Bài tham luận của Gs.Ts Võ Tòng Xuân đã được đánh rất cao tại Hội thảo: “Nguồn nhân lực cao cấp cho doanh nghiệp Việt nam Thực trạng và Giải pháp”do Báo DOANH NHÂN SÀI GÒN tổ chức 13102005 tại TP.Hồ Chí Minh. Bài viết đề cập đến các kỹ năng quản lý cần thiết đối với một nhà lãnh đạo doanh nghiệp
Trang 1Gs.Ts Võ-Tịng Xuân cĩ bài tham luận được đánh rất cao tại Hội thảo: “Nguồn nhân lực cao cấp cho doanh nghiệp Việt nam - Thực trạng và Giải pháp”do Báo DOANH NHÂN SÀI GỊN tổ chức 13/10/2005 tại
TP.Hồ Chí Minh BBT-TTKH ðHAG xin giới thiệu bài tham luận này cùng bạn đọc
Nâng cao trình độ lãnh đạo doanh nghiệp
Một Công Tác Thường Xuyên Ở Các Nước Tiên Tiến
* Hiệu trưởng E-mail: vtxuan@agu.edu.vn
ự biến động của thị trường
trong và ngồi nước sẽ tiếp
tục đưa đến nhiều thách thức cho
các loại doanh nghiệp, nhất là trong
mơi trường mới khi hiệp định song
phương BTA và AFTA cĩ hiệu lực
đầy đủ, và khi Nhà nước tiếp tục
điều chỉnh lại chính sách cho phù
hợp yêu cầu của WTO Những lãnh
đạo doanh nghiệp Việt nam sẽ phải
trang bị cho mình một kỹ năng
quản lý cao hơn với những kiến
thức cập nhật mới nhất về
(1) quản trị doanh nghiệp kiểu
ASEAN,
(2) thị trường quốc tế,
(3) viễn cảnh kinh tế và chiến lược phát triển thế
giới,
(4) những đổi mới và cách mạng trong
marketing ngày nay, và
(5) tiền tệ, tài chính ngân hàng, đầu tư
để cĩ thể tiếp xúc, thương thuyết và chinh
phục các đối tác của cơng ty và tiếp tục phát huy
sáng kiến nâng tầm cở cơng ty (nếu là cơng ty
niêm yết) để củng cố lịng tin của các cổ đơng của
mình và giá trị cổ phiếu của cơng ty ngày một tăng
cao
Do đĩ, ngồi việc thu dụng những chuyên viên
mới, cĩ năng lực ngang tầm quốc tế, các cơng ty
phải luơn cĩ chương trình bồi dưỡng kiến thức mới
và kỹ năng quản lý và kỹ thuật mới cho nhân viên
đương chức qua những lớp học ngắn hạn đặc biệt
được thiết kế theo yêu cầu cụ thể của từng cơng ty
ðồng thời các cơng ty cần luân phiên gởi nhân
viên đến học các lớp bồi dưỡng ngắn hạn do các
trường chuyên mơn về khoa học cơng nghệ
Quan trọng nhất là Ban Giám đốc doanh nghiệp
cần thay phiên nhau đến cập nhật kiến thức và kỹ
năng tại các trường quản trị kinh doanh (QTKD) tốt
nhất, nếu cĩ thể, tại các trường nổi tiếng trên thế giới
tổ chức những lớp ngắn hạn cho giám đốc bên cạnh
các chương trình Master về quản trị kinh doanh (MBA Master of Business Administration)
Trong một thế giới đầy cạnh tranh, việc nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp đã trở nên quốc sách của nhiều nước Á châu Một thí dụ điển hình là Nhà nước Singapo đã cĩ chương trình qui mơ lớn, bắt buộc tất cả các doanh nghiệp nước họ phải nâng cao hơn nữa trình độ chuyên mơn nghiệp vụ, mặc dù hiện nay họ đang chiếm lĩnh nhiều mặt trên thị trường thương mại thế giới
Mặt khác, việc nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp cũng là một việc làm thường xuyên của phần đơng các doanh nghiệp ở các nước tiên tiến Ở nước
ta thì trái lại, theo một cuộc thăm dị của Cơ quan Ngoại viện ðức (GTZ) tại Việt nam, qua nghiên cứu thị trường về việc sử dụng các dịch vụ phát triển doanh nghiệp (BDS) ở Việt Nam cho thấy tuy BDS
cĩ vai trị quan trọng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, thị trường BDS lại kém phát triển Các doanh nghiệp vừa và nhỏ khơng thường xuyên sử dụng BDS để bảo đảm tính cạnh tranh của doanh nghiệp mình, do chưa ý thức được tầm quan trọng và lợi ích của việc thuê dịch vụ bên ngồi Và cũng cĩ thể là do Ban Giám đốc quá tự mãn với vị trí của mình, hoặc quá ỷ lại như cịn trong thời bao cấp Nĩi cách khác, các doanh nghiệp của ta ít quan tâm đến việc tự bồi dưỡng kiến thức chuyên mơn quản trị kinh doanh Kết quả điều tra cũng cho thấy chất lượng và phạm vi các dịch vụ của các nhà cung cấp BDS hiện
S
Ảnh: Eschel – Corbis / Yan
Trang 2nay (các cơ quan Nhà nước, các trường ñại học kinh
tế, các viện) còn rất hạn chế
Nghiên cứu nói trên của GTZ ñã cho thấy là
trong số các dịch vụ ñã nghiên cứu, bao gồm thông
tin kinh doanh, các dịch vụ liên quan ñến công nghệ
thông tin như thông tin Internet, dịch vụ vi tính và
phần mềm hệ thống thông tin quản lý và các dịch vụ
liên quan ñến thị trường khác như quảng cáo, nghiên
cứu thị trường, thiết kế sản phẩm và triển lãm
thương mại có nhu cầu cao nhất và tiềm năng phát
triển nhất
Bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng giám ñốc ở
các nước
Ban Giám ñốc của các doanh nghiệp của các
nước châu Á, Âu, Mỹ, Úc là học viên thường xuyên
của những lớp ñặc biệt cho hàng giám ñốc doanh
nghiệp do các trường Quản trị kinh doanh (QTKD)
trong nước họ tổ chức Sự kiện này ñã trở nên một
nhu cầu tất yếu của doanh nghiệp do ñó các trường
QTKD ñua nhau thiết kế chương trình và mướn
chuyên viên cừ khôi nhất ñể dạy trong các lớp ấy
Báo chí chuyên về kinh tế, QTKD như Fortune,
Financial Times, Business Week, Business School
trực tuyến ñã có thông lệ bình bầu hàng năm những
trường QTKD dạy hay nhất trong năm trong số
khoảng 350 trường khắp thế giới Kết quả bình bầu
các trường QTKD nổi tiếng trên thế giới tiêu biểu có
thể kể:
Hoa Kỳ:
Harvard Business School,
Kellogg (Northwestern University),
Babson,
Massachussetts Institute of Technology
(MIT),
Cranfield, Washington,
Anh Quốc:
Duke,
Oxford,
University of London ,
Pháp:
INSEAD,
HEC School of Management
Hồng Kông:
Hongkong University of Science and
Technology (HKUST, Hongkong),
Ấn ðộ:
Indian Institute of Management (IIMA),
Singapore:
ðại học quốc gia Singapo (NUS),
Nhật Bản:
ðại học Keio,
Úc:
ðại học Queensland, Thuỵ Sĩ:
International Institute for Management Development,
Philippin:
Asian Institute of Technology (AIM)
Các trường QTKD ñều có những chương trình ngắn hạn bồi dưỡng lãnh ñạo doanh nghiệp với học phí rất khác nhau
Harvard với lớp bồi dưỡng giám ñốc doanh nghiệp trong 8 tuần lễ lấy học phí 51.000 ñôla;
Kellogg với lớp “Phát triển lãnh ñạo doanh nghiệp” trong 3 tuần lễ lấy 18.800 ñôla, lớp
“Quản trị doanh nghiệp tiến bộ” trong 2 tháng lấy 52.500 ñôla Những lớp chuyên ñề dành cho giám ñốc, tổ chức trong 4-5 ngày lấy học phí 4.500 – 6.750 ñôla
Các trường nỗi tiếng của Á châu như NUS, IIMA, HKUST, AIM lấy học phí khoảng 6.000 ñến 8.000 ñôla cho các lớp ngắn hạn 4-6 tuần; lớp hai tháng lấy học phí 12.000-16.000 ñôla
Chương trình ñào tạo giám ñốc ñiển hình của các trường QTKD quốc tế ñược thiết kế nhằm ñáp ứng nhu cầu của những người ñiều hành doanh nghiệp Một cách tổng quát, khoảng 60 phần trăm thời gian của chương trình học gồm các kiến thức rộng về các lãnh vực liên quan ñến nhiệm vụ ñiều hành doanh nghiệp (những tiến bộ mới nhất trong lãnh vực Kế toán, Tài chính, marketing, kinh doanh, công nghệ tin học, cách xây dựng chiến lược, quản trị doanh nghiệp, lãnh ñạo cải tiến chiến lược, kỹ thuật lãnh ñạo và giao tiếp, Xây dựng tập thể, Nắm lợi thế tương ñối, Nghệ thuật thương thuyết, Xây dựng nguồn vốn xã hội, v.v.) hầu giúp cho người giám ñốc cập nhật các kỹ năng sắc sảo về quản lý tổng quát, và cho học viên tiếp cận những tình huống mà có thể họ chưa kinh nghiệm Bốn mươi phần trăm còn lại của chương trình ñược thiết kế truyền ñạt kỹ năng phát triển tư duy chiến lược, kỹ thuật lãnh ñạo, kỹ năng giao tiếp cá nhân ñể giúp học viên trở thành người lãnh ñạo tài giỏi và người ñổi ñời hiệu quả
Thường cứ mỗi 2-3 năm giám ñốc lại ñăng ký tham dự lớp chuyên ñề một lần, gần như là một bắt buộc ñối với các công ty
Ở nước ta, mặc dù Nhà nước chưa chủ trương quyết liệt tài trợ cho doanh nghiệp Việt nam nâng
Trang 3cấp trình ñộ chuyên môn, các doanh nghiệp Việt
nam phải tự lo nếu muốn chiến thắng trong thương
trường, cần tham gia các lớp học quốc tế mới mong
ñạt ngang tầm quốc tế Tuy nhiên trở ngại lớn nhất
của nhiều giám ñốc doanh nghiệp của chúng ta khi
học tại các trường QTKD quốc tế là phải có vốn
tiếng Anh lưu loát mới theo kịp các học viên khác
trong lớp Trở ngại thứ hai là học phí quá cao ñối
với khả năng tài chính của doanh nghiệp Và trở ngại
thứ ba, rất có thể, là sự nhận thức của từng vị giám
ñốc doanh nghiệp về tính cần thiết nâng cao liên
tục trình ñộ của mình
Mặt khác, các trường QTKD của chúng ta hiện
nay còn rất mới, chất lượng ñào tạo chưa ñược kiểm
ñịnh rõ ràng nên các doanh nghiệp khó chọn lựa chỗ
nào học hay nhất Trong khi ñó các tổ chức tài trợ
quốc tế như Ngân hàng thế giới, Quỹ tiền tệ quốc tế,
Ngân hàng Á châu, cơ quan viện trợ hải ngoại của
một số nước như Úc, Anh, ðức, Hà lan, Thuỵ ñiển,
Thuỵ sĩ , Canada ñã và ñang tổ chức nhiều chương
trình bồi dưỡng ñào tạo giám ñốc doanh nghiệp,
nhưng còn rất hạn chế, chưa ñủ sức giúp ñỡ cho tất
cả các doanh nghiệp
Các trường ñại học kinh tế trọng ñiểm quốc gia
trong nước cũng ñang hợp tác với một số trường
QTKD nước ngoài mở lớp ñào tạo giám ñốc và
ngành QTKD nhưng kết quả còn rất hạn chế Học
viện Quản lý Á châu (AIM – Asian Institute of
Management, do Harvard sáng lập tại Philippin),
một trong số 20 trường QTKD hàng ñầu thế giới sẵn
sàng vào mở lớp ở ðồng bằng sông Cửu long như ñã
làm với Hà nội năm 2003 Họ có thể mở lớp tại ðại
học An giang ñể chiêu sinh trong số các giám ñốc
doanh nghiệp ở ðBSCL với học phí tượng trưng với
ñiều kiện họ ñược Ngân hàng châu Á hoặc một tổ
chức quốc tế nào ñó tài trợ Dự kiến chương trình sẽ
có sự phối hợp của Trung tâm Ngoại ngữ (TTNN)
và Khoa Kinh tế & QTKD của ðại học An giang với
các giáo sư của AIM sang từ Manila Các học viên
VN sẽ học tiếng Anh trước tại TTNN ñể ñạt trình ñộ
Anh ngữ cần thiết rồi học tiếp với các giáo sư ngoại
quốc
Chúng tôi ñề nghị Chính phủ, cụ thể là Bộ Kế
hoạch và ðầu tư, tăng cường kinh phí từ ngân sách
nhà nước và tranh thủ thêm tài trợ quốc tế ñể ñẩy
mạnh công cuộc nâng tính cạnh tranh của doanh
nghiệp Việt nam, ñặc biệt là công tác ñào tạo giám
ñốc doanh nghiệp, trước khi chúng ta chính thức gia
nhập WTO Giám ñốc ñược bồi dưỡng ñúng chương
trình có chất lượng cao càng sớm thì Việt nam càng
có nhiều ñiều kiện ñể ñoạt thắng lợi trên thương
trường quốc tế.