Phân tích vấn đề ô nhiễm môi trường toàn cầu theo góc độ triết học và minh hoạ bằng thực tiễn

Con người đang huỷ hoại môi trường một cách trầm trọng như nhà máy xả nước thải ra sông hồ, những con tàu làm tràn dầu ra biển hoặc một số người chặt cây gỗ bừa bãi v.v… Cuốn sách chỉ ra

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

KHOA TRIẾT & KHXH

ĐỀ TÀI:

Phân tích vấn đề ô nhiễm môi trường toàn cầu theo góc độ triết học và minh hoạ bằng thực tiễn

Giáo viên hướng dẫn : CÔ MINH Sinh viên thực hiện : LÊ THỊ NGỌC TRÂM

Hà Nội, tháng 12 năm 2010

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU

PHẦN I:LỜI NÓI ĐẦU

Một nhà khoa học đã viết một cuốn sách tên là “chỉ có một trái đất” Bởi

lẽ trong vũ trụ mênh mông tuy có rất nhiều tinh cầu nhưng chỉ có một tinh cầu được gọi là “trái đất” Loài người là đứa con cưng của Trái đất, Trái đất là chiếc nôi có một không hai của loài người Trong bối cảnh toàn cầu nói chung, ô trường đang bị ô nhiễm nặng nề, đặc biệt là ở các quốc gia đang phát triển Ô nhiễm môi trường là thực trạng chung của toàn thế giới, là một vấn đề nhức nhối của con người thế kỉ 21 hiện nay Con người đang huỷ hoại môi trường một cách trầm trọng như nhà máy xả nước thải ra sông hồ, những con tàu làm tràn dầu ra biển hoặc một số người chặt cây gỗ bừa bãi v.v… Cuốn sách chỉ ra rằng, các hiện tượng hiện nay trên trái đất như là dân số tăng ồ ạt, lương thực eo hẹp, tài nguyên cạn kiệt năng lượng thiếu thốn, ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái… đang đe dọa nghiêm trọng sự sinh tồn và phát triển của loài người nhất là trong những năm gần đây, do nền kinh tế toàn cầu phát triển mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đẩy mạnh sự phát triển môi trường đô thị, việc này kéo theo các vấn đề ô nhiễm môi trường một cách nặng nề Do vậy, trong khuôn khổ bài tiểu luận triết học em xin dựa vào cặp phạm trù nguyên nhân kết quả để đề cập đến một số một số vấn đề bức xúc của vấn đề ô nhiễm môi trường toàn cầu

và một số biện pháp khắc phục sự ô nhiễm môi trường toàn cầu

I. PHẦN II: NỘI DUNG

II Vận dụng lý luận triết học

(sử dụng cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả và mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả)

1 Cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả

biến đổi nhất định

hiện tượng quá trình mà có

Ví dụ: đô thị hóa là nguyên nhân của sự ô nhiêm môi trường ngày càng trầm trọng, hay chất thải độc công nghiệp độc hại là nguyên nhân dẫn đến kết quả môi trường bị ô nhiễm nặng nề.

2, Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả

Mối quan hệ nhân quả có tính khách quan, tính khách quan này quy định mối quan hệ nhân quả dựa trên lập trường duy vật

Do tính phổ biến của mối lien hệ nhân quả nên một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả, một kết quả có thể cũng do nhiều nguyên nhân

Ví dụ trên thực tế: nguyên nhân là do bầu ôzon bị thủng ảnh hưởng tới sức khỏe và sự tồn tại của loài người và vạn vật trên toàn cầu Nhưng kết quả của sự ô nhiễm môi trường cũng là do nhiều nguyên nhân gây nên: do con người, do công nghiệp, chất thải độc hại… và chính những nguyên nhân này lại gây ra nhiều kết quả xấu khác tới môi trường sống toàn cầu

Nhiều nguyên nhân chỉ gây ra một kết quả do vậy muốn có được một kết quả tốt thì phải biết phát hiện nhiều nguyên nhân, phải biết hạn chế những tác

động của nguyên nhân ngược chiều, tạo điều kiện cho nguyên nhân cùng chiều; phải chú trọng tới nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân bên trong của vấn đề

Chẳng hạn như trong quá trình bảo vệ môi trường như hiện nay thì mọi người cùng có ý thức bảo vệ môi trường thì việc bảo vệ môi trường sẽ trở nên dễ dàng hơn, thuận lợi hơn và đạt được kết quả tốt hơn

Nhưng thực tế có không ít nguyên nhân tác động ngược chiều làm hạn chế hoặc triệt tiêu kết quả theo dự định

Ví dụ: như trong quá trình thực hiện dự án bảo vệ môi trường toàn cầu, thì có không ít các công ty, các tổ chức trực thuộc nhiều quốc gia trên thế giới

đã vì lợi nhuận tức thì mà bỏ qua những tác động, ảnh hưởng xấu của nguồn phế thải trong quá trình xây dựng, sản xuất hàng hóa tới môi trường sống toàn cầu.

Khi xác định một mối liên hệ nhân quả cụ thể trong một thời gian nào đó nguyên nhân có trước kết quả vì chỉ có tác động lẫn nhau mới gây ra sự biến đổi Nhưng khi xét cả quá trình gồm nhiều lien hệ nhân quả nối tiếp nhau thì nhân và quả có thể chuyển hóa vị trí cho nhau một cách biện chứng

Không phải các nguyên nhân đều sinh ra kết qua giống nhau vì nguyên nhân có tính chất và vai trò khác nhau Do vậy chúng ta cần phân biệt

Phải tôn trọng tính khách quan của mối lien hệ nhân- quả trong nhận thức

và hành động Đề phòng và phán quan niệm duy tâm siêu hình trong vấn đề này

Phải biết biến kết quả đã đạt được thành nguyên nhân tiếp sau và hướng tới kết quả tiếp sau ngày càng cao hơn, không thỏa mãn ở bất kỳ một kết quả nào

Ví dụ: các quốc gia trên thế giới có biện pháp tốt để khắc phục, bảo vệ môi trường sẽ dẫn tới môi trường trở nên trong sạch hơn,và tư việc môi trường trong sạch dẫn tới loài người và muôn loài trên trái đất có thể sinh tồn và phát triển tốt

III Vận dụng vào thực tế :

1 Định nghĩa

Ô nhiễm môi trường là tình trạng môi trường bị ô nhiễm bởi các chất hóa học, sinh học gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người, các cơ thể sống khác

Ô nhiễm môi trường là do con người và cách quản lý của con người

2 Các dạng ô nhiễm chính :

Ô nhiễm nước

Ô nhiễm không khí

Ô nhiễm đất

Ô nhiễm phóng xạ

Ô nhiễm sóng

Ô nhiễm tiếng ồn

IV Hiện trạng ô nhiễm môi trường

1 Ô nhiễm nước.

Ô nhiễm nước là hiện tượng vùng nước bị các hoạt động của con người làm nhiễm các chất có thể gây hại cho con người và cuộc sống các sinh vật trong

tự nhiên

Nước trong tự nhiên tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau Nước ô nhiễm khó khắc phục nên phải phòng tránh từ đầu

Trong quá trình sinh hoạt hàng ngày, dưới tốc độ phát triển con người làm

ô nhiễm nguồn nước bằng các chất thải từ nhà máy Các đơn vị cá nhân sử dụng nước ngầm dưới hình thức khoan giếng, sau khi ngưng sử dụng không bịt kín các lỗ khoan làm cho nước bẩn chảy lẫn vào nguồn nước ngầm Các nhà máy xí

nghiệp xả khói bụi công nghiệp vào không khí làm ô nhiễm không khí Khi trời mưa, các chất ô nhiễm này sẽ lẫn vào trong nước mưa cũng làm ô nhiễm nguồn nước

2 Ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí hoặc có sự xuất hiện các khí lạ làm cho không khí không sạch, có sự tỏa mùi, làm giảm tầm nhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và sinh vật

Ônhiễm không khí do các khí thải từ các phương tiện giao thông, từ các nhà máy, xí nghiệp, các cơ sở sản xuất công nghiệp

Tác nhân gây ô nhiễm: Các loại khí oxit, các hợp chất khí halogen, các chất hữu cơ tổng hợp, bay hơi xăng, sơn, các khí quang hóa, các chất lơ lửng, nhiệt, tiếng ồn, phóng xạ

Tự nhiên: Do các hiện tượng tự nhiên gây ra: núi lửa, cháy rừng

Công nghiệp: Là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất của con người Các quá trình gây

ô nhiễm là đốt các nhiên liệu: than, dầu, khí đốt, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi, quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vận chuyển các hóa chất bay hơi, bụi

Giao thông vận tải: Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn đối với không khí đặc biệt

ở khu đô thị và khu đông dân cư Các quá trình tạo ra các khí gây ô nhiễm là quá trình đốt nhiên liệu động cơ Các bụi đất đá cuốn theo trong quá trình di chuyển Nếu xét trên từng phương tiện thì nồng độ ô nhiễm tương đối nhỏ nhưng nếu mật độ giao thông lớn và quy hoạch địa hình, đường xá không tốt thì sẽ gây ô nhiễm nặng cho hai bên đường

Sinh hoạt: Là nguồn gây ô nhiễm tương đối nhỏ, chủ yếu là các hoạt động đun nấu sử dụng nhiên liệu Tác nhân gây ô nhiễm: CO, bụi

3 Ô nhiễm đất

Ô nhiễm môi trường đất là hậu quả các hoạt động của con người làm thay đổi các nhân tố sinh thái vượt qua những giới hạn sinh thái của các quần xã sống trong đất

Môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật cạn,

là nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người Đất là một nguồn tài nguyên quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vào hoạt động sản xuất nông nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực thực phẩm cho con người

Nhưng với nhịp độ gia tăng dân số và tốc độ phát triển công nghiệp và hoạt động đô thị hoá như hiện nay thì diện tích đất canh tác ngày càng bị thu hẹp, chất lượng đất ngày càng bị suy thoái, diện tích đất bình quân đầu người

4 Lạm dụng túi nilon

Giả sử: Mỗi người dân Việt Nam dùng 1 túi nilon/1 ngày nghĩa là 1 ngày

có 86 triệu chiếc túi được dung Và trên thế giới 1 ngày có khoảng 34, tỉ túi nilon bị xả ra trên toàn cầu… 1 năm tổng số túi nilon được dùng là 189444,5 tỉ chiếc, có khối lượng tương đương với 5000 triệu tấn nhựa Số nilon con người thải ra 1 năm có thể phủ kín bề mặt trái đất với độ dày tới 20m

Ước tính trên thế giới mỗi năm có khoảng 9444 tỉ túi nilon không được thu gom và phải tự phân hủy.Và túi nilon khi chôn vùi dưới đất phải mất 100 –

500 năm mới có thể phân huỷ hết

IV Tác hại của ô nhiễm môi trường

1 Đối với sức khỏe con người

Không khí ô nhiễm có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người:

họng, đau ngực, tức thở

 Ô nhiễm nước gây ra xấp xỉ 14.000 cái chết mỗi ngày, chủ yếu do ăn uống bằng nước bẩn chưa được xử lý

gây ung thư Dầu tràn có thể gây ngứa rộp da

nhiều hậu quả nghiêm trọng

2 Đối với hệ sinh thái:

đất

Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong lưới thức ăn

thực hiện quá trình quang hợp

hại cho các loài địa phương, từ đó làm giảm đa dạng sinh học

tăng hiệu ứng nhà kính Trái Đất ngày một nóng dần lên và phá hủy dần các khu du lịch tự nhiên mà nó sẵn có

Biến đổi khí hậu - nóng lên toàn cầu có nguy cơ khiến băng ở Bắc Cực tan chảy, mực nước các đại dương dâng lên gây lũ lụt Đồng thời năm

2010 là năm nóng nhất (ở Pakistan nhiệt độ cao nhất lên đến hơn 53oC, hơn

1000 người chết vì nắng) trong lịch sử đo nhiệt độ của loài người Ở miền Trung Việt Nam nhiệt độ có thể lên đến 43oC, miền Bắc Việt Nam nhiệt độ những ngày vừa qua lên đến 40oC Việt Nam là 1 trong 5 nước sẽ chịu ảnh hưởng biến đổi khí hậu nhiều nhất trên thế giới.

Trái Đất nóng lên dưới bàn tay con người.

3 Một số nơi ở Việt Nam bị ô nhiễm trầm trọng.

 Sông Thị Vải bị Vedan xả nước thải khiến một đoạn sông khoảng 60

km trở thành sông chết

I Giải pháp chống ô nhiễm

ngày không túi ni-lon

học như năng lượng gió, năng lượng mặt trời, năng lượng nước

quốc gia

 PHẦN III: KẾT LUẬN:

như vỏ Trái đất nứt ra và nhô lên, núi lửa bùng phát, hồng thủy dâng trào, băng hà xuất hiện,… gây tác hại khủng khiếp cho các loài sinh vật

Trái đất mà còn bầu khí quyển bao quanh Trái đất cũng đang bị ảnh hưởng nặng nề…

người bị ảnh hưởng, phá hủy hệ sinh thái sinh vật

việc quản lý và phát triển đời sống con người như: băng tan ở hai cực gây chìm dần những thành phố lớn trên thế giới như: tp mexico; Tokyo; Hà lan; tp Hồ Chí Minh… đồng thời, việc chìm dần các thành phố lớn cũng

do hoạt động hút nước ngầm quá nhiều của con người…

thái sinh vật là yếu tố quan trọng nhất trong việc bảo vệ và khôi phục lại môi trường trên toàn cầu

TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI CAM KẾT CỦA SINH VIÊN

- Bài tiểu luận này là do chính bản thân em tự tìm kiếm tài liệu , suy nghĩ

và viết ra , không sao chép một nguồn khác ,không nhờ viết hộ,không thuê viết hộ

MỤC LỤC

PHẦN I:LỜI NÓI ĐẦU 2

I PHẦN II: NỘI DUNG 3

II Vận dụng lý luận triết học 3

1 Cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả 3

2, Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 3

III Vận dụng vào thực tế: 5

1. Định nghĩa 5

IV. Hiện trạng ô nhiễm môi trường 5

1 Ô nhiễm nước 5

2 Ô nhiễm không khí 6

3 Ô nhiễm đất 7

4 Lạm dụng túi nilon 7

IV. Tác hại của ô nhiễm môi trường 7

1. Đối với sức khỏe con người 7

2. Đối với hệ sinh thái: 8

3 Một số nơi ở Việt Nam bị ô nhiễm trầm trọng 9

I. Giải pháp chống ô nhiễm 9

PHẦN III: KẾT LUẬN: 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

LỜI CAM KẾT CỦA SINH VIÊN 12