những điều cần biết về luyện thi trung học phổ thông THPT quốc gia môn ngữ văn

Hiểu được điều đó, chúng tôi đã biên soạn cuốn sách này NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT LUYỆN THI QUỐC GIÁ NGỮ VĂN Đây là cuốn sách được biên soạn theo tỉnh thần mới nhất của Bộ Giáo Dục & Đào Tạo

Th.§ PHAN DANH HIẾU

> bồi dưỡng học sinh chuyên van

scout

^

đời nói đầu

Các em học sinh thân tếu

Nam hoc 2014 ~ 2015 là năm học mà Bộ Giáo dục ác Đào lạo có nhiều thay

đối tích cực trong việc sắp nhập hai kỳ thi Tốt nghiệp và ĐH - C thành một

Trên cơ sở đó là sự kéo theo cả việc thay đối cách thị, cách ra đề, cách chấm điểm, cách xét tuyển Vì thể, đây là một năm học cd ¥ nghia déi mdi va dat ra

nhiều thách thức cho việc dạy và học của thay trò chúng ta

Môn Ngữ văn có lẽ là môn học có nhiều vấn đề nhất Dễ nhất mà cũng khó nhất Nếu biết cách học và có đam mê thì sẽ rất dễ nhưng nếu thiếu sự đầu tư

và nhất là thiểu sự hướng dẫn thì học văn quả là điều khó khăn Hướng ra đề hiện nay lại đánh vào khá năng vận dụng kiến thức chủ không phải là tái hiện lại kiến thức Vì vậy cần phải có một định hướng thật rõ ràng để giúp các em

có cái nhìn mới về bộ môn để học tập được tốt hơn Hiểu được điều đó, chúng tôi đã biên soạn cuốn sách này

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT LUYỆN THI QUỐC GIÁ NGỮ VĂN

Đây là cuốn sách được biên soạn theo tỉnh thần mới nhất của Bộ Giáo Dục

& Đào Tạo công bố năm 2014 Với cuốn sách này, các em có thể dé dang tiếp

cận nội dung ¬ tư tưởng và thực hiện đúng bài làra đảm bảo yêu cầu của đề thi

theo cấu trúc mới 2014 ~ 2015 theo hướng vận dụng,

Học văn là học cả chiều sâu cúa văn hóa vi “Vari học là nhân học” (M Gorky) Học văn không chỉ “cảm thự” mà còn “nhận” và “cho” Vi vậy phải

biết lấy kiến thức văn chương, bài học văn chương mà đem nó vào cuộc sống Học văn chính là học để làm người Đó cũng là điều mà kỳ thi man Van mudn hướng đến chúng ta

Hi vọng cuốn sách sẽ mang đến cho các em kiến thức vững vàng để thực hiện tốt yêu cầu của kì thi Quốc gia 2015

* Sách được cấu trúc 3 CHUYỆN ĐỀ

-_ Chuyên đề 1: Đọc Hiểu (Kiến thức lý thuyết oà bài tập thực hành)

-_ Chuyên đề 2: Phần Nghị luận xã hội (Hướng làm tích hợp liên môn)

- Chuyên đề 3: Nghị luận uăn học ¬ 5o sắnh, Phân tích, chẳng mù nhận

định Và giới thiệu thột số đề thi ~ đáp ân

Chúc các em một năm học hiệu quả và đạt kết quả cao nhất trong kỳ thi Quée gia 2015

Trân trọng đón nhận ý kiến dong gdp của quý Thầy cô và các em học sinh | 1p Hồ Chí Minh

Nhóm biên soạn

Ctụ TNHH MTV DVVH Khang Việt

Chuyén 86 1:

ĐỌC HIẾU VAN BAN

|, THONG TIN VỀ ĐỔI MỚI THỊ MÔN NGỮ VĂN

1 Công văn của Bộ Giáo Dục & Đào Tạo

Ngày 01/4/2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã gửi Công văn số

1656/BGDĐT-KTKĐCLGD về việc hướng dẫn tổ chức thử tốt nghiệp Trang học phổ thông năm 2014, trong đó có nội đụng “Đề thí môn Ngĩ uăn cá 2 plin: đọc hiéie va lam vin"

Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị lần thứ 8 Bạn Chấp hành Trung ương khóa

XI đã khẳng định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp đạy và học theo

hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thúc,

kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghỉ nhớ máy móc Đối mới căn bản hình thức và phương pháp thú, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quar” Tại công van số 5466/BGBĐT-GDTTH ngày 07 tháng 8 năm 2013 Hướng dẫn thực hiện nhiệm nụ Giáo

due Trung học năm học 2013-2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ: “Các hình thức kiếm tra, đánh giá đều hướng tới phát triển năng lực của học sinh; Đối với các

môn khoa học xã hội và nhân văn cần tiếp tục nâng cao yêu cầu vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tăng cường ra các câu hỏi mở, gắn với thời sự quê hương đất nước để học sinh được bày tỏ chính kiến của mình về các vấn đề kinh tế, chính trị,

xã hội” Vừa qua, Bộ GDĐT đã tổ chức diễn đàn trao đổi trên báo Giáo dục - Thời

đại và tiến hành Hội thảo nhằm đổi mới kiểm tra, đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn theo yêu cầu phát triển năng lực học sinh Việc đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ được tiến hành theo một lộ trình từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều, từ đơn giản đến phức tạp, từ hẹp đến rộng, từ kiến thức của một vài môn đến tổng hợp liên môn, nhiều lĩnh vực „ tiếp cận đần đến việc đối mới hoàn toàn theo chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015

=

Trước mắt, để kịp thời giúp giáo viên, học sinh ôn thí tốt môn học này cho

kỳ thị tốt nghiệp THPT năm 2014 như tỉnh thần Công văn số 1656/BGDĐT- KTKDCLGD, Bộ GDĐT đề nghị các sở GDĐT, các trường THPT lưu ý một số nội dung sau đây:

1 Việc thực hiện việc đổi mới kiểm tra đánh giá chất lượng học tập môn Ngữ văn trong kì thí tốt nghiệp THPT năm 2014 thực hiện theo hướng đánh giá năng lực học sinh nhưng ở mức độ phù hợp Cụ thế là tập trung đánh giá hai kĩ năng quan trọng: kĩ năng đọc hiểu uăn bản và kĩ năng øiôi oăn bản Dé thi

gồm hai phần: đọc hidi của phần uiêt

Những điều cầu biết LTQG Ngũ vin - Phan Danh Hiếu Lê Thị Kùn Trâm:

nhiều hơn phần đạc hiểu

2 Cách thức ôn tập, kiểm tra kĩ năng đọc hiểu và kĩ năng tiệt như sau:

-_ Để làm tốt phần đọc hiểu, giáo viên cần giúp học sinh nắm được thé nao

là hiểu một văn bản; các yêu cầu và hình thức kiểm tra cụ thể về đọc hiểu; lựa

chọn những văn bản phù hợp với trình độ nhận thức và năng lực của học sinh

để làm ngữ liệu hướng dẫn đọc hiểu; xây dựng các loại câu hỏi và hướng dẫn chấm một cách phù hợp với mục dich và đối tượng học sinh

Các câu hỏi phần đọc hiểu tập trung vào một số khía cạnh như:

+ Nội dung chính và các thông tin quan trọng của văn bản; hiểu ý

nghĩa của văn bản, tên văn bản;

+_ Những hiểu biết về từ ngữ, củ pháp, chấm câu, cấu trúc, thể loại văn

bản; - xế + Một số biện pháp nghệ thuật trong van ban va tac dun,

- Dé lam tét phan thi viél, gido vién can hudng dan hoc

những kĩ năng viết đã học để tạo lập văn bản về một đề:

phẩm, trích đoạn văn học nào đó theo hướng mở và th

môn, tập trung vào một số khia cạnh như:

+ Tri thức về văn bản viết (kiểu loại văn”5;

trình viết), nhận thức đúng nhiệm vụ yeu cầu của đề Văn;

+ Các kĩ năng viết (đúng chín) háp, viết theo phong cách ngôn ngữ viết, sử dụng từ và cấu trú bng bài viết; lập dan ý và phat

triển ý; bộc lộ quan điểm, tử duy

+ Khả năng viết cá

hoàn cảnh của các

và đời sống) `

êủ vấn d nhằm khắc phục hiện tượng học tủ, học thuộc văn mẫu, sao

ap, ï tài liệu Bài viết của học sinh được đánh giá dựa vào chuẩn kĩ năng viết nói chung và chuẩn kĩ năng viết kiểu văn bản nói riêng mà đề bài

yêu cầu, phù hợp với các giá trị nhân văn, những chuẩn mực đạo đức và pháp

luật; không áp đặt nội dung chỉ tiết cần đạt

Theo Công văn Sốt 1933 IBGDĐT-GDTH, Viv: Hướng dẫn ôn thì tốt nghiệp 'THPT năm 2014 đôi uới môn Ngũ uẫn

2 Thực tế qua kỳ thi Tốt nghiệp và Đi1~ CÐ năm 2014

Từ năm hoc 2013 - 2014, ky thi Tốt nghiệp THPT và ĐH - CÐ đã đưa vào

đề thi một phần rất mới: phần Đọc ~ Hiểu, Thực ra cái mới ở đây là mới đưa vio dé thi thay cho câu hỏi 2 điểm từ trước tới nay Còn việc đọc ~ hiểu là việc chúng ta vẫn thường làm trong quá trình học tập các giờ văn (tự soạn

văn ở nhà thôi âu hỏi trong sách giáo khoa cũng là đọc — hiểu)

Chị TNHH MTV DVVH Khang Việt

Như vậy, đó là việc không có gì bất ngờ và không có gì xáo trộn hay gây tâm

lý hoang mang `

Ở phần đọc hiểu, về kiến thức lý thuyết, chủ yếu là kiến thức về Tiếng Việt

Cụ thế, về ngữ pháp, cẩu trúc câu, phong cách ngôn ngữ, kết cấu đoạn văn, các

biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng của biện pháp đó trong một đoạn văn hoặc đoạn thơ cho sẵn Thứ hai là cám nhận, nêu nội dụng, đặt nhan đề,

sửa lỗi văn bản Văn bản có thế nằm ngoài sách giáo khoa hoặc trong sách giao khoa

Kiến thức Tiếng Việt rất phong phú, từ lớp 6 đến lớp 12 Vì vậy, học sinh cần có sự bao quát tổng hợp :

IL HE THONG MOT SỐ KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1 chong cách chức năng ngôn ngữ

pa hoi hag trừ dạng phổ cập khoa học)

o khoa/ KH phổ cập

‘a hội, Người giao tiếp ở phong cách này thường bày tỏ chính

ng khai i quan điểm chính trị, tư tưởng của mình đối với những

® Phong “etic ngôn ngữ hành chính: là phong cách được ding trong giao

tiếp thuộc lĩnh vực hành chính (các loại giấy tờ thông báo, báo cáo, đơn từ )

ƒ Phong cách ngôn ngữ báo chí (hông tấn): là phong cách được dùng trọng lĩnh vực thông tin của xã hội về tất cả những vấn đề thời sự (Thông tấm: có nghĩa là thu thập và biên tập tin tức để cung cấp cho các nơi)

Gồm các dạng: văn bản phản ánh tin ttrc/ van bản phản ánh công luận/ thông tin quảng cáo

2 Phương thức biểu đạt

a Tự sự (kể chuyện, tường thuật)

a Tran thuật từ ngôi thứ nhất do nhân vật tự kể chuyện (lời trực tiếp)

b Trần thuật từ ngôi thứ ba của người kế chuyện tự giấu mình

c Trần thuật từ ngôi thử ba của người kế chuyện tự giấu mình, nhưng điểm

nhìn và lời kể lại theo giọng điệu của nhân vật trong tác phẩm (lời nửa trực tiếp)

4, Phép liên kết:

4.1 Phép nổi:

-_ Định nghĩa: Phép nối là cách dùng những từ ngữ chỉ quan h

của các câu lại với nhau os

- Cé2nhém từ ngữ liên kết:

a Quan hệ từ: và, hay, hoặc là, còn, thì, nhưng

Ví dụ: Tôi mời lão hút trước Những lão không nếu

ẩm nghĩa: Phép thế là cách dùng những đại từ và những từ ngữ tương

đương với đại từ (không rõ ý nghĩa từ vựng) thay thế để nối ý các câu với

"HQ" thay thé cho “dan ba”

Nước ta là một nước văn hiến, Ai cũng bảo thế,

"thể" thay thế cho "Nước, hiển”

Ctụ TNHH MTV DVVH Khang Việt

4.3 Phép tỉnh lược

-_ Định nghĩa: Phép tính lược là cách rút bỏ những từ ngữ có ý nghĩa xác định ở những chỗ có thế rút bỏ và muốn hiểu được thì phải tìm những từ ngữ

có ý nghĩa xác định ấy ở những câu khác

Ví dụ: Chị tôi rất thích ăn khoai lang luộc Ngày nào má tôi cũng mua về

+ lặp bằng từ đồng nghĩa, gần nghĩa ay,

Ví dụ: Một cái mũ len xanh nếu chị sinh con gai “Chi

con trai

Bệnh ung thư có mặt khắp nơi trêi Thế,

mạng của khá nhiều người, Ñ i

tao trước ngực Àini, chị lật đứa ber ra sau lưng (b) Nó (= “một

2} lại đánh sau lưng, chỉ lật thằng bé ra trước ngực (c} Trận mua city

ôi đồn dập (4) Không nghe tiếng khác thét của Mai nữa (4) Chỉ nghe dứa bề khóc ré lên một Hữig rồi ìm bặt (z) Chỉ còn tiếng cây sắt nộn P\ xuống hie hye (Nguyễn Trung Thanh)

Cây sắt (lặp 3 lần) : lặp lại y nguyên

Trước ngực (lập 2 lần): lặp lại y nguyên

Lật (lặp 2 lần): lặp lại y nguyên

Sau lưng (lặp 2 lần): lặp lại y nguyên

Đa bé (lặp 2 lần): lặp lại y nguyên

Đứa bé - Thang bé: lặp bằng tử gần nghĩa

Đập - Đánh - Nên: lặp bằng từ đồng nghĩa

Tại sao ở đây tác giả lại dùng nhiều từ ngữ lặp lại y nguyên như vật”

i 4 h ae

Niưmg điều cầu biết LTQG Ngữ uần - Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Trâm

Sử dụng nhiều từ ngữ lặp lại y nguyên để:

-_ Nhấn mạnh tội ác đã man của kẻ thù và nỗi đau khổ mà dân làng Xô

Man phải chịu dựng

-_ Gây cảm xúc mạnh cho người đọc

4.5 Phép liên tưởng:

-_ Định nghĩa: Phép liên tưởng là dùng các yếu tố từ vựng cùng xuất hiện

trong một tình huống sử dụng trong văn bản (yếu tố này xuất hiện ta lập tức

nghĩ đến yếu tổ kia)

Vi du:

Những ngà không gặp nhau, Biển bạc đầu thương nhớ Những tàu không gấp nhan, Long thuyén dau ran vo Nếu từ giã thuyền rồi, Biển chỉ còn sông giá

Nếu phải cách xa anh,

Em chỉ còn bao t&

+ Bộc lộ rõ nội dung

5 Nhận diện những p nghệ thuật trong đoạn văn bản và tác đụng

của những biện pháp ngi at đó với việc thể hiện nội đung văn bản:

hỗi trầu các em cầm: ôn lại kiến thức về các biện pháp tu từ

đáp nghệ thuật khác

So , sáHlk: đối chiếu sự vật này với sự vật khác có nét tương đồng nhằm

sức gởi hình biểu cảm, Ví dụ:

` Bác sống như trời đất của la

Yêu từng ngọn lúa mỗi nhành hoa Tie do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ lụa tặng già

(Tế Hữu)

- Ấn đụ: gọi tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng nhằm tang strc

gợi hình goi cam Trong ví du sau, cây tre là ẩn dụ để nói đến vé đẹp dẻo dai,

bền bi, sức sống mãnh liệt của con người Việt Nam

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bắc

biếc” (Xuân Diệu)

~- Hoắn dự: gọi tên sự vật hiện tượng khái niệm khác có quan hệ gần gũi

với nó Ví dụ, nhắc đến “áo chàm” người ta nghĩ ngay đến đồng bào dân tộc ở

Việt Bắc, vậy nên khi Tố Hữu nói: “Áo chằm đưa buổi phân lí” thì người đọc hiểu

“do cham” dy la dé chi đông đảo người Việt Bắc có mặt trong buổi chia tay

~ Noi qui, phong dai, thậm xung: biện pháp tu từ phóng đại mức độ qui

mô tính chất của sự vật hiện tượng được miêu tá để nhấn mạnh gây š ấn ‘ong

tăng tính biểu cảm Ví dụ, Tố Hữu viết: “Bước chân nát đá muôn tần la bay

- N6i gidin néi tránh: dụng cách điễn đạt tế nhị uyển ch nh đây

cảm giác phản cảm và tránh thô tục thiếu lịch sự Ví dụ i sao Bắc

ơi” (Tố Hữu)

-_ Điệp từ, điệp ngữ: lập lại từ ngữ hoặc cả câu:ä

mạnh Ví dụ: “Quân đi điệp điệp trùng trùng!

~- Tương phản đối lập: dùng, những từ ngữ hoặ "hình ảnh c có tính chất tương pen để nhấn mạnh làm nổi gi bat một; ‘ebia nao đó Ví dụ ‘ron bai

tra hàng loạt những sự vật, sự việc, hiện tượng

cấu thúc cấu 1 trắc cú Pháp được lập lại nhiều lần trong một

r héi tụ từ: là những câu hỏi ma người hói đã có lời đáp nhằm tăng tính biểu Cải Cũng là một cách để khẳng định

- "Sử dụng từ lầu: các từ lây cũng tăng tính hiệu quả của nghệ thuật

6 Các hình thức lập luận của đoạn vẫn:

a Diễn dịch (câu chủ đề nằm ở đầu đoạn văn)

b Quy nạp (câu chú đề nằm ở cuối đoạn văn)

œ 8ong hành (vừa diễn dich vừa quy nạp}

7, Các thể thơ: Lục bát, song thất lạc bát, thất ngôn, thơ tự đo, thơ ngũ ngôn,

tho tam chit (Hoc sinh ôn kỹ phần Luật thơ có trong SGK, chủ ý chỗ ngắt nhịp, gieo vần)

Nhĩ điều cầu biết LTQG Ngữ uãn - Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Trâm

HÍ BÀI TẬP THỰC HÀNH

Bai tap i: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi cho ở dưới

“Nhật ký trong tù canh cánh một tấm làng nhớ nuốc Chân bước di trén dat

Bắc mà lòng uẫn hướng uề Nam Nhớ đồng bào trọng hoàn chnh lầm than, có lẽ nhớ cả

tiếng khúc của bao nhiều em bé Việt Nam qua Hểng khác của một em bê Trung (Quốc

Nhớ người đồng chỉ dưa tiền bên sông, nhớ lá cờ nghĩa tung bay phấp phới Nhớ lúc

tỉnh uà nhớ cả trong lúc mơ” (Hoài Thanh)

1 Nội dung uãn bản trên, Đặt tiêu dé cho viin ban

-_ Nội dung của văn bản Hên là tâm lòng nhớ nước, thương dân, tình cảm

nặng sâu với đồng bào với kháng chiến của chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người bị

giam cầm trong nhà lao của Tưởng Giới Thạch

-_ Nhan đề: “Nhớ nước” hoặc “Tình nhà trong Bác”

3, Nên cân chủ đề của đoạn ân Đoạn uăn được oiết the

lộ Suốt mấy hôm ry nh tiễn đưa

` Bài tiôn nước mất, trời tHôn ma

Chiều nay con chạu 0ề thăm Bác

ới lạnh uườn cau, mẫt gốc dừa!

Con lai fin theo 161 soi quen Đẩn bên thang sắc, đứng nhìn lên Chuông ôi chuông nhỏ cồn reo nữta?

Phong lặng, ràm buông, tắt ánh đền!

Bác đã äi rồi suo, Bác ơi!

Mita thu dang dep, nding xanh trời Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội hae Bac vito tham, thity Bac cdi! N

10

Cty INHH MTV DVVH Khang Việt

Trái buổi kia ving ngot vdi at

Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hâm sớm

Quanh mặt hồ im mây trắng bay

dụng những từ ngữ, những cầu thơ giàu cảm xúc nhất để

ấy tạo nên sự xúc động sâu sắc trong long ban doc, Ni la

ca ne người, cả thiên nhiên: “Suật L mi hôm rit fae Hen điển, Đã tudn Hước

Bác ơi, fim Bác mệnh mông thế

Ôi cả wom sông, mọi kiễp người

Bác chẳng buồn đâu, Bắc chi dau Nỗi đau dân nnd, (udt nd chân) Chỉ lo muôn mỗi như lồng mẹ Cho hôm na 0à cho nai sau Bác sống nhự trời đất của la Yeu từng ngọn lúa, mỗi cành hoi

Tự đo cho mỗi đời nô lệ

Sita để em thơ, lụa lặng i

Niing điều cầu biết LIQG Ngữ uăn - Phan Danh Hiếp @ Lê Thị Kùn Trâm

Bác nhớ miền Namnỗi nhớ nhữ

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Bác nghe từng bước trên tiền tuyến Lắng mỗi tín mừng Hồng súng xa

Bác uHÌ như ánh buổi bình mình

Vui mỗi nữầm nơn, trải chín cành:

Vui Hêng ca chung hòa bấn biển Nang niu tat cả chỉ quên mình

Bác đánh thương cho chúng cor)

Một aos bach, chiing ving son}

Mong maith do vai tou mudn tregng Hon trong dng phai nhitng lối mòn

1 Cảm xúc của tác giả trong đoạn thơ trên là gì ?

- Negi ca tinh cam bao la va vi dai cua vj cha giả i

Người đã sống “nâng nu tật cả chỉ quên nành" cho, gân tật, nhậ dar

2 Trong tình củm của nhà thơ, chủ tịch Hồ Chữ Mini hiéw'lén qua nkiing ve

đẹp nào ?

+ Vẻ đẹp của lãnh t tụ hiện lên aa mh cả gợi ca của nhà thơ: trái tìm của

rời” (Ảnh cảm nhân đạo cao cả lược độc lập, dân ta còn trong đêm

còn những bat sông; Bác dành nhiều

dành cho dân cho nước (Bác đau, Bác nhớ, Bác vui, Bác nghe )

~_ Tác dụng: thể hiện tình cảm sâu nặng của Bác với đất nước, nhân dân,

dân tộc và cảm hứng ngợi ca lãnh tụ của nhà thơ Tố Hữu

Bài tập 4: Đọc đoạn thơ và trả lời câu hỏi:

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều Nghin thịt nhớ Bắc biết bao nhiều?

Chị TNHH MTV DVVH Khang Việt

Ra di, Bắc dặn: "Cịn non nước

Nghĩa nặng, lịng khơng dâm khĩc nhiều Bác đã lên đường theo tổ Hữu

Mác - Lên, thế giới Người hiền Anh hào quang đỗ thêm sơng múi

Đi chúng con cũng nhau tiến lần!

Nhớ đơi đếp cũ nặng cơng ơn

Yêu Bác, lịng ta trong sing hon Xin nguyện cùng Ngườ gươn tới mãi Vững nhì [muơn ngọn đải Trường sơ

(Bác ơi! - Tơ Hữu)

1 Cảm xúc của nhà thơ trong đoạn thơ trên là gi? ?

- Cảm hứng ngợi ca lãnh tụ và tình cảm yêu mến, thành ki

đành cho vị cha giả đân tộc ~ lãnh tạ Hồ Chí Minh hy ij

liễng noi theo tam gương Bác để Việt Nam “oươn tới mãi i

dải Trường Sơn", h f

giới Người hiền”, nha tho thé: hie

3 Tai 590 nhà th tho ret “ven 8

Cơn lên quý của cha, suốt mẫi thẳng qua con ói đầu uào mớ bài học, bài tập thật

la vat od Nhin con nhiều lúc một mỗi ngủ gục trên ban hee, lịng cha cũng thấu xĩi xa

tơ cùng Nhưng cuộc đời là như thế con q, sống là phải đơi điện uới những thử thách

Đà tượi qua nĩ Rồi can lại bước ào kỳ [hủ quan trọng của cuộc đời mình oới biệt bao nhiều khĩ nhọc Ki con 0ào trường thí, cha chỉ biểt cầu chúc cho con được nhiều na mẫn để cơ thể đạt kê! quả lơi nhật Quan sắt nết mặt những vj plu huỳnh đứng ngồi

la liệt trước cổng lrường, cha thất rõ được biêi bao nhiêu là tùm trạng lo âu, thơn

thức, mong ngơng của họ Điều đĩ là tất yến uì những đứa con luơn là niềm tự hào

tạ lớn, là cuộc sống của bậc sinh thành

Những diều cần biết LTIQG Ngữ ăn - Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Trâm

Con đã tham dự tới mấu đợt dụ thì để côt tìm kiếm cho mình tấm ué an toàn tại

giảng đường đại học Cái sự học khó nhọc không phải của riêng con mà của biết bao

bạn bè cùng trang lúa trên khắp mọi miền đất nước Ngưỡng cửa đại học đối uới nhiều

bạn là niềm mơ ước, niềm khao khát hau cũng có thể là cơ hội đổi đời, là bước ngoặt

của cả đời người Và con của cha cũng không ngoại lệ con đã được trải nghiệm sự

cạnh tranh quuêt liệt đầu đời Từ nay cha mẹ sẽ buông tay con ra để con tự do khám

phá tà quyết định cuộc đời mình Đã đến lúc cha mẹ lui 0ê chỗ đứng của mình để thế

hệ con em tiển lên Những con hầu uyên tâm, bên cạnh con cha mẹ luôn hiện điện như

những 0ị cô uẩn, nhục một chỗ dựa tình thần tũng chắc bất cứ khi nàa con cần tới

(Trích “Thư gửi con tàa thi DH 2013” trén netchimnetnguoi.com)

- Nêu nội dung uăn bản trêu ? Đặt tên cho uăn bản

-_ Nội dung của văn bản là lời tâm sự, động viên tù

cho một người con Người cha dùng những lờ

- Nhan dé: Tinh cha

3, Ti loi cha dank cho ce

bày những cảm xúc si tại

đường lập than any nhất

ìn, tnh|chị hãy oiế† một bài uăn ngắn trình

xnh 0ề ấn đề : Vào ĐH không phải lÀ con

Buôi trưa anh không ngủ được rêu lang thang ra phô Mua nhỏ rồi lớn đần đuổi

anh dê đâu Anh đang ngồi ở câu lạc bộ sát bờ hã Bờ hỗ bâu giờ đã điều tan lắm

Người ta đã chặt bê những câu khô sống bao nhiêu năm naụ trong lồ Có một uài chỗ

nước rút xuống chi con bin den

Cty TNHH MIV DVVH Khang Vigt

Buôì chiều gió thật lạnh Anh đã mặc áo din sud ngàu ở đâu

Anh nhớ Ảnh lắm mà ngôn ngữ thì quá chật hẹp, quá cũ kỹ không chuyên chở nổi

sự nhớ nhưng này Nên anh đã nói đã nhắc mãi mỗi ngày mà uẫn chưa đỡ nhớ H nào Ngồi ở đâu nhìn ra lừng ô cửa kinh rất lớn anh mơ hồ thaly mink nlue lac vé mét ving đãi nào mới sơ khai Cả thành phố chỉ xanh rì nhữờng câu côi nà từng khoảng dãi đỏ Hiển giờ ở Tinh dang có một buổi 0ần nghệ sẽ lô chức ào cuối tháng Anh phụ

trách chương trình nàu nên bâu giờ oẫn còn được rỗi rảnh không làm uiệc gì cho đến cối tháng

Anh nhớ Ảnh lạ lùng đó Anh Ma Anh Ui chi mong anh chóng di xa, anh nghi thé:

Miia thụ hầu như không có trên miền này Ở đó lá đã bắt đầu uàng chưa Ảnh

Qiích thự tình Trịnh Công Sơn gửi cho Dao Ảnh)

1 Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong 0ăn bài Hồn?

-_ Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn b,

sự, miều tả 5

2 Cảm xúc của tắc giả trong bức thư là gì?

-_ Cảm xúc của tác giá trong văn bản trên đó làn

đit, miễn man, bồi hồi không gì diễn tả nổi đúng như t

fain ni ngôn ngữ thì quá chật liẹp, quả cũ

nhớ ấy có cả sự trách móc, đỗi hờn nhe nhà

Thanh niên phải luôn có tỉnh thần xung phong, gương mẫu; bất cứ việc gì tập thế cầm thì thanh niềm phải làm uới tính tần trách nhiệm cao nhất; song phải luận luôn khiêm tốn, thật thà, không phô trương, đối trả

Thanh niên cũng phải dành tủ giờ nhất định để giáp đỡ cha mẹ, sẵn sóc các cni, chim lo mgt phiin công uiệc gia đình"

nà £ (Ngĩ uẫn 12, tập

ƒ Rượn 4

£, NXBGD 2013, trang 37} : : tà

Những điều cần biết LTQG Ngũ ấu - Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Trâm

1 Nội dung chính của oãn bản trên là gì?

A Nêu những nghĩa cử cao đẹp thanh niên cần phải làm

B Nêu những hành vị thiếu văn hóa thanh niên không nên làm

C Nêu những việc nên làm và không nên làm của thanh niên

D Néu tinh than và thái độ của thanh niên với nhân dân

2 Kiểu câu nào được sử dụng nhiều nhất trong doan vin trén?

A Câu tường thuật

B Câu cảm thần

€ Câu nghỉ vấn

D, Câu cầu khiến

3 Qua đoạn on trêu, am thấy phẩm chất cần có nhất của thanh

(Dap an này tùy theo mỗi hoc sinh chon) rd

A Thương yêu, kính trọng nhân dân như thương yêu, kính

và người thân của mình `

B._ Kinh nhường và hết lòng giúp đỡ người già, cha me, san sdc cac em,

chăm lo việc gia đình Ễ À

€ Có tỉnh thần xung phong, gương mẫu; việc gì tập thể cần phải làm với

4 Bên cạnh phếp lặp từ oựng, đoạn oăn trên cồn sử dụng phâp tụ từ nào?

cầm có thêm những phẩm chất gì? Vì sao?

Gợi ý trả lời: Học sinh có thể trả lời theo các ý sau:

- Thanh nién ngay nay cần phải có sức khỏe tốt để xây dựng sự nghiệp

cho bản thân và cống hiển được nhiều hơn cho nhân dân, đất nước

- Thanh nién cần phải có trí thức, có văn hóa để làm chủ các phương tiện

công nghệ thông tin gop phan quan trong vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện

đại hóa đất nước, cũng như sự phát triển của riền kinh tế trí thức đã và đang

được đặt ra trong thời đại ngày nay

- Thanh niên phải sống có lý tưởng cao đẹp, biết giữ gìn và phát huy

truyền thống văn hóa đậm: đà bản sắc dân tộc :

Cty TNHH MTV DVVH Khang Việt

- Bài tập 8 (Bải tập của cô Trịnh Thu Tuyết- THPT Chu Văn An - Hà Nội)

Đọc bài thơ sau của Thanh Thảo:

BONG SUNG VA SIEU BAO bông súng tim moc lên từ nước

bữa Flmiuan mọc lên từ biển

bio Haiyan cho tôi kính hoàng

bâng súng tím cho tôi bình yên tồi cô thể người la quên mà nhớ

trong siêu bão một bông súng nở

béng sting aly mãn tím

bio Haiyan mtu gi?

(Bao Thanh nié

1 Những thông tin sau đây đúng hay sai:

a Tác giả bài thơ là một nhà thơ lãng

b Bài thơ được viết theo thể tự do

c Bài thơ gieo vần chân &

d Bai tho viết về ae tài tình ye v

trong bài thơ nào đã hị

Những điều cầu biết LTQG Ngữ păn - Phan Danh Hiểu 6 Lê Thị Kim Trâm:

9 Hai cau thơ "rồi có thể người ta quên- mà nhớ'gợi đến điều gì?

10 Cảm nhận ý nghĩa câu thơ “trong siêu bão một bồng súng nữ” Ý thơ thể

hiện một cảm hứng nhân sinh như thể nào?

11 Câu thơ này có gợi cho em liên tưởng đến một tứ thơ, một câu chuyện,

hay một câu tục ngữ nào cùng một ý nghĩa?

12 Hai câu kết: “bông súng ấy màu từm-bão Haiyan màu gì? có thể gợi ra

những xúc cảm hoặc suy ngâm gì?

HƯỚNG DẪN

1 Sai - Đúng - Đúng - Sai

2 Giống bài thơ Đàn ghỉ ta của Lor ca của Thanh Thảo Hiện tượng ngôn từ

này thế hiện đặc trưng của hình thúc thơ ST, TT, gạt bỏ các qui tắc ngữ pháp, thí

pháp, các nguyên tắc logic trong tư duy, để cảm hứng tuôn trào tự do theo chủ

nghĩa tự động tâm linh thuần túy; sáng tác 5T, TT là những đòng liên tưởng

tiềm thức, rời rạc, gián cách, không thể khắc họa được bức tranh toàn vẹn của

thực tại Cá hai khuynh hướng trên đều đặc biệt đề cao các yếu tổ trực giác, âm

nhạc và trữ nh, coi trọng những giai điệu chủ quan nhằm thay thế thi luật cổ

điển, đảo lộn cú pháp cổ điển: cắt chữ, phân câu theo trật tự mới, tạo ra những

kết cấu ngôn ngữ mới thể hiện những cảm nhận chủ quan của người viết

3 Chủ đề bài thơ: Xúc cảm, suy ngẫm về sự kì điệu của cuộc sống với sự song

hành, hòa nhập, vận động diễn biến khó lường của bình yên và bão tố, cái đẹp và

tai họa, sự sống và sự húy diệt .cùng niềm tỉn vào sự tốt đẹp của cuộc sống

4 Chủ đề đó được tạo dựng từ những suy nghĩ, xúc cảm về siêu bão và hoa

súng, đó là hai hình tượng có mối quan hệ vừa tương đồng, vừa tương phản,

vừa loại trù, vừa hàm chứa, ,Những mối quan hệ ấy thể hiện diễn biến khôn

lường của cuộc sống, những sức mạnh, sự phat sinh, hồi sinh kì điệu, côn người

cần thấu hiểu những bí ẩn, những biến dién khôn lường ấy để có được tâm thế

an nhiên, bình thản, có sự tình táo sáng suốt, có niềm tin vào cuộc đời

5 Thủ pháp nghệ thuật cơ bản được sử dụng để khắc họa hai hình tượng

chính là phép đối- khi đối tương đồng, khi đối tương phản Thú pháp thể hiện

những loại trừ và bao hàm, hủy diệt và sinh sôi bản chất vĩnh hằng, sự kì

điệu, sự bất ưng cúa cuộc sống,

6 Ý nghĩa biểu đạt của hai hình tượng:

- Nghĩa den: la ý nghĩa hiển ngớ- trong hai hình ảnh siêu bão và hoa

súng

- Nghia bong:

* Hoa súng: cải đẹp, sự sống, sự bình dị bình yên nhiều khi rất mong

manh của cuộc đời

* Siêu bão: tai hoạ, sự huỷ điệt, sức mạnh chết chóc

Cty INHH MTV DVVH Khang Vigt

7 Hiai câu thơ: bông súng tím mọc lên từ nước-bão Haiyan mọc lên từ biển được viết theo thủ pháp nghệ thuật đổi tương đồng Ý thơ gợi những suy nghĩ

sâu xa Về cội nguồn của cải đẹp và hiểm họa Nước và biển dường như có sự

đồng nhất, nhưng vẫn hàm chứa sự khác biệt, nước gợi một không gian sinh tồn bình dị, biến gợi không gian của những bất ưng, những hiểm họa ngoài khả năng lường đoán Chính sự đồng nhất và khác biệt cũng góp phần thể hiện tư tưởng chủ đề của bài thơ

11 Câu thơ gợi liên tưởng đến tứ thơ của Mãn Giác Thiền Sư trong Cáo tật

thi chúng (Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận - Đình tiền tạc đạ nhất chỉ mai); câu chuyện Tái ông thất mã; Tục ngữ: trong họa có phúc hoặc câu nói của

Nguyễn Khải trong truyện ngắn Mùa lạc: “Sự sống nảy sinh từ cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ, ở đời này không có con đường cũng, chỉ có những ranh giới Điều cốt yêu là phải có đủ sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy" `

12 Hai câu kết: bông súng ấy màu tím-bão Haiyan màu gì? có thế Bợi ra những xúc cảm hoặc suy ngẫm sâu sắc Những đạng thái của cái Đẹp, sự

sống có thế nắm bắt, thấu nhận bởi sự hữu hình; tai họa, sự hủy diệt khó nắm bắt bởi vô ảnh vô hình, bat ung, ngoài mọi qui luật $

sau va tra lai các câu hỏi:

t cay sink sdi ndy né khoe nlue vfy Conk mét cay xi nn mdi

it ndin cay con moc len, ngọn xanh rờn, hình nhọn mili lên lao thẳng Cũng có ÍL loại câu ham ảnh sắng mặt lrời đế thế” Nó phông lên rất nhan để” liếp lấy ánh năng, Hiứ ánh nẵng trong rừng rọi từ trên cao xuống lừng luồng lên thẳng lắp, láng lánh uô sẽ hạt bụi ving te nhura cfy bay ra, thom mé ming

Có những câu con uừa lớn ngàng tầm ngực người lại bị đại bác chặt đứt làm đôi Ở những câu đó, nhựa còn trong, chất đầu còn loãng, vét thương không lành được, cứ

loát mãi ra, năm mười hôn tủ cây chết Những cũng có những câu 0ượt lên được cao hơn đầu người, cành lá sum sẽ nhự những con chân đã đủ lông mao, lông vit Dan dai bắc không giữi nổi chúng, những 0ä Hương của chúng chống lành nhự trên một thân thể cường trắng Chẳng oượt lên râi nhanh, thay thể những câu đã ngã Cứ thể; hai

ba năm nray rừng xà nu trỡn lấm ngực lớn của mình ra, che chở cho làng.”

(Trích Rừng xà nu của Nẹt Thành)

Những điều cần biết LTQG Ngữ oău - Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Tram

1, Nội dung của đoạn Uần HIÊN nói 0ề vit đề gì ? Đặt tên cho loạn vin

-_ Nội dung trên nói về đặc tính của cây xà nu:

+ Là loài cây ham ánh sáng mặt trời, sinh sôi nảy nở nhanh và khỏe

+ Khi bị đạn đại bác bắn, cây xà nu bị chặt đút ngang thân, đổ ào ào

như trận bão, cây chết Nhưng một số cây khác vết thương chóng lành, vượt

lên trên, cạnh một cây ngả gục, có bốn, năm cây con mọc lên

-_ Đặt tên: Sức sống mãnh liệt của cây xà nu

3 Chỉ ra các biện pháp tụ từ trong đoạn uăn trên va tic dụng của chúng

-_ Các biện pháp tu từ:

+ 5o sánh: Nhưng cũng có những cây vượt lên được cao hơn đầu

người, cành lá sưm sẽ như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ Đạn đại

bác không giết nổi chúng, những vết thương của chúng chóng lành như trên

một thân thê cường trắng # v ‘

+ Nhân hóa: Cứ thể, hai ba năm nay rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của

minh ra, che ché cho lang ” ,

-_ Tác dụng: miêu tả sinh động hình ảnh và đặc tính của cây xà nu

-_ Tác dụng: nhấn mạnh ý nghĩa biểu trưng cúa cây xà nụ: gắn bó mật thiết

tẹ châu - nỗ tức nở - những chấu chỉ có 75 xu trong khi giá

bong lia hang dé't

cô bế có cin di nho xe vé nha khéng Né vui mimg nhìn anh tả lời: - Dạ, chú cho châu

đi nhờ đến nhà mẹ cháu Nó chỉ đường cho anh lái xe đến một nghĩa trang, nơi có

phần mộ uừa mời đắp Nó chỉ uào ngôi mộ uà nói: - Đâu là nhà của mẹ châu Nói xong,

nó âm cần đặt bông hoa Hồng lên mộ Túc thì anh quay lại Hệm bán hoa hủy bỏ địch oy

gửi hoa 0ừa rồi 0à mua một bó hoa hồng thật đẹp Suôt đâm đó anh đã lãi xe một mạch

300km tê nhà để trao tận tay me bé hea

(Quà tặng cuộc sống)

1, Nội dưng của câu truyện trêu là gì? Đặt tên cho câu truiện

-_ Nội dung của câu truyện trên là: ngợi ca lòng hiếu thảo của cậu bé mồ

1g sinh thành trong cuge sống

fl l

Ctụ TNHH MTV DVVH Khang Việt

2 Theo em hai nhân ouật: em bé 0à anh thanh niễu, ai lÀ người con hiếu

thảo? Vì sao?

-_ Trong câu truyện trên thì cả hai người: cậu bé và anh thanh niên đều là

hai con người hiếu thảo Vì cả hai người đều nhớ đến mẹ, đều biết cách thể

hiện lòng cảm ơn đến mẹ Tuy nhiên hành động cảm ơn của hai người lại bộc

lệ theo hai cách khác nhau Mẹ cậu bé đã mất, cậu vẫn muốn tự tay đặt bó hoa hồng lên mộ mẹ Anh thanh niên cũng muốn tặng mẹ hoa nhưng vì xa xôi nên muốn dũng dịch vụ gửi quà Nhưng sau khi chứng kiến tình cảm của cậu bé

dành cho mẹ anh đã nhận ra được ý nghĩa thực sự của món quà

3 Từ nhà trong câu: “Đâu là nhà của mẹ châu”, được hiêu theo nghĩa nào? -_ Từ “nhà” ở đây là chỉ ngôi mộ của mẹ cậu bé, nhưng cậu nói ngôi mộ | là nhà có nghĩa là cậu xem như mẹ cậu chưa bao giờ mất, mẹ cậu vẫn đan, sống, đang ở bên cậu, đang chờ cậ

4 Tại sao người thanh miên lại hủ diện hoa để cả đêm lãi

tay me b6 hoa?

- Vianh duge danh thuc boi hanh déng cam động củ

ra rằng, bó hoa kia có lẽ không mang lại hạnh phúc và niệm

xuất hiện cùng với tình cảm chân thành của mình đành,

lhuà ý ÿ nghĩa nhất của

6 ng cha nút núi Thái Son

mệnh nước trong nguồn châu ra

"Một lòng thờ mẹ kính cha

ö trên chữ hiểu mới là dao con

- Công cha như múi ngất trời,

Nghĩa mẹ nhu nước ngời ngời biển Đông

Ni cao biểu rộng mệnh mông,

Củ lao chín chữ ghỉ lòng con ai!

- Chiều chiều ngô ngược ngô xuôi,

Ngó không thấi mụ, bùi ngũi nhớ uương

- Mỗi đêm mỗi tHiắp đèn trời,

Cầu cho cha me séng doi véi con

Nhưmg điều cần biết LTQG Ngữ uăn - Phan Danh Hiếu & Lé Thi Kim Tram

ˆ Me gia ử chấn lên tranh,

Đái no chẳng biết rách lành chẳng hay

- Mẹ già đầu bạc như tơ,

Lung dau con dé, mit me con nudi

cs ae ee fat :

BOI DEP

Tác giả: Nguyễn Trung Kiên Bài thơ đầu tién anh viét ting em

Là bài thơ anh kể tề đôi dép

Khi nỗi nhớ trong lòng da diệt

Những tật tầm thường cũng uiệt thành thu

` Ñêk ngày nào một chiếc dép mất di

” Mọi thay thê đều trở thành khập khiếng Giống nhan lắm nhưng đời sẽ biết Hai chiếc này chẳng phải một đôi đâu Cũng như mình trong những lúc ng nhau Bước hụt hãng cứ nghiêng dề một phía

Dẫu bên cạnh đã cá người thay thể

Mã trong làng nỗi nhớ cú chênh uênh Đâi đáp 0ô trì khang khit song hành

Chẳng thề nguyện mà không hề giả đôi

Chẳng hứa hẹn mà không bề phần bội

Ci TNHH MTV DVVH Khang Việt

Không thể thiếu nhau trên bước đường đời

Đâu mỗi chiết ở một bên phải trái Nhưng lôi yêu em ở những điền ngược lại Gắn bó nhau ì một lỗi di chung

Tỉni mảnh đời In lặng bước song song

Sẽ dừng lại khí chỉ còn một chiếc

Chỉ còn một là không còn gì hôi Nếu không tìm được chiết thứ hai kia

1 Đoạn thơ thể hiện tâm tụ, tình cảm gì của tác giả

-_ Mượn hình tượng đôi dép, nha tho thé hiện tâm sự của mình về ñ

nang sâu trong cuộc đời Một tinh yêu thủy chung, không toan tính thiệ tig không phán bi, không giá dối mà gắn bó đời nhau bằng một dể chung Và

2 Tại sao tác giả lại mượn hình tượng đôi đếp để théshien

tương của mình \

~ Vihinh twong déi dép cé nhiéu dae điểm tương ä

đôi có cặp; cùng bước Song song; khẳng khít song hi nh, Ícũng: thhư anh và em

có nhau trong đời cùng gắn bỏ nhau Nối đi chui mà nếu một mai một chiếc mất đi thì mọi thay thể đều tr n kha ip khiéng Hinh tượng đôi dép

sánh bước trong đời, cùng chịu vith, ej nhục không chịu đi cùng chiếc khác chính là biểu tượng cho một a depwactfong sáng

~ Tir sw khang khít của đôi đép, nhà thơ cũng truyền đến người đọc thông điệp về tình yêu thủy chung, vững bền vốn là một đạo lý của người Việt Nam Bài thơ là bài học quý giá cho những ai chưa yêu, sẽ yêu và đang yêu

Bài tập 12: Đọc văn bản sau và trá lời câu hỏi,

Thật oậu, trước chiến tranh chéng Mi, ving Hoài Nhơn — Tam Quan rợp mắt

bồng dừa xanh Cuộc sống của nhiều người dân gắn liền uới những oườn đừa nà cây

Những điều cần biết LTIQG Ngữ oăn - Phan Danh Hiến & Lê Thị Khu Trâm

đùa là câu kinh tế truyền thống uà mũi nhọn cho mọi gia đình ở đâu Tồn bộ câu dừa

đều cĩ Ích, nhưng người ta quý cây dừa trước hệt là do những chùm: “lơ lừng giữa

trời, sơng khơng đến, bến khơng uào, sao cĩ nước” (cầu đỡ tề quả da) của nĩ

Từ cột nhà, kào nhà, đồn lay nhà, câu ruơi cho đếu mái lợp cũng bằng tồn bằng

gỗ đùa, cọng dita vit li dita Cịn thứ liệu của dừa cũng được tận dụng làm chất đốt để

nấu nướng uà sưởi din cho các cụ giả vie min đồng thẳng gid Ti câu dừa đã Hạo ra

khơng biết bao nhiêu cơng oiệ làm ăn, nuơi sống làng xĩm qua nhiều thể hệ Các mơn

ăn được châtbiến tù đừa, những đồ gia dụng, ngu cụ đế nơng cụ cũng được chế biến

từ câu dừn, chẳng những tiêu thụ tại địa phương hay quanh óng mà cịn làm thành

sẵn phẩm hằng hĩa chờ đi bản ấm cho cự dân các tình miền Trung vat men Nam Đi

tựi- Tam Quan Ánh sắng mặt trời ở

mai Giá đẩu nắng uờn trên ngọn lá Trời đầu tiếng chim chích chị

(Béo Binh Dinh)

Dư dệc oiết theo phương thúc biểu đạt nào ?

an trên được viết theo phương thức biểu đạt: thuyết minh, miêu tả,

_

~_ Văn bản trên nĩi về vẻ đẹp của cây dừa đối với quê hương đất nước Việt

Nam nhất là với quê hương Bình Định Ngồi ra, bài viết cịn nêu cơng dụng

của cây dừa đối với đời sống sinh hoạt của người dân miền Trung

-_ Đặt tên cho văn bản: “Dia Tam Quan” hoe “Dita Binh Dinh”

3 Biện pháp nghệ thuật chính trong oăn bản trên là gì ? Tác dụng

-_ Biện pháp nghệ thuật chính trong văn bản trên là phép lặp từ “dừa” và

phép liệt kê Tác dụng: liên kết câu và tạo nên dấu ấn sâu sắc về hình ảnh cây

dita trong sự gắn bé mầu thịt với đời sống của nhân dân Bình Định

Ctụ TNHH MTV DVVH Khang Việt Bai tap 13:

Gần ba chục tuổi cơ mới đi lây chồng, khơng lẩu một ơng quan nào hệt, cũng chẳng

hứa hẹn gì uới đấm nghệ sĩ uăn nhân, đùa pui một thời cần son trẻ thê là đủ, bay giờ

phải làm ợ làm mẹ, cơ chọn bạn trăm năm là một ơng giáo cấp tiểu học hiền lành, chăm chỉ khiêu cả Hà Nội phải kinh ngạc Cĩ gì mà kinh ngạc, cơ đã tính rước cả Sau

khi sinh đứa con gắi út, người con thế năm, cơ nĩi vdi chồng: “Từ naự là chấm đứt chuyện sinh đẻ, bẩn mươi lối rồi, nếu ơng tả lơi sống đổu sâu chục thì con út đã hai mươi, cĩ thể tự lập, khỏi sống bám ào cúc anh chị” Là thơi hẳn

Cơ bảo tơi : “Mày bẮt nạt oợ màu quá, khơng để nỗ lự quyél định bal cứ uiệc si tậu là hỏng Người đần bà khơng là nội lướng thì cải gia dinh ay cling chẳng ra sao” Khi các con cịn nhỏ, ngồi uào bàn ăn cơ thường chú ý sửa chữa cách ngồi, cách cầm bát cầm đũa, cách mắc canh, cả cách nĩi chuyện trong bitn ăn Cơ uẫn răn lũ con lơi :

“Chứng màu là người Hà Nội thì cách đi đứng nĩi năng phải cĩ chuẩn, khơng được

sống tùụ tiện, buơng hiồng” Cĩ lần tơi cãi: “Chúng tơi là người của thời loạn, các cụt

lại bit day con cdi theo thời bình là khĩ lắm" Cơ ngồi ngẩn ra một lúc, rồi bảo: “To chỉ dạy chúng nĩ biệt hy trong, biết xấu hổ cầu sau HẦN mHỗN sống ra S80 là tàu”

(Trích “Mật thgười HAN - Nguiễn Khai)

š Chúng hidy là người Hà Nội Hà cách di đứng nĩi năng phải cĩ

fe “china” cĩ Ú nghĩa gi?

tiến” ở đây cĩ ý nghĩa là chuẩn mực, là phù hợp với lối sống, cốt cách, Văn hĩa của người Hà Nội Sống thì phải khuơn phép, mẫu mực, cĩ trước

cĩ sau, biết kính trên nhường đưới, cĩ đạo đức, cĩ tự trọng, Bởi vậy, cơ dạy

các con ăn uống cũng phải biết cách cầm mơi, đầm muỗng, cả cách nĩi chuyện trong bữa ăn, sống thì khơng được “tùy tiện, buơng buồng”

Đầu năm 1965, Hà Nội cĩ đợt tuyển quân vio chiến đấu trong Nam, là dợt đầu tiên nên tuyớn chọn rấi kỹ càng, lửa tuơi từ 18 đểu 25, diều uiên củi lương 0à kịch nĩi

cĩ - nhạc sĩ củ, họa sĩ cĩ, giáo tiên trung học rất đồng, là những chàng trai ưu tú của

i Hiộng 660 người, Nà con tr HP ‡ nghiệp

2 St

Những điều cần biết LTQG Ngữ ăn - Phan Danh Hiết Ø Lê Thị Kim Tram

trung học, Hnh nguyện đăng ký xin đi đánh MT Tháng 4 năm 1965, lên Thái Nguyễn huấn luyện Thắng 7 rời Thái Nguyễn uào Nam

Hạ dừng lại ¿ Hà Nội uài giờ uào lúc tất, nhưng không một ai biết, Tôi hỏi cô: "Cô

bằng lồng cho em đi chiến đấu chứ ?" Cô trả lời: “Tno đau đớn mà bằng lòng, 0ì lao

không muối nỗ sống bám vio ste hụ sinh của bạn bè Nó đảm ải cũng là biệt tự trọng”

Ba năm cô không nhận được tin lúc gi v8 dita con di ra di, Iai din thằng con kế làm

đơn xin tòng quân, cũng đồi uào chiên trường phía trang để Sặp anh, nếu anh đã hụ sinh thì nãi tiếp chỉ hướng của anh Tôi hỏi lại cô: "Câ cũng đồng ý cho nó đi à ?" Cô trả lời buần bã: ^ Tao không khuyến khích, cũng không ngăn cần, ngăn cản tức là bảo

nó tt đường sống để các bạn nó phải chết, cũng là một cách giết chết nó” Rồi cô chép

miệng: "Tao cũng muốu được sống bình đẳng tới các bà mẹ khác, hoặc sốite cả hoặc chất cả, oui lẻ thì có hay hớm si

- V&n ban trén duge viết theo phong cách ngôn nga

ngữ sinh hoạt ñ

2 Tại sao khi nhân oật xưng tôi hỏi: "Cô bằng? cho em di clitén dau chit 2”

thi Cô trả lời: “Tao đau đớn mà bằng lòng lại nói thể?

ˆ 7g lous’ 1a một cu trả lời rất chân thành,

Vì chiến tranh, ra đi là không trở lạ thứ ¡

giết chết chính mình Way n tì, việc Dũng xin tang quân chiến đấu đã cho thấy

con trafcHä:cô Tất sú iB dang với cách dạy đỗ của cô Đó là vẻ đẹp của con người

trọng danh dự của người thanh niên thời chiến

- ¥Cho thay cô là con người sống rất tình cảm, sống thẳng thắn, chân thành

Cô là con người coi trọng danh dự, luôn coi lòng tự trọng là thước đo phẩm giá cao quý nhất của con người

4 Viết bài oăn ngắn nói lêu su nghĩ của anlichị 0ề “Lông tự trọng”,

(HS tie lain)

Bài tân 15: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi,

Mùa hè năm nọ, bão ào Hà Nội gào rú một đêm, Sắng ra mở cửa nhìn sang dén

Ngọc Son ma hai Cay sic thy dé nghiéng tan câu đề lên hậu cung, một phần bộ rễ bật gốc chủng ngược khác thường, sự dời đổi,

Chị TNHH MTV DVVH Khang Việt

Với người già, bãi kể ai, cái thời đã qua luôn là thời uàng son Mỗi thể hệ đều có

thai ving son của họ Hà Nội thì không thể Thời nào nó cũng đẹp, một vé dep riêng cha một lứa tuổi Cô nói vdi t6i thd, da bidt ndi the d&u phai da gia Maly ngay sau, cô

kể tiếp, thành phô cho máu câu tới đặt bên kia bờ, quàng đâu tời oào thân câu sỉ rồi kéo đần lên, mỗi ngàu một tí San một tháng, câu sỉ lại sỗnng, lại trổ ra lá non, ẫu là câu sỉ của nhiều thể hệ Hà Nội, nghĩ cử lạ tưởng là chêI đứt bể ra lầm củi, mà lại sống Cô nói tiêm : Thiên địa Hiần hoàn, cái oào ra của lạo 0ật không thể lường truộc được”,

Cô muốn mở rộng sự tính loãn uốn đĩ đã rất khôn ngoan của mình lên thêm một

tầng nữa chăng, cái tầng nô hình, không thể biết, nhưng phải biết là trên đời này còn

có nhiều lý sự không thể biê! để khói bị bá uào những cái có thể biết Bà già uẫn giỏi quá, bà khiêm tốn oà rộng lượng quả Một người nhịt cô phải chết đi thật Hếc, lại tmột hại bụi oàng của Hà Nội rơi xuống chìm sâu uào lớp đât cổ Những hạt bụi ving lip lánh đâu đó ở mỗi góc phô Hà Nội hãy mượn gió mà ba lên cho đất kinh kỳ chói sắng những ảnh oàng

1 Văn bản trên được 0iết theo phong cách tôn trgfft acy,

~ Van ban trén duge viết theo phong cách ngôn ngữ Nghệ: hủ

2 Hình tượng câu sỉ trong uăn bản trên cô ý nha gì a ` ⁄

- Cay sỉ bị bão đánh bật rễ rồi lại hồi sinh gợi nhiều H uy nghĩ về lẽ đời, về quy luật bất biến của sự sống ah

~ Cay si lâu năm ở Hà Nội gợi sự ý bền vững bám chắc, khí cây sỉ ¡ đổ, cô -

của mình

-_ Dù bị bật một ph bộ rễ nhưng cây sĩ ấy vẫn hồi sinh, lại trổ cành xanh

lá nhờ ý thức bảo vệ của con người Sức sống và vẻ đẹp truyền thống văn hóa của Hà Nội cũng trường tồn như vậy Chuyện cây sỉ cổ thụ ở đên Ngọc Sơn đã

biểu hiện một nét phong cách quen thuộc của Nguyễn Khải : khắc họa hình

ảnh không phải chỉ để miêu tả sự vật, kế lại sự việc mà chủ yếu là để triết luận

về hiện thực” :

3 Tai sao tắc giả lại gọi cô Hiền là “hạt bụi vang’ ? Ý nghĩa hình ảnh hạt bụi nằng ?

- Béi vi trong tác phẩm, nhân vật cô Hiền là một nhân vật chính, nhà văn

đã xây dựng hình ảnh nhân vật này bằng tất cá sự yêu thương, lòng kính

trong, cảm hứng ngợi ca Cô là đại diện cho tình yêu Hà Nội, văn hóa Hà Nội, tỉnh tủy Hà Nội nên rất xứng đáng được tác giả gọi là “hạt bại vàng”

~_ Nếu ban đầu tác giá nghỉ ngại về cô Hiền thì ở cuối tác phẩm, tác giả

phải thốt lên ca ngợi , cảm phục, so sánh cô với "hạt bại vàng” Hạt bụi nhỏ bé,

nhưng quý hiếm, những hạt bụi ấy góp phần làm đẹp cho Hà Nội

Những điều cầu biết LTQG Ngữ uấn + Phan Danh Hiếu @ Lê Thị Kim Trâm

Bài tập 16: Đọc đoạn trích nhật kí đưới đây và trả lời câu hỏi:

-3-~69

Đi thầm bệnh nhân vi gitta dém khuya Trở 0ê phòng, nằm thao thức không ngủ

được Rừng khuya im lặng như tờ, không một tếng chìm kêu, không một tNg lá rụng

hoặc một ngọn gió nào đó khẽ rung cành câu Nghĩ gì đấy Th ơi? Nghĩ gì mà đôi mãi

đâm đấm nhân qua bông đêm (Qua ảnh trăng mờ, Th thấu biết bao uiễn cảnh tươi đẹp,

cá những cận cảnh êm đềm của những ngày sống giữa tình thương trên mảnh đất

Đức Phổ nàu Rồi cảnh chia lị, cảnh đau buồn cũng đến nữa Đáng trách quả Th ơi †

Th có nghe Hễng người thương bùúi khẽ rên uà tiếng súng uẫn nổ nơi xa Chiếu

trường vin đang mùa chiêu thẳng

(Nhật kí Đăng Thuỷ Trầm, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội;2005)

1 Văn bản trên dược viét theo phong cách ngôn ngĩ nào 7

~_ Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ sinh

ký, ghi chép hàng ngày)

2 Đoạn oăn trên được viét theo hình thức lập luận đạo

~ Hình thúc et oa luận của đoạn văn là: sang hành 7

đã lân lận Ta Khuyên thầy Quản tiên "ng chấn ở ẩi Chỗ nâu eng phải là

nơi để lreo một bức lụa trắng trêo uới những nêt chữ orông oẩn tươi tấn nó nói lên

những cái hoài bão tung hoành của một đời con người Thơi mực, thầu mua ở đâu tốt

vi thom qué Thầy cô thấu mùi thơm ở chậu mục bất lên không? Tôi bảo thực đấu:

thâu Quần nên tìm uề nhà quê mà ở đã, thầu hãy thoát khôi cái nghề này đi đã, roi hay

nghĩ đến chuyện chơi chữ Ở đây, khá giữ thiên lương cho lành uftng 0à rồi cũng đến

nhem nhudc mat cái đời lương thiện đi

Lửa đêm châu rừng rực, lửa rụng xuống nền đất fận phòng giam, tần lửa lẮI nghe

xèo xào Ba người nhìn bức chân, rồi lại nhìn nhau, Ngục quan cảm động, uấi người

tì một uấi, chắp tay nói một câu mà dòng nước mất rỉ ào kế miệng làm cho nghẹn

ngào: “Kẻ mê muội nay xin bai tinh”

dy Y

28

-_ Thử nhất là sự tương phản trong tình huống sáng tạo nghệ thuật Bản

chất của nghệ thuật chân chính là sáng tạo tự do, nay người nghệ sĩ tài hoa

đang say mê tô từng nót chữ lại là một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng Nghệ thuật giúp cho cái đẹp bất tứ, nhưng người sảng tạo nghệ thuật, người tạo ra cái dep bất tứ lại là một từ tụ đang ở đêm cuối cùng của cuộc đời,

chỉ sớm n mai, Người me vao kinh lĩnh § án từ hình Nghịch li xót xa ấy khiến! cái

một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy m

chuột, phân gián Những tương phản không chỉ làm hig

và lưu giữ cái đẹp

- Sự tương, phản sâu

vướng xiềng thì uy nghị, đàng hoàng, hiên

ữ và dạy bảo, khuyên nhủ; những người coi tù

7 thận chí nghẹn ngào khóc vái người tù một vái

n, mọi trật tự thông thường ở nhà tù đã bị đảo lộn:

cải đẹp, cũng là người dạy bảo những Ï bài học về cái thiện; còn Quản Neu hơ Lại là người xin chữ, người chiếm ngưỡng và may mắn được tiếp nhận cái đẹp của nghệ thuật và thiên lương - và trật tự mới giữa họ được thiết lập theo tiêu chí của cái đẹp, cái thiện

3 Nguyễn Tuân đã thể hiện quan niệm nghệ thuật gì qua lời khuyên của Huấn Cao đối uới quản ngục Ú nghĩa của cái Đẹp uới cuộc sống con người cũng

dược khẳng định nhục Hiế nào qua cử chỉ, thải độ 0à lời nối của quản tieục uồi

Huấn Cao?

~ Loi khuyên của Huẩn Cao với quản ngục cho thấy quan điểm tiến bộ của Nguyễn Tuân về sự thống nhất giữa cái đẹp và cái thiện, không thể chiêm ngưỡng cái đẹp ở nơi ngự trị cua cái ác, không thể huang tới cái đẹp cao cả ở

‘ ái đẹp: của

Những điều cần biết LTQG Ngữ 0ăn - Phan Danh Hiết & Lê Thị Kim Trâu:

nghệ thuật phải giữ trọn cái đẹp của thiên lương, cái đẹp không tách rời cái

thiện

-_ Cử chỉ, thái độ và lời nói quản ngục với Huấn Cao là sự mình chúng rõ nét

cho sức mạnh cảm hóa của cái đẹp, như sự khẳng định của một nhà văn

nước ngoài: Cái đẹp sẽ cứu thế giới

Bài tập 48:

Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tổ chiến tranh

thấi bạt tới những miền xa lạ Cải gì đang chờ đôn hạ ở phía trước? Thiết nghĩ rằng

con người Ngã đó, con người có ý chí kiên cường, sẽ đúng ofững được va sống bên

cạnh bỗ, chủ bé kía một khủ lớn lên có thể đương đầu oới mọi tiừ thách, sẽ

mọi chưởng ngại trên đường nếu TẾ quốc kên gọi

(Ngữ văn 12, Nâng c:

1 Hai con người được nói đất trong uăn bản trên là ai ?,

-_ Hai con người được nói đến là hai cha con; Xổ- cô -lốp và Vani

2 Tại sao tác giả lại gọi họ là “hai con người côi cũt” ? Sự“

-_ Khi chiến tranh bùng nổ, Xô- cô -lốp chia tay vợ con lên đường ra trận, bị

thương rồi bị bắt làm tù binh, bị đầy đọa 2 năm trong trại tập trung phát xit

Phát xít Đức bắt cả từ bình lái xe - cơ hội để Xô- cô -lốp trốn thoát, trở về phía

Hồng quân Biết tin ngôi nhà bị trúng bom phát xit, vợ và hai con gái bị giết

hại Con trai - giờ là đại ủy pháo binh cũng đang tiến công vào Berlin, nhưng

đúng vào ngày chiến thắng 9/5/1945, đứa con trai duy nhất, niềm hy vọng

cuối cùng của anh đã bị một tên thiện xạ Đức bắn chết Bán thân anh lại đã hai

lần bị thương , bị đày doa trong trại tập trung của phat xit, bây giờ lại còn bị

bệnh tim hành hạ Sau chiến tranh anh chẳng còn ai, lang thang di tim viéc

lam &

- Gặp bé Vania "đầu tóc rối bù", "rách bươm xơ mướp", sống bơ vơ nơi

hiệu giải khát, bạ đâu ngủ đó ai cho gì thì ăn mấy", nhất là khi nhìn thấy cặp

mắt của em "như những ngôi sao sáng ngời” Khi nghe tin bố mẹ nó đều chết

trong chiến tranh, những giọt nước mắt nóng hổi sôi lên trong mắt Xô- cô -lốp

và lập tức anh quyết định sẽ nhận chú bé làm con Anh đã cứu bé Vania, và

anh đã tự cứu mình! Câu nói khẽ của Xô- cô -lốp: "Là bố của con” khi nghe bé

Vania nghẹn ngào hỏi: "Thế chú là ai?" tưởng là bình dj nhưng đầy nước mắt,

chứa đựng cả một biến tình thương mênh mông! Hai linh hồn đau khổ tựa vào

nhau làm cho nỗi mất mát, đau thương sau chiến tranh được dịu lại

3 Hình ảnh “hai hạt cát” có Ú nghĩa như Hiế nào trong uiệc thể hiện giá trị

niội dưng của tắc phẩm va cha doan vitn?

~_ Khi tình cờ nhìn thấy bé Vania va anh bat đầu thấy thích nó Xô cô lốp

nhận Vania làm con, sống hạnh phúc bên nhau Hai con người côi cút, hai hạt

Cty TNHH MTV DVVH Khang Việt cát đã bị sức mạnh phũ phằng của bão tố chiến tranh thối bạt tới những miền

xa lạ

-_ Nhà văn không có ý hạ thấp, coi thường con người cá nhân mà kín đảo

nhắc nhớ, kêu gọi sự quan tâm của toàn xã hội đối với cá nhân con người

Sôlôkhốp không chỉ miêu tả cá nhân góp phần tạo nên lịch sử, mà co nhấn mạnh trách nhiệm của lịch sử trước mỗi cá nhân, đồng thời góp tiêng nói lên

án “bão tố chiến tranh” phi nghĩa, và sức mạnh phũ phàng của nó Đó là thái

độ "Nói tới bạn đọc một cách trung thực, nỗi cho mọi người biết sự thật, đôi kh là

khắc nghiệt nhưng bao giờ cũng táo bạo, cling cổ Irong lòng người niềm tin ở Hương fai, tin ở sức mạnh của mình có khả năng xây dựng tương lai đó"

(Tây Tiến ~ Quang Dũng) ï

1 “Ma xuân đấy” trong câu thơ “Ai lên Tâu Tiến ìa “Hân ay cl

~ Mia xuan ay 1a mia xudn nam 1947, nam t th ta đơn Ni Tây Tiến Đó

là mốc son đánh đấu Tây Tian và cũng là Tốc son đán

sử một đi không trở lại

2 Cảm xúc của tắc giả trong đối

toàn sông núi với tình thần “Nhật lại Bởi xà cho nên “Đường lên tấm Nita ching vé xuôi

thuộc não đó ” (Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng)

1 Nội dung cơ bản của đoạn trích là gi?

Khẳng định ý chí kiên quyết bảo vậc chủ quyền thiêng liêng của đất nước,

2 Nội đung đó được thể hiện chủ t yết: qua pháp liên kết nào?

Nội dung đó được thể hiện chủ yếu qua phép lặp với các từ ngữ: chủ quyền, thiêng liêng, lãnh thể ến đã biết

31

4 Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến uăm 1946, Chủ tịch Hồ Chí

Mình khẳng định: “Chúng ta thà hụ sinh tật cả, chứ nhất định không chịu mấi nước,

nhất định không chịu làm nỗ lệ ”

AnlU chị hãy tìm ra thông điệp chủng của bai uần bằn? Thông điệp đó đã

thể hiện sâu sắc truyền thống cao qui nào trong đời sống tính thần, tình cảm

của dân tộc?

- Thông điệp chung của cả hai văn bản đều khẳng định ý chí bảo vệ chủ

quyền thiêng liêng của đất nước với bất cứ giá nào, vi "không có gì qui hơn

độc lập, tu do!”

-_ Thông điệp đó đã thể hiện sâu sắc truyền thống yêu nước cao;fútrong

đời sống | tính than, tinh cam ¢ cua dan Be

mạnh của truiền thống tiêu nước,

Có thể tham khảo mật số 5 gợi ý sau đây

thời gian dài thế hiện mối h ' nghĩa vụ tích cực của mỗi công

dân đối với đất nước

của truyền thống yêu nước (vấn đề trọng tâm)

5 yêu nước c luôn là yếu tổ tỉnh than ¢ cia qua Khir có > kha

Truyén thống yêu nước có khả năng nêu gương, động viên, khơi gợi

những phẩm chất, giá trị tốt đẹp trong mỗi con người trong sự nghiệp xây

đựng và bảo vệ đất nước

+ Truyền thếng yêu nước là sự nhắc nhở thiêng liêng và nghiêm khắc

đối với trách nhiệm của hậu thể trong việc nổi tiếp, duy trì, phát huy những,

phẩm chất, giá trị tốt đẹp đã được hình thành từ những thể hệ trước để góp

phần xây dựng và bảo vệ đất nước

+ Truyền thống yêu nước giúp con người có niềm tự hào, niềm tín về

những phẩm chất, giá trị đang nổi tiếp từ quá khú; cung cấp những bài học

kinh nghiệm cho hiện tại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Cty TNHH MTV DVVH Khang Việt

Bài tập 22: Đề thi của T5 Trịnh Thu Tuyết, THPT Chu Văn An, Hà Nội Đọc đoạn văn sau đây và trả lời các câu hỏi:

“Dân ta cô một lòng nồng nàn yên nước Đó là một truyền thống quý bâu của la

Từ xưa đến naụ, mỗi khi Tổ quốt bị xâm lăng tủ tỉnh Hi ấu lại sôi nổi Nó Kết thành một lần sóng uô cũng mạnh mẽ, lo lớn, nó lưới qua mọi sự nguy hiểm, khó khăm, nó

nhân chìm tất cả lũ bản nước va li cướp nước” (Hồ Chí Minh}

1 Antll chị hãy đặt tên cho đoạn trích

“Tỉnh thần yêu nước của nhân dân ta"

2 Chỉ ra pháp liên kết chủ yến được sử dụng trong đoạn Dẫn

Phép thế với các đại từ "đó, ấy, nó”

3 Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để thể hiện lòng yêu nước trong câu “Nó kết thành một làn sông 0ô cùng mạnh mỡ, to lon, ud It i mọi sự nguự hiểm, khổ khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bần nước yi ñ tuớp mước"? Với hai cụm động từ lướt qua 0à nhấn chìm tác giá để ñ khẳng điều gì ở lòng yêu nước? Sự khẳng định đó đã được chính "1Ì thế não

trong lịch sử giữ nước oanh liệt của dân tộc? % Ñu ca

~_ Tác giả đã sử dụng nghệ thuật ã ẩn dụ khi 1 am A sánh sức mạnh của lòng yêu nước với "một lần sóng "; sử dụng, phép dita Bane cấu trúc "Nó kết

thành nó lướt qua nó nhấn chìm " tống ng Hiệp từ ”n “phép liệt kê trong cả

ba vế câu + A 5 » - -_ Với hai cụm động từ lướ qua val chấn đìm „ tác giả đã khẳng định sức —

mạnh vô địch của lòng yêu THẦN đ đân ta có thể vượt qua mọi khó

khăn để chiến thắng mỗi kệ thấy de doa'tha quyén thiêng liêng của dân tộc

- Có thể chứng thịnh? ng 'những trang sử hào hùng của đân tộc, từ những cuột chiết Nìchốhg Tổng, Nguyên, Minh, Thanh tới hai cuộc kháng

Chống Mĩ “ khi chúng ta là một nước nhỏ nhưng chưa hề

têu niớc của con người Việt Nam thời hiện đụ

Bài luận có thể tham khảo một số ý sau đây:

-_ Giải thích khái niệm: Lòng yêu nước là sự biểu hiện mối quan hệ tình cảm tích cực của mỗi công đân với đất nước

-_ Biểu hiện: Lòng yêu nước là tình cảm mang tỉnh truyền thống của người

VN Khi đất nước có chiến tranh, lòng yêu nước thể hiện ở lòng căm thù giặc, ý

chí bất khuất kiên cường chống giặc ngoại xâm, ý thức về chủ quyền dân

tộc ; khi đất nước hòa bình, lòng yêu nước thế hiện ở tình yêu thiên nhiên, con người, lòng tự hào dân tộc

mạnh để có thể tự hào sảnh vai các cường quốc trên thế giới; bảo vệ danh dy con người Việt Nam trước cộng đồng quốc tế

-_ Bàn luận vấn đề:

*_ Yêu nước nhưng không cố chap, bao tha ( ta về ta tắm ao ta )

*- Có lòng tự hào, ý thức tự tôn dân tộc nhưng không bằng lòng với

gì đang có

Yêu nước nhưng không che giấu, chấp nhận những thị

người Việt, phải đấu tranh để đất nước ngày càng tốt đẹp ơn

-_ kiên hệ bản thân: Hạc để góp phần xây dựng đi

bản sắc dân tộc trong mọi lĩnh vực, mọi mỗi quan

Bài tập 23: Dé thi cia TS Trinh Thy Ti

“Hắn uừa đi uừa chủi Bao gi

chửi trời Có hề gì? Trời cá

Bi hẳn chủi đời Thể cũng ina saa:

bi ngaự tất cả làng Vũ Đại Những

We minh ral” Không ai lên tiêng cả Tức thật

ai được mãi Đã thé, hẳn me chit cha dita nao

ed ling Vit Dai ai H clings

a! The nay thi fife thi!

Hiin Không biết, cả làng Vũ Đại cũng không ai biết ”

1 Nêu xuất xứ uà nội dung cơ bản của đoạn trích?

~_ Đây là đoạn mở đầu truyện ngắn Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

~_ Đoạn trích miêu tả cảnh Chỉ Phèo uống rượu say và vừa đi vừa chửi

giữa sự thờ ơ của tất cả mọi người

2, Chỉ rõ tính chất những tiếng chủi của Chỉ Phèo? Những tiếng chửi ấy cho thấy bị kịch gì của CHỉ Phêo?

- Những tiếng chữi của Chí Phèo vụ vơ, uất ức, hắn chửi từ trời đến đời,

từ làng Vũ A

Chị TNHH MTV DVVH Khang Việt

chẳng trúng vào ai Bởi.Chí Phèo không biết ai làm hắn khổ, còn cả thé gian ai cũng nghĩ mình vô can trong bí kịch của Chí

-_ Những tiếng chứi vu vơ phẫn uất ấy cho thấy Chí mơ hồ cảm nhận bi

kịch đau khổ của một kẻ lạc loài, một kẻ hoàn toàn bị gạt bỏ ra bên lề cuộc

sống bình đị của dân làng, hoàn toàn đứng ngoài "xã hội bằng phẳng, thân thiện" của những người lương thiện Hình như dưới đấy cùng của cơn say triền miên u tối, Chí vẫn thèm nghe người ta nói với mình, cũng tức là công

nhận sự tồn tại của mình trong cộng đồng loài người, dẫu sự công nhận chỉ

bằng tiếng chửi, nhưng cả làng VÐ và đúng hơn là cả xã hội loài người kiên quyết ruồng bỏ, tay chay hắn

3 Anh / chị có thể giải thích để trả lời giúp Chí Phèo câu hỏi: Ai đẻ ra Chí Phéo?

- Ngudi me khén khé bat hanh nao dé chỉ đẻ ra một hài nhỉ bị

Binh Chức, Chí Phèo vào con đưt la lưu manh, đó chỉnh là những kẻ

đã đẻ ra Chí Phèo, đã húy hoại nh h dé GÌ trở thành một con vật lạ, hủy

ca ch Sự người anh lùng thất thé, Hưng van hiểu ngang: “Sống đánh giặc, thác cũng đính giặc muôn kiếp nguyện được trả thù kia ”

1 Xác định xuất xứ 0à phương thức biểu dạt của doạn trích?

-_ Đoạn văn trích trong bài "Nguyễn Đình Chiếu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc” của tác giả Phạm Văn Đồng

-_ Đoạn trích sử đụng phương thức biểu đạt là nghị luận

3 Nội dung của đoạn trích là gì?

Đoạn văn khẳng định vẻ đẹp của cảm hứng yêu nước trong tác phẩm Văn

tế nghĩa sĩ Cần Giuộc của Nguyễn Đình Chiếu khi so sánh với Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi

a

Những điều cầu biết LTQG Ngĩ uăn - Phan Danh Hiếu @ Lê Thi Kim Tram

8 AnlU chị hãy giải thích ý tghĩa lời nhận xét: “Hai bài uăn: hai cảnh ngộ,

bai thời buối, nướng một dân tộc "? Nhận xết ấu được lầm rõ như thế nào trong

hình ảnh “những người anh lng thất thể”?

-_ Nhận xét: "Hai bài văn: hai cảnh ngộ, hai thời buổi, nhưng một dân tộc!

nhắc đến hoàn cảnh ra đời và cảm hứng chung của hai tác phẩm - Bình Ngô

đại cáo của Nguyễn Trại được viết sau chiến thắng oanh liệt của cuộc kháng

chiến chống quân Minh thể ki XV, giải phóng hoàn toàn đất nước; Văn tế

nghĩa sĩ Cân Giuộc được Nguyễn Đình Chiếu viết để đọc tại buổi lễ truy điệu

các nghĩa si néng dan Can Giude da hi sinh sau trận tập kích đồn giặc ở Cần

Giuộc năm 1861; đây là giai đoạn đau thương bí trắng nhất của lịch sử dân tộc,

khi ' giặc Pháp đã chiếm Gia Định và mở rộng tấn công ra các vùng kh

anh hùng, dù trong bất cử hoàn cảnh nào của dat nw

lòng yêu rì nude, cam thi giặc, ý chỉ kiên cường bất, khu

) củi, _chống lại kẻ thù với đầy

„, sẵn sang "Quyết từ cho Tế

Thuờ nhỏ tôi ra cổng Na câu cá niu vdy ba di cho Binh Lam

bắt chim sé é ving tai lượng Phật

tà đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần Thuê nhỏ tôi lên chơi đền Câu Thị

chân đất đi đêm xem lễ đền Sang

mùi huệ rằng quyện khỏi trầm tham lâm digs hat vin ldo đảo bông cô đồng

Tôi đâu biệt bà tôi cơ cực thể

36

Cty TNHH MTV DVVH Khang Việt

bà di gảnh chè xanh Ba Trại Quần cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

(Đồ Lèn - Nguyễn Duy, Ngữ oăn lớp 12, Tập 1,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2013 tr.148) Đọc đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu sau:

1 Xác định những phương thức biểu dạt được sử dụng trong đoạn thơ, (0,5 điểm)

-_ Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ: biểu cảm, tự

sự, miêu tả

2 Các từ "lảo đảo”, "thập thữmg” có nai tr gì trong vige thể hiện hình ảnh

cô đồng 0à người bà (0,5 điểm)

- Tir “láo đảo”: khắc họa sống động hình ảnh cô đồng lúc hành lễ tr nhìn thích thủ của cháu

- Từ “thập thững”: khắc họa chân thực hình ảnh người bà ion chải kiểm sống trong nỗi xót xa của cháu khi nhớ lại

3 Sự oô tâm của châu 0à nỗi cơ cực của bà hiện lên ¡ qa Thimg h

Người chấn đã bàu tô nỗi niềm gì qua những hồi tê

-_ Sự vô tâm của cháu và nỗi cơ cực của bà hiện” len’ tua hãi thế giới khác nhau: cháu thì mải mê với những trò vui âu ca, bắt chủ, 8 ăn trộm nhãn, xem

lễ, }, bà thì vất và kiểm sống ngày, den (mò, ia, xúc tép, gánh chè xanh)

- Qua những hồi ức về tuổi thơ Vô tư, “ghiời cháu đã bày tỏ nối ân hận, day dứt của mình: chưa biết với bà (1,0 điểm)

Nà Nude ching ta

Nước những người chưa bao giờ khuất Đêm đêm rì rầm trong Hững đất Những buổi ngày xưa 0ộng Hỗi ve

(Đất nước - Nguyễn Đình Thị, Ngữ uăn 12,

Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2013, tr 125) Đọc đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu sau:

1 Đoạn thơ thể hiện tâm tù, tình cảm gì của tác giả (0,5 điển)

- Đoạn thơ thể hiện niềm vui lớn v về quyền làm chủ đất nước, niềm tự hào

Những diều cần biết LTQG Ngữ on - Phan Danh Hiểu @ Lê Thị Kim Trâm

2 Nêu ý nghĩa tụ từ của từ lâu “rì tầm” trong đoạn thơ (0,5 điển)

- 'Ý nghĩa tu từ của từ láy “rì đầm”; vừa có tính tả thực vừa có tỉnh tượng

trưng, gợi tiếng nói cha ông xưa luôn hiện diện cùng con cháu hôm nay, nhắc

nhủ về truyền thống bất khuất của giống nòi

3 Xác dịnh các dạng của pháp điệp trong đoạn thơ oà tiêu hiệu quả nghệ

thuật của chúng? (1,0 điển)

Cac dang cua phép điệp và hiệu quả nghệ thuật trong đoạn thơ;

-_ Các dạng của phép điệp: điệp từ (của, những, nước, chúng ta, }; điệp ngữ

(đây là của chúng ta); điệp cấu trúc cú pháp (Trời xanh đây là của chúng tạ Núi

từng đâu là của chúng tạ Những cảnh đồng _ ! Những ngà đường ! Những đồng

sông }

~ Tiiệu quả nghệ thuật: góp phần tạo nên nhịp thơ đồn dập, âm + hư

hùng, giọng điệu hùng biện; tạo sự xuất hiện liên tiếp của hình ải

tranh toàn cảnh một giang sơn giàu đẹp; khẳng định mạnh

và bộc lộ mãnh liệt niềm ty hào của tác giả

(Chiều xuân ¬ Anh Thơ, Ngữ văn 11 Tập hai,

NXB Giáo dục Việt Nam, 2014, tr.51)

Bc đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu sau:

1 Cảnh xuâu trong đoạn thơ được miên tả bằng những hình ảnh thiên

thiên nổi bật nào? (0,5 điển)

~_ Cảnh xuân được miều tả thông qua những hình ảnh thiên nhiên: Mưa

bụi trên bến vắng; Con đò, nước sông tôi; Quán tranh vắng, hoa xoan tím

rụng; Cỏ non biếc có trên đường đê; Dan sáo đen; Cánh bướm rập rờn trước

gió; Đàn trâu bò ăn mưa

2 Clnh xuân ở đâu nói lên tình cảm gì của tác giả? (0,5 điểm)

-_ Cảnh xuân thể hiện tình cảm của tác giả: Tình yêu thiên nhiên, yêu quê

hương; Tâm trạng của nhà thơ trước cảnh chiều xuân lĩnh lặng, êm đềm, thơ

mộng nhưng lại mang một chút bud:

38

Bài tập 28: Đề thi Tốt nghiệp THPT

Những ngày đầu thắng 5/2014, Trung Quốt ngang nhiên xâm nhập gà hạ đặt giàn khoan HD 981 trải pháp ở Đừng đặc quyền kinh tế uà gujền tài phán của Việt Nam, có những hành động lung hãng cần phá lực lượng thực thủ pháp luật Việt Nam, tị phạm nghiêm trọng chủ qujền của Việt! Nam theo Công nóc Liên Fiiệp Quấc uề

(UNCL OS) năm 1982 Trước tink hinh đó trai tim của hơn 90 lriệu ngưy

Doc doan van tren oa thu hiện cắc yêu cầu sat:

1 Nậu 1h Hen [nh của săn bản

‘ic định phong cách ngôn ngữ của uăn bản Việc dùng các từ được gạch dưới

“Những ngà đầu thing 512014, Trung Quốc ngang nhiên xâm nhập tà hạ

h HÍD 981 trái pháp ở ving đặc quyền kinh tế uà quyền tài phần của Việt Nami, 6 nhitng hanh động lung hãng cần phá lực lượng thực thí pháp luật Việt Nami,

vi phạm nghiêm trọng chủ quaền của Việt Nam theo Công tróc Liên Hiệp Quốc vé

Luật Biển (UNCI.OS) năm 1983" có hiệu quả điễn đạt nhự thê nào?

3 Viêi một đoạn ăn ngắn bày tô thái độ của anhiichi tề sự kiện trên

~_ Hành động sai trái của Trung Quốc khi xâm nhập, hạ đặt giàn khoan trai

phép ở vùng đặc quyền kinh tế và quyền tài phán của Việt Nam, vi phạm chủ

Những điều căn biết LTQG Ngữ uấu - Phan Danh: Hiếu Ø Lê Thi Kim Tram

- Tinh cam yéu nude cia ngwéi Việt Nam; sự quan tâm và ủng hộ của

nhân dân tiến bộ trên thể giới

- Kêu gọi nhân dân bình tĩnh, sáng suốt trong việc thể hiện lòng yêu nước Câu 2 (1,0 điểm)

-_ Thí sinh xác định đúng một trong ba phương án sau: phong cách ngôn ngữ chính luận; phong cách ngôn ngữ báo chí, phong cách ngôn ngữ chính luận kết hợp phong cách ngôn ngữ báo chỉ và có lí giải đúng phương án đã lựa chọn (0,5 điểm)

(Lưu ý: Nếu tủ sinh xác định phong cách ngôn ngữ theo một trong ba phương án trên, không có lí giải hoặc lí giải sai thì cho 0,25 điểm)

-_ Việc dùng các từ được gạch dưới trong câu văn có hiệu quả nhấn mạnh hành động phi pháp, trắng trợn, bất chấp công Hí của Trung Quốc; đội Rg thời thể hiện thái độ phê phán rõ ràng, đứt khoát của người viết: 0,5 di

biện pháp nghệ thuật trong đoạn thơ: An dụ, đối lập và so sánh

tì Wang gidy trang chỉ sự ngay the trong sáng, hồn nhiên, vô tử của tuổi ‘oc trò; đối lập: bom nghìn cân với trang giấy mỏng, manh; so sánh: trang giấy mỏng như hiền như }

b Tác dụng của việc sử dụng phối hợp những biện pháp nghệ thuật này:

khắc họa sự tần khốc của chiến tranh và tội ác của kẻ thù; lòng căra giận kẻ thù

và thương cảm của nhà thơ với những em thơ

Bài tập 30: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:

Thường uẫn uậu đấy, bắt đầu hầu như chẳng có gì cả Chỉ là một giọng hát Đội trưởng chúng tôi uừa tắt đài Trên đài, một người con n gin hào đó vita hat một bản dân

cũ củ đất

40