sau khi lắp công tắc mới đèn

không sáng.

Có lẽ bạn quên lắp lại mạch

này vào bảng điện Đôi khi do nôn nóng thử nghiệm kết quả công việc của mình, bạn có thể đã quên vài chi tiết Không có dòng điện, công tắc chắc chắn sẽ không hoạt động

Nếu bạn đã lắp mạch vào bảng điện, nguyên nhân có lẽ là đấu dây không đúng Bạn hãy ngắt điện, tháo tấm nắp, kiểm tra kỹ mạch và các dây điện theo chỉ dẫn của nhà sản xuất

Sau khi cắm vào dền không sáng.

Bạn đã cắm đèn vào môđun đó chưa? Đèn phải nối kết với môđun

để có điện Nếu đã nối đèn với môđun và đèn vẫn không sáng, bạn hãy kiểm tra công tắc điện nguồn Có thể bạn đã ngắt công tắc này khi nối đèn với môđun

Nếu mạch vẫn hoạt động, nguyên nhân cỏ lẽ do ố cắm trên tường, hoặc chính bộ điểu khiển bị

hư Trước hết, bạn hãy kiểm tra ổ cắm, sau đó hãy đối bộ điều khiển hoặc môđun khác

Nhấn nút INCLUDE trển bộ điểu khiển, nhưng bộ này không nhận

biết môđun hoặc công tắc.

Đèn INCL vẫn nhấp nháy khi bạn nhấn nút PROGRAM trên môđun hoặc công tắc? Nếu không nhấp nháy, bạn hãy làm lại, nhấn nút Program trong khi đèn INCL đang nhấp nháy

Chọn công tắc

Có vài điều cần xem xét khi chọn

công tắc để tự động hóa hệ thống

chiếu sáng Ví dụ, bạn cần công

tắc điện áp thấp hay công tắc kiểu

tiếp điểm? Loại nào là thích hợp,

công tắc tạm thời, công tắc hai

chiều, hay công tắc làm mờ?

Tất cả các yếu tô này đều tùy

thuộc vào điều kiện cụ thể của bạn,

nhưng cũng có vài hướng dẫn

chung Trước hết, bạn cần biết các

loại công tắc thông dụng

• Công tắc điện áp thấp: Loại này

còn được gọi là cảm biến

digital, làm giảm điện áp đi

đến thiết bị hoặc bộ điều khiên

• Công tắc tiếp điểm: Đây là loại

công tắc đèn thông dụng trong

công tắc làm mờ là loại điện áp

thấp Cường độ dòng điện đi qua

công tắc này được xác định bằng

điện áp cho phép tại công tắc Các

công tắc hai chiều, thông dụng

trong hệ thống điện nhà, thường

là công tắc tiếp điểm

Sử dụng công tắc

• Công tắc bật: Loại này chỉ có

hai trạng thái, On hoặc OfT, không có trạng thái trung gian Công tắc bật rất hữu ích khi bạn cần đóng/ngắt điện cho thiết bị vào thời điểm bất kỳ Hầu hết các công tắc hiện hữu trong nhà của bạn đều thuộc loại này

• Công tắc làm mờ: Đây là loại điện áp thấp, cho phép bạn điều chỉnh thiết bị được điều khiển bằng chính công tắc đó Chúng được sử dụng cho đèn chiếu sáng và các quạt điện Loại này còn được dùng với bộ điều khiển xa đế điều khiển mức độ sáng thông qua tín hiệu hồng ngoại

• Công tắc tạm thời: Loại công tắc này gây ra một hoạt động hoặc chuyển sang trạng thái khác, sau đó tự động trở về trạng thái trước khi được kích hoạt

Ví dụ, chuông cửa sử dụng loại công tắc này Khi bạn nhấn nút chuông cửa, công tắc được kích hoạt, nhưng khi nhả nút, công tắc sẽ dừng hoạt động.Trong hầu hết các trường hợp đều có tài liệu chi tiết về từng loại công tắc, bạn cần xác định loại công tắc đáp ứng các yêu cầu cua mình Ví dụ, bạn nên chọn công tắc làm mờ để điều khiến mức chiếu sáng, công tắc tạm thời cho cửa garage xe hơi

Các công tắc đèn tièu chuấn,

thuộc loại tiếp điểm, có thể dùng

cho thiết bị bất kỳ chỉ đòi hòi đóng

là kích cờ Khi kéo công tắc cũ ra

khỏi tường, bạn có thế thấy lỗ khe

ở phía sau bị tấm nắp che khuất

Nếu là trường hợp này, bạn

cần chọn tấm nắp đúng kích cỡ đủ

đế che lỗ khe đó Có thế có vành

sơn bao quanh tấm nắp cũ hoặc có

thể bạn muốn lắp thêm vài công

tắc trên cùng tấm nắp đó, vì vậy, bạn sẽ cần tấm nắp lớn hơn Tất nhiên, ở đây còn có hệ sô không gian, và trong một sô trường hợp,

sẽ không đủ chỗ cho tấm nắp công tắc lớn

chọn mua tấm nắp mới

Vấn đề thứ hai là màu sắc của tấm nắp Hai màu tiêu chuẩn là trắng và vàng ngà Tìm công tắc

có các màu này không khó, nhưng trên thị trường còn có các màu khác Bạn nên chọn màu phù hợp với màu sơn trên tường nhà

Bộ đèn cảm biến chuyển động là một trong các thiết bị rất hữu ích trong hệ thống tự động hóa ngôi nhà, không chỉ làm cho cuộc sống thú vị hơn, mà còn giúp bạn tiết kiệm điện và chi phí Loại đèn

này hoạt động theo nguyên tắc

cảm biến chùm tia hồng ngoại

Khi có người đi qua chùm hồng

ngoại, chùm này bị gián đoạn, các

đèn sẽ bật sáng Nếu chùm hồng

ngoại không bị che chắn trong

khoảng thời gian xác định, thường

là 1 - 5 phút, các đèn sẽ mờ dần và

tắ t hẳn

Điều này đặc biệt hữu ích khi

bạn trở về nhà vào buổi tối và

quên bật đèn cửa ngoài Các đèn

cảm biến chuyển động sẽ tự động

bật sáng khi bạn đi vào khoảng

không gian được xác định trước,

và tắ t khi không còn hoạt động

nào trong vùng cảm biến

Vấn đề an toàn của các đèn

này cũng rấ t thuận tiện Không

cần phải lo lắng khi có ai đó đi vào

hoặc đi xung quanh ngôi nhà của

bạn Các đèn này được kích hoạt

này thường được bán ở siêu thị

điện máy hoặc siêu thị nội ngoại thất Các bước lắp đặt bao gồm:

1 Ngắt cầu dao dẫn điện đến bộ đèn cũ

2 Cẩn thận tháo bộ đèn cũ, tháo

các vít ở đế, nhẹ nhàng gỡ bộ

đèn cũ ra ngoài

3 Sử dụng bộ kiểm tra mạch để bảo đảm không có điện chạy qua các dây dẫn

4 Cẩn thận tháo các dây điện ra khỏi các nối kết điện, tháo các đai ốc nối dây (Hình 2-2) Khi

Hình 2-2 Tháo các đai ốc nối dây

để tháo bộ đèn cũ.

tháo nồi kết của bộ đèn cũ, bạn

cần đánh dấu và ghi lại từng

dây theo chức năng Bạn nên

vẽ lại sơ đồ điện đế dễ dàng

lắp lại khi cần thiết

5 Loại bỏ bộ đèn cũ

6 Lắp bộ đèn mới bằng cách nối

lại các dây theo hướng dẫn của

nhà sản xuất Sơ đồ đơn giản

của đèn cảm biến chuyển động

được nêu trên Hình 2-3

Hình 2-3 Sơ đồ bộ đèn cảm biến

chuyển động.

7 Khi nối kết bộ đèn mới bạn

cần bảo đảm các dây nối đúng

Sau khi lắp bộ đèn mới, bạn

cần kiểm tra và điều chỉnh độ nhạy

của bộ cảm biến chuyển động

1 ớ mặt dưới của bộ đèn có nút

với chữ "Test", bạn hãy đẩy

nút này tới vị trí kiểm tra, sau

4 Nếu bạn có vùng cảm biến có thê điều chỉnh, bạn hãy điều chỉnh lại bộ cảm biến để giám sát khu vực mong muốn

5 Bảo đảm đèn không giao cắt với các bộ cảm biến, nên để đèn cách xa bộ cảm biến ít nhất là 15 mm

6 Điều chỉnh độ nhạy để đèn sáng theo yêu cầu, và kiểm tra xác lập này bằng cách đi qua vùng cảm biến tại điểm cách

xa bộ cảm biến nhất (Hình 2-4) Vùng này thay đổi tùy theo thiết kế của đèn cảm biến chuyến động Sơ đồ trên Hình

Độ cun

ga láp (íu

Hình 2-4 Vùng cảm biến

chuyển động.

2-4 chỉ giúp bạn hình dung

vùng cảm biến theo các xác lập

độ nhạy

7 Sau khi xác lập vùng cảm biến

và độ nhạy, bạn hãy đẩy nút từ

Nếu muốn thay đổi độ nhạy

hoặc vùng cảm biến, bạn hãy thực

hiện các bước sau:

1 Cẩn thận dịch chuyển các cảm

biến để bao quát vùng mong

muốn Nếu không có ai trong

vùng đó, xác lập sẽ đúng nếu

đèn không sáng

2 Nếu không thể ngăn chặn bộ

cảm biến nhận biết các chuyển

động không mong muốn, bạn

có thể dùng băng dán màu đen

che phần thấu kính cảm biến

dường như đèn không thể tắt, bạn

hãy kiểm tra vùng cảm biến hoặc

□ Đèn chớp nháy hầu như liên tục.

Vấn đề có thể là không đủ chuyển động hoặc chuyển động không đủ đều đặn để đèn sáng Bạn cần cài đặt lại độ nhạy và/ hoặc thời gian sáng của đèn Nếu vẫn không giải quyết được vấn đề, bạn có thể thay đèn cảm biến chuyển động bằng đèn thời chuẩn, sáng và tắ t theo những khoảng thời gian xác định

Cảm biến giám sát

và tính an toàn

Chiếu sáng tự động ngoài trời là rất thú vị và hữu ích Khi bạn quên bật đèn cổng ra vào trước khi rời khỏi nhà (và đến tối mới trở về), bạn sẽ không phải lo lắng làm sao tra chìa khóa vào ổ khóa cổng.Chiếu sáng tự động ngoại th ất còn làm tăng tính an toàn cho ngôi nhà của bạn

Bạn có thế thiết lập chiếu sáng

ngoại th ấ t hoàn toàn tự động khi

có ai đó đi qua vùng cảm biến Nếu

có người xâm nhập vào khuôn viên

nhà bạn khi trời tối, đèn sẽ tự

động bật sáng, đii để gây bất ngờ

cho kẻ xâm nhập Kẻ trộm thường

hoạt động trong bóng tối, chúng

không muốn bị phát hiện

Ngoài hệ thống chiếu sáng

ngoại thất, ở đây còn có các cảm

biến an toàn khác, bạn có thế nối

với hệ thống tự động hóa ngôi nhà

để tăng tính an toàn Ví dụ, thay

vì nối các cảm biến chuyến động

với đèn, bạn có thế nối chúng với

còi báo động phát ra tiếng chó sủa

hoặc âm thanh khác

biến này hoặc nhờ công ty bảo vệ

chuyên nghiệp thực hiện Nếu

chọn công ty bảo vệ, họ có thế

giám sát hệ thông báo động cho

ngôi nhà của bạn Hệ thống báo

rệt tính an toàn cho ngôi nhà cua

nay thường dùng cho cửa đi và cứa sổ, vận hành theo nguyên tắc tiếp điểm từ tính Khi các tiếp điểm đóng, báo động được cài đặt, khi tiếp điểm hở, còi báo động sẽ phát ra âm thanh Trong hầu hết các trường hợp, đâv là các cảm biến an toàn nối dây, ngoài ra còn có các cảm biến không dây Các bộ này nối với thiết bị giám sát trung tâm

• Cảm biến sàn nhà: Loại cảm biến này có thể phát ra chùm hồng ngoại hoặc được điều khiển bằng trọng lực Cảm biến hồng ngoại được bố trí trên mặt sàn và khi chùm tia

bị gián đoạn, còi báo động sẽ phát ra âm thanh Cảm biến trọng lực thường được đặt bên dưới thảm trải sàn, khi tải trọng lực trên cảm biến thay đổi, cảm biến sẽ được kích hoạt Ngôi nhà của Bill Gates

sử dụng cảm biến sàn để giám sát vị trí của khách Thông tin này được dùng để theo dõi và tạo tiện nghi tối đa cho các vị khách

• Cảm biến kính: Loại cảm biến này được dùng để phát hiện kính vỡ Nếu ai đó xâm nhập vào nhà qua kính cửa sổ, kính

bị vỡ sẽ kích hoạt còi báo động

Cảm biến kính được dùng ở

cửa sổ, cửa ra vào,

• Cảm biến chuyển động: Loại

cảm biến này phát hiện chuyển

động trong khu vực cho trước,

có thể lập trình để nhận biết

các chuyển động nhỏ của động

vật hoặc chuyển động lớn của

con người Tín hiệu được gởi đi

khi cảm biến được kích hoạt

Tín hiệu đó sẽ kích hoạt các

thiết bị báo động bằng âm

thanh, ánh sáng,

• Cảm biến xe: Cảm biến xe giám

sát thời điểm xe hơi đi vào khu

vực cho trước Bạn có thể dùng

cảm biến này đế điều khiển

cổng nhà, hoặc thông báo khi

có xe hơi đến trước cổng nhà

bạn

• Cảm biến môi trường: Trong

một sô vùng thường xảy ra lũ

lụt, gió mạnh, hoặc nhiệt độ

cao Các cảm biến nước, gió, và

nhiệt độ, được gọi là cảm biến

môi trường, có thể giám sát các

điều kiện môi trường và được

lập trình để cảnh báo khi xuất

hiện điều kiện bất thường

• Cảm biến điện: Được dùng đế

giám sát nguồn điện đi vào tòa

nhà Trong hầu hết các trường

hợp, loại cảm biến này chỉ được

sử dụng ở những nơi th ật sự

cần thiết (trung tâm dữ liệu,

bệnh viện, công an, ) Tuy

nhiên, khi được lắp vào ngồi nhà của bạn và nôi kết với chương trình giám sát, cảm biến này sẽ gởi thông báo qua điện thoại, e-mail, cho biết nhà của bạn đang bị cắt điện

• Cảm biến khói và khí CO: Cáccảm biến này giám sát chất lượng không khí và cảnh báo ngay khi phát hiện khói hoặc khí CO Nếu bạn theo dõi qua Internet với phần mềm quản

lý, bạn sẽ được cảnh báo qua điện thoại hoặc e-mail

Lắp đặt hệ thống giám sát, cảnh báo cho ngôi nhà là công việc thú vị và rấ t có ích, nhưng đòi hỏi kiến thức chuyên môn Bạn nên dành thời gian nghiên cứu các cảm biến, mạng, và hệ thống quản lý trước khi tiến hành lắp hệ thống Bạn có thể dễ dàng tìm được các tài liệu cần thiết trên Internet

Kết luận

Chiếu sáng bằng cảm biến chuyên

ngoài ngôi nhà, nhưng cũng có thế lắp bên trong nội thất Chúng đặc biệt hữu dụng trong các phòng không được sử dụng thường xuyên

Ví dụ, đèn cảm biến chuyến động hoạt động rất tốt trong các buồng

vệ sinh, cầu thang, sân thượng , tùy theo kết cấu ngôi nhà của bạn

Hệ thống chiếu sáng bằng cảm

biến chuyển động tương đối dễ lắp

đặt Tùy theo kiểu hệ thống, bạn

Tự ĐỘNG HÓA TOÀN BỘ NGÔI NHÀ:

nghe nói đến X-10 Đây là một

trong các thiết bị thông dụng nhất,

giá thành thấp và dễ lắp đặt Hơn

nữa, các bộ phận thường là xách

tay, nghĩa là bạn có thể tự động

hóa ngôi nhà dù bạn sống trong

căn hộ hay nhà thuê Khi chuyển

chỗ ở, bạn chỉ cần tháo chúng ra

và đem đến nơi ở mới

X-10 là hệ thống truyền thông

cho phép bạn điều khiến các đèn,

thiết bị điện tử trong ngôi nhà của

bạn thông qua mạng điện hiện

hữu Thiết lập lại mạng điện là không cần thiết, do đó, bạn sẽ tiết kiệm cả thời gian và tiền bạc Đây

là cơ sở của th iết kế các bộ phận

có thể “nói chuyện” với nhau (ví

dụ, bộ điều khiển từ xa có thể truyền thông với các công tắc đèn hoặc thiết bị thông qua X-10)

Đế điều khiển các đèn và trang thiết bị, hệ thống X-10 sử dụng các lệnh được gởi qua bộ điều khiển ở xa hoặc môđun lắp trên tường Công tắc hoặc bộ nhận được thiết kê để nhận các lệnh này

Có vài bộ phận trong hệ thống X-10, dù trong nhiều trường hợp bạn chỉ có một thiết bị, ví dụ, đèn hoặc công tắc, hoặc tập hợp các bộ nhận được điều khiển chỉ bằng một bộ điều khiến Bộ điều khiến

đó có thế là điều khiển từ xa, điện thoại, hoặc máy tính

Các bộ phận chính của X-10

bao gồm:

• Bộ điều khiến không dây: Đây là

thiết bị gởi lệnh đế điều khiển

các môđun nhận Có nhiều loại

bộ điều khiến khả dụng, từ bộ

truyền phát đa năng và bộ thời

chuẩn đến các giao diện máy

tính và bộ trả lời điện thoại

• Bộ nhận: Hệ thống X-10 truyền

thông bằng tín hiệu tần sô

radio (FM) Bộ thu sẽ chuyển

môđun điều khiển đèn và mọi

trang thiết bị trong toàn bộ

ngôi nhà Loại môđun nhận

giao diện máy tính X-10

Điều đầu tiên khi tiến hành tự

động hóa là bố trí các môđun X-10

trong toàn bộ ngói nhà Bạn có

thể bắt đầu từ vài môđun, sau đó

mở rộng dần theo nhu cầu và khả

năng tài chính của mình Nhưng

bạn còn phải có khả năng cài đặt

chương trinh máy tính để quản lý nhiều môđun Chương trình này cung cấp trung tâm điều khiển, từ

đó bạn có thể quản lý hầu như mọi thứ, từ địa chỉ (hoặc vị trí) của môđun cho đến các lệnh bất kỳ điều khiển theo thời gian thực Và khi kết hợp giao diện máy tính với ứng dụng mạng từ xa (Internet), bạn có thê kiểm soát và điều khiển ngôi nhà của mình từ vị trí bất kỳ trên thế giới

Phần kê tiếp sẽ trình bày phương pháp lắp đặt và kích hoạt Home Control Assistant (HCA) 6.1 Plus do công ty Advanced Quonset Technology thiết kế HCA

là phần mềm thông dụng, bạn có thể xem trên SmartHome.com

Cài đặt phần mềm

HCA là gói phần mềm hoàn chỉnh, công việc đầu tiên là cài đặt vào máy tính của bạn

C hú ý

Phần này giả thiết bạn đà biết sử dụng máy tính thành thạo, kể cà cỏi đột phần mém.

Sau khi cài đặt phần mềm, bạn

có thế tiên hành thiết kê mới cho ngôi nhà, thực chất là kế hoạch tự động hóa ngôi nhà Chương trình phải được cài đặt với biếu tượng

Bạn nhấp icon đó để mở chương

trình

Nếu không thấy biểu tượng

chương trình trên taskbar, bạn có

phải mở liên tục Nếu tắ t m áy tính,

phần mềm này sẽ không hoạt

động.

Khi mở phần mềm này lần

đầu, bạn sẽ thấy màn hình tổng

thể Điều đầu tiên bạn thực hiện

là bắt đầu thiết kế mới bằng cách

Home Wizard.

• Quick Start Wizard: Wizard này

bắt đầu với bài tập và hướng

cho các hoạt động đặc biệt, và

các hiển thị điều khiển nhằm

giúp bạn tìm kiếm các điều

khiển khi truy nhập chương

trình từ máy tính

• New Home Wizard: Wizard này đơn giản hơn so với Q uick Start Wizard, chỉ tạo ra thiết kế rỗng, bạn có thể bổ sung các thiết bị, lịch trìn h , chương trình, và các nhóm sử dụng các wizard chuyên dùng của HCA Đây là wizard được sử dụng trong phần này

Thứ nhất, bạn phải cung cấp tên cho thiết k ế của mình Tên này xuất hiện trong th an h tiêu đề HCA khi tải thiết kế đó Bạn có thể tạo ra vài th iết kế, mỗi thiết

kế có một tên riêng, và trong các file khác nhau Đây là tính năng rất hữu dụng nếu bạn chọn thử nghiệm với nhiều cấu hình cho các chương trình và lịch trình

Thứ hai, bạn được yêu cầu chọn

vị trí để xác định thời (điểm mặt trời mọc và lặn cho các lịch trình Bạn được nhắc nhập vị trí ngôi nhà theo kinh độ và vĩ độ đế có vị trí chính xác Tuy nhiên, nếu không biết chính xác kinh độ và vĩ

độ, bạn có thể tham khảo các bản

đồ địa lý

New Home W izard

Wizard này giúp bạn xác lập file mới cho ngôi nhà Chương trình tạo ra thiết kế rỗng, bạni có thể bổ sung các thiết bị, chương trình, lịch trình, và các nhóm

Sau khi đặt tên và miúi giờ cho

Hình 3-1 Khi khởi đầu ngôi nhà mới, chương trình tạo ra sơ đồ nhà

để bạn thao tác.

chương trình, bạn sẽ nhận được

màn hình như trên Hình 3-1 Màn

hình này cho phép bạn bổ sung

mọi môđun và chương trình

Do New Home Wizard tạo ra

thiết kế rỗng, bước kê tiếp là bô

sung hiển thị sơ đồ sàn (mặt bằng),

hiển thị.

Display Wizard xuất hiện

(Hình 3-2)

2 Nhập tên cho hiển thị và chọn

Design Folder để lưu và nhấp

3D Home Architect 2.x trong

hộp What program produced

this file, nhấp Next.

sơ đồ sàn mẫu, cho phép bạn bô sung các thiết bị, nhóm, chương trình, và các lịch trình

5 Trên màn hình kế tiếp, chọn

Copy the DXF image from its file

to the HCA file, nhấp Next.

6 Chọn cỡ biên mong muốn trên

7 Bây giờ bạn cần chọn các lớp

bản vẽ Chọn từng khoản mục

khoản mục đó lên danh sách

kế và chọn loại thiết bị Không cần lo lắng nếu thiết bị của bạn chưa được liệt kê, chỉ cần dùng loại tương hợp gần nhất

Hình 3-3 Sử dụng sơ đồ sàn để bổ sung các thiết bị, nhóm, chương trình,

và các lịch trình.

3 Trong bước 2, nhập mọi ghi

chú để sử dụng sau này Sau đó

4 Trong bước 3, bạn chọn môđun

chiếu sáng, sau đó nhấp Next

5 Trong các bước 4, 5, và 6, bạn

để nguyên tấ t cả các xác lập,

hình

hãy dùng nút mũi tên phải đề

chuyển màn hình chọn từ danh

Put icon on these displays.

xuất hiện ở góc ngoài của sơ đồ

sàn Nhấp và rê biểu tượng

này đến vị trí mong muốn

Bây giờ bạn có thể nối kết đèn

Trước hết, bạn cần nối đèn với

môđun đèn (cắm môđun lên tường

và cắm đèn vào môđun Gán xác

lập AI cho môđun

Trở lại máy tính, nhấp phải

lên biểu tượng bạn mới xác lập

trên sơ đồ sàn Sử dụng menu mới

xuất hiện để mở và tắ t đèn Nếu

có thể điều khiển đèn bằng máy

tính, bước kê tiếp là xây dựng lịch

trình mở/tắt đèn một cách tự động

Tạo lịch trình cho thiết b|

Với đèn mới bổ sung vào mạng

HCA hoạt động ổn định, bạn có

thế xây dựng lịch trình tự động cho đèn đó Điều này cho phép hệ thống HCA điều khiển đèn không cần sự can thiệp của bạn

2 Trong Schedule Wizard, gõ tên cho lịch trình đó Ví dụ, bạn có thể ghi "ngày nghỉ", cho những khi bạn đi xa vài ngày Sau khi

Xác lập hch trình

Sau khi tạo ra lịch trình, bạn cần tạo ra các mục nhập để điều khiến thiết bị

Wizard xuất hiện

1 Trong bước thứ nhất của wizard này, chọn thiết bị và lịch trình bạn muốn làm việc

từ menu thả xuống Nếu cần, bạn có thế đặt tên cho mục nhập lịch trình (ví dụ, thời

gian xem tivi), sau đó nhấp Next

both the time the device goes on and when it goes off? Sau đó

3 Trong màn hình kê tiếp, Bước

3, chọn thời gian thiết bị hoạt

7 Bước cuối cùng là xem lại mục

nhập lịch trình mới tạo, sau

khi chỉnh sửa (nếu cần), bạn

Bạn có thể bổ sung thêm các thiết

bị và chia nhóm Tất cả đều được

điều khiển bằng wizard, do đó rất

Bạn phải kích hoạt HCA trước khi

thực hiện c ó c công việc Khi HCA

hoạt động, lịch trình hiện hành

được xem xét để theo dõi hoạt

động củ a c á c thiết bị Để kích hoạt

chương trình, chọn Home > Set

Current Schedule từ toolbar chính

Chọn lịch trình bạn muốn hoạt

động và nhấp OK Thanh status hiển

thị lịch trình HCA đang theo dõi Sau

khi chọn lịch trình hiện hành, trên toolbar bạn hãy chọn HCA, sau đó

chọn Activate HCA Lịch trình đó sẽ

được xác lộp và c á c m ôđun củ a bạn sẽ vận hành tự động theo lịch trình đó.

Hệ thống X-10

về nguyên tắc, X-10 là protocol tiêu chuẩn hóa truyền thông qua mạng điện nhà giữa các thiết bị được dùng cho tự động hóa ngôi nhà Đây là tiêu chuẩn xác định cách thức các trang thiết bị, đèn, tivi, truyền thông với nhau thông qua mạng điện nhà

Về cơ bản, Internet là mạng nối kết các máy tính trên quy mô toàn cầu ơ mức độ thấp hơn, mạng điện nhà cung cấp điện cho mọi trang thiết bị trong nhà thông qua các dây điện, ổ cắm, các thiết bị an toàn, cầu dao, cầu chì, bảng (phân phối) điện,

Điều bạn có là mạng mini trong toàn bộ ngôi nhà của mình, nối kết tất cả các công tắc và các mạch điện với nhau tạo thành một tống thể.Với X-10 kết nối vào mạng điện, dòng điện và tín hiệu sẽ lưu thông trong toàn bộ ngôi nhà Tín hiệu đi từ công tắc đèn khi bạn bật công tắc đến bảng điện là tín hiệu được tiêu chuẩn hóa, tấ t cả đều vận hành với cùng tần số X-10 là protocol - “ngôn ngữ” tiêu chuẩn

hóa - cho phép dữ liệu truyền qua

các dây dẫn cùng với dòng điện

về cơ bản X-10 là phức hợp tín

hiệu, thời chuẩn, và mã hóa, cho

phép các lệnh chuyên biệt truyền

dẫn qua mạch điện cùng với dòng

điện X-10 cho phép bạn gởi lệnh

bằng bộ điều khiển xa đến bảng

điện, bảng này điều khiển cường

độ dòng điện cung cấp cho đèn

Môđun đèn (được X-10 kích hoạt)

chuyển tín hiệu điều khiến hồng

ngoại thành tần số truyền trên

dây dần và được diễn dịch tại

bảng điện

Môđun đèn được gán địa chỉ

Bảng điện thực thi các lệnh chuyên

biệt, dựa trên địa chi của môđun

đèn Môđun đèn sẽ điều khiển đèn

tuân theo các lệnh từ bảng điện

Còn một điều bạn cần biết thêm về X-10 Đây không chỉ là tên của protocol được dùng để truyền thông giữa các thiết bị thông qua mạng điện nhà, mà còn

là tên công ty chuyên chế tạo trang thiết bị tự động hóa ngôi nhà Do

đó, bạn có thể thấy các thiết bị X-10 hoặc thiết bị tương thích X-10 Trong hầu hết các trường hợp, những thiết bị này đều có thể làm việc với nhau, do được thiết kế theo protocol của X-10

Kết luận

HCA là ứng dụng giúp bạn điều khiến các môđun X-10 Còn rất nhiều điều bạn có thể làm với X-10 Bạn chí cần bổ sung các môđun và điều khiển chúng từ máy tính của mình

ĐIÊU KHIỂN NHIỆT ĐỘ TRONG NHÀ

Trang thiết bj cẩn thiét

Một lĩnh vực nhiều người muốn có

sự tự động hóa là điều khiển môi

trường, thực chất là cấp nhiệt và

làm m át môi trường Không ai thích quá nóng hoặc quá lạnh Sẽ rất tuyệt vời nếu bạn có thế điều khiển nhiệt độ trong nhà từ bộ xa lông êm ái của mình

Điều bạn cần làm là lắp đặt bộ điều nhiệt điều khiển từ xa Nhưng trước khi lắp đặt, bạn cần biết vài điêu vê bộ điêu nhiệt

• Xem xét các nhu cầu về lịch trình:

Bạn thường xuyên đi xa? Nếu thường ở nhà hơn là đi xa, bạn

• Xem xét vị trí của bộ điều nhiệt:

Vị trí của bộ điều nhiệt có thề

tạo ra sự khác biệt rất lớn về

tiện nghi trong ngôi nhà Ví dụ,

nếu đặt bộ điều nhiệt ở phía

trên công tắc đèn, có thế sẽ có

sự khác biệt về số đo của bộ

điều nhiệt và nhiệt độ thực

trong nhà Công tắc đèn tỏa

nhiệt sẽ ảnh hưởng đến sô đo

nhiệt độ Nếu đúng như vậy,

bạn nên cầm bộ điều nhiệt đi

qua các phòng để bảo đảm tính

tiện nghi đồng đều trong các

phòng của ngôi nhà

• Xem xét mức độ điều khiển bộ

điều nhiệt: Nếu thường xuyên

nhiệt từ máy tính Nhưng nếu

phòng luôn luôn đi kèm với bộ

điều nhiệt Mỗi phòng nên có

một bộ cảm biến nhiệt độ, điều

này sẽ tăng tính điều khiến và

tính tiện nghi cho từng phòng trong ngôi nhà của bạn

Tùy theo nhu cầu cấp nhiệt (sưởi ấm) và làm mát, bạn sẽ có vài lựa chọn về lắp đặt các bộ điều khiển khí hậu tự động hóa

• Bộ điều nhiệt tương thích với X-10: có thể tích hợp với hệ thống X-10 để điều khiển bằng máy tính

• Bộ điều nhiệt không tương thích với X-10: có thế tự động hóa và điều khiển từ xa hoặc qua điện thoại, nhưng không tích hợp với X-10

• Bộ điều nhiệt tự động hóa nhưng không điều khiển từ xa: các bộnày có thể hoặc không thể tích hợp với X-10, nhưng thường không tương thích với điều khiến từ xa Chúng là loại “lập trình và quên đi”, tự động thực hiện công việc cho bạn

Trong hệ thống này, bạn sẽ sử dụng hộ thống điều nhiệt lập trình

kỹ thuật sô PSP 711RF của công

ty LuxPro (Hình 4-1)

Lắp đặt bộ điều nhiệt

Bộ điều nhiệt PSP 711RF tương đối dễ lắp đặt, chỉ cần thay bộ điều nhiệt cũ bằng bộ PSP 711RF

và lập trình bộ điều khiển từ xa

Hình 4-1 PSP 711RF là bộ điều nhiệt lập trình điều khiển từ xa.

Hình 4-2 Bộ điểu nhiệt có nắp

trong suốt tháo được.

Điều này chỉ cần vài phút, bạn có

thể tái lập trình theo nhu cầu

Tháo bộ điểu nhiệt cũ

Bước thứ nhất là tháo bộ điều

nhiệt cũ ra khỏi tường Trước khi

bắt đầu, bạn cần ngắt điện đến bộ

HVAC tại cầu dao

1 Tháo nắp ra khỏi bộ điều nhiệt

cũ (Hình 4-2)

2 Sau khi tháo nắp, bạn sẽ thấy

các dây điện và bộ điều khiển

Hình 4-3 Tháo các vít giữ bộ điều

nhiệt và tháo các dây diện.

nhiệt độ (Hình 4-3) Trước khi tiếp tục, bạn hãy kiểm tra các dây điện bằng bộ kiểm tra mạch để bảo đảm không có điện đi qua các dây đó

3 Ở đây sẽ có 2 hoặc 3 vít giữ bộ điều nhiệt Tháo các dây và vít, nhẹ nhàng kéo bộ điều nhiệt

ra ngoài

C h ú ý

Trong m ột số trường hợp, có thể

còn c ó tấm khóc ở dưới tam nắp,

bạn phải tháo tấm dó trước khi kéo

bộ diều nhiệt ra ngoài. _

4 Khi tháo các dây ra khỏi bộ

điều nhiệt hiện hữu, bạn hãy

ghi lại các chữ ở các đầu dây,

vẽ lại sơ đồ đấu dây đế sau này

không bị nhầm lẫn

Hình 4-4 Tháo tấm mặt ra khỏi bộ điểu nhiệt trước khi lắp.

nhiệt và xoay phần thân ra xa

đế Nhẹ nhàng tháo tấm mặt, cẩn thận không làm gãy các mấu nhựa nhỏ (Hình 4-4)

C h ú ý

Khi tháo c á c d â y, không dể các

đàu d â y trân chạm vào tường

Nếu cân, bạn có thể lót miếng gỗ

giữa c á c đ ầ u d â y và tường. _

Lắp bộ mới lên tường

Sau khi tháo bộ cũ, việc lắp bộ điều

nhiệt mới chỉ là nối lại các dây

điện và vặn lại các vít cho bộ điều

nhiệt mới vào đúng vị trí

1 Trước khi nối dây cho bộ điều

nhiệt mới, nếu cần bạn hãy

tuốt bỏ lớp cách điện ở đầu dây

khoảng 10 mm, làm sạch ri sét

trên dây điện

2 Chèn chất cách nhiệt vào vị tri

trước khi lắp bộ điều nhiệt

mới

3 Bạn hãy tháo bao bì, chuẩn bị

bộ điều nhiệt mới để lắp đặt

đê lắp để che dấu vết do bộ điều nhiệt cũ để lại

5 Nối dây điện cho bộ điều nhiệt mới theo sơ đồ đã vẽ khi tháo

bộ cũ Hình 4-5 minh họa sơ đồ nối dây cho bộ điều nhiệt mới

6 Sau khi nối dây, bạn hãy lắp lại tấm nắp Bạn cần lắp các pin

Hình 4-5 Sơ dồ nối dây cho bộ

điều nhiệt.

cho bộ điều nhiệt, đóng lại

mạch HVAC và kiếm tra sự

hoạt động của bộ điều nhiệt

mới

Lắp các pin

Bộ điều nhiệt cần các pin để vận

hành bộ HVAC và duy trì bộ nhớ

lập trình Khi cần thay pin mới,

chữ REPLACE sẽ xuất hiện trên

màn hiển thị Dù chữ REPLACE

không xuất hiện, bạn cũng phải

thay pin mới ít nhất mỗi năm một

lần

1 Tháo thân bộ điều nhiệt

2 Tháo kẹp pin và các pin

3 Lắp hai pin kiềm AA vào ngăn

chứa pin, bảo đảm các pin lắp

đúng cực tính

4 Lắp lại thân bộ điều nhiệt

Sau khi lắp pin mới, bạn có thể

đóng cầu dao cho bộ HVAC Bộ

điều nhiệt sẽ hiến thị “SUN l£kX)

AM” Cần khoảng 90 giây đế bộ

điều nhiệt bắt đầu hiển thị nhiệt

độ phòng theo thời gian

Chú ý

Khi th ay pin trong bộ điều nhiệt,

bạn cỏ khoảng m ột phút để hoàn

tố t mà không bị m ất chương trình

hiện hữu Nếu hơn m ột phút, bạn

nên lộp trình lại để bảo đâm bộ

điều nhiệt hoạt động theo mong

muốn.

Lập trình bộ điều nhiệt

Lập trình bộ điều nhiệt mới để tự động điều chỉnh nhiệt độ theo các khoảng thời gian trong ngày là việc dễ dàng, chỉ cần nhấn vài nút Bạn có thế thay đối các nhiệt

độ hoặc thời gian xác lập trước phù hợp với lịch trình cho mọi ngày trong tuần

Bộ điều nhiệt có bốn chu kỳ trong ngày cho trước bất kỳ: sáng, trưa, chiều, và tối Từng chu kỳ này được lập trình với nhiệt độ HEAT và nhiệt độ COOL Từng nhiệt độ này là điểm được gán, tại

đó, bộ sưởi ấm hoặc làm m át sẽ hoạt động Ví dụ, nếu bạn có xác lập điểm sưởi ấm buổi sáng là

20°c và điểm làm m át là 26°c,

khi nhiệt độ giảm đến 20°, bộ sưởi

ấm sẽ hoạt động, nhưng khi đạt đến 26°, bộ điều hòa nhiệt độ sẽ hoạt động

1 Đe lập trình cho bộ điều nhiệt

\ bạn^hãy xoay đĩa Speed Dialđến Sèt Weekday Program Hoặc, để lập trình cuối tuần, bạn hãy xoay đĩa này đến Set Saturday hoặc Set Weekend Program Do cuối tuần thường

có nhiều người ở nhà, bạn có thế lập chương trình cho cuối tuần khác với chương trình của các ngày làm việc

2 Sử dụng các nút Ưp và Down

để thay đổi thời điểm bắt đầu

chu kỳ buổi sáng

3 Sau khi chọn thời điếm bắt

đầu, bạn nhấn nút Next để xác

lập nhiệt độ

4 Khi hoàn tất xác lập nhiệt độ

cho buổi sáng, nhấn lại nút

Next để chuyển sang chu kỳ kê

tiếp

5 Tiếp tục xác lập những chu kỳ

thời gian còn lại bằng cách sử

dụng các bước như đã thực hiện

với buổi sáng Khi xác lập

chương trình cho từng thời gian

trong ngày, bạn có thể dùng

lệnh Copy đề sao chép các xác

lập đó cho các ngày còn lại

trong tuần

6 Khi chuẩn bị xác lập các khung

thời gian cuối tuần, bạn hãy

xoay đĩa Speed Dial đến Set

Weekend Program

7 Sau khi lập trình tấ t cả các

ngày trong tuần, bạn xoay đĩa

Speed Dial trở lại vị trí Run,

chương trình sẽ được kích hoạt

Vào thời điếm bất kỳ, bạn có

thể thay đổi chương trình cho bộ

điều nhiệt Nếu thấy quá nóng

hoặc quá lạnh, bạn chỉ cần thực

hiện lại các bước nêu trên để xác

định các thông số mới Ngoài ra,

bạn còn có tùy chọn tạm thời thay

đổi nhiệt độ trong nhà mà không

cần lập trình lại Điều này được

thực hiện bằng cách nhấn các nút

Up hoặc Down cho đến khi đạt được nhiệt độ mong muốn Các nhiệt độ bị vượt qua sẽ trở lại lập trình bình thường khi bắt đầu chu

kỳ thời gian kế tiếp

Cuối cùng, bạn có thể sử dụng nút Hold để thay đối và duy trì nhiệt độ mà không tác động đến các xác lập chương trình Nhiệt độ

đó sẽ chiếm ưư thê cho đến khi bạn nhả nút Hold Đây là tính năng rất hữu ích nếu bạn có kê hoạch đi

xa nhà vài ngày, nhưng vẫn muôn duy trì các nhiệt độ đã xác lập

Lập trình bộ điều khiển xa

Hiện tại bộ điều nhiệt đã được điều khiển, cần xác lập để bộ này nhận biết bộ điều khiển từ xa

1 Bạn hãy bắt đầu bằng cách tháo nắp bộ điều nhiệt ra khỏi tấm tường

2 Nhấn và giữ nút Learn Code (Hình 4-6) bằng cây vặn vít nhỏ cho đến khi đèn LED phía trên nút này sáng lên

3 Kê tiếp, nhấn và giữ nút bất kỳ trên bộ điều khiển xa

4 Chờ cho đến khi đèn LED tắt

5 Lắp lại nắp bộ điều nhiệt

6 Bộ điều nhiệt sẽ đáp ứng các lệnh từ bộ điều khiển xa Có thể có sự tạm dừng ngắn

C h o p h é p h o ặ c k h ó n t ĩ c h o p h é p

s ự đ i ề u k h i ể n x a b à n g L c a r n C o d c

Hình 4-6 Nhấn và giữ nút LEARN

CODE cho đến khi đèn LED sáng

để bộ điều nhiệt nhận biết bộ điều

khiển từ xa.

(khoảng vài giây) giữa thời

điểm bạn nhấn nút trên bộ

điều khiển xa và thời điểm bộ

điều nhiệt đáp ứng Điều này

là bình thường và không gây

ra sự cảnh báo

7 Để khử hoạt động của bộ điều

khiển xa, bạn thực hiện các

bước nêu trên nhưng bỏ qua

bước 3, bộ điều nhiệt sẽ không

nhận biết bộ điều khiển xa

Sau khi lập trình bộ điều khiển

xa, bạn sẽ có khả năng sử dụng bộ

đó từ hầu hết các vị trí trong nhà

để điều khiển nhiệt độ, bật hoặc

tắ t quạt, mở hoặc tắ t bộ HVAC

Thay đổi mã an toàn truyền phát

Nếu bạn sử dụng hơn một bộ điều

khiển xa trong nhà của mình, hai

bộ này có thế’ gây nhiễu cho nhau

Đế tránh điều đó, bạn cần bảo đảm mỗi bộ sử dụng một mã an toàn riêng

1 Đẩy nắp phía sau của bộ điều khiển ra ngoài, tháo các pin

2 Ớ đỉnh của ngăn chứa pin là công tắc trượt ba vị trí Đây là

ID Selector Công tắc này có 3

vị trí Đẩy sang phải, trái, hoặc vào giữa đề thay đổi lựa chọn

ID Bảo đảm công tắc này ở vị trí khác nhau đối với từng bộ điều khiển xa

3 Sau khi thay đổi lựa chọn ID, lắp lại pin và nắp ngăn chứa pin

4 Sau khi lắp lại bộ điều khiển

xa, bạn cần tái kích hoạt bộ điều khiển, sử dụng chức năng Learn Code nêu trên

Sau khi hoàn tất những bước này, các bộ điều khiến xa sẽ hoạt động và không ảnh hưởng lẫn nhau Do đó, nếu bạn để một bộ điều khiển trong phòng ngủ, bộ khác trong phòng khách, hoặc trong bếp, bạn có thể dễ dàng sử dụng chúng (không cần cầm theo

bộ điều khiển khi bạn đi lại giữa các phòng)

Lựa chọn bộ điều nhiệt

Bộ điều nhiệt chi là hộp nhỏ chiếm rất ít không gian Bạn có thể chi

đê ý đến bộ điều nhiệt khi nhiệt

độ trong nhà bạn thay đổi bất

thường

Tuy nhiên, bộ điều nhiệt là

một trong các phần tử quan trọng

nhất của tiện nghi môi trường

trong nhà bạn, điều chỉnh nhiệt

độ từ ngày này qua ngày khác,

quanh năm, bất kể nhiệt độ bên

ngoài, ơ nhiều vùng hiện vẫn chưa

có thiết bị sưởi ấm và điều hòa

không khí, do đó họ không quan

tâm đến bộ điều nhiệt

Nếu bạn muốn tự động hóa các

điều khiển môi trường trong nhà

mình, bộ điều nhiệt là thành phần

rấ t quan trọng trong hệ thống đó

Trong hầu hết các trường hợp,

bạn nên lắp bộ điều nhiệt lập

trình để điều khiển nhiệt độ môi

trường và tối ưu hóa sự tiết kiệm

năng lượng mà không ảnh hưởng

đến tiện nghi trong nhà Một điều

cần nhớ là bộ điều nhiệt lập trình

không hoàn toàn tự động hóa Dù

vậy, bạn cũng nên chọn bộ điều

nhiệt dựa trên nhu cầu sử dụng

của mình, không chỉ đơn giản là tự

động hóa hay lập trình

Có nhiều lý do đế chọn giữa bộ

điều nhiệt lập trình và bộ điều

nhiệt tự động hóa Hai yếu tô

chính là tiết kiệm nhiên liệu và

mức độ tiện nghi do các bộ này

đem lại Hầu hết các bộ điều nhiệt

lập trình đều có khả năng ôn định

nhiệt độ và mức sử dụng năng lượng theo các cách thức như sau:

1 Chúng cho phép bạn lưu và lặp lại các xác lập hàng ngày nhằm duy trì nhiệt độ ổn định mà không cần điều chỉnh thường xuyên, giúp bạn tiết kiệm tiền điện Bạn có thể dễ dàng bỏ qua các xác lập này mà không ảnh hưởng đến phần còn lại của chương trình, khi bạn thấy cần tạm thời ấm hơn hoặc mát hơn

xác lập nhiệt độ đối với ngày chọn trước bất kỳ Điều đó có nghĩa là bạn có thể xác lập các nhiệt độ khác nhau trong nhà dựa trên khoảng thời gian sử dụng từng phòng hoặc các hoạt động diễn ra trong nhà

3 Chúng tự động điều chỉnh sưởi

ấm hoặc làm mát theo thời gian dựa trên nhiệt độ bên ngoài Ví dụ, khi trời lạnh vào buổi sáng và nóng vào buổi trưa, bộ điều nhiệt lập trình sẽ

tự động điều chỉnh nhiệt độ bù cho các thay đổi đó

Không phải mọi bộ điều nhiệt đều được chế tạo với chất lượng như nhau Một số phù hợp với sự điều khiển nhiệt độ bằng tay, số khác sẽ thuận tiện hơn khi vận hành tự động dựa trên các yếu tố môi trường nơi chúng được lắp đặt

Hiện có năm loại điều nhiệt

thông dụng

• Bộ điều nhiệt điện cơ: Loại này

dễ vận hành và thường được

điều khiển bằng tay Các bộ

này làm việc chung với hệ

thống sưởi và điều hòa không

khí thông thường, ngoại trừ

bơm nhiệt Tuy nhiên, chúng

có tính linh hoạt hạn chế và

chỉ lưu các xác lập giống nhau

cho mỗi ngày Loại này thường

không được sử dụng trong các

thiết kế tự động hóa, do không

linh hoạt như bộ điều nhiệt lập

trình

• Bộ điều nhiệt digital: Loại này

thường kèm theo màn hiển thị

LCD, linh hoạt và có nhiều

tính năng Chúng được dùng

trong hầu hết các hệ thống

sưởi và điều hòa, cung cấp sự

điều khiển nhiệt độ chính xác

Ngoài ra còn cho phép thiết

lập lịch trình riêng, nhưng lập

trình hơi phức tạp

• Bộ điều nhiệt lai: Kết hợp công

nghệ điều khiển digital và

bằng tay để đơn giản hóa và

duy trì tính linh hoạt Bộ điều

nhiệt lai được chế tạo để vận

hành với hầu hết các hệ thống

sưởi và điều hòa không khí

• Bộ điều nhiệt thời gian: Nếu bạn

muốn sưởi ấm và điều hòa

không khí theo thời gian có

người ở nhà, thì bộ điều nhiệt này sẽ là lựa chọn hợp lý Bộ điều nhiệt thời gian duy trì nhiệt độ xác lập cho đến khi có người nhấn nút yêu cầu sưởi

ấm hoặc điều hòa không khí Xác lập trước “chu kỳ ổn định”

từ 30 phút đến 12 giờ, tùy theo bạn xác lập bộ điều nhiệt Sau

đó nhiệt độ trở lại mức ban đầu

• Bộ điều nhiệt cảm biến ánh sáng:

Loại này dựa trên mức chiếu sáng xác lập trước để kích hoạt

hệ thống sưởi (không hoạt động với hệ thống điều hòa không khí) Trong điều kiện ánh sáng thấp, tế bào quang bên trong

bộ điều nhiệt sẽ cảm biến điều kiện không có người và cho phép nhiệt độ giảm xuống thấp hơn 5° c so với xác lập nhiệt

độ khi có người Khi mức sáng trở lại bình thường, nhiệt độ sẽ

tự động điều chỉnh tăng Các

bộ điều nhiệt cảm biến ánh sáng được thiết kê cho những nơi mà tình trạng có người xác định các nhu cầu chiếu sáng

Bộ điều nhiệt tốt n h ất sẽ tùy thuộc vào cách sống của bạn Bạn cần xem xét thời gian ở nhà và mức độ sử dụng bộ điều nhiệt trước khi chọn loại thích hợp

Ví dụ, nếu bạn thường xuyên đi