để nghien cuu khoa hoc

**Hệ thống ba bậc của phương pháp luận nghiên cứu: Đi từ ngoài vào trong, từ lớn đến bé sẽ có:* - Cơ sở phương pháp luận NCKH - Phương pháp hệ: Hệ thống các phương pháp - Phương pháp cụ

*ĐỀ 1*

1 *Thế nào là nghiên cứu khoa học*(NCKH)?

- *NCKH* là một hoạt động có hệ thống nhằm khám phá, phát triển và kiểm chứng những kiến thức mới mẻ

- *Phương pháp* là con đường mà ta phải đi theo để đạt đến cái đích nào đó

Phương pháp là sự vận động của nội dung (Hégel) Phương pháp không thể tách rời khỏi nội dung Phương pháp nắm trong tay nó vận mệnh của công trình, phương pháp là thầy của các thầy, người bình thường mà có phương pháp có thể làm được phi thường

Phương pháp là cách thức tác động đến đối tượng để biến đối tượng từ trạng thái này sang trạng thái khác (từ trạng thái A đến trạng thái B), mà trạng thái khác khác với trạng thái này

- *Phương pháp NCKH:*quyết định vận mệnh công trình NCKH mà người bình thường có phương pháp nghiên cứu khoa học thì vẫn làm được những điều to tác để lại tiếng tăm, còn người dù có tài hoa đến đâu mà thiếu PPNC thì cũng không nghiên cứu được gì

*2 **Hệ thống ba bậc của phương pháp luận nghiên cứu: Đi từ ngoài vào

trong, từ lớn đến bé sẽ có:*

- Cơ sở phương pháp luận NCKH

- Phương pháp hệ: Hệ thống các phương pháp

- Phương pháp cụ thể

*Phân tích ba cơ sở của phương pháp luận của một công trình NCKH: có 3 cơ sở:*

- *Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống – cấu trúc*

Cái tuân thủ thể hiện ở chỗ ta phải ác định khách thể nghiên cứu, khách thể nghiên cứu này là ta tiếp cận hệ thống cấu trúc, đi theo trình tự hệ thống, tiếp cận từ ngoài vào và phân tích các đối tượng bên trong cấu tạo nên chúng, nghĩa là từ hệ thống mẹ đến hệ thống con

- *Cơ sở phương pháp luận tiếp cận logic – lịch sử:*Lịch sử logic ta xem có hợp lý hay không, lịch sử đã từng có việc đó hay không, cho nên trong đề tài nghiên cứu khoa học ở

chương 1 phải có lịch sử nghiên cứu vấn đề, nghĩa là làm cho nó được tồn tại và hợp lý

- *Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn*: Thể hiện ngay trong đề tài và lý do chọn đề tài, tại sao lại phải nghiên cứu đề tài đó, nói lên tầm quan trọng và tính cấp thiết của đề tài Nghĩa là cái tồn tại thật trong con người, do con người tạo ra, do tự nhiên tạo ra mà nó phục vụ,

đóng góp cho đời sống xã hội con người.

3 *Các phương pháp hệ NCKH:*Có 3 hệ thống phương pháp

- Các phương pháp nghiên cứu lý luận / Nghiên cứu lịch sử / Nghiên cứu thư viện

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: NC tại hiện trường / thực địa

- Các phương pháp nghiên cứu bằng kỹ thuật toán – thống kê

4 *Liệt kê các phương pháp thực tiễn:*Có 6 phương pháp

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn / phương pháp trò chuyện

- Phương pháp điều tra / bút đàm

- Nghiên cứu sản phẩm

- Trắc nghiệm

- Thực nghiệm

5 *Liệt kê các phương pháp cụ thể để nghiên cứu về mặt lý luận:*Có 5 phương pháp:

- Đọc

- Phân tích nội dung

- Tổng hợp ý / thông tin

- Khái quát hóa

- Mô hình hóa

*6 **Liệt kê phương pháp nghiên cứu bằng kỹ thuật toán – thống kê:*

- Yếu vị

- Trung vị

- Trung bình cộng

- Hàng số

- Độ lệch tiêu chuẩn

- Hệ số tương quan Pearson

*7 **Các bước cần thực hiện để soạn một đề cương NCKH?*

—————————————–

*ĐỀ 2*

Câu 1:Thế nào là nghiên cứu khoa học? Thế nào là phương pháp và phương pháp nghiên cứu khoa học là gì?

Câu 2:Thế nào là hệ thống 3 bậc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học?

Câu 3: Phân tích 3 cơ sở phương pháp luận của công trình nghiên cứu khoa học

Câu 4: Các phương pháp hệ nghiên cứu?

Câu 5: Các bước cần phải thực hiện để soạn một đề cương nghiên cứu khoa học

*(Nếu câu hỏi yêu cầu nêu ví dụ cụ thể, ta nên đưa ví dụ đã làm đề tài nộp)*

*Bài làm*

*Câu 1:*

*Nghiên cứu khoa học:*là một hoạt động có hệ thống nhằm khám phá, phát triển và kiểm chứng những kiến thức mới mẻ

*Phương pháp:*là con đường mà ta phải đi theo để đạt đến cái đích nào đó, phương pháp là cách thức tác động, phương pháp là sự vận động của nội dung, phương pháp nắm trong tay nó vận mệnh của công trình, phương pháp là thầy của các thầy, người bình thường mà có phương pháp có thể làm được phi thường

*Phương pháp nghiên cứu khoa học:*quyết định vận mệnh công trình nckh và người bình thường mà có phương pháp nghiên cứu khoa học thì vẫn làm được những đề to tác để lại tiếng

tâm, còn người dù có tài hoa đến đâu mà thiếu phương pháp nghiên cứu thì cũng không nghiên cứu được gì

*Câu 2:*

*Hệ thống 3 bậc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học:*

Nếu đi từ ngoài vào trong, đi từ lớn đến bé sẽ có: phương pháp luận, phương pháp hệ, và

phương pháp cụ thể

*Câu 3:*

*Phân tích 3 cơ sở phương pháp luận của một công trình nghiên cứu khoa học:*

*3 cơ sở phương pháp luận của một công trình nghiên cứu khoa học:*

1 Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống cấu trúc

2 Cơ sở phương pháp luận tiếp cận lịch sử không có logic, và phương pháp tiếp cận lịch sử logic hay là logic lịch sử

3 Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn Đó là 3 cơ sở phương pháp luận mà bất kỳ đề tài nào ở đâu thời nào ta cũng phải tuân thủ

*Phân tích:*

1.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống cấu trúc:

Cái tuân thủ thể hiện ở chỗ ta phải xác định khách thể nghiên cứu, khách thể nghiên cứu này là

ta tiếp cận hệ thống cấu trúc, đi theo trình tự hệ thống, hệ thống mẹ đến hệ thống con

2.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận lịch sử không có logic, và phương pháp tiếp cận lịch sử logic hay logic lịch sử: lich sử logic ta xem có hợp lý hay không, lịch sử đã từng có việc đó hay không, cho nên trong đề tài nghiên cứu khoa học ở chương 1 phải có lịch sử nghiên cứu vấn đề

3.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn: thể hiện ngay trong đề tài và lý do chọn đè tài, tại sao phải nghiên cứu đề tài đó, nói lên tầm quan trọng và tính cấp thiết của đề tài, nghĩa là nó đống góp được gì cho đời sống của cộng đồng xã hội hiện nay

*Câu 4: *

*Các phương pháp hệ nghiên cứu gồm có:*

1.Hệ thống phương pháp nghiên cứu lý thuyết

2.Hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn

3.Hệ thống phương pháp nghiên cứu toán thống kê (hệ thống phương pháp nghiên cứu toán thống kê nó nằm bên ngoài 2 hệ thống kia)

Đó là 3 hệ thống phương pháp hệ

Rồi khi nào đi vào PPNC cụ thể thì ta phải xác định đó là PPNC cụ thể thuộc hệ thống phương pháp nào

-Nếu thuộc hệ thống phương pháp nghiên cứu lý luận có 5 phương pháp: đọc, phân tích nội dung, tổng hợp lý luận, mô hình hóa, khái quát hóa

-Nếu thuộc hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn có 6 pp: quan sát, trò chuyện/phỏng vấn, điều tra/ăng-két/bút đàm, nghiên cứu sản phẩm, trắc nghiệm, thực nghiệm

-Nếu thuộc hệ toán thống kê: yếu vị, trung vị, trung bình cộng, hàng số, độ lệch tiêu chuẩn và

hệ số tương quan Pcarson

*Câu 5:*

*Các bước cần phải thực hiện để soạn một đề cương nghiên cứu khoa học:*

Để soạn một đề cương nghiên cứu khoa họccần phải thực hiện 5 bước:

Bước 1: Lựa chọn vấn đề nghiên cứu

Bước 2: Xác định tên đề tài

Bước 3: Thu thập tài liệu

Bước 4: Giới hạn đề tài

Bước 5: Đề cương nghiên cứu./

*ĐỀ 3*

Đề lớp QTKD09

*Câu 1:* Em hãy thiết kế 4 câu hỏi đo lường chất lượng cuộc sống của người dân ở tính Daklak

*Câu 2:* Chọn 1 trong 2 tên đề tài sau đây:

1 “Giải pháp phát triển nghề nuôi ong trên địa bàn tỉnh Daklak”

2 “Giải pháp phát triển sản xuất cà phê bền vững trên địa bàn tỉnh Daklak”

Em hãy viết phần “Đặt vấn đề” một cách đầy đủ (khoảng 1 trang) trong đó phải có tính cấp thiết của đề tài, tên đề tài, mục tiêu nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Đối chiếu với tiêu chuẩn S.M.A.R.T, em hãy cho biết mục tiêu em nêu ra đã đáp ứng những tiêu chuẩn nào?

*Câu 3:* Em hãy cho ví dụ về tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học Tại sao cần bảo tồn tri thức kinh nghiệm?

*Câu 4:* Trong một nghiên cứu mối quan hệ giữa lượng phân bón “Việt Nhât” bán ra trong 1 tháng với giá bán và chi phí quảng cáo trong tháng đó, kết quả hồi quy thu được như sau:

Y = 1,1 – 0,8X1** + 0,4X2*

(*p-value<0,1 **p-value<0,05)

Trong đó Y là lượng phân bón bán ra trong tháng, X1 là giá phân bón và x2 là chi phí quảng cáo trong tháng đó

Em hãy cho biết môi quan hệ trên được rút ra từ suy luận suy diễn (diễn dịch) hay suy luận quy nạp? Hãy chỉ ra 1 điểm yếu của mô hình hồi quy trên

Đề lớp TCNH09

*Câu 1:* Em hãy thiết kế 4 câu hỏi đo lường chất lượng dịch vụ du lịch ở Daklak

*Câu 2:* Chọn 1 trong 2 đề tài sau đây:

1 “Giải pháp phát triển nghành nghề truyền thống trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột”

2 “Nghiên cứu chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Việt Nam từ năm 2000 – 2010″

Em hãy viết phần “Đặt vấn đề” một cách đầy đủ (khoảng 1 trang) trong đó phải có tính cấp thiết của đề tài, tên đề tài, mục tiêu nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu Đối chiếu với tiêu chuẩn S.M.A.R.T, em hãy cho biết mục tiêu em nêu ra đã đáp ứng những tiêu chuẩn nào?

*Câu 3:* Em hãy cho ví dụ về tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học Tại sao cần bảo tồn tri thức kinh nghiệm?

*Câu 4:* Trong một nghiên cứu mối quan hệ giữa lượng phân bón “Việt Nhât” bán ra trong 1 tháng với giá bán và chi phí quảng cáo trong tháng đó, kết quả hồi quy thu được như sau:

Y = 1,1 – 0,8X1** + 0,4X2*

(*p-value<0,1 **p-value<0,05)

Trong đó Y là lượng phân bón bán ra trong tháng, X1 là giá phân bón và x2 là chi phí quảng cáo trong tháng đó

Em hãy cho biết môi quan hệ trên được rút ra từ suy luận suy diễn (diễn dịch) hay suy luận quy nạp? Hãy chỉ ra 1 điểm yếu của mô hình hồi quy trên

—————————————–

*ĐỀ 4*

*Đề số: 1*

Câu 1 *(5 điểm):*

Anh/Chị

hãy trình bày một đề tài nghiên cứu với các nội dung sau đây:

- Cho biết tên đề tài

- Vẽ cây mục tiêu của đề tài

- Cho biết đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Câu 2 *(3 điểm):*

Nêu rõ sự phân biệt giữa sáng chế, phát hiện, phát minh về thuộc tính bản chất, ý nghĩa thương mại, bảo hộ pháp lý, khả năng áp dụng trực tiếp vào sản xuất và vai trò lịch sử

Câu 3 *(2 điểm):*

Trình bày phương pháp thu thập dữ liệu bằng bảng câu hỏi Các ưu điểm và nhược điểm của việc thu thập dữ liệu bằng phương pháp này

*Đề số: 2*

Câu 1 *(5 điểm):*

Anh/Chị hãy xây dựng và chứng minh giả thuyết khoa học:

- Tên đề tài

- Chỉ rõ các câu hỏi nghiên cứu

- Trình bày một giả thuyết khoa học

Câu 2 *(3 điểm):*

Nghiên cứu khoa học là gì? Trình bày các đặc trưng của nghiên cứu khoa học

Câu 3 *(2 điểm):*

Thế nào là câu hỏi mở trong phương pháp điều tra phỏng vấn? Các ưu điểm và nhược điểm của câu hỏi mở trong việc thu thập dữ liệu bằng phương pháp điều tra phỏng vấn

*Đề số: 3*

Câu 1 *(5 điểm):*

Anh/Chị hãy chọn một đề tài khoa học với chủ đề về phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay:

- Tên đề tài

- Vẽ cây mục tiêu của đề tài

- Cho biết đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Câu 2 *(3 điểm):*

Nghiên cứu khoa học là gì? Trình bày các loại hình nghiên cứu khoa học

Câu 3 *(2 điểm):*

Trình bày các căn cứ để lựa chọn đề tài khoa học

*Đề số: 4*

Câu 1 *(5 điểm):*

Hãy trình bày đề cương một bài báo khoa học mà Anh/Chị dự kiến đăng trên tạp chí khoa học chuyên ngành?

Câu 2 *(3 điểm):*

Anh/Chị hãy trình bày cấu trúc lôgic của một phép chứng minh luận điểm khoa học

Câu 3 *(2 điểm):*

Đề tài khoa học là gì? phân biệt với khái niệm dự án, đề án, chương trình?

*Đề số: 5*

Câu 1 *(5 điểm):*

Anh/Chị hãy cho biết đề tài đã nghiên cứu hoặc dự kiến nghiên cứu:

- Tên đề tài?

- Chỉ rõ một vấn đề nghiên cứu?

Câu 2 *(3 điểm)*

Trình bày những yêu cầu đặt tên đề tài khoa học

Câu 3 *(2 điểm):*

Luận điểm khoa học là gì? Trình bày quá trình xây dựng luận điểm khoa học

————————–

*ĐỀ 5*

>

> Câu 1: (4đ)

> Giải thích các đặc điểm của một đề tài nghiên cứu khoa học?

>

> Câu 2: (3đ)

> Trình bày các thành phần cấu trúc trong một đề tài nghiên cứu khoa học?

>

> Câu 3: (3đ)

> Trình bày các đặc điểm của phương pháp quan sát?

Câu 1: Khi xây dựng một đề xuất nghiên cứu thì việc tóm lược lý thuyết có liên quan sẽ tiến hành đồng thời với quá trình nhận dạng và nêu vấn đề nghiên cứu hay sẽ tiến hành sau khi nhận dạng vấn đề nghiên cứu? Tại sao? 4

Câu 2:Trong hai phương pháp: quy nạp và diễn dịch, thì phương pháp nào thường được sử dụng trong nghiên cứu định tính? Trong nghiên cứu định lượng? Tại sao?

Câu 3: Các yếu tố nào thường được sử dụng để nhận dạng mối quan hệ nhân quả? 5

Câu 4: Trong thiết kế nghiên cứu thực nghiệm, những biến nào được xem là biến ngoại lai? Cho ví dụ về một thiết kế nghiên cứu thực nghiệm, và sau đó chỉ ra: biến nguyên nhân biến kết quả, và các biến ngoại lai có thể xuất hiện? 6

Câu 5: Giả sử anh/chị tiến hành một nghiên cứu điều tra thị trường về hành vi của người tiêu dùng khi sử dụng mạng điện thoại di động Những cấu trúc nào thể hiện hành vi của người tiêu dùng cần làm rõ trong đề tài này? Các câu hỏi nghiên cứu đặt ra trong đề tài này là gì? Các giả thuyết có thể có trong đề tài nghiên cứu này là gì? 6

Câu 6: Nêu 1 đề tài nghiên cứu, thành lập câu hỏi,mô hình lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu 7

6.1 Đề tài nghiên cứu: Đo lường sự hài lòng của nhân viên trong công ty

dịch vụ 7

6.2 Đo lường sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm dịch vụ mạng

di động Mobiphone 10

6.3 – Nhóm 6 12

6.4 Đề tài nghiên cứu: “BUYER – SELLER RELATIONSHIPS IN THE PCB INDUSTRY” 13

6.5 Đề tài nghiên cứu:Nghiên cứu về các yếu tố quyết định sự hài lòng (thỏa mãn) của người dùng đối với các dịch vụ trực tuyến tại tp HCM 14

6.6 Nghiên cứu U&A (usage and attitude):Di chuyển bằng đường hàng không 15

Câu 7: Mục đích của kỹ thuật phân tích nhân tố 18

Câu 8: Sự giống nhau và khác nhau giữa: nghiên cứu hàn lâm và nghiên cứu ứng dụng 18

Câu 9: Vì sao phải chọn mẫu? Sự giống nhau và khác nhau giữa chọn mẫu trong nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.Cho vd minh họa 19

Câu 10: Sự giống nhau và khác nhau giữa xây dựng lý thuyết khoa học và kiểm định lý thuyết khoa học Cho vd minh họa 20

Câu 11: Thiết kế nghiên cứu giải thích được sử dụng trong trường hợp nào? Cho ví dụ và chỉ

rõ biến nghiên cứu và biến tác động 22

Câu 12: Mối quan hệ của mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và giả thiết nghiên cứu? Cho ví dụ 22

Câu 13: Quy trình thiết kế bảng câu hỏi 23

Câu 14: Phân biệt mục đích sử dụng của 3 loại nghiên cứu mô tả, giải thích, khám phá 26

Câu15: Giống và khác nhau của bản câu hỏi cho nghiên cứu định tính và nghiên cứu định

lượng? Cho VD 27

Câu 16: Trình bày kết cấu một bài nghiên cứu về kinh tế (làm rõ phần nào bắt buộc và phần nào

ko bắt buộc) 31

Câu 17: Trình bày phương pháp trích dẫn tài liệu theo cách Harvard (trích dẫn trực tiếp, trích dẫn gián tiếp, cách ghi danh mục tài liệu tham khảo và các vấn đề trích dẫn khác) 33

Câu 18: Hiện tượng đa cộng tuyến? Hiện tượng phương sai sai số thay đổi Làm thế nào để nhận dạng? 34

Câu 19: Trình bày ưu điểm và nhược điểm của các phương pháp phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn qua thư tín và phỏng vấn qua mạng 35

Câu 20: Khi nào nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích hồi qui Trình bày ưu, nhược điểm của phương pháp này và cho biết một ví dụ cụ thể về một phân tích hồi qui? 37

Câu 21: Dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp là gì? Ưu & nhược điểm của 2 loại dữ liệu này? Xác định nguồn thu thập 2 loại dữ liệu này? 39

Câu 22: Hãy so sánh ưu nhược điểm và phạm vi sử dụng của các phương pháp chọn mẫu phi xác suất? Lấy ví dụ minh họa 41

Câu 23: Anova có thể ứng dụng đề trả lời giả thiết nghiên cứu như thế nào? Cho ví dụ 41

Câu 24: Những sai sót nào có thể xảy ra trong quá trình thu thập dữ liệu? Biện pháp khắc phục những rủi ro này 44

Câu 25: Nghiên cứu định tính là gì? Phân tích sự khác biệt so với nghiên cứu định lượng? có những phương pháp thu thập thông tin định tính nào, kích cỡ mẫu như thế nào? Cho 1 ví dụ về phương pháp thu thập thông tin định tính, và tỉ lệ lấy mẫu 44

Câu 26: Đặc điểm của các cấp thang đo (định danh, thứ tự, quãng, tỷ lệ) Nêu ví dụ cho từng loại: 47

Câu 27 :Hãy đưa ra những phương pháp thống kê có thể ứng dụng để xử lý dữ liệu của các thang đo cơ bản sau, cho ví dụ minh họa 49

Thang đo danh xưng 49

Thang đo thứ tự 49

Thang đo likert 49

Câu 28 : T-test co thể ứng dụng đề trả lời giả thiết nghiên cứu như thế nào? Cho ví dụ 50 Câu 29 : Nghiên cứu thống kê và nghiên cứu trường hợp cụ thể khác nhau ra sao? 50

Câu 30 : So sánh 2 phương pháp chọn mẫu theo xác suất và phi xác suất? 51

Câu 31: Có mấy cách tiếp cận trong nghiên cứu và nghiên cứu kinh tế thích hợp với cách tiếp cận nào ? 51

52

Nghiên cứu kinh tế thích hợp với cách tiếp cận nào ? 52

Câu 32: Nghiên cứu là gì? Phương pháp luận nghiên cứu là gì? 52