Đảm bảo rằng bạn đang phỏng vấn đúng người Cuộc phỏng vấn chỉ có thể thành công nếu bạn tìm đúng người để phỏng vấn.. Trong nhiều trường hợp, các cuộc phỏng vấn những “người quan trọng”
Trang 110 kỹ năng của nhà báo để có cuộc phỏng vấn thành công
1 Đảm bảo rằng bạn đang phỏng vấn đúng người
Cuộc phỏng vấn chỉ có thể thành công nếu bạn tìm đúng người để phỏng vấn Đừng lúc nào cũng chỉ biết nghe theo những chỉ dẫn, giới thiệu của cấp trên mà hãy biết tìm ra những đối tượng phỏng vấn hay
ho cho mình
Trong nhiều trường hợp, các cuộc phỏng vấn những “người quan trọng” chưa chắc đem lại hiệu quả bằng việc phỏng vấn những cá nhân bình thường nhưng có liên quan trực tiếp và am hiểu thực tế về đề tại
mà bạn đang thực hiện
2 Hãy bắt đầu bằng những câu hỏi dễ
Không nên bắt đầu cuộc phỏng vấn bằng những câu hỏi khó trả lời hay những câu hỏi quan trọng nhất mà bạn định hỏi Hãy bắt đầu bằng những câu hỏi nhẹ nhàng và thân thiện, có thể bằng việc kiểm tra lại những thông tin về tên, chức danh của người bạn đang phỏng vấn hoặc những vấn đề chung chung để “rút ngắn khoảng cách” khi phỏng vấn
3 Tạo sự đồng cảm
Nên nhớ rằng bạn không phải là một con robot, vì vậy, đừng quá cứng nhắc và máy móc Giả sử nếu người được phỏng vấn nói về một điều
gì đó thú vị, bạn hoàn toàn có thể hưởng ứng bằng việc thốt ra “hay quá” Nếu họ nói điều gì rất sốc, bạn cũng thể bày tỏ “thật bất ngờ”…
vv và vv Đó là những hành vi rất “người”, nó sẽ khuyến khích người
ta chia sẻ nhiều thêm với bạn thay vì chỉ ừ hữ, à ờ
4 Nhắc lại những gì họ đã nói
Trang 2Hãy nhắc lại những gì họ đã nói mà bạn cho rằng là quan trọng Ví dụ, bạn có thể hỏi lại rằng “Ông vừa nói rằng hành động này của công ty ABC là không thể chấp nhận được, đúng không ạ?”
Việc làm này có hai tác dụng Thứ nhất, nó chứng tỏ rằng bạn đang lắng nghe những gì họ đang trả lời Thứ hai, nó giúp bạn nhấn mạnh nội dung bạn muốn nêu bật lên trong bài phỏng vấn Trong một số trường hợp, nó giúp “cứu cánh” cho bạn nếu bạn lỡ có nghe nhầm một chi tiết quan trọng nào đó
5.Thật sự lắng nghe
Một số người hỏi tôi rằng tôi có thường chuẩn bị đề cương câu hỏi trước mỗi cuộc phỏng vấn? Câu trả lời là có Tuy nhiên, không phải lúc nào tôi cũng chỉ chăm chăm theo sát đề cương ấy
Hãy lắng nghe, hiểu và linh hoạt Việc lên đề cương chỉ nên để đảm bảo bạn sẽ thu thập đủ thông tin theo dự định Trong quá trình phỏng vấn có thể phát sinh những chi tiết mới thú vị, hãy bám vào các chi tiết
đó để khai thác sâu hơn
Khi phỏng vấn, hãy cố gắng đưa ra câu hỏi sau có liên quan đến những gì mà đối tượng vừa trả lời ở câu hỏi trước
6 Hãy chú ý đến những câu chuyện bên lề, giai thoại hay ví dụ có liên quan
Những chi tiết này sẽ giúp cho bài viết của bạn đa chiều, sinh động và không bị khô cứng
Việc trích dẫn một giai thoại, một câu chuyện, ví dụ nhỏ trước khi bắt đầu vào nội dung chính luôn là một trong những cách viết rất tuyệt vời (Ở Việt Nam, người đọc có thể dễ dàng nhận thấy phong cách viết này của nhà báo Đức Hoàng - FB “Hoàng Hối Hận”)
Trang 37 Hỏi về cảm nhận và ý kiến của người được phỏng vấn
Đừng lo lắng về việc liệu nó có làm ảnh hưởng đến tính khách quan và chân thực của nội dung mà bạn đang phản ánh hay không Việc đưa những trích dẫn đánh giá, ý kiến hay cảm xúc các nhân với tiết chế vừa phải giúp câu chuyện của bạn thú vị và có hồn hơn đối với độc giả
Những câu hỏi như “bạn nghĩ gì về ABC?” hay “bạn cảm thấy như thế nào sau khi biết về XYZ” là những mẫu câu hỏi thông dụng trong trường hợp này
8 Khéo léo từ chối việc sử dụng các thuật ngữ
Rất nhiều người thường dùng các thuật ngữ đao to búa lớn hoặc khó hiểu để “đi vòng, đi tránh” trong việc trả lời các câu hỏi phỏng vấn Cũng có thể đó chỉ là một thói quen
Dù thế nào, bạn nên từ chối sử dụng thuật ngữ ngay trong lúc phỏng vấn Bạn có thể nói nửa đùa nửa thật rằng “Tôi sợ rằng anh phải giải thích lại chỗ này giúp tôi vì tôi không am hiểu lĩnh vực này lắm và các độc giả cũng vậy” … vv
Phóng viên nên ứng xử khéo léo và hài hước trong trường hợp này để tránh làm người được phỏng vấn cảm thấy khó chịu
9 Ghi lại những ý chính tốt hơn là ghi âm cuộc phỏng vấn
Tôi thường không bao giờ ghi âm các cuộc phỏng vấn “Bóc băng” là một công việc quá nặng nề đối với tôi
Tôi thích nhất là phỏng vấn qua điện thoại, đeo tai nghe và gõ lại những gì “đáng giá” trên máy tính
Trang 4Đôi khi, kể cả đi phỏng vấn ở ngoài tôi cũng mang theo laptop và gõ trực tiếp nội dung phỏng vấn vào văn bản
10 Biết rằng bạn sẽ có được câu bình luận hay nhất ở phút cuối cùng
Vào những phút cuối cùng sau khi kết thúc cuộc phỏng vấn, đừng vội làm gì ngay lúc đó, hãy đợi một vài phút, bạn có thể nảy ra một câu bình luận hay và đáng giá nhất cho cuộc phỏng vấn mà mình vừa thực hiện
Đây là kinh nghiệm cá nhân của tôi Tôi cho rằng não của chúng ta có khả năng tổng quát và đưa ra đánh giá hay nhất ở thời điểm ngay khi chúng ta vừa kết thúc cuộc nói chuyện và có một chút thời gian để nhìn lại